VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Jeta në emigrim nuk është film artistik – Intervistë me Prof. Saimir Lolja, Toronto – Intervistoi Taulant Dedja

By | October 19, 2021
blank

Komentet

blank

U hoq si ‘baroni i drogës’, si i vuri në lojë gazetarët e Daily Mail, 28-vjeçari shqiptar

Selamet Mehmetaj, 28-vjeçari nga Tropoja, ka rrëmbyer vëmendjen e mediave botërore gjatë kësaj jave, pas kamerës së fshehtë të publikuar nga e përditshmja Daily Mail.

Atje ai tregonte me detaje për gazetarin investigativ, pazaret e drogës, si rrëmbeu një person dhe i preu dy gishta, dhe jetën e luksit.

“Fytyra e Djallit Shqiptar”, u prononcua për herë të parë në mediat shqiptare dhe zgjodhi moderatoren Ester Bylyku, për të dhënë këtë intervistë  ekskluzive me të vërtetat e tij në  emisionin “Glamour Zone”.

Mediat të kanë quajtur “Baroni i Drogës”, madje edhe mediat greke kanë shkruar për ty. Si e komenton ti këtë?

Selamet Mehmetaj: Kjo ka dalë nga kamera e fshehtë e “Daily Mail”. Por të vërtetën do ta sqaroj tani. Nuk ka të bëjë me “Baron Droge”. Ajo ka qenë një kamera e fshehtë, që unë e dija se po më xhironin dhe i dhashë një histori që donte ai.

 Pjesa e kamerës së fshehtë, që bëri shumë bujë, si ndodhi ajo?

Selamet Mehmetaj: Kur u takova me atë personin, ai ishte gazetar, vura re se kishte një triko me pulla , dhe e pashë që kishte kamerën e fshehur, dhe kur u ktheva nga krahu i majtë, pashë dhe një person tjetër që po më filmonte. Unë thjesht nuk ia vura re, i dhashë atë që ai donte të merrte nga unë. I thashë një super shaka të paparë, që asnjë nga ato nuk janë të vërteta.

Në kamerën e fshehtë ke thënë se një personi i ke prerë dy gishta, si është e vërteta?

Selamet Mehmetaj: Unë atë histori e kam thënë për t`i bërë qejfin atij (gazetarit). Ta lija atë të kuptonte që: ok, i nxora një gjë këtij djali, se ai këtë donte, të kapte një shkak dhe ta raportonte te “Daily Mail” për t`ia shkatërruar jetë një personi që nuk ka fare lidhje me drogën, dhe me asgjë. Normal, jam nxituar pak . E pashë që po më filmonte, dhe thashë: Ok, t`ia bëj një histori. U bazova tek seriali i famshëm  horror ‘Sharra’.

 Ajo që ka tërhequr vëmendjen, ka qenë makina jote, e cila kushton 50 mijë paundë. Si ke arritur ta blesh këtë makinë?

Selamet Mehmetaj: Është e vërtetë. Kam thënë që e kam, nuk po e mohoj, e kam sepse kam punuar shumë për atë makinë. Nuk është e njëjta vlerë sikur e blen të re, pas disa vitesh i ka rënë vlera. Unë nuk kam mundur ta blej të gjithë makinën direkt, se ku t`i marr 50 mijë paundë se janë shumë. Por si çdo shqiptar normal edhe unë kam marrë kredi ta blej atë makinë. Kam ende 20 mije kredi pa paguar.

 Ti i ke thënë gjërat sipas versionit tënd, por ajo që ne duam të dimë është: Çfarë pune bën ti në Angli?

Selamet Mehmetaj: Unë jam hidraulik. Kam kompaninë time, ndërtoj shtëpi. Më shumë merrem me hidraulik por ndërtoj dhe shtëpia. I prish, i rregulloj dhe i bëj të reja. Gjithmonë kam dashur të bëhem inxhinier gazi. Kam shumë vite që e bëj këtë punë.

blank

Jeta në emigrim nuk është film artistik – Intervistë me Prof. Saimir Lolja, Toronto – Intervistoi Taulant Dedja

Flasshqip: Saimir, mirëseerdhët në këtë bashkëbisedim për rubrikën “Profil” të portalit tonë!

Saimir Lolja: Falemnderit për ketë bisedë të shkruar në lidhje me rrugëtimin tim dhe disa këndvështrime në jetë. Secili nga shqiptarët këndej e andej mund e duhet të shkëmbejë përvojat e tij të jetës, punës, leximeve, si dhe këndvështrimet për çështje të ndryshme. Çdonjërit i përparon jeta më mirë duke dëgjuar me respekt dhe lexuar më shumë, sepse secili është i vetëm. Ashtu siç ka shenjat e gishtave, ashtu ka edhe mendjen, botëkuptimin dhe këndvështrimin. Duke i patur këmbët mbi tokë, njerëzit erdhën këndej jo si turistë dhe betejat që kanë përballuar ose përballen tani secili i di vetë. Ka shumë më tepër për të shkruar se sa do përmblidhet këtu. Veçan, jua mirënjoh dhe çmoj kohën, mendjen e paranë që harxhoni për faqen FlasShqip.ca dhe marrëdhëniet me njerëzit.

Flasshqip: Mirënjohje edhe nga ne për konsideratën dhe le ta nisim si fillim me rrënjët, me familjen dhe vendlidjen. Ku keni lindur dhe jeni rritur në Shqipëri?

Saimir Lolja: Vendlindja është në qytetin e Elbasanit dhe viti 1963, dy ditë pas Ditës së Verës. Pemët familjare që kam ndërtuar deri në mesin e shekullit XIX, tregojnë vendndodhjen Elbasan edhe për linjën e tim ati dhe tim ame. Të dy anët e prindërve kanë qenë lidhur me këngët, muzikën dhe orkestrën e Isuf Myzyrit. Nga më të vjetrit e mi, im atë Ahmeti ndërroi jetë në vitin 2003 dhe halla Shegushi në vitin 2019. Familjarisht, xhaxhallarët Hyseni, Ademi dhe Bedriu janë në Elbasan, kurse Muharremi në Tiranë. Ime amë Ferideja është bashkë me familjen e tim vëllai Danielit në Tiranë, kurse motra e saj Hatixheja dhe vëllezërit Ibrahim e Qazim e mbyllën jetën vite më parë. Shtëpia e të atit të Feridesë, Alush Kuqashi, ka qenë saktësisht ku është sot Gjykata e Elbasanit, pranë Drejtorisë së Policisë. Pamje të oborrit të asaj shtëpie kur kam qenë dy vjeç i kam akoma. Deri në vitin 1945, Xhipi, vëllai i gjyshit Sabri Lolja, punonte si oficer i Policisë Financiare në Elbasan. Mik i tij ishte Gani Bungo, shtëpia e të cilit ishte në fund të rrugicës mbrapa Bibliotekës së sotme të Elbasanit. (Në shtëpinë e Ganiut banonte edhe Kol Radovani nga Shkodra kur qe Qark-Komandant në Elbasan.) Në vitin 1945, Gani Bungo me familje u zhvendos në Shkodër që t’i shmangej përndjekjes. Prandaj gjyshi Sabri Lolja i mori me qera kopshtin e tij të madh me portokaj dhe hurma. Për veçanti e habi, aty ishte një pemë hurme sa një lis i lartë; pamjen e saj e ruaj edhe tani. Portokajt nuk duhej t’i zinte bora sepse hidhtoheshin dhe prisheshin. Ndonëse vileshin para kohe dhe ishin të tharët, zgjidhja ishte gjetur duke i futur në vaska të mëdha të mbushura më tallash druri, mundësisht tallash pishe. Ashtu portokajt edhe piqeshin më shumë e me ngadalë edhe ruheshin si të freskët. Të merrje një portokall të atillë, bie fjala, në muajin Mars nuk kishte gjë më të bukur dhe më të shijshme. Kopshti jepte prodhim të madh dhe portokajt e hurmat vileshin në vjeshtë dhe silleshin me karrocë me dy rrota me kalë në shtëpi. Një ditë, isha tre vjeç dhe tani kam një pamje, i hypa nga mbrapa karrocës që kthehej për tek kopshti pa leje dhe pa dijeni të prindërve. Kur u rrita ma treguan dhe e mora vesh gabimin që kisha bërë dhe ç’kishte ndodhur në shtëpi edhe kur morën vesh që isha në kopshtin e portokajve.

Flasshqip: Impresionues detajet që përshkruani. Të tilla sigurisht duhet të keni akoma më shumë nga fëmijëria, rinia, shkollimi dhe jeta në Shqipëri para emigrimit në Kanada…

Saimir Lolja: Arsimimin deri në vitin e tetë e kreva tek shkolla “Jorgji Dilo”. Përballë saj ishte, sepse tani është bërë rrugë e madhe, e quajtura Fusha e Loparit (Cowboy Field, ang.). Përbri saj qe shtëpia e gjyshit Sabri Lolja, ku banuam deri në vitin 1974 nga kur pastaj im atë Ahmeti si djali më i madh u zhvendos në një hyrje pallati në Lagjen Vullnetari. Edhe tani kam pamje kur ne fëmijët luanim nëpër kopshtet e shtëpive apo të shkollës “Jorgji Dilo”. Shokët fqinjë të fëmijërisë që luanim më shumë ishin Agron Bardhi e Shpëtim Dervishi.  Lojë e përhapur ishte loja e topit me këmbë (football, ang.) si dhe lojrat me stërfycat që i bënim si pistona me degë shtogu ku futnim gjysmë-kokrrat e caracës për t’i gjuajtur, me kopsa apo arra me zarë, me karrocat me kushineta, më sapllakët të rrethuar nga balta që i vërvitnim duke i vënë flakën karbitit të shuar me ujë (një herë dëmtova gishtin e madh të dorës së djathtë; edhe tani e kam atë pamje), etj. Mbajtja e pëllumbave dhe lojërat me to ka qenë e mirënjohur dhe e biseduar me mburrje nga ata që i kishin. Shtëpiat që kishin hajate mbanin edhe kafazë me gardalina apo bilbila; kemi patur një ose dy të atillë. Kur isha 6 vjeç fillova të mbledh pulla postare, mbledhje e cila ishte një traditë shekullore në Elbasan. Legjendari ishte i mirënjohuri Lef Nosi. Im atë Ahmeti, kishte miqësi me doktor Stilian Nosin dhe shkoja ngandonjëherë në shtëpinë e tij në Kala. Atje ruheshin rradhitje të famshme e të mrekullueshme pullash postare. Si tani e mbaj mend kur Rud Nosi (i cili bashkë me vëllain Vaso janë këtu) më dha një seri pullash postare; akoma i kam në album. Pullat postare i kam mbledhur vazhdimisht. Mbajtja e shkëmbimi i pullave postare u përhap shumë tek djemtë në vitet 1970.

Flasshqip: Besojmë që, megjithë kufizimet e kohës, jeta në Elbasanin gjallonte e qyteti ishte një mjedis tërheqës për ty dhe moshatarët e tu…

Saimir Lolja: Sigurisht. Pamje e kujtime kam për Furrën e Pjekjes të lagjes. Quhej Furra e Mom Danës, sepse ishte ajo që piqte tavat, bakllavatë, lakrorët, revanitë, ballakumet apo gjelat. Përballë shkollës qenë disa dyqane shërbimesh e ushqimesh, për shembull, këpucar, kovaç, samarxhi. Ngase veglat i pëlqej dhe i përdor edhe tani, shkoja shpesh tek kovaçi për ta parë si punonte dhe kur më linte i përdorja çekiçët që godisnin çelikun e zjarrtë mbi kudhër. Në ato kohëra kishte uri të madhe për libra; disa edhe i merrnin pa leje librat dhe iu vinte turp t’i kthenin. Njerëzit lexonin e bisedonin për to. Sa herë ishim për vizita në shtëpitë e kushërinjve do rrëmoheshin ose raftet ose divanet e mbushura me libra për të gjetur ato që të shtonin kureshtjen. Veçanërisht librat e vjetër që ishin të ndaluar, të cilat “partia” i kishte njollosur me etiketën “libra të verdhë”, qenë librat që të shkaktonin etje shumë të madhe leximi. Teze Hatixheja ruante disa libra të atillë që kishin një fletë me gjatësi sa ajo ligjorja e sotme. Kur ishim në vitin e tetë, sapo dolëm nga shkolla dhe u nisëm më shokun Kujtim Kotorri për në shtëpi, gjetëm në rrugë një 25 Lekëshe letër. Edhe tani e kam atë pamje gëzimi dhe menjëherë shkuam tek libraria pranë Bibliotekës së Elbasanit dhe blemë libra. Një libër të titulluar “Edhe i vetëm trim në luftë”, përkthim (më saktë shqipërim) nga rusishtja, e kam lexuar shumë herë. Libra të tjerë që lexoheshin shumë qenë: Robinson Kruzo me autor Daniel Defoe, Udhëtim në Qendër të Tokës, 20’000 lega nën det, Rreth botës për 80 ditë, Bijtë e kapitenit Grant të autorit Zhyl Vern, etj.

Flasshqip: … dhe si vijoi shkollimi më pas… vitet e gjimnazit… që vështirë se ndokush mund t’i harrojë…

Saimir Lolja: Shkollimi i mesëm në vitet 1977-1981 u bë në degën e Teknologjisë Kimike dhe qemë brezi i parë i asaj dege. Grupi ynë përbëhej nga tre djem të tjerë Gani Petriti (është këtu), Edmond Biba (tani në Washington DC), Nikolin Franko dhe 28 vajza. Ia kemi kaluar shumë mirë dhe miqësinë e sinqertë e ruajmë edhe sot e kësaj dite. Mbrëmjet e vallzimit kanë qenë të vazhdueshme dhe mbetën të paharrueshme. Me Ganiun pata qenë në të njëjtën klasë që në vitin e parë tek shkolla “Jorgji Dilo” dhe do isha me të njëlloj edhe në universitet. Nga vajzat këtu është Afërdita Musai (Peni) dhe Laureta Shehu. Në vitin e tretë dhe të katërt shkuam edhe për dy javë stërvitje ushtarake në Gjinar dhe jemi ngjitur deri në majën me borë të malit të Bukanikut. Si zakonisht, në Gjinar shkonim e zbritnim me këmbë. Ky vit është 40 vjetori i mbarimit të shkollës së mesme dhe Afërdita Musai ishte takuar me shoqet në Elbasan. Me Ganiun e Edmondin shkonim herë pas here për t’u larë në lumin që shkumbon, domethënë Shkumbin, andej nga Krasta e Vogël. Me vëllain Danielin shkonim e laheshim edhe tek prita e përroit të Zaranikës. Gjatë shkollës së mesme dhe më pas në atë universitare kemi qenë shpesh për të kryer praktikën industriale një mujore në Kombinatin Metalurgjik. Në Dhjetor 1977, viti i parë i shkollës së mesme, na dërguan e mbollëm pishat që janë pranë Urës së Zaranikës nga ana e ullishtave. Pas dy vjetësh një herë na dërguan me autobuza në Bradashesh dhe iu ngjitëm malit të Krrabës në këmbë. Secili kishte ose lopatë ose kazmë. Dolëm në fshatin Petresh dhe hapëm tarraca e mbollëm pemë qershie. Pastaj, ndërsa vetë mbaja mbi sup një kazmë, zbritëm me këmbë malin e Krrabës dhe duke vazhduar ecjen arritëm Urën e Zaranikës. Nga aty, secili shkoi në shtëpinë e tij ballëlart për punën vullnetare dhuruese që kishte bërë. Deri më sot nuk kam lexuar apo dëgjuar që ndonjë banor nga atje sipër Krrabës të ketë falënderuar shkollarët dhe popullatën e Elbasanit për dhuratën që morën.

Flasshqip: Saimir, besojmë se keni qenë edhe pjesë e brezit të djemve që e provoi edhe atë që quhej “stazh” pas mbarimit të shkollës së mesme dhe vajtjes në shkollën e larte apo jo?

Saimir Lolja: Po. Pas mbarimit të shkollës qemë brezi i fundit i djemve që kryem një vit punë industriale para se të shkonim në universitet. Ashtu, veç vajzave që shkuan në universitet, të gjithë ne të tjerët u dërguam në Kombinatin Ushtarak në Mjekës. Pas një viti pune aty, bashkë me Ganiun dhe Edmondin filluam universitetin në degën e Kimisë Industriale. Jetonim në konviktet e Qytetit Studenti. Në Shtator 1983 sapo kishim ardhur atje për të filluar vitin e dytë. Morëm çarçafët, batanijet e jastëkun tek zyra shpërndarëse. Shkuam në dhomën e caktuar dhe filluam të shtronim dyshekët. Kur dy nga ne ndjenë e dalluan puçrrat e pickimit. U dha kushtrimi në dhomë: dyshekët kanë çimka. S’kishim ku të shkonim, sepse të nesërmen ishte dita e parë e universitetit dhe që në 8 të mëngjesit duhej të ishim në Fakultet. Mora një vendim me veten: natën, do shtrihem për të fjetur dhe nuk do lëviz sido të ishte sulmi i çimkave kundër neve studentëve arsimdashës. Sepse pata dëgjuar se edhe nga ariu nuk pëson gjë po nuk lëvize, jo më prej çimkave të vockla. Tetë orët e natës u dukën sikur ishin tetë muaj torturë. Kopetë e çimkave vraponin mbi kokë e këmbë, qafë, gushë e veshë dhe ngase nuk po gjenin trup të gjallë që t’u shuante urinë vazhdonin të vraponin mbi trupin me formë njeriu. Si përfundim, në mëngjes kisha shpëtuar pa u pickuar dhe ngase çimkat u adhnuan me mua që natën e parë ato nuk më sulmuan më tërë vitin shkollor.

Flasshqip: Sigurisht dikush që nuk e ka njohur atë kohë, ose ka qenë në moshë fare të vogël, mund t’i duket gati e pabesueshme kjo ndodhi, por kush ka kaluar nga “Qyteti Studenti” në ato vite, sigurisht nuk e dëgjon për herë të parë një histori të tillë…

Saimir Lolja: Kjo që sapo tregova ishte nata e pare e muajit që qe caktuar për ne të bënim punë prodhuese në Kombinatin Ushqimor të Tiranës. Na futën të pastronim prasët, t’i prisnim e t’i bënim gati për tharje. Shtatori atëherë ka qenë i freskët dhe në konvikt dhoma ishte e ftohtë natën, ndonëse kishte në dukje ngrohje qendrore me ujë të ngrohtë. Në ato kushte përdornim ndonjëherë një furnelë elektrike me diametër 10 cm me tel të hollë dhe e lidhnim tek llamba në qendër të dhomës. Ishte një gjë që nuk lejohej. Një natë na erdhën rojtarët “Lejfenë” e na gjetën mua, Rudolf Pepon (i cili tani është në Montréal) dhe Edmond Bibën. Më pastaj ata lajmëruan organizatën e partisë së Fakultetit të Shkencave të Natyrës se kishin pikasur tre “diversantë” që po ngroheshin dhe si papritur u ngrit një shtrëngatë kundër ne të treve. Mbledhje të shumta atje mes pirgjeve me pras, mbledhje orëgjata të anëtareve të partisë në Fakultet dhe fletë të mëdha Dacibao të vendosura në shumë vende të “Qytetit Studenti”. “Lejfenët” këmbëngulnin se ne “diversantët” duhej të përjashtoheshim nga universiteti. U desh ndërhyrja e dekanit të nderuar Shaban Baxhaku që shtrëngata të kthehej në sqotë dhe të mbaronte.

Flasshqip: Jemi të bindur që kjo historia e “Lejfenëve”, që i gjeje në çdo fakultet, do t’u ngacmojë shumë kujtime bashkatdhetarëve të të njejtit brez që jetojnë këtu… Po si përfunduan “peripecitë” e jetës universitare dhe si nisi karriera profesionale e shkencore?

Saimir Lolja: Diplomën universitare në Kimi Industriale e patëm në dorë më 14 Janar 1987. Qemë pak më pak se 100 vetë që mbaruam degën e Kimisë Industriale atë vit dhe ngase brumi ynë i gatuar ishte i mire, 10 vetë nga ne i mbajtën si pedagogë në Fakultetin e Shkencave të Natyrës. Mbas dy javësh filluam shkollën tremujore ushtarake e cila na gradoi oficerë rezervistë ushtrie në degën e kimisë. Disa shokëve ua ndërprenë shkollën ushtarake sepse i dërguan në uzinën e vajrave në Ballsh, e cila sapo do të vihej në punë. Në Shtator fillova punën në Fakultet dhe vazhdova me studime, dhënie provimesh dhe punë shkencore. Tanimë banoja në Godinën 18 të “Qytetit Studenti” (godina e pedagogëve) në një dhomë me Edmond Bibën. Mik të afërt kishim në dhomën përballë Kristaq Markollarin nga Korça, të cilin e kishin mbajtur pedagog në Fakultetin e Gjeologjisë. Në vitin 1995 botova artikullin e parë shkencor në revistën “Fuel”. Doktoratën e mbrojta në vitin 1995 dhe për shkak të kotësisë që kanë patur zyrat e atëhershme (ndoshta janë më mirë tani) diploma e Doktoratës u firmos në Prill 1996. Në vitin 1998 botova një libër akademik për projektimin dhe ekonominë e uzinave kimike. Në vitin 1998, botova një artikull tjetër shkencor në revistën Fuel Processing Technology. Titullin Profesor i Asociuar (Associated-Professor, ang.) e arrita në Dhjetor 1999.

Flasshqip: Sigurisht kjo pjesë ka qenë një sfidë më vete në rrugëtimin tuaj…

Saimir Lolja: Patjetër. Të jesh pedagog universiteti, aq më tepër këndej në Perëndim, do të thotë të punosh 16 orë në ditë gjithë javën e vitin. Sepse përndryshe nuk mbahet ai vend pune. Për shembull, kur rishkova në Departamentin e Inxhinierisë Kimike në Universitetin e Notinghamit në vitin 1995, pesë nga profesorët që i njihja aty i patën lajmëruar se në fund të viti shkollor do pushoheshin nga puna, sepse nuk kishin botuar numrin e duhur të artikujve shkencorë dhe po u jepnin edhe një vit rrogë që të kishin energji për të kërkuar punë tjetër, porse vetëm të iknin.

Flasshqip: Përmendët herën e dytë në Nothingam. Po hera e parë kur ka qenë?

Saimir Lolja: Në fillim të Shtatorit 1992 u martova me Ilirianën dhe mbas dy javësh shkova në Departamentin e Inxhinierisë Kimike të Universitetit të Notinghamit ku qëndrova një vit. Iliriana arriti në fund të Shtatorit. Banonim në Beeston, një lagje pranë Universitetit. Profesorët aty më treguan se një arsye për pranimin tim kishte qenë kureshtja e tyre për të parë një shqiptar. Sepse ata nuk e dinin ku binte në hartë Shqipëria. Shpesh edhe pse u shpjegoja se ndodhet mbi Greqi dhe përballë Italisë nevojitej të merrej harta dhe t’ua tregoja se “ja ku është dhe se aty ka qenë”. Për të krijuar lidhje, Departamenti nisi një profesor për vizitë në Katedrën e Teknologjisë Kimike në Fakultetin e Shkencave të Natyrës në Tiranë. Një ditë para se t’i hypte avionit, më tha: Saimir, eja ma trego edhe një herë se ku do shkoj dhe hapëm hartën e Europës. Atje na lindi djali i parë dhe nevojitej të shtohej pamja e tij në pasaportë. Prandaj shkova në Londër dhe mora një vulë tek ambasada shqiptare. Ngase mbarova punë herët, shkova tek stacioni i autobusëve për të gjetur një orar nisjeje më herët. Pasi fola, sportelisti aty më pyeti: Nga jeni sepse nga e folura dallohesh jo vendas? Nga Shqipëria, u përgjigja dhe shpalosa recetën e shpjegimit me hartë. Me tundje koke e mori vesh, me shprehje fytyre jo. Nga jeni ju? – ia ktheva. Nga Gjibraltari (Gjibrylthari e quaj unë), më tha. Uauu çfar rastësie, u përgjigja. Sepse kryetari i Departamentit të Inxhinierisë Kimike në Universitetin e Notinghamit ishte me origjinë nga Gjibraltari dhe quhej Azopardi. U gëzua shumë por edhe u vrenjt në çast sepse tha: “Nuk po e njoh, nuk po mundem ta njoh, si ka mundësi?! Sepse Gjibraltari është vend i vogël dhe të gjithë i njohin të gjithë”. Prandaj kur u ndamë më tha: “E megjithatë bëji të fala atij nga unë, Jerry”.  Anglia, Notinghami dhe lagjia Beeston ishin të rregullt dhe me pamje e lule si këtu; për shembull, bari ishte i korrur e korrej kudo. Kur shihej një rrugicë, gjysma e shtëpive ishin me tabela për shitje dhe nuk kishte pallate (unë i kam pagëzuar palarte) si këtu në Toronto. Me familjet tona në Shqipëri lidheshim me letra të shkrojtura që postoheshin. Emaili në Shqipëri nuk kishte hedhur farë akoma, pra nuk e përdorja. Interneti edhe në Universitet ishte sa një milingonë krahasuar me internetin e sotëm. Çmimet e mallrave ishin shumë të lira. (Edhe kur isha në vitin 1995 për dy javë, çmimet qenë përsëri të lira.). U kthyem në Shqipëri në fund të Gushtit 1993.

Flasshqip: … dhe si u duk Shqipëria pas atij viti të plotë që kaluat familjarisht në Angli?

Saimir Lolja: Ndonëse në Shqipëri kishin hyrë mallra të reja varfëria vazhdonte. Kur ecnim çdo gjë na dukej e mbuluar me një cipë balte ngjyrë gri dhe errësira ishte e zakonshme. Megjithatë, vazhdonte një lloj kënaqësie që mungon këndej e tani andej e këndej: njerëzit gëzoheshin shpesh sa herë që rirridhte si curril energjia elektrike që thahej shpesh edhe për periudha të gjata. Gëzimi shtohej edhe sa herë binte shi në Tiranë sepse “partia” kishte thënë se sa herë binte shi me gjyma në Tiranë mbusheshin me ujë hidrocentralet mbi lumin Drin. Në ato vite dallohej shumë dëmi që patën pësuar ushqimet, sendet, veshjet, ndërtesat, fabrikat, makineritë, qyteti dhe fshati nën regjimin sllavo-barbar (slavic communist, ang.) të qeverisjes. Tani që drita ka 30 vite që bie dallohet dëmi shumë herë më i madh që regjimi sllavo-barbar i shkaktoi dhe i mbolli mendjes. Një vit banuam tek shtëpia e prindërve të Ilirianës në Tiranë. Më kujtohet se në Dhjetor u dogj transformatori elektrik i lagjes. Terri dhe mërdhifja e thartë zgjati tre muaj. Bile në atë kohë na u sëmur edhe çuni në bajame, vesh e me temperaturë. Pas një viti Iliriana filloi punë si mësuese në shkollën e mesme “Harri Fultz” në Tiranë. Unë vazhdoja në Fakultet të Shkencave dhe plotësoja doktoratën. Me banim kaluam në një dhomë në Godinën 18 të pedagogëve të universitetit në “Qytetin Studenti”. Çunin e dërguam në Elbasan tek prindërit dhe shkonim çdo fund jave. Udha kalonte nga Qafa e Krrabës e cila e largonte Tiranën e Elbasanin dhe tërë Juglindjen shumë shumë. (Tani me rrugën e re të madhe shkohet për 15 minuta nga Tirana në Elbasan). Kanë qenë heronj shoferët që udhëtonin në ato rrugë të cilat ishin ndërtuar në vitet 1930. Si grup pedagogësh të Godinës 18 arritëm që shteti të fillonte për ne ndërtimin e dy pallateve ku secili do paguante më vonë hyrjen e tij. Vazhdonte, e ndoshta vazhdon, ndërtimi i pallateve sipas modelit të pështirë G4 të sovkozeve sovjetike të viteve 1950, vetëm se tani ishin më shumë kate. Prindërit dhe vëllai u bashkuan me ne në Tiranë në vitin 1996.

Flasshqip: Megjithë këto përipeci që shumë prej nesh që jetojnë sot në Kanada i kanë përjetuar, ju ishit në kushtet e një karriere të suksesshme akademike, ndaj dhe natyrshëm bëhet pyetja si ndodhi që vendosët të largoheshit nga atdheu, cilat ishin arsyet?

Saimir Lolja: Që t’i përgjigjem si duhet kësaj pyetje më duhet pak retrospektivë. Një llotari e pastër piramide qarkulloi në duart e njerëzve në vitin 1994 në Tiranë e u venit pa u kuptuar. Ishte një provë se sa lehtë binte njerëzia në atë lloj rrjete peshku. Mbas një viti qeveria filloi mbjelljen e firmave piramidale që dhuronin para deri në lajthitje. Në vitin 1996 gypat thithës të parave të popullit pasuriqyldashës arritën kapacitetin e dëshiruar. Çdo mbasdite vonë paraja e gëlltitur nga gypat futej në thasë ose kosha dhe e mbartur me makina Benz derdheshin në Bankën e Shtetit Shqiptar. Dhe ndodhi ajo që ndodhi. Situata ngjasonte me një vatër zjarri me drunj të njomë ku ishte paketuar shumë para letër. Një shkëndijë mjaftonte dhe mjaftoi në Dhjetor 1996, që zjarri të niste dhe kërcinjtë të digjeshim me kërcitje e zhurmë të plotë në Mars 1997. Javën e parë të Marsit, mes plumbave që fluturonin nga të gjitha anët si harabelat e trembur, u futëm në hyrjen tonë në pallatin e pedagogëve. Rreziku për jetën u bë shumë i madh edhe pse NATO zbarkoi me forca të mëdha. Përpjekjet për ta liruar Dardaninë (Kosovo Polje, serb., ose Fushën e Mëllenjave, shqip) nga forcat pushtuese serbe morën formë të qartë. Ashtu i zymtë vazhdoi edhe viti 1998 aq më shumë pas përpjekjes së dytë për t’i vënë flakën shtetit të mbetur shqiptar me qëllim që të pengohej plani për ta liruar Dardaninë nga pushtuesit serb. Si rrjedhim filloi një valë e kërkesave për t’u zhvendosur në Kanada e cila për çudi (jo habi) pat ngritur rrjetin e saj për ta mbështetur atë largim familjesh, veçanërisht të shkollarëve e profesionistëve shqiptarë. Për shembull, mbinë në treg çanta tepër të mëdha dhe aeroplani nuk kishte kufi peshe se sa tiganë, tepsi, pjata, gota, pirunj apo batanije mbarteshin. Në Mars 1999 filloi edhe bombardimi i Serbisë nga aeroplanët e NATO-s edhe përzënia e madhe e shqiptarëve nga Dardania për në Maqedoni e Shqipëri. Atë muaj shkëmbeva pyetje-përgjigje me një gazetare nga Toronto Star, e cila pas ca ditësh e botoi shkrimin në 30 Mars 1999. Gjendjen e Shqipërisë në atë kohë e jep në atë shkrim edhe pohimi im se rroga dyjavore si pedagog në Universitet ishte 50 dollarë kanadezë 10 nga të cilët i pata dhënë si ndihmë për shqiptarët e përzënë nga Dardania. Pra, dallgët e mëdha të nxehta të viteve 1997-1998-1999 na shtynë që të mbushnim letrat në vitin 1998, të cilat u bënë të gjelbra në pranverën e vitit 2000. Çuni mbaroi vitin e parë shkollor në Tiranë. Me zemër të thyer filluam shitjen e plaçkave dhe hyrjen shumë të mirë në pallatin e pedagogëve, sepse duheshin paratë për të paguar qiranë e mirëserardhjes këndej dhe mbuluar shpenzimet e jetesës.

Flasshqip: Si ishte përballja e parë me Kanadanë? Cilat ishin vështirësitë që hasët në fillim dhe si i përballuat?

Saimir Lolja: Ndonëse këndej prodhohen lumë filmat artistikë, jeta këndej nuk është film artistik. Fluturuam e zbritëm në Toronto më 6 Qershor 2000. Kur arritëm na mungoi një nga çantat e stërmëdha. Aeroporti na lajmëroi pas dy muajsh se ishte gjetur dhe ejani ta merrni. Gabimisht ishte shkarkuar në Montréal dhe ngase ishte shumë e rëndë e shmangnin ta prekin dhe ta dërgonin në Toronto. Të paktën u gëzuam se u gjet. Nga fundi i viteve 1980, qe shfaqur një film sovjetik në një ekran TV jugosllav. Thelbi i filmit qenë pallatet shumë të shtrirë e shumë të lartë (siç thashë më lart unë i quaj palarte), 20 kate a më shumë, në Moskë e Kiev të cilët ishin njëlloj fillim e mbarim, nga poshtë lart, të gjithë, si në Moskë ashtu në Kiev. Filmi pati në qendër një burrë që pasi piu vodka rëndshëm me shokët për Kërshëndella në një qytet, i dehur dhe mes acarit të Dhjetorit, hypi në aeroplanin gabim. Në vend që të shkonte në Kiev shkoi në Moskë, pa e ditur se ku. Shoferit të taksisë i dha numrin e rrugës dhe numrin e pallatit. Çdo gjë ishte e njëjtë dhe ai sapo këmba i preku tokën e ngrirë nxitoi të ngjitej lart e të trokiste në portën “e tij” në Moskë. Aty i doli një grua e panjohur të cilën e dalloi dhe e sqaroi me vonesë. Filmi përfundoi me atë buçkon që vazhdonte jetën i martuar, i rimartuar, në një shtëpi me po të njëjtat orendi në Moskë. Kur mbushëm letrat për Kanada në vitin 1998 dhe nisur nga përvoja në Angli, hamendja jonë qe se Kanadaja do ishte një përzierje Amerike (e njohur prej filmave dhe bëmave të rrëfyera prej njerëzve) dhe Anglisë ku kishte vetëm shtëpi dhe jo pallate banimi. Kur dolëm nga aeroporti i Torontos u shtangëm: pallatet (palartet) sovjetike ishin kudo. Fjalia e parë e shfryrë që ta dëgjonin veshët e kokës ishte: Peshk, gabim që e shite shtëpinë në Tiranë! Ishte e kotë të harxhohej më shumë frymë, sepse ajo duhej harxhuar për të notuar këndej. Tre netë fjetëm mbi parket me batanijet dhe velenxën që kishim marrë, derisa na erdhën krevatet dhe kolltukët që porositëm. Dy javët e para ishim si në muzg: gjysmë të zgjuar, gjysëm gjumë dhe rrjedhja e kohës kishte ngrirë. Më pas dhe në tërë 21 vitet e mëpastajshme, koha duket se rrjedh si ujëvarë, ku nuk ke mundësi të ndalosh, përveçse të notosh. Ditën tjetër pyeta fqinjin tonë Admir Salillari: Sa kohë keni këtu? Një vit e gjysmë, më tha. Shumëëëëë, thashë e mendova. Pak, sepse deri tani kanë rrëshqitur mbrapa shpejt 21 vite…

Flasshqip: Sërish shumë interesant që nuk ju shpëtojnë dhe detajet më të vogla edhe pas kaq vitesh… Po për pjesën profesionale si u zhvilluan ngjarjet me pas?

Saimir Lolja: Në Qershor dërgova dosjen në shoqatën e inxhinierëve të Ontarios. Ajo i pranoi përvojën dhe arritjet inxhinierike ndërsa mbetej kryerja e një viti pune përvojë kanadeze dhe dhënia e provimit të ligjeve dhe praktikës inxhinierike këtu. Ashtu, studiova dy librat përkatës për dy muaj dhe në Gusht 2000 e shkrojta provimin. Takova një profesor në Universitetin e Torontos që pata shkëmbyer më parë, i cili më mirëpriti por tha se fonde për kërkime shkencore në fushën e qymyreve, ku i kisha artikujt shkencorë, nuk jepeshin më. Pra mbetej të kryeja punë shkencore vullnetare, domethënë pa pagesë, punë e cila zgjati pesë vjet e gjysëm. Leja e të qenit Inxhinier Profesionist në Ontario më erdhi në Qershor 2002. Në Maj-Gusht 2001, dhashë mësim në Inxhinieri Kimike në Sheridan College, në Mississauga. Në Janar 2002 fillova të jap mësim si i jashtëm për lëndë të Inxhinierisë Kimike në Ryerson University, kurse në paralel vazhdoja punën shkencore vullnetare në Universitetin e Torontos. Deri në Dhjetor 2012, mbulova 13 lëndë mësimore në Ryerson University; ngarkesën e përballuar nuk po e përshkruaj. Ndërkohë botova me adresë të Universitetit të Tiranës artikuj shkencorë një në vitin 2000 e dy në vitin 2002 në revistën “Fuel” dhe një në revistën “Petroleum Science&Technology” në vitin 2003. Përfundimi i punës së parë shkencore në Universitetin e Torontos u botua në revistën “International Journal of Heat and Mass Transfer” në vitin 2005. Bashkë me dy kolegë të tjerë, përfundimi i punës së dytë shkencore në Universitetin e Torontos u botua në Gusht 2021 tek Academia.edu dhe brenda javës arriti të jetë në 1% e më të shikuar. Ngase në Ryerson University nuk po më jepnin pozitë të brendshme të qëndrueshme, në Shtator 2007-Maj 2008 shkova e studiova në Windsor University për të patur Diplomën në Mësuesi. Ajo më dha lejen që të jepja mësim për Kimi-Matematikë në shkollë të mesme. Iliriana që pat mbaruar degën Biologji në Universitetin e Tiranës shkonte e vinte përditë në Shtator 2003-Maj 2004 në Brock University në Hamilton për të arritur Diplomën në Mësuesi.

Flasshqip: Si do ta përshkruanit përmbledhtazi fushën e interesit të studimeve dhe botimeve tuaja?

Saimir Lolja: Çfarë është arritur tjetër po përmblidhet me pak fjali më poshtë, ndërsa mundi dhe koha për t’i kryer nuk mund të maten. Tjetër, një diplomë universiteti nuk të jep të vërtetën absolute dhe as të qënit vetmas për ta zbatuar atë specializim. Tjetër, të mësuarit është një shteg që gjatë jetës të çon në shumë shtigje të reja të mësuari e punuari të cilët janë ndryshe nga diploma e shtegut të parë. Ajo që nevojitet është vetëm dëshira me ecur nëpër ata shtigje. Përveç botimeve të artikujve të mi shkencorë, kam shërbyer edhe si shqyrtues i artikujve që dërgohen për botim në revistat shkencore të rrjetit Elsevier Science (International Journal of Heat and Mass Transfer, International Journal of Coal Geology, Applied Thermal Engineering, International Journal of Heat and Fluid Flow), të rrjetit Taylor&Francis (Chemical Engineering Communications) dhe të rrjetit Premier Publishers (International Journal of Geology and Mining). Në lidhje me çështjen kombëtare shqiptare, e thënë shumë përmbledhtas, botimet në shqip ose anglisht nëpër gazeta filluan më 30 Shtator 2003 kur botova një përkthim bashkë me shkrimtarin Naum Prifti se çfarë kishte shkrojtur i madhi Volter (1694-1778) për Gjergj Kastriotin. Janë të paktën 100 botime në gazeta në fushat histori, gjuhësi, holokaust, trashëgimi kulturore, politikë, zgjedhje, shkencë dhe psikologji. Shtohen këtu edhe redaktime librash e shkrimesh nga më të ndryshmet; pjesëmarrje në ekipe dokumentarësh, bashkëpunim me faqe interneti, gazeta e konferenca; biseda në TV Pasqyra Shqiptare këtu disa herë, në RTSH-1 dhe Alpo TV dhe bashkëpunimi me Lidhjen Shqiptare-Amerikane, etj. Vetëm në lidhje me shpëtimin e hebrenjve dhe ushtarëve italianë gjatë Luftës II Botërore, lista e punëve dhe kohës së harxhuar është e shumëllojshme dhe shumë e gjatë. Përmenden, për shembull, biseda në Radio CBC Canada në Nëntor 2010, organizimet dhe kumtimet në Holocaust Education Week 2005&2010, botime shkrimesh, redaktime librash, ndihma për konferenca në Kanada e Francë, ndihma për doktorata në Shqipëri, Kanada, SHBA e Itali, etj. Në pranverën e vitit 2018, botova librin “Receta Pa Komb” në shqip dhe në anglisht “The Nation-Free Recipe”. Brendia e tij është për secilin dhe kushdo që e ka lexuar e ka rilexuar menjëherë. Vetëm Alfred Çako i shtëpisë botuese Helga’s Secret pranoi ta botonte librin në shqip në Tiranë. Me adresë të Universitetit të Tiranës, në fund të vitit 2018 botova artikullin shkencor “The Proof of Fermat’s Conjecture in Correct Domain” në revistën “Ratio Mathematica”. Përpjekja për ta botuar mori dy vjet e gjysëm sepse 64 revista shkencore nuk pranonin ta botonin. E prisja atë gjë sepse artikulli përvijonte ndryshe themelet e Matematikës dhe vërtetonte një teoremë që për 382 vjet akoma pat ngelur e pavërtetuar. Me adresë të Universitetit të Tiranës, në vitin 2019, botova artikullin shkencor “The Preservation of Albanian Tongue (Shqip) since the Beginning” në revistën “Advances in Language and Literary Studies”. Artikulli në shqip “Përjetësia e gjuhës shqipe që nga fillimi” u botua në Librin e Kuvendit Gjuhësor të Akademisë Rrënjët Tona dhe gazetën Rrënjët. Një nga revistat e mëparshme nuk e pranoi sepse “këndvështrimi ishte jo i zakonshëm dhe nuk përputhej me rrymën akademike të njohur”. Ata që e kanë lexuar artikullin e kuptojnë mirë këtë lloj përgjigje dhe pse. Në lidhje me tani, në Universitetin e Tiranës jam marrë shumë me programim në kompjuter me gjuhën Basic dhe Fortran. Këtë verë fillova të studioj e praktikoj gjuhën e programimit Python dhe bashkë me një koleg në Universitetin e Torontos i jemi bashkuar një projekti shkencor industrial.

Flasshqip: Le t’i kthehemi asaj që na bashkon, atdheut. Saimir, çfarë kujtimesh ruani nga Shqipëria dhe si e përfytyroni Shqipërinë e sotme?

Saimir Lolja: Kujtimet nga Shqipëria ruhen e mbahen gjallë pa ndërprerje në shtëpi. Këtu ka shumë nga Elbasani të rinj e të vjetër dhe na duket se jemi po atje. Rudolf Boçi, që ishim bashkë në tetë vitet e para të shkollës, hyri në Gjimnaz e më pas në degën e Mjekësisë në universitet. Ai është këtu dhe takohemi shpesh bashkë, me Gani Petritin e miq të tjerë. Nga kimistët e universitetit ka shumë këndej, qoftë bashkëstudentë ose ish-studentë të mi në Tiranë. Prandaj takohemi ose kemi organizuar këtu edhe përvjetorë të diplomimeve në Kimi Industriale. Në Ryerson University më qëlloi një herë që të kisha sërish studente një vajzë që e pata patur studente në Tiranë. Në Shqipëri kemi qenë mesatarisht një herë në tre vjet. Lidhjen dhe bashkëpunimin me kolegët në Fakultetin e Shkencave të Natyrës në Tiranë e mbaj të pandërprerë. Kemi mbi 12 vjet që nuk shohim më TV. Ekranin e madh e lidhim me kompjuterin dhe vendosim ato gjëra që zgjedhim kur del koha e lirë. Lajmet e këtushme mjaftojnë aq sa pikojnë rreth e përqark si pika shiu. Në internet ndjek ca gazeta dhe faqet shqiptare. Në lidhje me Shqipërinë, deri në vitin 1990 ajo qe si një iriq i mbledhur gërrmuq dhe më pas u shpua e u hap akoma më shumë. Prandaj gjithnjë e më shumë nevojitet parapërgatitje për sfidat e reja. Kjo është përgjegjësia e shtetit. Fjalët Republic (nga latinishtja perëndimore) dhe Demokratia (nga katharevusa lindore) janë saktësisht e njëjta gjë për mënyrën e qeverimit që në dukje buron nga populli andej ose të bashkësive kulturore këndej. Praktikisht këndej dhe andej frute të tilla nuk janë të mbara. Ajka kombëtare e cila ka fuqi duhet të marrë përgjegjësitë. T’i bësh mirë vendit tënd, ta përparosh e zmadhosh, është e nevojshme ta duash e të jesh kombëtar, porse nuk mjafton. Së pari Shqipëria zyrtare ka nevojë për bonifikim. Shqipëria është vend që ka prodhuar qytetarë më së shumti për të tjerët dhe për vete ka mbetur pa qytetari që t’i japë drejtim, që për çdo njeri apo gjë të ketë një vend dhe çdo njeri apo gjë të jetë në vendin e vet. Shqipëria mbetet e paqetë sepse vazhdon të trazohet nga jashtë; ky është ligj themelor në fizikë.

Flasshqip: Si e vlerësoni bashkësinë shqiptare në Toronto dhe Kanada? A mendoni se shqiptarët këtu janë më të lirë në mendime se në atdhe?

Saimir Lolja: Me Shoqatën e Bashkësisë Shqiptare-Kanadeze (SHBSHK), e cila është një shoqatë kulturore në dhe të huaj, jam marrë shumë dhe isha kryetar i saj në Prill 2005-Mars 2006. Ajo periudhë qe një përvojë e madhe që vlen shumë për krahasime. Me shumë mund u mor kthesë në cilësinë e saj. Në kryesi ndihmë më dha Xhevahir Islamaj. Përfshirjen në SHBShK e rivazhdova qëkur Ruki Kondaj udhëhoqi ribërjen e Statutit dhe njohjen me ligj të muajit Nëntor si muaji i trashëgimisë shqiptare në Ontario. Këndej shqiptarët kanë parë e dëgjuar më shumë dhe janë pak më të lirë në mendime. Niveli i lirisë mendore këndej shihet kur bisedohet në një grup me shqiptarë dhe sa respektohet mendimi ndryshe. Fundja, një mendim ndryshe është dhe s’mund të kuptohet si “i keq” kur nuk bie brenda shportës së mendimeve, leximeve apo dëgjimeve që dihen apo dëshirohen. Sepse shqyrtimin e imët të mendimit në shoqëri e kam bërë në shkrimin e botuar dhe ribotuar vite më parë “Shpirti i turmës dhe askushmërisë”. Cilësia e shoqërisë shqiptare në trojet shqiptare në Europën Juglindore mesatarisht është e ulët, sepse trashëgohet një prapambetje 1500 vjeçare e sundimit nga Lindja. Dëm i pamatshëm ndodhi në Shqipërinë zyrtare të cilës i shkaktuan dy lërime barbare (communist revolution, ang.) në vitet 1945 dhe 1991 prej të cilëve njerëzit luajtën edhe mendërisht edhe fizikisht nga vendi, toka, puna, shtëpia, prona, pasuria e profesioni. Si shoqatat kulturore këndej ashtu edhe tufëzat politike andej, nuk mund të japin fryt të mbarë për ndërtimin e organizatës këndej apo shtetit andej. Sepse organizimi i bashkësisë këndej dhe shtetit andej në vetvete është organizim nga lart poshtë dhe jo e kundërta. Edhe kur është i rregullt, votimi i të barabartëve prej të barabartëve këndej dhe andej nuk mbart vlerë. Volteri ka skalitur një shprehje: Me fuqinë vjen përgjegjësia. Nëse në botën shqiptare gjërat ngecin apo janë rrumpallë, ato janë ashtu sepse ndodh e kundërta e shprehjes së Volterit, domethënë nga përgjegjësia vidhet, sepse përndryshe nuk shkohet tek, fuqia. Po ndryshuan polet elektrikë, rryma rrjedh në të kundërt.

Flasshqip: Pas 21 vjetësh këtu, si do ta përshkruanit shoqërinë kanadeze?

Saimir Lolja: Po e përmbledh me një fjali: Fërgohu e kuptohu me bashkësinë tënde. Thelbi i të qenurit këndej për të gjithë është marrëdhënia ekonomike: paguaj qira, borxhe, taksa, paguhu ose paguaj për punën që kryhet, paguaj biletat apo gjobat, dhe në çastin që dera mbyllet je i harruar ose i harron. Një mik më thoshte se po të dihej më parë për gjenocidin që vazhdon ndaj vendasve dhe sa e rrezikuar është familja këtu nuk do kisha emigruar këndej.

Flasshqip: Po politikën kanadeze a e ndiqni? Zgjedhjet për Kuvendin federal u mbajtën muajin e shkuar, madje…

Saimir Lolja: Këto dy vitet e fundit mësova se kush është kryeministër këtu në Ontario dhe Kanada. S’ia vlen dhe as i bie radha t’i mësosh emrat e jo më për gjëra të tjera. Në këta 21 vjet këtu, pavarësisht se janë bërë zgjedhje politike federale apo provinciale dhe përgjegjësinë e shtetit e ka marrë një nga degët politike, këtu nuk ka ndryshuar gjë. Përveçse qiratë dhe çmimet janë rritur. Ky vit e gjysmë mbyllur nxorri shumë në pah se ato që quhen parti politike janë thjesht zyra të marrëdhënieve me popullin (public relations firms, ang.) dhe ata politikanë paguhen për t’u sharë. Toka, uji, përfshirë edhe peshqit, paraja dhe shteti pronësohen nga Kurora. Të tjerët janë thjesht lojtarë dhe aktorë. Që domethënë se problemi themelor këtu është zgjimi i vendasve dhe zbulimi i gjenocidit që është ushtruar ndaj tyre. Prandaj gjatë debatit politik parazgjedhor këtu më 9 Shtator 2021 kur një gazetare u pohoi se tani shteti ka grabitur fëmijë vendas më shumë se ç’ishin më përpara në shkollat me fjetje (residential schools, ang.), të pestë kryeaktorët politikë e mbajtën veten të mos ta preknin atë pohim.

Flasshqip: Saimir, vihet re se fëmijët e shqiptarëve që lindin në emigracion humbin pak nga pak gjuhën dhe traditat? Ç’mendoni për këtë?

Saimir Lolja: Gjuha dhe vetëdija kombëtare shqiptare nuk humbin, nëse prindërit mbartin përgjegjësinë që iu përket duke bërë gjënë më të thjeshtë: të paktën të flasin vetëm shqip në shtëpi. E folura shqip në shtëpi nuk pengon njeri të mësojë e shkruajë anglisht, frëngjisht, e gjuhë të tjera. Nga ana e saj shqipja kërkon t’u mësosh shqip të tjerëve. Shoqatat kulturore këndej bëjnë një punë të madhe duke mbajtur takime e festime kombëtare. Në lidhje me këtë, një mirënjohje e madhe i përket TV Pasqyrës Shqiptare e drejtuar nga Ilir Lena këtu në Kanada, faqes shqiptare në internet Albemigrant.com dhe portalit Flasshqip.ca.

Flasshqip: Sipas jush, a duhet të treten shqiptarët në kulturën e vendit që i mirëpret?

Saimir Lolja: Absolutisht jo. Të qenurit qytetar i rregullt në shtetin ku punon e jeton i zhvendosur, nuk pengon të mbetesh shqiptar. Njeriu e ka në dorë që të mos i vijë turp këndej për vetveten dhe origjinën. Njeriu nuk është vegël përdorimi në shitje, prandaj nuk është zgjuarësi me thënë nuk i duhet shqipja familjes e fëmijëve këndej.  Prindërit shqiptarë këndej përballen me një propagandë të gjithfarëllojshme e cila sulmon ta thërrmojë familjen dhe njëkohësisht t’i largojë fëmijët nga familja, t’i bëjë armiq me prindërit, t’i bëjë të harrojnë traditën, origjinën e gjuhën. Me një fjalë t’i bëjë jetimë dhe akoma më keq si klone, të cilët nuk dallojnë më gjininë, familjen, prindërit, vëllezërit e motrat, kushërinjtë, gjuhën, racën, kombin, ngjyrat, shijet, kulturën, moralin, historinë, gjeografinë, nga vijnë e ku po shkojnë.

Flasshqip: Dhe cila mund të ishte forma më e mirë e ruajtjes së kulturës shqiptare në emigrim?

Saimir Lolja: Çfarëdolloj organizimi dhe veprimtarie që çon ujë në këtë drejtim është gjë e mirë. Megjithatë është pak, vetëm të kërcehet dorë-për-dore kur mblidhen njerëzit. Puna vullnetare e shoqatave kulturore këndej ka kufi në cilësi dhe sasi sepse si ndërmarrje dhe qëllime kultura shqiptare është shumë e madhe. Për zgjidhje si shembull merren Spanja dhe Italia. Këta shtete kanë ngritur Shtëpitë Kulturore të tyret me personel të punësuar. Me këtë mënyrë do zgjidhej edhe çështja e Shtëpisë së Shqiptarit, sepse për këtë nuk mjafton vetëm të grumbullohet para për ta ndërtuar. Qeveria e Tiranës ka notën zero në këtë drejtim kurse ajo Prishtinës është pak më mirë.

Flasshqip: Saimir, a keni dëshirë ta ndani diçka tjetër me lexuesit e portalit Flasshqip?

Saimir Lolja: Jeta është marrëdhënie njerëzish dhe jo thashethem, as kjo bisedë me faqen Flasshqip.ca. Që domethënë se çdokush nuk ka për t’i shpëtuar në dhe të huaj pyetjes që kumbon: Me qenë trung me peshë e me rrënjë apo gjethe pa peshë që të merr era, e cila të hedh të zverdhur s’dihet se ku? Prandaj është më mirë të lexoni sa më shumë libra që përparojnë mendjen; të tjerat vijnë më pas.

Flasshqip: Ju falenderojmë për bisedën e këndshme dhe më detaje shumë interesante, njëherazi ju urojmë shëndet e krijimtari të suksesshme në vazhdim!

©Flasshqip.ca

blank

(Nga e majta: Mit’hat Stringa me violinë, Marie Dhamo, gjyshi Sabri Lolja me mustaqe, Isuf Myzyri; nga e djathta që i shihet shpina është Vilson Todri me violinë, Xhemal Braçja baxhanaku i gjyshit Sabri Lolja)

blank

(Viti 1937, në qendër pranë Isuf Myzyrit me violinë, veshur me jakuce me bykme të zeza, është Mehmet Gurra me Utën, daja e sime ame, dhe fëmija në këmbët e tij është i biri Halil Gurra, mësuesi kujdestar në shkollën 8-vjeçare)

blank

(Gazeta Toronto Star, 30 Mars 1999)

blank

Ajo quhet Anaida Deti, Një Bizneswoman Shqiptare në kopertinën e Forbes!

Një Biznesmene Shqiptare në kopertinën e Forbes!
Ajo quhet Anaida Deti, Themeluese dhe Drejtore Ekzekutive e DentalX, një grua grua shqiptare, e nderuar me çmime që zotëron dhe operon praktikë dentare në Kanada.

Kështu ka vepruar Anaida Deti, falë arritjeve në profesionin e saj, ajo guxoi të provonte.

Dhe sot ne të gjithë e shohim në faqen e Forbes.

Anaida Deti e nisi nga zero, por themelin e kishte të shëndoshë, pasi kishte një formim të shkëlqyer.

Anaida Deti është një emër mes mijëra e mijëra emrash që kanë emigruar në Kanada nga Shqipëria, dhe falë përkushtimit ia ka dalë me sukses.

Por sukses do të thotë punë dhe lodhje.

Anaida Deti mundi të hapë klinikën e saj dentare dhe puna e sakrificat e saj u shpërblyen me meritë.

Në kopertinën e Forbes!

Urime Anaida Deti Dine!

blank

blank

Pushuesit nga diaspora shpenzuan këtë verë rreth 500 milionë euro në Kosovë

Bashkatdhetarët që kanë ardhur këtë verë në Kosovë, sipas hulumtimeve të bëra nga organizatat joqeveritare, kanë shpenzuar rreth 500 milionë euro. Sipas ekspertëve që i kanë bërë këto hulumtime, thuhet se të hollat e derdhura janë një infuzion për ekonominë e Kosovës, sidomos në rrethana të pandemisë, raporton Radio Kosova

Kosova këtë vit ka shënuar numër rekord të bashkatdhetarëve që kanë vizituar vendin. Sipas Organizatës “Germin”, shpenzimet e tyre  këtë sezon kanë qenë rreth 500 milionë euro.

Lirim Krasniqi, nga Organizata joqeveritare “Germin”, organizatë kjo që merret kryesisht me çështje të diasporës, thotë se shpenzimet e bashkatdhetarëve gjatë sezonit të verës arrijnë shifrën e 500 milionë euro. Derisa sipas Krasniqit, numri i bashkatdhetarëve që kanë hyrë në Kosovë këtë sezon vere, është rreth 1 milion.

“Konsiderojmë që vizitat e diasporës gjatë verës së këtij viti, kanë pasur një ndikim të jashtëzakonshëm në ekonominë e Kosovës. Sipas një vlerësimi që kemi bërë, por edhe nga organizata e tjera që bëjnë analiza të tilla, në rastin më të mirë, shifra që është derdhur në Kosovë mund të shkojë deri në 500 milionë euro.

Kjo shifër e lartë është dhe infuzion për ekonominë e Kosovës, sidomos në rrethana të pandemisë kur disa biznise kishin regjistruar humbje të mëdha për shkak të mbylljes së përkohshme nga masat COVID-19”, thotë Krasniqi.

Të dhënat e Policisë së Kosovës tregojnë se në muajin qershor numri i personave që kanë hyrë përmes transportit rrugor ka qenë rreth 1milion e 900 mijë, në muajin korrik është rritur për 1milion e 33 mijë. Ndërsa, vetëm brenda 15 ditëve të muajit gusht në Kosovë kanë hyrë rreth 1 milion e 409 mijë persona.

Në Aeroportin Ndërkombëtar të Prishtinës “Adem Jashari” numri i udhëtarëve në muajin korrik ishte mbi 340 mijë, krahasuar me periudhën e njëjtë kohore të vitit 2020, ka pasur rritje për 60 mijë e 433 udhëtarë.

Në 15 ditë të muajit gusht janë realizuar 738 fluturime me rreth 92 mijë udhëtarë.

Përveç shpenzimeve që diaspora e Kosovës bën gjatë sezonit të verës, çdo vit Kosova pranon remitenca. Vetëm vitin e kaluar mjetet e ardhura nga diaspora kanë kapur vlerën prej 980.1 milionë euro.

blank

Shqiptarët e Afganistanit, sykaltërit që jetojnë në male, mes këngëve dhe valleve tradicionale!

Në një cep tjetër të botës, mijëra kilometra larg, ekziston një popullsi që ka mbajtur gjallë karakteristikat, gjuhën dhe zakonet pellazge dhe ilire. Ata janë vendosur prej 2300 vitesh në rajonin Indokinë në Qafiristan (sot Nuristan), një vend ku takohen Afganistani, Pakistani, Kina dhe Taxhikistani, pikërisht në zonën ku disa kohë më parë u vra Bin Laden, zbuluar fillimisht nga skenaristi amerikan James Hilton , i cili xhiroi një dokumentar të titulluar Horizontet e Humbur.

Për shkak se ishte një vend i fshehtë për mijëra vjet, ata kanë mbajtur gjallë tiparet popullore, gjuhën dhe zakonet arbëreshe-pellazge-iliro-shqiptare, por sot, pasi talebanët morën në dorë Afganistanin, edhe traditat e kultura  e tyre rrezikohet.

Në maj 1983, Ernesto Skura shkroi në gazetën “League” të Antonio Bellushit një artikull të titulluar “Ilirët në Afganistan”. Të njëjtën gjë bëri në librin e tij “Arvanitët” historiani i madh me prejardhje shqiptare, Aristides Kola, i cili përshkruan kohën e vendosjes së ilirëve në këtë vend të largët.

Hipoteza më e qëndrueshme, pasardhës të ushtrisë së Aleksandrit

Historia e hulumtuar deri sot tregon se ata janë pasardhës të 6000 luftëtarëve ilirë që ikën nga vendi i tyre pas vrasjes së mbretit Kliti nga Aleksandri i Madh rreth vitit 300 para Krishtit. Ata qëndruan atje, për shkak të distancës ata nuk mund të ktheheshin në shtëpi, por u vendosën në këtë rajon, ku u detyruan të martoheshin me gra vendase. Gjuha e tyre u quajt “burrashka”, gjuha e burrave, ndërsa gratë flasin një gjuhë tjetër. Tani kjo gjuhë quhet përsëri “burrashka”, por është e përzier dhe nuk shkruhet.

Gjuha, shumë fjalë janë gjurmë të shqipes

Karakteristikat e këtyre banorëve janë të ndryshme nga ato të Pakistanit, ata jetojnë më gjatë, janë më të gjatë dhe kanë flokë ngjyrë kafe, bëjnë dhe pinë verë, si asnjë nga këto zona dhe rajoni ku ata jetojnë. Lugina ku ata jetojnë në ditët e sotme quhet “hundëza” (hundë e vogël) dhe me të vërtetë ajo mbyllet me një grykë mes dy maleve që e rrethojnë.

Edhe pse vendi është malor, ai është shumë pjellor në prodhimin e perimeve, frutave dhe drithërave të ndryshëm, si: patatet, bizelet, trangujt, gruri, misri, elbi, kajsitë, dardhat, mollët, pjeshkët, kumbullat, fiqtë, qershitë, rrushi, shalqi, etj.. Banorët janë fermerë të shkëlqyer dhe kanë krijuar një sistem mahnitës dhe madhështor të çative dhe ujitjes që lidhin dhe ushqejnë tarracat me to. Njerëzit janë shumë miqësorë dhe të dobishëm për njëri -tjetrin. Presidenti i Hundzës ka titullin Mir (më i miri). Festa e tyre më e madhe është Viti i Ri diellor (si pellazgët dhe arbëreshët), i quajtur Naurosh (na uroni) dhe bie më 21 mars.

Ata janë shumë të ndryshme në krahasim me pakistanezët me lëkurë të errët ose afganët dhe kinezët. Janë me lëkurë të bardhë me faqe të kuqe. Shumica kanë sy blu, jeshilë ose gri, dhe flok që variojnë nga e ngjyra e verdhë e misrit në të zezën e korbit. Disa fëmijë gjithashtu kanë flokë të kuq. Në lartësinë e maleve është një fis i madh i quajtur Kalash. Zotat Kalash shfaqen në portat e tyre me një simbol që shpreh origjinën e tyre të lashtë të ilirëve dhe lidhjen e tyre me Aleksandrin e Madh, një dhi me dy brirë, ashtu si ishte edhe përkrenarja e Skënderbeut. Veshjet e tyre janë si të shqiptarëve në kohët e hershme, me poture dhe këmisha të zbukuruara.

Ndërsa vallet e tyre shoqërohen nga tinguj të baterisë dhe fyellit. Një vallëzim tradicional popullor është kërcimi i shpatave, që kërcehet gjithmonë nga burrat të cilët mbajnë të veshura rroba shumëngjyrëshe të quajtura “kamarbunde”.

Ky komunitet ka shumë histori dhe mite që tregojnë se ata jetojnë shumë të lumtur dhe të shëndetshëm për një kohë të gjatë. Ka edhe njerëz që kurrë nuk sëmurën apo të kenë ndonjë sëmundje.

Por cili është sekreti i jetës së gjatë dhe të shëndetshme të tyre?

Disa mite tregojnë se ata kurrë nuk hanë ushqim të përpunuar, por përkundrazi konsumojnë produktet që mbjellin në tokat e tyre. Ata konsumojnë veçanërisht kajsitë. Njerëzit shpesh habiten nga ajo që mësojnë për këtë popull (i njohur edhe si Burusho) që zakonisht jetojnë gjatë. Ndërsa në Pakistan, jetëgjatësia mesatare e një personi është 67 vjeç, në Hundëza mosha 100 vjeçare nuk përbën plakje. Edhe në këtë moshë ata janë të fuqishme dhe të shëndetshme. Ata hanë ushqim dy herë në ditë, një mëngjes të shëndetshëm dhe një darkë të mirë pas perëndimit të diellit. Për më tepër, ata hanë fruta, perime, qumësht dhe djathë. Nuk ka kimikate ose acide në ushqimet e tyre. Sëmundjet e ndryshme si tensioni nuk i njohin. Ata janë krejtësisht të paprekur nga sëmundjet e lidhura me stresin, duke u bërë krejtësisht imun ndaj tyre. Sipas hulumtimeve, kajsia e Luginës së Hundëzës thuhet të jetë sekreti i mungesës së tumoreve. Ky komunitet ha sasi të mëdha të këtij fruti që është i pasur me amigdalin (vitamina B-17). Në vend që të shikojnë filma dhe të qëndrojnë brenda, ata ecin shumë. Gjithashtu, një herë në vit në një periudhë prej dy muajsh komuniteti i Hundëzës konsumon vetëm lëngun e kajsisë, duke përmbushur një traditë shumë vjeçare. Shumë ekspertë kanë treguar se mënyra e të ushqyerit është sekreti i jetëgjatësisë së tyre.

Shkrimi u publikua më parë në portalin Shqiptarja.com

blank

Kontributi i diasporës në kulturën shqiptare

Pellumb Sulo

Studiuesit që morrën fjalën në takimin e organizuar në sallën “Kardinal Mikel Koliqi”, në Shkodër, theksuan faktin se diaspora shqiptare luajti një rol të veçantë në zhvillimin e mendimit shqiptar, sidomos gjatë periudhës së komunizmit, kur në Shqipëri ndalohej shprehja e lire dhe kur, një numër autorësh të njohur të letërsisë dhe studimeve shqiptare, ishin të ndaluar.

Profesor Romeo Gurakuqi u shpreh mbi ekzistencën e dy qendrave të rëndësishme kulturore të diasporës shqiptare, në Amerikë dhe Itali, të cilat mbajtën gjallë dhe të pacënuar kulturën kombëtare.

“Diaspora e ndritur krijoi qendra kulture, mbijetese, të qenies shqiptare. Pikërisht, me dy qendra të tilla të rrethit politko-kulturor që Ernest Koliqi ndërtoi në Romë rreth “Shejzave” dhe, së bashku me të, një numër patriotësh të tjerë rreth bllokut kombëtar Indipendent, rreth Komitetit “Shqipëria e Lirë”, në New York, të Vatrës ose “Buletinit katolik shqiptar”, drejtuar nga Gjon Sinishta në San Francisco”.

Hulumtuesi i arkivave, Anton Kodrari, ekspozoi gjatë takimit pjesë nga letërkëmbimi i disa prej përsonaliteteve të botës shqiptare në mërgim. Ai tha se mbeten ende të pazbuluara dhe te pastudiuera arkivat e mërgatës shqiptare si dhe epistolari i përsonaliteteve shqiptare në ekzil. Ato, shtoi ai, janë pjesë dhe dëshmi e rëndësishme e kuturës kombëtare.

“Arkivat e pazbuluara të mërgatës janë arkivat e profesor Ernest Koliqit, arkiva e profesor Zef Lekajt, eroditit mirditor, arkivi i profesor Mhill Markut, arkivi i familjes së Gjomarkajve, arkivi i Gaspër Kiçit dhe disa pjesë të arkivit të Martin Camajt, etj, etj. Unë jam mundu me u fokusu më shumë tek dorëshkrimet edhe letërkëmbimet”.

Pjesë e rëndësishme e takimit mbi rolin e disaporës në kulturën kombëtare ishte edhe riborimi i librit “Pionieri i kuq”, iprofesorit shqiptaro-amerikan, Mhill Marku, i cili, megjithëse në mërgim, arriti të përcjellë një pamje të regjimit komunist të kohës.

Shqiptaro-amerikani Mhill Marku lindi në Lotaj të Dukagjinit në vitin 1919 dhe vdiq në Amerikë në vitin 1966.Ai botoi një numër të madh shkrimesh mbi Shqipërinë dhe shqiptarët në gazeta e revista të huaja.Për disa vite ai ishte drejtor i gjuhës shqipe në Institutin e gjuhëve të Ushtrisë Amerikane.

blank

Media prestigjioze angleze intervistë me themeluesin shqiptar të një nga kompanive më të mëdha në Britani

Revista prestigjioze angleze, “Construction UK”, ka zhvilluar një intervistë me shqiptarin Elson Bajrokurtaj.

Ky i fundit, është themeluesi dhe drejtuesi i “Elysium Constructaions”.

Në këtë intervistë, Barokurtaj ka folur për objektivat e kompanisë së tij, por edhe mbi projektin që kanë marrë përsipër të realizojnë “Slough Multifuel” të SEE.

Intervista:

A e shihni sfiduese të jeni drejtuesi i një projekti kaq të madh?

Elson Barokurtaj: Po! Presioni është vërtetë i madh. Është një mundësi për të provuar vlerën tonë për shkak të shkallës së projektit. Jemi një kompani e re dhe për ne, është nderë dhe kënaqësi të punojmë mbi një projekt të ‘Tier 1’.
Fokusi ynë, gjithmonë është të punojmë mbi projekte të çdo madhësie. Ishte sfiduese të punonim me standardet më të larta të sigurisë dhe të mundnim ta përfundonim punën në kohë, me buxhet dhe në nivele të jashtëzakonshëm të cilësisë. Jam vërtet i kënaqur të them se klienti ynë ishte shumë i kënaqur me punët tona dhe ka vazhduar të përdorë shërbimet tona, kështu që diçka ka funksionuar siç duhet!

Sa e rëndësishme është të sigurohet një strukturë dhe një plan gjatë kryerjes së këtyre projekteve?

Elson Barokurtaj: Unë besoj sistemi dhe personeli i duhur, është çelësi për të përmbushur një projekt të suksesshëm. Të kesh një kompani të strukturuar mirë do të thotë që rolet dhe përgjegjësitë përcaktohen dhe kuptohen qartë. Me një ekip mjaft teknik, të arritur, në Elysium ne krenohemi me fleksibilitetin dhe shkathtësinë tonë, që do të thotë që secili anëtar i ekipit tonë përfshihet në të gjitha aspektet e një projekti.

Sekreti i suksesit tonë në projektet Faza 2 dhe 3 të SSE, dhe të gjithë të tjerët që kemi mbyllur, është saktësisht se, me një ekspertizë të mirë, të rrumbullakosur, të ekipit tonë, informacioni i nevojshëm për të përfunduar një detyrë mund t’i kalohet personit të duhur në kohën e duhur dhe ne sigurohemi që të gjithë e dinë se çfarë duhet bërë dhe kur duhet bërë. Të kesh një formë të qartë plani, është fillimi thelbësor për çdo organizatë profesionale për t’i dhënë klientit vlerën më të mirë të mundshme dhe kjo është gjithmonë përparësia jonë.

Sigurisht, ne e kuptojmë që gjërat mund të ndryshojnë kështu që ekipet duhet të jenë gjithashtu shumë të adaptueshme dhe komunikuese për të mbështetur siç duhet klientët. Ne jemi në proces të zbatimit të një sistemi të ri të menaxhimit i cili do t’i japë vetes dhe klientëve tanë pikëpamjet më të qarta për secilën fazë kryesore të projekteve, që do të thotë një vizibilitet më të madh për të gjithë.

Cilat ishin disa nga sfidat dhe si i tejkaluat ato?

Elson Barokurtaj: Puna në vendndodhjen e një stacioni elektrik ishte tepër sfiduese. Sfida kryesore ishte me shërbime të njohura dhe të panjohura, të tilla si uji, kabllot elektrike, përgjuesit e vajit, kullimi, puset, puset e nxjerrjes, dhe më shumë. Identifikimi dhe menaxhimi i këtyre punëve kërkoi në mënyrë të sigurt çdo element të praktikës më të mirë të industrisë, duke përfshirë sondazhe të gjera, GRP.

Një sfidë tjetër vinte nga puna shpesh në afërsi ekstreme të shërbimeve të sipërme, siç janë rrjetet me avull dhe gaz. Kjo do të thoshte që ne duhej të krijonim zgjidhje kreative të punës së përkohshme, të cilat do të na lejonin të përfundonim punimet duke mbrojtur pasuritë ekzistuese, por duke qenë një ekip inxhinierësh me përvojë dhe imagjinatë, të gjithë e shijuan këtë sfidë! Ne jemi të kënaqur të themi se zgjidhjet tona ishin të suksesshme. Presioni për të dhënë në kohë është i madh. Kur ju jeni Kontraktori kryesor, kjo do të thotë koordinim, ekipe të shumta të disiplinave të ndryshme dhe në një projekt kaq të komplikuar është thelbësore që gjithçka të rrjedhë pa probleme. Ne e kemi arritur këtë duke punuar për një program të rënë dakord dhe të detajuar, ndërsa gjithashtu identifikojmë mundësitë për të bërë përmirësime në çdo fazë. Një nga sfidat më të fundit që kishim ishte ajo e plotësimit të faqes në një specifikim shumë të rreptë brenda një periudhe të shkurtër kohe. Kjo përfshinte importimin e mbi 6.000 tonë materiali tek një programues i ngushtë. Programuesi i klientit u dakordua në 14 javë dhe përmes punës së palodhur, duke identifikuar mundësitë për ekspeditë dhe duke ofruar zgjidhje alternative, ne e dorëzuam me sukses projektin në vetëm nën nëntë javë.

Tani jemi duke punuar për të siguruar një zgjidhje të zbatueshme që kënaq SSE dhe HZI, në një mur mbajtës betoni që do të ndërtohet përgjatë vijave të një ekrani ekzistues të skelës së fasadës së një ndërtese pjesërisht të shkatërruar. Është e vetëkuptueshme që punët duhet të bëhen në mënyrë të sigurt, të përfunduara në kohë dhe me buxhet dhe të mbarojnë për kënaqësinë e klientit dhe cilësinë e kërkuar. Kjo bazohet në një kuptim të thellë të nevojave të klientit, si dhe mënyrën e tyre individuale të punës. Ne gjithmonë synojmë të zhvillojmë një marrëdhënie të ngushtë pune me klientin tonë, kështu që ne jemi në vendin më të mirë për të kuptuar nevojat e tyre dhe për t’iu përgjigjur çdo ndryshimi ose sfide që ata mund të përballen.

Kur merrni një projekt të ri dhe fitoni pozicionin kryesor të kontraktorit, si ju bën të ndiheni?

Eelson Barokurtaj: Ka një shpërthim krenarie dhe kënaqësie kur fiton një kontratë të re, por pastaj shumë shpejt, e kuptoni se ky është vetëm fillimi dhe puna e vërtetë fillon tani! Përgjegjësia fillon menjëherë dhe gjithçka që ju doni të bëni është të përvishni mëngët dhe të dorëzoni atë që keni premtuar gjatë procesit të tenderimit. Ajo që gjithnjë na bën të ndihemi mirë është besimi, që na ofrojnë kompanitë e mëdha ku punojmë
Na flisni përmes punimeve mundësuese për ndërtesën e re të SEE-së, Multifuel, çfarë përfshinte kjo dhe cilat janë synimet për projektin?
Elson Barokurtaj: Në ditën e parë të mobilizimit ne u paraqitëm me një vend me sipërfaqe prej më shumë se katër hektarë. Duke qenë një sit i vjetër, informacioni rreth lehtësimit të shërbimeve, përfshirë kabllot elektrike, rrjetet e ujit, tubat e gazit dhe avullit, ishte më i pakët në rastin më të mirë. Ajo që pritej, nga ekipi ynë ishte të shndërronte këtë zonë, të mbushur me shërbime disa nga drejtpërdrejta në një platformë pune të nivelit dhe të ngjeshur për të lejuar ndërtimin e termocentralit të ardhshëm.

Në baza ditore, ne do të gjenim shërbime tepër të paidentifikuara të cilat me sukses arritëm t’i shmangnim dhe t’i mbronim gjatë punimeve tona. Ne i devijuam shërbimet e drejtpërdrejta rreth perimetrit të faqes dhe larguam ato të vjetruarat. Në të njëjtën kohë, ne gjithashtu ndërtuam ujëvara, të cilat strehojnë kabllot HV dhe kanalet e rrjedhës që kalojnë nëpër perimetrin e faqes në mënyrë që ato të mos ndërhyjnë në zhvillimin e ardhshëm.

Pasi shërbimet ose u devijuan, u mbrojtën ose u hoqën, ne kaluam në fazën tjetër të punimeve për të mbushur të gjitha gërmimet nga toka e papunuar në nivelin e përfunduar, në vende kjo ishte e thellë deri në 6 metra. Arritja jonë më krenare është që ne arritëm t’i mbaronim këto punë pa humbur shumë kohë, brenda buxhetit dhe pesë javë para afatit. Për këtë i them një bravo të madhe ekipit!

Si ka ndikuar covid-19 në biznes dhe projekte? A ju është dashur të bëni ndonjë ndryshim në biznes?

Elson Barokurtaj: Në Shkurt 2020, ne sapo kishim përfunduar 2 projekte dhe po përgatiteshim për disa projekte të ardhshme në muajin mars. Pastaj filloi pandemia dhe të gjitha vendet e punës u lanë në pritje.

Situata ishte vërtet shqetësuese pasi askush nuk mund të parashikonte se kur do të mbaronte kjo. Megjithëse situata ishte e zymtë, ne kurrë nuk u dorëzuam dhe rritëm strategjinë tonë të marketingut dhe u angazhuam që të bëjmë oferta të vazhdueshme për projekte të reja. Paralelisht, ne azhurnuam faqen tonë të internetit për të përfshirë projektet tona të zgjatura, krijuam një broshurë të studimit të rastit, ne vazhduam tregtimin dhe tenderimin pozitivisht për tre deri në katër muaj, gjë që çoi në fitimin e një projekti të vogël të kullës së ftohjes me SSE.

Përfundimi i suksesshëm i së cilës hapi rrugën për një ftesë për tender për punët mundësuese që na u dha. Lidhur me ndryshimet në biznes, ne kemi vazhduar të rrisim ekipin tonë dhe aftësitë e tyre. Ne jemi më të vetëdijshëm tani për mbështetjen që na duhet t’i japim ekipit tonë në lidhje me shëndetin mendor dhe mirëqenien, e cila nuk u diskutua aq lirisht brenda industrisë para pandemisë, disa gjëra të mira kanë ardhur nga një situatë e keqe.

Ne kemi kaluar gjithashtu në një sistem të menaxhimit të bazuar në internet, duke na dhënë një koordinim më të madh të çdo elementi të një projekti. Ky sistem i ri gjithashtu i jep klientit një pamje të përshtatur të projektit përmes një aplikacioni të personalizuar.

Si e përdorët teknologjinë më të fundit të ndërtimit dhe e zbatuat atë për të kryer këto punë?

Elson Barokurtaj: Gjatë fazave të tenderimit kemi përdorur projeksionet 3 D, duke modeluar për të ilustruar qartë secilin hap të renditjes së propozuar të punimeve.

Ne besojmë se kjo e ndihmoi klientin të kuptojë shpejt propozimin tonë dhe vërtetoi se kishim një kuptim të thellë dhe të hollësishëm të projektit. Gjatë fazave të ndërtimeve, ne përdorëm dronë për të treguar progresin në kohë reale, i cili gjithashtu na ndihmoi me logjistikën e përgjithshme. Për më tepër, ne kemi përfituar nga implementimi i teknologjive të thjeshta si kodet QR të skanimit në tabelat e njoftimeve të faqes në të gjithë sitin dhe brenda ambienteve tona të mirëqenies.

Kur skanohet me një smartphone, kodet QR lejuan individët të rishikojnë vizatimet përkatëse, vlerësimet e rrezikut, deklaratat e metodës, informacionin e sondazhit dhe informacione të tjera të projektit unlial për zonën ku ishin vendosur. Kjo teknikë u prit shumë mirë nga operativët, këshilltarët e H&S dhe veçanërisht nga klienti.

Teknologjia e dronit u përdor gjithashtu për të krijuar sondazhe 3 D të faqes. Kjo është akoma diçka që ne jemi duke e zhvilluar, ne besojmë se në projektet tona të ardhshme do të përmirësojë shumë saktësinë dhe do të përshpejtojë të gjithë procesin e rilevimit.

Cilat janë planet për biznesin për të ardhmen?

Elson Barokurtaj: Ne jemi të vendosur të rritemi dhe të bëhemi specialist kryesor i ndërtimit dhe inxhinierisë civile të vendit pa humbur vëmendjen e vlerave tona thelbësore ne punojmë shumë, punojmë me efikasitet dhe zgjidhim problemet. Ekipi ynë, vazhdimisht përpiqet për rritjen e efikasitetit, nivele të shkëlqyera të përsosmërisë dhe më shumë metoda të punës së qëndrueshme. Ne jemi pionierë, maksimizojmë vlerën, minimizojmë ndikimin dhe krijojmë zgjidhje reale.

A ka ndonjë projekt tjetër në proces?

Elson Barokurtaj: Po, shumë! Ne vazhdojmë të punojmë me atë Slough Multifuel Facility, pasi na janë dhënë faza shtesë të punimeve. Natyrisht, fokusi ynë kryesor është përfundimi i këtyre punimeve në të njëjtin standard sikurse kemi përfunduar fazat e mëparshme. Përveç kësaj, ne kemi projekte të shumta që fillojnë në Vjeshtë. Por ne jemi gjithmonë në kërkim të projekteve të reja për të marrë përsipër dhe ne klientët për të punuar me të. bw

blank

Gjendja Kishtare në Kosovë në periudhën paraosmane, shekulli VII –XV, një libër që zbulon shumë të vërteta historike për mbijetesën e kishës katolike në Kosovë

Mr.sc.Nue Oroshi

 

Libri “Gjendja Kishtare në Kosovë në periudhën paraosmane –shekulli VII-XV“, e autorit dr.sc.Besim Morina është një libër i rrallë i cili flet për gjendjen kishtare në plotë tetë shekuj histori, në një periudhë kohore mesjetare ku është shumë e vështirë të gjinden materialet burimore.Autori i këtij libri studiuesi Morina me një përkushtim të rrallë ja ka arritur që jo vetëm ti mbledhë këto burime historike por këto burime t´i sistemoj dhe t´i analizoj në mënyrë shkencore duke nxjerrur përfundime shumë të frytshme për tetë shekuj histori të mesjetës shqiptare.Libri fillon me një parathënie ku autori paraqet mundin e veshtirsitë dhe angazhimin e tij në përgaditjen e këtij libri të mesjetës shqiptare.Që në kapitullin e parë, Fillet e Krishterizmit,këtu përfshihen edhe nënkapitujt,Ipeshkëvijtë e para,Martirët,Justiniana Prima, Ipeshkvia e Prizrenit, Institucionet kishtare në kohën dyndjeve barbare,Kisha e Kosovës përballë pushtimeve Bullgare.Autori vjen në konkludim se Ilirët kishin qenë të kristianizuar në kohën apostolike,që e dëshmon edhe me faktin se që nga zanafilla e organizimit dhe konstitucionit hierarkike-kishtar, kishat ilirike ishin të pranishme në të gjitha çështjet dogmatike e disiplinore. Po kjo kishë bënte pjesë në kishen e Romës dhe ishte gjithnjë besnike ndaj doktrinës katolike.

Kapitulli i dytë fillon me temën Kisha e Kosovës përballë pushtuesve Nemanjid, duke vazhduar me nënkapitujt, pushtimi Nemanjid në tëritorinë e Kosovës së sotme,kisha katolike dhe bashkësitë e tyre në Kosovë nga shekulli XIII deri në shekullin XV,popullata autoktone e krishtere në Kosovë, përvetsimi i kishave shqiptare nga ana e pushtuesve serbë.Në këtë kapitull studiuesi Morina ka bërë një punë mjaftë të madhe ku thotë se duhet theksuar se kisha ortodokse-serbe përvetësoi kisha të moçme iliro-shqiptare, ndërtoi apo rindërtoi mbi to, që nga shekulli XIII, duke u ngjitur në shekujt e sundimit osman, mbretërisë Jugosllave dhe deri në ditët e sotme.Është për t’u theksuar se vetëm në një koloni të vogël kotorrase e raguzane në Llabin e Epërm, përkatësisht në Bellasicë, përmendën 7 kisha. Mirëpo, monumentet të cilat nuk i takonin ritit ortodoks serb, mbetën nën mëshirën e kushteve natyrore, ndër të cilat duhet përmendur Kisha Katedrale në Novobërdë dhe shumë kisha të tjera te cilave u kanë mbetur vetëm themelet. Mbreti Milutin, rreth vitit 1315, ngriti Manastirin e Graçanicës në vend të një kishe të vjetër.Ky Manastir, sipas njoftimeve burimore historike dhe gjetjeve arkeologjike gjatë viteve 1957, 1963 dhe 1964, është një bazilikë e ndërtuar midis shek. VI-XI.

Kjo bazilikë ishte qendër e ipeshkvisë së Ulpianës dardane. Pas rrënimit të saj, mbi themelet e aniatës së mesme u rindërtua një kishë kushtuar Zojës së Bekuar të Graçanicës. Kjo kishë përmendet në letrën e papës Benedikti XI, në vitin 1303, si kishë famullitare katolike. Mbi këtë kishë është rindërtuar Manastiri i Graçanicës.Manastirin e Shenjtorëve Mihail e Gabriel, perandori Dushan e ngriti mbi themelet e një kishe të krishterimit të hershëm, që është ndërtuar mbi një kishë të moçme dardane, të periudhës së antikitetit të vonë. Rindërtimi është bërë rreth vitit 1348. Arkeologët në rrënojat e këtij manastiri, kanë zbuluar fragmente interesante të artit bizantin, romantik dhe gotik. Ajo që tërheq më tepër vëmendjen, është mozaiku, që nuk ka ndonjë paralele me ndonjë mozaik të punuar në Serbi, veçse më shumë i ngjan mozaikut në pagëzoren e katedrales Santa Maria në Firencë. Ndikimet perëndimore, posaçërisht ndikimi i Kotorrit, Tivarit dhe Raguzës, vërehen edhe në këtë Manastir. Në kishën e këtij manastiri, ruhet dhe varri i kryezotruesit shqiptar, Strazimir Balsha, nga vitit 1372.Është e njohur se pjesëtarët e familjes Balshaj, në vitet 1375 dhe 1385, udhëhoqën kuvendet kishtare në Patriarkanën e Pejës.Studiuesi Morina edhe për kishën e Deçanit me të dhëna burimore vjen në përfundim se kjo kishë është shqiptare dhe e ndërtuar nga shqiptarët:Kisha e Manastirit të Deçanit është vepra më e madhe që ruan elemente nga ndërtimtaria shqiptaro-dalmate, e ardhur nga bregdeti.

Ndikimet e ndërtimit perëndimor, posaçërisht, ndikimet dalmato-shqiptare, që vinin nga Raguza, Kotorri, Korçulla, Tivari, Ulqini, Shkodra, etj., dhe që kishin depërtuar thellë në Kosovë vërehen më së mirë në këtë kishë, e rindërtuar apo ndërtuar gjatë sundimit të mbretërve nemanjid Stefan Deçani dhe Dushani -1327-1335.Këto studime që jep studiuesi Morina tregojnë qartë se Kishat iliro-shqiptare ishin pervetsuar nga serbët dhe më pas i kishin përshtatur në stilin e tyre kurse sot serbët bëjnë politikën e tyre shteterorë me kishat tona që na i kanë përvetsuar.Në kapitullin e tretë, Kisha shqiptare përballë pushtimeve Osmane, ku vazhdon me nenkapitujtë, pushtimet osmane në Kosovë, Islamizimi i të krishterëve shqiptar. Studiuesi vë në pah se të njëjtën politikë të përvetsimit të kishave iliro.shqiptare që kishin bërë pushtuesit serbë e vazhduan edhe pushtuesit turq ku thotë se disa kisha, pushtuesit osman i shëndërruan në xhami, për shembull kisha e Mitropolisë në Shkup, kisha e Shën Kollit në Novobërdë, dy kisha të Prizrenit, një në Pejë.

Në Tivar Katedralja e Shën Gjergjit, kurse pallati ipeshkvnor bëhet rezidenca e guvernatorit turk.Këtu autori vë ne pah edhe bashkëpunimin e ngushtë në mes te turqve dhe serbëve në dëm të tokave iliro -shqiptare, madje ky bashkëpunim i tyre ishte forcuar posaçërisht pasë rënies se Konstantinopojës ku ishte bërë një marrëveshje në mes te turqeve dhe kishës ortodokse për tolerimin dhe përhapjen e ortodoksisë në vendët ku sundonte Perandoria Osmane,një marrëveshje e tillë ka qenë shumë e rëndë për liro- shqiptarët për faktin se në periudhën e pushtimit osman shqiptarët u gjendën përballë një shtypje të dyfishtë, në njërën anë nga turqit e në anën tjetër nga serbët.Në kapitullin e katërt temë boshtë është Paraqitja e mësimeve të shtermbëruara dhe qëndrimi i përfaqësusve të kishës shqiptare-duke folur për nënkapitujtë Periudha Ikonoklaste dhe qëndrimi i kishës shqiptare rreth këtij problemi,ndarja përfundimtare e kishës ,pasojat e kësaj ndarje për Kosovën,roli i Kryezotërinjëve Balshaj në riformimin e kishës shqiptare.Duke folur për këtë rol studiuesi Morina thotë se në kohën e marrëdhënieve të mira midis Balshajve dhe Papës së Romës, qyteti i Prizrenit në kandin lindor të Arbërisë veriore, fitoi një ipeshkëv katolik (rreth vitit 1372), por, për një kohë të shkurtër. Mos lejimi i funksionimit të ipeshkvisë, për një kohë më të gjatë, na jep të kuptojmë për vështirësitë në të cilat ndodhej kisha katolike shqiptare, nën sundimin Rasian.

Libri përmbyllët me një rezyme në gjuhën shqipe dhe angleze, duke u pasuar me një vëllim mjaftë të madh të burimeve dhe literaturës historike për periudhën e mesjetës shqiptare duke i qemtuar dhe shikuar me sukses nga shumë burime të ndryshme historike.Autori i këtij libri vjen në përfundim se Arbëria, në mesjetë ishte një vend plot më kisha dhe manastire. Këtë nuk e shohim vetëm nga burimet, kryesisht mesjetare, por edhe nga gërmadhat e shumta mesjetare të kishave nga dokumentet e kohës së re, ashtu edhe nga nomenklaturat topografike. Këta tempuj të besimit krishterë, që u shërbenin banorëve autokton me shekuj, fati i ligë e deshi që pjesa me e madhe e tyre të shkatërrohet ose të përvetësohet.Për uzurpimet që i ishin bërë kishës katolike, kemi njoftime edhe nga letra e Papa Klementit VI (1346), ku Papa thekson se kisha e Shën Mërisë në Prizren dhe e Shën Pjetrit afër Prizrenit, janë të nënshtruara ipeshkvit të Kotorrit, Sergjit. Por, disa mbretër të Rashkës, paraardhës të Dushanit, kuvendet dhe kishat e përmendura , i përvetësuan në kohën e vet, e që edhe tani ai i mban si të pushtuara (pronë të vetën). Me këtë vepër studiuesi dr.sc.Besim Morina hyn në radhët e studiuesve seriozë të mesjetës shqiptare duke paraqitur një libër aq të nevojshëm dhe të munguar për historinë kishtare te Kosovës në mesjetë.

blank

blank

Rrjeti Global i Bizneseve të Diasporës Shqiptare e Presidenti i saj Nazar Mehmeti përshëndesin krijimin e institucioneve të reja të Kosovës

Rrjeti Global i Bizneseve të DiasporëShqiptare ishtrirë në 25 shtete të botës e me qendër kryesorenë SHBA, dhe Presidenti i sajz.Nazar Mehmeti, e uron Kosovën pëthemelimin e institucioneve tësaj pas Zgjedhjeve të 14 shkurtit 2021.

Ky urim shkon për Z. Albin Kurti, me rastin e zgjedhjes së TijKryeministër i Republikëssë Kosovës dhe të Qeverisë së tij të re “Kurti 2”.

Ky urim i përcillet dhe Znj. Vjosa Osmani përzgjedhjen e saj Presidente e Republikëssë Kosovës.

Ky urim i drejtohet dhe Kryetarit të ri të Kuvendittë Kosovës, Glauk Konjufca.

Rrjeti Global i Bizneseve të Diasporës Shqiptare e Presidenti i saj z. Nazar Mehmeti shprehin besimin e plotë se institucionet e reja të Kosovës, do tëpunojnë të përkushtuar pështetësinë e Kosovës, integrimet euroatlantike të saj, zhvillimin nënivele të reja të ekonomisë e kulturës, sigurisë e mbrojtjes, shëndetësisë e arsimit Kosovë, për rritjen e klimës mirë për bizneset e investimet e Diasporës në Kosovë.

blank

Njihuni me australianin që zbuloi rastësisht se është shqiptar

Një 29-vjeçar nga Australia ka rrëfyer historinë e tij prekëse sesi kuptoi që në fakt ka prejardhje shqiptare dhe nuk është australian.

Të parët e Josiha Cameroon kishin migruar në Australi në vitet e 50-ta. Gjyshi kishte humbur jetën në një aksident në vendin e punës, ndërsa gjyshja kishte përfunduar në psikiatri. Pas këtyre ndodhive, katër fëmijët u birësuan nga një familje australiane, ku edhe u rritën dhe krijuan familje./Express

blank

Diaspora e Kosovës e pakënaqur me votimin përmes postës

Kanë ngelur edhe pak ditë para zgjedhjeve të parakoshme në Kosovë, proces ky që ka ngjallur interesim të madh të diasporës. Komisioni Qëndror i Zgjedhjeve konstatoi se nga 130 mijë e e 168 aplikime janë verifikuar 102 mijë e 100 qytetar, një rritje prej 225 për qind krahasuar me aplikimet në zgjedhjet e vitit 2019.

Megjithatë, Diaspora e Kosovës po ankohet se votimi me postë është një proces i ndërlikuar dhe i kushtueshëm, ndërsa KQZ arsyetohet se janë duke zbatuar ligjet në fuqi. Kronika e përgatitur nga kolegu Burim Goxhuli na sjell më shumë hollësi rreth këtyre diskutimeve.

Për 25 vjeçarin Arlind Alidema, që jeton prej tre vitesh në SHBA, pjesëmarrja në zgjedhjet e parakohshme të 14 shkurtit është shumë e rëndësishme.

Arlindi thotë se ndoqi të gjitha procedurat e aplikimit për të votuar me postë, por mbeti i zhgënjyer kur pa listën e votuesve të publikuar në faqen e Komisionit Qëndror të Zgjedhjeve.

Unë për vete si të gjithë i përcolla rregullat në afat kohor. Prita mos po më telefonojnë, nuk më telefonuan. Në momentin që treguan se do ta publikojnë listën e pashë që emri im nuk është në listë. Për mua ishte shokuese dhe hyra të shoh mos kam harruar ndonjë të dhënë ose datë. E pashë që është në rregull, kopja e letërnjoftimit ishte pjesë e emailit”, thotë ai.

Arlindi priste që procesi të ishte më i lehtë sesa në zgjedhjet e vitit 2019, kur ai thotë se u lejua të votojë nga Amerika.

Sivjet e pashë që u ndërlikua edhe më shumë pa nevojë”, shton Arlindi në një intervistë për Zërin e Amerikës.

Aplikantët që nuk janë miratuar kishin mundësi ankese në Panelin Zgjedhor për Ankesa dhe Parashtresa, vetëm përmes postës.

PZAP tha për Zërin e Amerikës se në adresë të tyre ka mbërritur një numër i konsiderushëm ankesash të cilat po shqyrtohen.

Edhe shqiptaro-amerikani Esad Gjonbalaj është i pakënaqur me procesin, pasi aplikimi i tij u verifikua, ndërsa ai i bashkëshortes së tij jo. ndonëse të dy kishin aplikuar së bashku.

Por ky nuk është problem i vetëm që ai ka. Vendimi i KQZ-së që votat me postë duhet të mbërrijnë në Kosovë para ditës së zgjedhjeve, i la zotit Gjonbalaj vetëm një mundësi, ta dërgojë votën me postë të shpejtë, që kushton mbi 100 diollarë, për t’u siguruar që vota e tij do të numërohet.

Mërgata është shtyrë që të kryejë shërbimet me postë të shpejtë, postë e cila ka kosto jashtëzakonisht të madhe. Mendoj që KQZ-ja nuk është duke zbatuar ligjin, por mendoj që është duke penalizuar diasporën shqiptare me mënyrën e sjelljes dhe trajtimit të saj. Le ta dinë edhe anëtarët e KQZ-së se nuk i kanë të gjithë mundësitë të pagujnë nga 160 dollarë për një votë. Ka familje që janë fillestare, ka familje që thotë fjala e popullit nuk i ka marrë Amerika me të mirë”, thotë ai.

KQZ thekson se nuk është në dorën e saj, pasi ajo duhet të zbatojë ligjet në fuqi.

Tashmë me aktgjykimin e Gjykatës Kushtetuese është specifikuar edhe afati kohor ashtu siç e prasheh edhe ligji për zgjedhjet e përgjithshme, që do të thotë se fletvotimet nga jashtë vendit përmes postës duhet të pranohen nga KQZ-ja para ditës së zgjedhjeve, ashtu siç përcaktohet me rregullat e KQZ-së në këtë rast deri më datë 12 shkurt”, thotë për Zërin e Amerikës Valmir Elezi, zëdhënës i Komisionit Qëndror të Zgjedhjeve

Mark Gjonaj, anëtar i Këshillit Bashkiak të Nju Jorkut dhe veprimtar aktiv për çështje të emigracionit në Shqipëri dhe Kosovë thotë se ky proces po përjashton nga vendimmarrja ata që ndihmuan shtetndërtimin e Kosovës.

Duke e ndërlikuar procesin dhe duke e bërë atë shumë të kushtueshëm, u pamundëson të drejtën e votës njerëzve që kanë ndihmuar në ndërtimin e Kosovës. Atyre që ndihmuan në shpalljen e pavarësisë së Kosovës. Atyre që vuajtën, ndihmuan, luftuan dhe derdhën gjak, sot po u thuhet faleminderit për shërbimin tuaj, qëndroni të gatshëm të veproni kur na duheni, por ne e dimë se çfarë është më mirë”, tha zoti Gjonaj.

Ai u bën thirrje qytetarëve me të drejtë vote qëp ta ushtrojnë këtë të drejtë.

“E di se është barrë financiare, ishte një proces shumë i ndërlikuar, por vota juaj është për ju, për të ardhmen tuaj dhe popullin e Kosovës”, përfundon zoti Gjonaj.

Besnik Pula, Profesor i Asocuar i Shkencave Politike në Universitetin “Virginia Tech”, thotë se vështirësitë e procesit mund të zbehin interesimin e madh të diasporës për pjesëmarrje në këto zgjedhje.

E drejta kushtetuese për ta ushtruar të drejtën e votës nuk është e drejtë nëse nuk ekziston mundësia për ushtrimin e saj, nëse ka pengesa që vendosen në mënyrë të drejtpërdrejtë, ose jo të drejtpërdrejtë. Fletvotimi botohet vetëm 10 ditë para datës së zgjedhjeve dhe duhet të paguhen shuma marramendëse për ta transportuar votën deri në Kosovë, vetëm që ajo të arrijë atje me kohë, sepse KQZ-ja nuk i pranon votat që arrijnë pas datës së zgjedhjeve. Kjo është një mënyrë për ta shtypur votën e diasporës”, thotë Besnik Pula, Profesor i Asociuar në Universitetin Virginia Tech.

KQZ thotë se duhet të mirret parasysh fakti se këto janë zgjedhje të parakohshme dhe koha e organizimit të tyre është shumë më e shkurtër krahasuar me afatet në zgjedhje të rregullta.

Në zgjedhjet e vitit 2019 numri i aplikimeve për të votuar me postë ishte 40 mijë e 313. Prej tyre ishin miratuar 35 mijë e 87 ose 87 për qind e aplikimeve.

Aplikimet për këtë vit janë shtuar me 225 për qind, me mbi 130 mijë e 168 aplikues.

Prej tyre janë miratuar 102 mijë e 100 votues ose 78.4 për qind e totalit të aplikuesve.

Këtë vit KQZ refuzoi mbi 28 mijë e 68 aplikues ose 21.5 për qind, ndërsa zgjedhjet e kaluara kishte refuzuar 5 mijë e 226 aplikues ose 12.9 për qind.

blank

Studentja shqiptare që bëri gjigandin amerikan të njohë kufijtë e Kosovës: Mora kërcënime nga “luftëtarët” dixhitalë serbë

Ishte studentja shqiptare në Londër, e cila hodhi e para idenë për njohjen e kufijve të Kosovës, që arriti të tërheqë vëmendjen e disave nga mediat më të mëdha në botë.

Megi Cara i kërkoi kompanisë Apple ta paraqesë Kosovën si shtet më vete, pasi vuri re se ajo nuk ndahej nga Serbia me kufij ndërkombëtarë në aplikacionin Apple Maps.

Peticioni u bë lajm në disa media lokale në shqip dhe në anglisht dhe më pas u shpërnda në Instagram nga Dua Lipa dhe Rita Ora për ndjekësit e tyre.

Polemikat që shkaktoi ky peticion ishin të shumta, por pa kaluar dy muaj Apple mori në konsideratë kërkesën për të vendosur Kosovën si shtet më vete në Apple Maps.

Edhe pse postimi i Dua Lipës u komentua shumë dhe mori vëmendjen e medias, në një intervistë për TvT.al Megi shprehet se vetë Dua nuk ka kontaktuar asnjëherë me të.

Intervista për Tvt.al:

Kur e nisët peticionin për vendosjen e Kosovës në hartën Apple, menduat se do merrte përmasat që mori?

Siç e kam shprehur edhe më parë, peticionin e kam nisur në një mënyrë shumë spontane dhe kurrë nuk kam menduar se do të merrte përmasat që mori apo se do të arrinte të bënte një ndryshim kaq të rëndësishëm.

Qëndron edhe dikush tjetër pas kësaj nisme apo vetëm ju?

Nisma është marrë nga vetë unë, pas bisedave me miq, por pas suksesit të peticionit qëndrojnë plot 197 mijë e 175 shqiptarë në të gjithë botën që firmosën peticionin.

Si ndiheni tani që Kosova u bë pjesë e hartës së Apple dhe kjo vetëm falë nismës tuaj?

Tani që Kosova është pjesë e hartës së Apple, ndihem shumë krenare dhe mjaft besimplotë për ndryshime të tjera rrënjësore për kombin shqiptar.

Arritët të komunikoni me Dua Lipën?

Dua Lipa nuk më ka kontaktuar asnjëherë.

Persona të tjerë të njohur, ju kanë kontaktuar ose uruar?

As persona të tjerë të njohur nuk më kanë uruar.

Ju thatë gjatë asaj kohe që morët edhe kërcënime, kishte ndonjë emër të njohur?

Kërcënimet kanë ardhur nga “luftëtarët” digjitalë serbë, shumica e tyre nacionalistë në moshën adoleshente. Kërcënime direkte nga figura të njohura serbe nuk kam patur.

Flamuri autokton solli sërish një gjendje të ndezur mes shqiptarëve dhe serbëve, dhe ju vazhdoni sërish postoni në rrjetet sociale hartën e Shqipërisë së madhe. Keni ndonjë synim tjetër tani që arritët vendosjen e Kosovës në hartën e Apple?

Ëndrra e çdo shqiptari patriot, të drejtuar nga atdhedashuria është që trojet shqiptare të jenë të bashkuara. Nostalgjia për Shqipërinë Etnike na ndjek në çdo moment, por një qëllim realist do të ishte bashkimi kombëtar, pra ai i Shqipërisë me Kosovën.

Ka Megi Cara dëshirë të bëhet pjesë e politikës shqiptare pas studimeve?

Që në moshë të vogel kam ëndërruar të jem pjesë e politikës shqiptare dhe gjatë këtyre ditëve kam folur me mbështetës të peticionit për politikat ekonomike dhe reformat që do bëja unë në Shqipëri.

Ke përmendur diku Margaret Theçerin si figurë frymëzuese. E mendon veten në të ardhmen një Margaret Theçer në Shqipëri?

Margaret Theçer është frymëzim për të gjithë konservatorët e të gjitha femrat në përgjithësi, sepse ajo ishte e para që sfidoi shoqërinë patriarkale dhe ia doli të jetë kryeministrja e Mbretërisë së Bashkuar. Ajo do të ishte shembulli më i mirë për të ndjekur. / dita


blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
Send this to a friend