VOAL

VOAL

Intervista – Bushati zbulon çfarë u diskutua 3 orë me Kotzias dhe kur vjen Cipras në Tiranë

March 29, 2018
blank

Komentet

blank

E mbijetuara hebreje e kampeve naziste: “Unë kurrë nuk kam urryer askënd, kurrë” (Intervista)

Në një pamje të vitit 2021 (Ansa)

Dita e Kujtesës: dëshmia e Edith Bruck, një e mbijetuar e kampeve të shfarosjes naziste. “Nuk pushova kurrë së treguari atë që përjetova”

 

VOAL- Duke thënë për të mos harruar, duke treguar që tmerri të mos kthehet më. Është misioni i Edith Bruck, shkrimtare, poete dhe e mbijetuar e kampeve të shfarosjes naziste. E lindur në Hungari, ajo ka jetuar në Romë që nga Lufta e Dytë Botërore. Ajo është një nga dëshmitaret e fundit të drejtpërdrejta të asaj që ishte Holokausti. Fragmente të një historie tragjike që ndau me ne edhe Edith Bruck, duke lënë gjithashtu një mesazh të rëndësishëm shprese në këtë ditë përkujtimore.

Për mua nuk është një ditë… është një jetë. I gjithë viti për mua është dëshmi, do të thosha e gjithë jeta. Por ajo që ndodhi në zemër të Evropës në shekullin e kaluar na prek të gjithëve, jo vetëm ne të mbijetuarit, fatkeqësisht të deleguar për të dëshmuar, por prek të gjithë qytetërimin, evropian dhe më gjerë.

Edith Bruck i ka kushtuar gjithë ekzistencën e saj rrëfimit të Holokaustit. Po kush e ka përjetuar të pathënën, mbani mend se çfarë ishte përpara asaj të keqeje? A mbijetoi ndonjë gjë?

Mbaj mend çdo minutë të jetës sime. Mbaj mend fëmijërinë time shumë të varfër, ne ishim një familje e madhe hebreje që jetonim në një shtëpi të vogël. Një pakicë e vogël tashmë e nënshtruar antisemitizmit historik, më pas mbërriti ai moderni, më pas propaganda nazifashiste… mbi të gjitha ajo fashiste hungareze, që ka infektuar edhe mendjet më të mira. Nga viti 1942 deri në 1944 ishte një jetë pothuajse e pamundur: fyerje, secili ishte i lirë të bënte me ne atë që donte. Kam ëndërruar të bëhem poet. Doja të studioja, por nuk munda, sepse ishim shumë të varfër. Kështu që mezi prisja të rritesha për të punuar dhe për të fituar para për të ndihmuar mamin të rregullonte dhëmbët dhe të blija rrobat e babait. Kisha shumë ëndrra dhe plane për të ardhmen, të cilat ndaleshin në çdo moment. Dhe kur i bëra, nuk mbeti askush për të ndihmuar. Për 20 vjet nuk kam ngrënë peshk, sepse babait e ka pëlqyer shumë, nuk kam prekur asnjë portokall, sepse nëna ime kishte ngrënë vetëm një në jetë. Gjithmonë blija pëlhura për babain tim, të cilat i mbaja në shtëpi. Me pak fjalë, ishte një zi shumë e gjatë.

Ju ishit vetëm një vajzë 13-vjeçare kur u deportuat, çfarë mbani mend?

Dëbimi i parë ishte në mars 1944 në geton e Budapestit. Ne ishim të ndarë nga popullsia, por të paktën unë munda të shkoja në shkollë. Në prill, pas Pashkës, fashistët dhe xhandarët hungarezë erdhën për të na marrë: jo nazistët, kini parasysh….pas kësaj filloi i gjithë ferri. Një vit burgim, në gjashtë kampe të ndryshme.”

Ju e quajtët Aushvicin universitetin tuaj, vendin ku mësuat gjithçka për njerëzimin. Një vend i ekzistencës së mohuar ku, megjithatë, ajo gjeti edhe vezullime drite, njerëzimi. Çfarë do të thuash?

Po, e para ishte pas mbërritjes në Aushvic, kur filloi procesi i përzgjedhjes: një ushtar gjerman më pëshpëriti me këmbëngulje “shko djathtas, shko djathtas”. Ai burrë kishte një hije keqardhjeje për atë vajzën e vogël bjonde që isha unë dhe më dha mundësinë të mbijetoja, sepse më dërgoi në punë të detyruar. Në të majtë ishin dhomat e gazit, ku përfundoi familja ime. Drita e dytë ishte në Dachau: një kuzhinier më pyeti “si e ke emrin?”. Për mua, që tani isha tullace, gjysmë e zhveshur, me nallane, një personi i zhveshur nga emri i tij, vetëm një numër i bërë tatuazh në krahun tim 11’152, duke u pyetur “Wie heisst du?” ishte një gjest i mirësisë dhe shpresës më të madhe.

Më 27 janar kujtohet çlirimi i kampit të shfarosjes së Aushvicit, por çlirimi i tij erdhi shumë më vonë, në maj…sepse gjermanët e nënshtruan atë dhe motrën e saj në të ashtuquajturin marshim të vdekjes nga një kamp në tjetrin.

Po, ata u përpoqën të na asgjësonin deri në fund. Kemi ecur 1500 kilometra në këmbë, duke ngrënë mbeturina dhe jashtëqitje të thara. Në një moment të caktuar arritëm në Bergen Belsen, një kamp për burra, por ishte një hapësirë ​​kufomash: ishin pothuajse të gjithë të vdekur. Gjermanët na thanë se do të na jepnin një racion të dyfishtë supë nëse i tërhiqnim ata burra në një tendë të madhe… ishte një lloj piramide e madhe vdekjeje. Aty dy burra që po vdisnin më thanë “nëse mbijeton, thuaj të gjitha këto edhe për ne. Më lutën”. Thashë po dhe nuk pushova kurrë së treguari. Edhe nëse është e pamundur të tregohet plotësisht se çfarë ishte: vuajtje e brendshme, vuajtje morale, indinjatë njerëzore. Por sot është e rëndësishme të kujtojmë, ndoshta më shumë se dhjetë vjet më parë, duke pasur parasysh atë që po ndodh në botë, duke pasur parasysh forcimin e së djathtës ekstreme.

A keni frikë gjithashtu, si Liliana Segre, se kujtimi i Holokaustit do të humbasë kur të mbijetuarit e fundit të vdesin?

Unë jam më pak pesimiste se Liliana Segre. Mendoj se tekstet tona, tregimet tona kanë shërbyer për diçka. Diçka do të mbetet. Dhe kam besim te të rinjtë. Ndoshta Liliana është më realiste se unë, ndoshta jam ëndërrimtare, por mundohem ta besoj. Unë mendoj se gjithmonë do të ketë pak dritë, nuk do të jetë errësirë.

Ju thatë se nuk urreni askënd. Si mund të mos urreni përballë kaq shumë të keqes?

Unë kurrë nuk kam urryer askënd, kurrë. As të rinjtë hitlerikë që më pështynin kur isha aty duke shfarosur, lakuriq. As kur pashë “Zotin me ne” në brez, thashë me vete: sa turp ta fusësh Zotin në këtë fushë, kaq të tmerrshme. Por për mendimin tim urrejtja helmon veten. Në çdo qenie njerëzore ka të mirë dhe ka të keqe. Ne duhet të ushqejmë në njëfarë mënyre të mirën dhe ta vdesim urie të keqen.rsi/Elida Buçpapaj

blank

Intervista- Weber: Shprehja “kompromis”, në kontekstin e marrëveshjes Kosovë-Serbi, është tejet e rrezikshme

Bekim Bislimi

Mosdhënia e detajeve nga takimet e ndërmjetësuesve perëndimorë me kryeministrin e Kosovës, Albin Kurti, dhe presidentin serb, Aleksandar Vuçiq, janë sinjal se ende ekziston bllokada në procesin e dialogut Kosovë-Serbi.

Kështu thotë Bodo Weber, ekspert për Ballkanin dhe bashkëpunëtor i lartë i Këshillit për Politikat e Demokratizimit në Berlin.

Të premten, më 20 janar, Prishtinën dhe Beogradin e ka vizituar i dërguari i posaçëm i Bashkimit Evropian për dialogun Kosovë-Serbi, Mirosllav Lajçak, i shoqëruar nga nga i dërguari i SHBA-së për Ballkanin Perëndimor, Gabriel Escobar, i dërguari i Francës, Emmanuel Bonne, i dërguari i Gjermanisë, Jens Plotner, dhe këshilltari i Qeverisë italiane, Francesco Talo.

Temë e diskutimeve ishte propozimi i BE-së për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, për të cilin ndërmjetësuesit nga Perëndimi theksuan se kanë pritur nga Prishtina më shumë mirëkuptim rreth mundësive që ofron propozimi. Ndërkaq në Beograd, sipas tyre, kanë vënë re një “qasje të përgjegjshme dhe gatishmëri për vendime të vështira”.

Weber konsideron që problemi në këto bisedime është se ato po mbahen prapa dyerve të mbyllura, ndërkohë që “edhe më tej ka rezistencë në tentimin për të arritur përparim lidhur me propozimin e BE-së ose të ashtuquajturit propozim gjermano-francez”.

“Përderisa është e paqartë dhe jopublike prapavija e kësaj qasjeje, është vështirë të vlerësohet se a ekziston vërtetë ndonjë dinamikë, ndonjë plan që shërbehet me disa afate që janë me kontekst të caktuar dhe të rëndësishëm ndërkombëtar apo e gjithë kjo është vetëm përpjekje për t’i ofruar palët, në mënyrë që të arrihet deri te një përparim i shpejtë”, thotë Weber.

Ai gjithashtu shpreh mendimin se shprehja “kompromis”, që përdoret nga ana e ndërmjetësuesve ndërkombëtarë, në kontekstin e mundësisë së arritjes së një marrëveshjeje ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, është “tejet e rrezikshme”.

“Kjo ka qenë pika kryesore e Vuçiqit dhe e regjimit serb në bisedimet rreth propozimit për shkëmbimin e territoreve”.

Ai nuk i përjashton krizat eventuale në veri të Kosovës, përderisa, siç thotë ai, nuk publikohen marrëveshjet dhe të mos u lihet palëve mundësia që t’i interpretojnë ndryshe-ndryshe.

Sinjale se ende ekziston bllokada

Radio Evropa e Lirë: Zoti Weber, pas takimit të ndërmjetësuesve ndërkombëtarë me kryeministrin e Kosovës, i dërguari i Bashkimit Evropian, Mirosllav Lajçak ka thënë se kanë pritur më shumë mirëkuptim rreth mundësive që ofron propozimi për normalizim të marrëdhënieve ndërmjet Prishtinës dhe Beogradit. Çfarë sinjali është ky?

Bodo Weber: Kam frikë se ky është një sinjal i qartë, marrë parasysh që zoti Lajçak dhe kolegët e tij nuk deshën të japin ndonjë detaj nga këto bisedime. Por, ajo fjali e vetme dhe negative, kam frikë se është sinjal i qartë se edhe më tej ekziston bllokada, gjegjësisht, se edhe më tej ka rezistencë në tentimin për të arritur përparim lidhur me propozimin e BE-së ose të ashtuquajturit propozim gjermano-francez.

Radio Evropa e Lirë: A mendoni tash se ekziston gatishmëria në Prishtinë, por edhe në Beograd, lidhur me propozimin?

Bodo Weber: Më duket që i gjithë problemi në këto bisedime është se ato po mbahen prapa dyerve të mbyllura. Ndërkohë kanë rrjedhur disa të dhëna elementare për vet propozimin, ndonëse jo të gjitha detajet. Ndërkaq, të dyja palët, Beogradi dhe Prishtina, kanë theksuar vetëm pozicionet e përgjithshme fillestare lidhur me propozimin.

Kemi parë që pas takimit të krizës, në fund të vitit të kaluar, ku përkohësisht u zgjidh çështja dhe kriza rreth targave, ekzistonte shpresa që një takim i Kurtit dhe Vuçiqit të ndodhte shpejt në Bruksel, si një lloj i vazhdimit ose fillimit të bisedimeve rreth propozimit evropian. Por, kjo deri më tash nuk ka ndodhur.

Kështu që, më duket se, më shumë janë duke u shpërfaqur bllokada dhe tensionet se sa një përparim lidhur me çështjen e propozimit.

Radio Evropa e Lirë: Më 19 janar, (presidenti serb Aleksandar) Vuçiq ka thënë se takimi (me ndërmjetësuesit ndërkombëtarë) do të jetë një nga më të rëndësishmit në vitet e fundit dhe se shpreson se do të ketë përparim. Gjithashtu, ai ka thënë se Beogradi është i gatshëm të vazhdojë dialogun me Prishtinën, në mënyrë që të arrihet deri te një zgjidhje me kompromis. A mendoni se ky është një qëndrim i zbutur i Serbisë apo bëhet fjalë për lojë fjalësh?

Bodo Weber: Jo nuk mendoj. Siç duket, ky është një ‘spin’ i zakonshëm i Vuçiqit. Nuk shoh në këto deklarata ose paralajmërime se Beogradi e ka zbutur qëndrimin. Ndërkaq, edhe tensionet e reja lidhur me targat (KM) i ofrojnë shans Beogradit për të zgjatur procesin dhe të shmangin presionin e ndërmjetësuesve ndërkombëtarë për t’u arritur ndonjë përparim ose ndonjë takim ndërmjet Vuçiqit dhe Kurtit për propozimin evropian.

Prapavija e paqartë e propozimit të BE-së

Radio Evropa e Lirë: A e kanë Kosova dhe Serbia “luksin” që ta refuzojnë këtë plan?

Bodo Weber: Kjo është çështje e vlerësimit se a është ky propozim vërtetë ideal. E kam fjalën, për shkak shumëçka që qëndron pas propozimit, përfshirë edhe detajet, nuk janë sqaruar nga ana e aktorëve ndërkombëtarë.

Kështu që, për shembull, deri më tash asnjëherë nuk është sqaruar nëse po shkohet drejt një marrëveshjeje, e cila është më e ultë se sa ajo që, të paktën, e kemi zyrtarisht. Për t’iu qasur [Serbia] Bashkimit Evropian, politika e bashkësisë ndërkombëtare, tash e gjysmë dekade, është bisedimi për marrëveshjen përfundimtare. Prandaj, vërtetë shtrohet pyetja, pse po shkohet drejt një marrëveshje të ndërmjetme? Pse po tentohet të arrihet ajo? Prapa kësaj mbetet e hapur çështja se a është bazë e mirë kjo për ndonjë marrëveshje. Çështja e afatit kohor, duket se sërish është e paqartë.

Të gjithë e mbajmë mend se deri para disa muajve, është përmendur një afat, deri në shkurt ose deri në prill. Atëherë, përfaqësuesit ndërkombëtarë e sulmuan Lajçakun dhe në njëfarë mënyre i bënë relative ato afate me njëfarë përpjekje për insistim që të arrihet një marrëveshje gjatë këtij viti.

Kështu që, përderisa është e paqartë dhe jopublike prapavija e kësaj qasjeje, është vështirë të vlerësohet se a ekziston vërtetë ndonjë dinamikë, ndonjë plan që shërbehet me disa afate që janë me kontekst të caktuar dhe të rëndësishëm ndërkombëtar apo e gjithë kjo është vetëm përpjekje për t’i ofruar palët, në mënyrë që të arrihet deri te një përparim i shpejtë.

Radio Evropa e Lirë: Megjithatë, ky propozim, tash është i vetmi në tavolinë. Cilat do të ishin pasojat për Kosovën dhe Serbinë në rast se e refuzojnë këtë propozim?

Bodo Weber: Kjo është e vështirë të thuhet. Por, të gjithë e mbajmë mend se kemi pasur propozime të ndryshme në tavolinë, gjatë mjaft viteve të fundit, kur dialogu gjatë një periudhe ndodhej në krizë ose në krizë të thellë, apo në rrugë krejtësisht pa krye – sikurse në atë vit kur e kishim propozimin tërësisht të gabuar dhe të rrezikshëm për shkëmbimin e territoreve, i cili paraqiste të kundërtën e asaj që ishte esenca e dialogut që nga fillimi.

Por, megjithatë, përkundër gjithë këtyre rënieve, krizës afatgjate dhe për shumë vite, si dhe bllokimit të dialogut, nuk ka ndonjë pasojë negative ndaj Serbisë dhe Kosovës. Madje, Serbia përparoi në procesin e saj të negociatave për anëtarësim [në BE], gjë që vërtetë nuk është në frymën e kapitullit 35 [normalizimi i marrëdhënieve me Kosovën] dhe nuk mund të argumentohet me asnjë shkronjë. Por, tash e kemi situatën tjetër, pas fillimit të luftës në Ukrainë.

Ka më shumë presion ndaj Beogradit nga Bashkimi Evropian, sikurse po ndodh ditëve të fundit kur nga Parlamenti Evropian, Komisioni Evropian nuk i bëjnë lëshime Serbisë në rrugën e saj drejt integrimit, në qoftë se nuk pa përparim, gjegjësisht nëse është shënuar regres. Kështu që, mund të paramendohet se në qoftë se nuk do të arrihet përparim në bisedimet ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, do të ketë ndikim negativ në negociatat për anëtarësim të Serbisë me BE-në.

Megjithatë, mund të ketë edhe kundërargumente, sepse Bashkimi Evropian në të kaluarën ka hezituar të ndërmarrë veprime të caktuara. Mundësia për të ngrirë negociatat për anëtarësim të Serbisë – në rast se nuk ka përparim në dialog – mund të funksionojë vetëm në qoftë se qartësisht mund të identifikohet Serbia si përgjegjësja kryesore për mossukses ose ngecje në bisedime.

Çfarë fshihet prapa shprehjes “kompromis”?

Radio Evropa e Lirë: Këshilltari i Departamentit amerikan të Shtetit, Derek Chollet, ka thënë se të dy qeveritë (të Kosovës dhe Serbisë) duhet të jenë në gjendje të tregojnë gatishmëri për kompromis dhe se kompromiset janë të mundshme. A e shini ju mundësinë e kompromiseve dhe çfarë nënkuptojnë ato?

Bodo Weber: Pikërisht kjo është çështja. Është mjaft e rrezikshme kjo shprehje “kompromis”, që përdoret nga ana e ndërmjetësuesve ndërkombëtarë. Unë mendoj se kjo ka qenë pika kryesore e Vuçiqit dhe e regjimit serb në bisedimet rreth propozimit për shkëmbimin e territoreve. Do të thotë, në një mënyrë, ky është tentim për të devijuar nga esenca e dialogut që nga bisedimet e para.

Që nga fillimi i dialogut politik në vitin 2012 dhe 2013, ka qenë e qartë që ky dialog duhet të përfundojë me pranimin e pavarësisë së Kosovës dhe në fund të fundit njohjen formale dhe juridike të kësaj pavarësie në marrëdhëniet bilaterale nga ana e Serbisë. Do të thotë, fjala apo shprehja “kompromis”, në njëfarë mënyre është helmuar. Kështu që, kur Vuçiqi e përdor këtë shprehje, ai e përdor në kuptimin e përpjekjes për të ndryshuar drejtimin e dialogut dhe kornizës dhe qëllimeve të përgjithshme.

Prandaj, kur përfaqësuesi amerikan Chollet e përdorë këtë shprehje, mbetet e paqartë nëse ai po mendon për të njëjtin kuptim apo për diçka krejtësisht tjetër.

Radio Evropa e Lirë: Megjithatë, në rast se Kurti dhe Vuçiq nuk gjejnë gjuhë të përbashkët, si do të reflektohet kjo ndaj Kosovës dhe Serbisë?

Bodo Weber: Kjo do të thotë vazhdim i tensioneve në veri. Në anën tjetër, për Vuçiqin do të ishte e mirëseardhur që të largojë presionin e Perëndimit. Besoj që kjo do të mbante gjallë tensionet në nivelin lokal dhe rajonal, e sidomos në veri të Kosovës. Në anën tjetër, kjo do të ishte në dobi të regjimit të Beograd që të vazhdojë të mirëmbajë regjimin autokrat, si dhe manovrimin dhe balancimin e vazhdueshëm ndërmjet Lindjes dhe Perëndimit.

Sinjalet drejt Prishtinës, të minuara

Radio Evropa e Lirë: Në Prishtinë nuk ka lëvizje as për çështjen e formimit të Asociacionit të komunave me shumicë serbe, përkundër thirrjeve këmbëngulëse të bashkësisë ndërkombëtare…

Bodo Weber: Po. Mendoj se përmes çështjes së Asociacionit të komunave me shumicë serbe mund të shtrohet pyetja sesa është e përshtatshme marrëveshje e ndërmjetme që synohet përmes propozimit të Francës dhe Gjermanisë. Zoti Chollet, në një intervistë, pak ditë pas takimit në Beograd, insistonte ose siguronte Kosovën se Asociacioni nuk do të jetë diçka e ngjashme me Republikën Sërpska.

Megjithatë, fatkeqësisht, duhet të thuhet që e njëjta administratë amerikane – në të cilën zoti Chollet ka një rol të rëndësishëm e po ashtu edhe zoti Escobar – në skajin tjetër të Ballkanit Perëndimor, pra në Bosnje e Hercegovinë [BeH], gjatë veprimit politik në dy vitet e fundit, kanë ndikuar më shumë në trimërimin e disa koncepteve dhe forcave politike secesioniste, qoftë në anën e Partisë Popullore Serbe në Republikën Sërpska, por edhe në anën e HDZ në BeH, ku [kryetari i HDZ në BeH, Dragan] Çoviq ëndërron për entitetin e tretë.

Kjo vërtetë minon sinjalet që dërgohen drejt Prishtinës se SHBA-ja dhe BE-ja do të jenë garantuese se çfarëdo zgjidhje për veriun e Kosovës nuk do të shndërrohet më vonë, në të ardhmen, në ndonjë lloj autonomie të huaj, në ndonjë krijesë që do të shkojë më pas drejt ndarjes.

Krizat si pasojë e mospublikimit të marrëveshjeve

Radio Evropa e Lirë: Ndonëse u është bërë thirrje të dyja palëve që të mos ndërmarrin akte provokuese ose diçka që do të dëmtonte tash kthimin në tavolinën e bisedimeve, Qeveria e Kosovës sërish e ka ndaluar lëvizjen e automjeteve me targa KM. Këtë vendim e ka kritikuar edhe Chollet. Si e shihni ju këtë veprim të Qeverisë?

Bodo Weber: Vështirë të thuhet. Mendoj se kjo sërish tregon se fshehtësia e tërësishme, me të cilën po zhvillohen negociatat dhe bisedimet në Bruksel në dy vjetët e fundit, mbase nuk është zgjidhja më e mirë. Dua të them së marrëveshja e arritur në fund të futit të kaluar te [shefi i diplomacisë së BE-së, Josep] Borrell, ndërmjet presidentit Vuçiq dhe kryeministrit Kurti, është paralajmëruar si marrëveshje që e zgjidhë çështjen e targave, gjegjësisht se është zgjidhje kalimtare derisa çështja e targave të zgjidhet në esencë, në kuadër të një marrëveshjeje përfundimtare.

Tash i kemi dy lloj interpretimesh dhe tensione të serishme nga ana e Beogradit dhe Prishtinës. Do të ishte shumë më mirë që publikohet ajo marrëveshje e arritur se sa që përfaqësuesit e Uashingtonit apo të Komisionit Evropian të japin ndonjë deklaratë publike se vendimi i Qeverisë së Kosovës nuk është në harmoni me marrëveshjen.

Pra, po të publikohej ajo marrëveshje e arritur në Bruksel, para disa javësh, jam i sigurt që nuk do të ndodhnin veprimet e tilla, ku të dyja palët mund të thonë ndryshe. Opinioni do të mund të gjykonte pretendimet ose deklaratat e tilla, si dhe a është shkelje e asaj marrëveshjeje ajo që ndërmerr njëra ose pala tjetër.

 

Radio Evropa e Lirë: Megjithatë, herën e kaluar, çështja e targave e krijoi krizën në veri të Kosovës. A ekziston rreziku që kriza të përsëritet dhe kujt i konvenon situata e tensionuar në veri?

Bodo Weber: Natyrisht që kriza përsëritet dhe kjo tregon se të gjitha çështjet nuk janë zgjidhur. Ndërkaq, se kujt i konvenon situata e tensionuar, kjo është çështje për të cilën përgjigja nuk i jepet opinionit.

Siç thash, ekziston procesi i bisedimeve rreth çështjeve më të vogla dhe temave më të mëdha në negociatat ndërmjet Kosovës dhe Serbisë. Përderisa të mos publikohet se për çfarë është arritur pajtimi, praktikisht asnjë herë nuk mund të vlerësohet se çfarë në të vërtetë po ndodh dhe nuk mund të vlerësohet se kush është përgjegjës dhe të kujt janë motivet, pra, se a i konvenon Beogradit më shumë apo Prishtinës.

Mendoj se nëse shikohet në mënyrë të përgjithshme, nga kuadri i përgjithshëm, me të cilin Qeveria e Kurtit erdhi në pushtet, pak a shumë në mënyrë të hapur ka demonstruar se nuk e ka të rëndësishëm dialogun. Ndërkaq, në anën tjetër, Serbia dhe regjimi në Beograd, tashmë gjysmë dekade po përpiqet të shmangë atë që e ka pasur të qartë – qysh në vitin 2013 kur e nënshkruan marrëveshjen e prillit – se ku çon dialogu politik, pra konfirmimin dhe pranimin e pavarësisë së Kosovës dhe vendosjen e marrëdhënieve të mira ndërshtetërore, si marrëdhënie bilaterale.

Derisa marrëveshjet e papublikuara ofrojnë mundësinë që vazhdimisht të potencohen tensionet, është vështirë të vlerësohet se të kujt janë motivet dominuese dhe kush është ai që e përshkallëzoi situatën dhe nuk e mbështeti marrëveshjen.

blank

Ben Hodges: Rusisë i mungon një ‘plan koherent’

Në një intervistë me Shërbimin Gjeorgjian të Radios Evropa e Lirë, Hodges flet për mungesën e koherencës së operacionit ushtarak rus dhe se si automjetet e reja luftarake dhe tanket nga jashtë mund të ndryshojnë rrjedhën e luftës.

Vazha Tavberidze

Gjenerali i pensionuar amerikan, Ben Hodges, kishte komanduar forcat e ushtrisë amerikane në Evropë nga viti 2014 dhe 2017. Ai, aktualisht, është drejtues i Pershing-ut në studimet strategjike në Qendrën për Analizën e Politikave Evropiane. Në një intervistë me Shërbimin Gjeorgjian të Radios Evropa e Lirë, Hodges flet për mungesën e koherencës së operacionit ushtarak rus dhe se si automjetet e reja luftarake dhe tanket nga jashtë mund të ndryshojnë rrjedhën e luftës.

Radio Evropa e Lirë: Qytetet Bahmut dhe Soledar janë nën sulme të pamëshirshme nga forcat ruse, ose më konkretisht, forcat mercenare Vagner. Pse është kaq i rëndësishëm Bahmuti në Ukrainën lindore? Çfarë po përpiqet të arrijë atje Yevgeny Prigozhin, themeluesi i grupit mercenar Vagner?

Ben Hodges: M’u desh pak kohë për të kuptuar pse Rusia po i kushton kaq shumë rëndësi Bahmutit, veçanërisht forcave të drejtuara nga Prigozhini. Dhe, unë mendoj se ka një aspekt simbolik të kësaj — ky është pothuajse si një projekt i kotë për të.

Është e qartë se atij nuk i intereson sa njerëz janë vrarë. Ata janë aty tash e pesë muaj dhe ende nuk kanë mundur ta marrin Bahmutin. Ata, thjesht, vazhdojnë të hedhin ushtarë të patrajnuar, të posamobilizuar në atë luftë.

Por, së fundmi është zbuluar gjithashtu se në rajon ka miniera të konsiderueshme kripe dhe gjipsi. Dhe, Prigozhini madje foli për sigurimin e burimeve atje. Por, nuk e di nëse kjo do të jetë shumë ngushëlluese për familjet e mijëra njerëzve që janë vrarë atje, të dinë se objektivi i vërtetë i Prigozhinit nuk ishte një udhëkryq apo kryqëzim i rëndësishëm strategjik, por minierat e gjipsit.

Mendoj se i gjithë ky operacion rreth Bahmutit ilustron mungesën e koherencës së operacionit të Rusisë. Unë nuk mendoj se Prigozhini merr urdhra nga [gjenerali Sergei] Surovikin, dhe ai sigurisht nuk merr urdhra nga gjenerali [Valery] Gerasimov (i cili u emërua më 11 janar për të mbikëqyrur pushtimin). Pra, kush është në krye?….

Ata nuk kanë një plan koherent. Ata vërtet, për fat të mirë, ende nuk i kanë mësuar dhe rregulluar të gjitha të metat institucionale që shfaqën në shkurt, mars.

Radio Evropa e Lirë: A ekziston mundësia se ata janë duke vënë bast mbi një strategji të njohur që nëse hidhni numrat në betejë, atëherë, herët a vonë, rezultatet do të dalin?

Ben Hodges: Rusët gjithmonë kanë supozuar se shumica do të fitojë. Dua të them, kjo ka qenë mënyra e tyre e luftës për shekuj, që ata përfundimisht thjesht do të mposhtin forcat ukrainase. Por, padyshim, ata nuk kanë qenë në gjendje ta bëjnë këtë, sepse ukrainasit kanë qenë kaq profesionistë, kaq të aftë, dhe ne shohim se në fakt saktësia mund ta mposhtë shumicën, nëse keni saktësi të mjaftueshme dhe nëse e aplikoni atë në vendet e duhura. Dhe, Ukraina ka ndjekur vazhdimisht logjistikën — rrjetet e transportit, ruajtjen e municioneve — nëpërmjet një sërë mjetesh të ndryshme.

Radio Evropa e Lirë: Javën e kaluar, vendet perëndimore njoftuan se do t’i dërgojnë Ukrainës armë më të sofistikuara, duke përfshirë automjete të blinduara Bradley nga Shtetet e Bashkuara, automjete luftarake Marder nga Gjermania dhe automjete më të lehta luftarake të këmbësorisë nga Franca. Sa disavantazhe ka pasur Ukraina pa to dhe çfarë mund të arrijë tani Kievi me to?

Ben Hodges: Epo, sigurisht, uroj që këto vendime për të siguruar Bradley, Marder dhe AMX-10RC dhe sisteme të tjera, do të ishin marrë më shpejt. Por, lajmi i mirë është se ato janë bërë.

Ajo që dëgjova javën e kaluar ishte themeli për një brigadë të blinduar. Në thelb, ju keni artileri vetëlëvizëse nga Republika Çeke, një batalion; AMX-10RC nga Franca, i cili është një mjet i shkëlqyer me rrota, shumë lëvizshmëri, me një armë të madhe në të; dhe pastaj një batalion i Marderit, që është një sistem shumë i mirë; dhe më pas një batalion Bradley, i cili është mjeti më i mirë luftarak i këmbësorisë në botë.

Nëse i merrni ato dhe më pas nëse vendosni ndoshta një batalion tankesh ukrainase në mes të tij me inxhinierë, do të keni një formacion armësh të kombinuara vdekjeprurëse që mund të jetë grushti i hekurt që do të ndihmonte për të depërtuar në këta rreshta të pafund llogoresh ruse, nëse ato janë mbështetur siç duhet.

Kjo është ajo që unë shoh. Unë nuk numëroj automjetet, shikoj aftësinë…. Dhe, kështu ata do t’i kalojnë dy muajt e ardhshëm duke marrë pajisjet, duke u trajnuar me to, duke praktikuar, duke ndërtuar logjistikën për të. Dhe, mendoj se kur Shtabi i Përgjithshëm i Ukrainës të jetë gati, ata do ta përdorin këtë si forcë.

Radio Evropa e Lirë: Disa ekspertë perëndimorë të sigurisë me të cilët kam folur, janë më skeptikë. Ata thonë se, megjithëse është një lajm i mirëpritur, atij i mungon “grushti”, se Ukraina ka nevojë për tanke të duhura — si M1 Abrams — dhe sisteme të ngjashme armësh. A jeni dakord me këtë vlerësim? Dhe nëse po, a besoni se një paketë e tillë armësh është gjithashtu në proces?

Ben Hodges: Epo, sigurisht që do të ishte më mirë nëse ata gjithashtu do të kishin Abrams dhe ose Leopards. Më duket sikur ato mund të vijnë, por nuk e di…. Por, gjithashtu, nuk do të supozoja se ajo që sapo pamë javën e kaluar është në vakum. Ka gjëra të tjera që po bëjnë ukrainasit për të ndërtuar aftësinë për fazën tjetër të kësaj, të kundërsulmimit të tyre, që do të jetë faza vendimtare, që mendoj se është çlirimi i Krimesë.

Radio Evropa e Lirë: Së shpejti do t’i kthehem çështjes së Krimesë, por së pari do të doja të pyesja për tanket. Duket se disa vende, përfshirë Poloninë dhe Britaninë, janë në prag të sigurimit të tankeve për Ukrainën. Sa e rëndësishme do të ishte kjo për Ukrainën dhe si mund ta ndryshonte valën e luftës?

Ben Hodges: Është e rëndësishme për sa i përket aftësisë reale, duke supozuar se ata marrin mirëmbajtjen që vjen me të, municionin e duhur dhe mundësinë për t’u stërvitur në mënyrë që kjo të jetë aftësi reale.

Por, është edhe më e rëndësishme që kjo të sinjalizojë se qeveritë perëndimore po ndërmarrin hapin tjetër, se ato janë gjithnjë e më pak të shqetësuara se Rusia mund të përpiqet disi të përshkallëzojë situatën, sepse kjo nuk ka gjasa. Dhe, ndërsa këto janë vendime që po merren me vonesë, mendoj se nuk është tepër vonë për të bërë një ndryshim.

Dhe, sigurisht, kjo nuk ka përfunduar pasi Ukraina të çlirojë Krimenë; atyre do t’u duhet ta mbrojnë veten për një kohë të gjatë…

Radio Evropa e Lirë: Ju thatë se nuk i kushtoni shumë rëndësi numrit të gjërave të ofruara, por megjithatë, është një ndryshim drastik nëse shikoni se çfarë është ofruar dhe çfarë ka kërkuar komandanti i përgjithshëm i Forcave të Armatosura të Ukrainës, Valery Zaluzhny. Ai ka kërkuar 700 automjete të blinduara dhe 300 tanke. Sa afër është Ukraina për t’i marrë ato?

Ben Hodges: Nuk e di. Ka shumë gjëra që po ndodhin sa që nuk kemi domosdo një përgjigje adekuate për këtë… Rusia merr dronë nga Irani dhe ata marrin uniforma për motin e ftohtë nga Koreja e Veriut — kjo është ajo.

Janë 50 vende të rreshtuara për të ndihmuar Ukrainën. A e kemi bërë aq shpejt sa kanë nevojë? Jo. Dhe a kemi bërë mjaft? Jo. A ka më shumë për të ardhur? Shpresoj. Por, dua të them, nëse unë jam në Kremlin, unë do të thosha “çfarë”? Gjermanët tani po i japin Marderit dhe një bateri tjetër Patriot. Dhe, ata po flasin për Leopardin.

Dua të them se kjo duhet të jetë dekurajuese për palën ruse.

Radio Evropa e Lirë: Ju e kishit parashikuar më herët se është e mundur deri në fund të vitit 2022 që ushtria e Ukrainës të shtyjë forcat pushtuese ruse në pozicionet e tyre përpara se të fillonte pushtimi i plotë më 24 shkurt. Pse nuk doli i saktë ky parashikim?

Ben Hodges: Po, padyshim unë isha tepër optimist për këtë, sepse nuk e parashikoja që do të kishim dështuar të siguronim sisteme me rreze më të gjatë, si ATACMS (Sistemet Taktike të Raketave të Ushtrisë). Mendova se po vinte. Pra, kjo ka qenë një mangësi.

Unë, gjithashtu, nuk e parashikova numrin e forcave që Rusia ishte e gatshme të sakrifikonte brenda dhe rreth Bahmutit. Dua të them, padyshim, isha gabim– jo shumë, por isha gabim. Ajo që ka rëndësi është se si Ukraina është përshtatur me atë që Rusia po bën me këto trupa të mobilizuara. Dhe, a i jep Perëndimi Ukrainës atë që i nevojitet, në mënyrë që ata të vazhdojnë të sulmojnë logjistikën dhe komandën dhe kontrollin rus?

 

Kështu mendoj se ata e çlirojnë Krimenë. Ka vetëm dy rrugë që të çojnë në Krime: Ura e Kerçit dhe ura tokësore. Njëra tashmë është dëmtuar rëndë; ndërsa tjetra tashmë është goditur. Kjo është ajo që duhet të ndodhë gjatë muajve të ardhshëm. Ne duhet t’i japim Ukrainës aftësinë për ta bërë këtë.

Nëse e kufizojmë atë që u japim për sa i përket rrezes – kështu që GMLRS, që është raketa e lëshuar nga HIMARS (sistemi i raketave të artilerisë me lëvizshmëri të lartë) – deri në 90 kilometra, pra nëse nuk bëjmë më shumë se kaq, atëherë në fakt, ne krijojmë një vend të shenjtë për Rusinë. Pra, Rusia është në gjendje të qëllojë nga Krimeja pa u ndëshkuar, ose brenda Rusisë, brenda Bjellorusisë.

*Video nga arkivi: Ukrainasit thonë se raketat amerikane po e bëjnë dallimin

Kjo çon në vrasjen e civilëve të pafajshëm ukrainas. Ne duhet t’u japim atyre sistemet e armëve me rreze më të gjatë dhe ATACMS që do të jenë në gjendje të godasin çdo gjë në Gadishullin e Krimesë.

Radio Evropa e Lirë: Pra, shanset e suksesit të ndonjë kundërofensive më të thellë të Ukrainës në të ardhmen varen nga mbështetja e vazhdueshme perëndimore?

Ben Hodges: Absolutisht, po. Ky është paralajmërimi i madh, që Perëndimi duhet të vazhdojë të mbështesë Ukrainën, të paktën në nivelin e gjithçkaje që kemi thënë tashmë se do të bëjmë.

Radio Evropa e Lirë: Nëse kjo ndodh, cilat janë gjasat që Ukraina ta bëjë këtë?

Ben Hodges: Epo, ata duhet të vazhdojnë t’i bllokojnë përpjekjet ruse rreth Bahmutit. Ata do të duhet të mbajnë një sy në Bjellorusinë në kufirin verior, në veri të Harkivit. Por unë mendoj se, përsëri mund të gaboj, por thjesht nuk duket e mundshme që rusët të kenë një sulm të rëndësishëm nga atje. Ata mund të grumbullojnë disa trupa atje, por nuk e kanë aftësinë, nuk besoj, për të nisur një kërcënim tjetër serioz ndaj Kievit. Por, shtabi i përgjithshëm do të duhet të vazhdojë ta vëzhgojë këtë.

Ndërkohë, unë mendoj se ata do të ndërtojnë forcat e tyre të blinduara, atë që po marrin, si dhe ato që tashmë kanë stërvitur, në mënyrë që të kenë një aftësi të madhe për të blinduar, e cila mund të jetë elementi vendimtar i këtij çlirimi të Krimesë.

Por, para kësaj, ata do të duhet të kalojnë disa muaj duke vazhduar të shkojnë pas urës së Kerçit, duke vazhduar të prishin rrjetin e transportit që kalon përmes Mariupolit dhe Melitopolit, në Krime.

Ka shumë punë për të bërë për të vendosur kushtet. Por, unë mendoj se kështu ndodh: nuk do të jetë vetëm një sulm i madh përgjatë Isthmusit të Perekopit (copë toke që bashkon Krimenë me Ukrainën kontinentale).

Atyre do t’u duhet të vendosin kushtet përmes zjarreve me rreze të gjatë, forcave speciale dhe më pas do të duhet të vënë dikë në tokë atje. Por, unë mendoj se Shtabi i Përgjithshëm është mjaft i zgjuar; ata më kanë bërë përshtypje se sa mirë kanë bërë gjithçka që munden për të minimizuar viktimat dhe për të qenë të plotë dhe metodikë.

Përgatiti: Albina Kastrati
blank

Analistja amerikane: Rusia po e përdor Serbinë për të shpërqendruar perëndimin

Rusia po e përdor Ballkanin për të shpërqendruar Perëndimin nga agresioni i saj ushtarak në Ukrainë dhe mënyra më e mirë për ta bërë këtë është duke përdorur proxy të brendshëm [Serbia] në rajon për të qëndruar vazhdimisht në prag të konfliktit ose kaosit.

Kështu pohon analistja amerikane Ivana Stradner në një intervistë për The Geopost, duke shtuar se kjo është vazhdimësi e përpjekjeve të Federatës Ruse nga dekada e kaluar.

“Rusia ka lidhje shumë të ngushta me Serbinë, me Republikën Srpska, për shembull dhe me vendet që varen nga gazi rus. Rusia gjithashtu ka investuar shumë në mbështetjen e Kishës Ortodokse Serbe, duke përdorur narrativën tipike të Vëllazërisë Sllave dhe të Krishterimit Ortodoks”, pohon Stradner.

“Kjo nuk është në të vërtetë asgjë e re, vetëm një vazhdimësi e përpjekjeve të Rusisë gjatë dekadës së kaluar, por arsyeja pse Perëndimi është pak nervoz tani është lufta në Ukrainë”, shton ajo.

Sipas saj, Rusia ka investuar shumë në hapësirën e informacinit me anë të trollëve dhe botsëve për të polarizuar Ballkanin.

“Ajo që po shohim aktualisht në hapësirën e informacionit është se Rusia ka investuar shumë burime në Telegram dhe media të tjera sociale, në Twitter, në Facebook, duke përdorur trollë dhe bots për të polarizuar më tej Ballkanin, narrativat e tyre në lidhje me vendin e Ukrainës dhe për të ndezur rajonin edhe më shumë”, thekson Stradner.

Gazetarja tutje shpjegon se qëllimi i presidentit Aleksandar Vuçiq është të qëndroj gjatë në pushtet nëpërmjet krizave në rajon, gjë që është e njëjta strategji që e përdor Rusia.

“Objektivi kryesor i Vuçiqit është të qëndrojë në pushtet dhe ai ka adoptuar këtë taktikë të balancimit të Lindjes dhe Perëndimit, domethënë të mbështesë Kinën dhe më pas Rusinë, pastaj Bashkimin Evropian dhe më pas Shtetet e Bashkuara në të njëjtën kohë”, shpjegon gazetarja amerikane.

“Qëllimi i tij është gjithmonë të portretizojë veten si një burim stabiliteti dhe si e bën ai këtë? Duke i lënë gjithmonë gjërat të eskalojnë në rajon dhe më pas duke u paraqitur si dikush që mund ta zgjidhë problemin me ndërmjetësim. E njëjta gjë, një strategji e ngjashme është në fakt për Rusinë”, përfundon ajo.

Në këtë intervistë, Stradner ka folur edhe agresionin ushtarak rus në Ukrainë dhe marrëveshjen finale ndërmjet Kosovës dhe Serbisë.

Intervista e plotë:

A mund të komentoni agresionin ushtarak rus në Ukrainë dhe si e shihni ndikimin Rusisë në Evropë dhe Ballkan?

Lufta nuk filloi vitin e kaluar në 2022, por në fakt në 2014 dhe kur Vladimir Putin sulmoi Kyivin dhe Kharkivin më 24 shkurt 2022, ai në fakt donte të përmbyste Qeverinë e Ukrainës brenda tre ditëve, që ishte qëllimi. Ai nuk ia doli, sepse Ukraina ka luftuar me të vërtetë, shumë të fortë që atëherë.

Gjatë vitit të kaluar, forcat ruse kanë kryer krime të tmerrshme lufte, dhjetëra mijëra njerëz janë vrarë, shumë ukrainas kanë ikur nga vendi, por ajo që shohim pothuajse një vit më vonë është se Putin ka arritur të bashkojë Perëndimin, duke ndihmuar Ukrainën.

Ukraina ka arritur të rimarrë disa zona të pushtuara nga Rusia, ne po e furnizojmë Ukrainën me armë, vetëm kohët e fundit kemi dërguar sistemet HIMARS dhe Patriot dhe tani edhe disa vende evropiane po planifikojnë të dërgojnë tanke, gjë që është e nevojshme për pranverën e ardhshme që Ukraina të fitojë.

Pra, kushdo që mendon se Ukraina është duke humbur, kjo nuk është e vërtetë, sepse Ukraina me ndihmën e Perëndimit, pavarësisht nga të gjitha ato mizori të tmerrshme që ndodhin atje Ukraina është në gjendje të luftojë. Ajo që Putin dëshiron të shohë është zgjatja e luftës, por ajo që shohim këtu është se Rusia do të vuajë jashtëzakonisht, sidomos ekonomikisht brenda muajve të ardhshëm.

Ushtria ruse nuk po sillet në Ukrainë siç shpresohej dhe ajo që ne duhet të bëjmë tani është të vazhdojmë të mbështesim Ukrainën dhe të mos lejojmë Rusinë të diktojë kushtet e negociatave, sepse ajo që ai dëshiron të bëjë tani është të përfshihet në negociata dhe në thelb të blejë kohë për t’u rigrupuar sepse ajo nuk ka ndërmend të braktisë Ukrainën dhe tani është vërtet koha e duhur për të vazhduar mbështetjen e Ukrainës.

Dua të theksoj diçka tjetër: jemi gati një vit pas pushtimit dhe Rusia kishte edhe synime të tjera në Evropë, përkatësisht të ndante vendet evropiane edhe më shumë dhe gjithashtu të ushtronte ndikim të madh në vendet afrikane si dhe vendet në Amerikën Latine.

Në të vërtetë, Rusia ka përdorur gjithashtu operacionet e informacionit në Afrikë për të portretizuar Shtetet e Bashkuara si agresore dhe përgjegjëse për këtë luftë dhe për të fajësuar Perëndimin për krizën ushqimore në Afrikë.

Sa i përket pjesës tjetër të Evropës, ata gjithashtu po armatosnin refugjatët me këtë dhe Ballkani gjithashtu vjen brenda të njëjtës fushë ku Rusia ka pasur qëllimet e veta, por një gjë për të cilën do të them është se, duke ditur se Ukraina po ecën mjaft mirë, për aq kohë sa ndodhë kjo, ne nuk do të shohim ndonjë konflikt serioz në rajon, kështu që të gjithë duhet të jemi mirënjohës për përpjekjet e Ukrainës.

Kosova ka bërë vazhdimisht përpjekje për të mbështetur Ukrainën dhe për të dekonstruktuar synimet ruse? Çfarë tjetër mund të bëjë Kosova?

Sigurisht që Kosova i ka dhënë shumë mbështetje Ukrainës jo vetëm me fjalë por edhe me vepra, sepse kanë një histori të ngjashme lufte.

Ajo që Ukrainës i duhet vërtet tani është sigurisht mbështetja ushtarake dhe e inteligjencës, por ka edhe kufizime, të cilat vendet në Ballkan nuk munden, por atë që munden duke e ndihmuar Ukrainën me mbështetje diplomatike dhe ndërkombëtare, por edhe duke dënuar mizoritë ruse.

Kur bëhet fjalë për Ballkanin, siç e përmenda më herët, kjo është e gjitha pjesë e të njëjtës pamje dhe synim më të madh që Rusia kishte përpara pushtimit të vitit 2022. Ajo që duhet të bëjnë vendet e rajonit, ata duhet të qëndrojnë të bashkuar për të luftuar së bashku kundër ndikimit rus në rajon, i cili fatkeqësisht është shumë efektiv dhe efikas.

Serbia është ende duke u përkëdhelur nga Perëndimi, pavarësisht se është aleate e Rusisë dhe luan luftënxitës në Ballkan, duke ndërhyrë në Mal të Zi, si dhe duke toleruar Dodikun në Bosnjë e Hercegovinë. Si e shihni këtë?

Më lejoni t’ju them se cilat janë synimet e Rusisë në Ballkan. Rusia nuk ka ndërmend të pushtojë Ballkanin dhe të dërgojë tanke dhe aeroplanë në rajon, as nuk ka nevojë, pasi Rusia ka investuar shumë për të ndikuar në operacionet në Ballkan për të paktën një dekadë.

Rusia ka lidhje shumë të ngushta me Serbinë, me Republikën Srpska, për shembull dhe me vendet që varen nga gazi rus. Rusia gjithashtu ka investuar shumë në mbështetjen e Kishës Ortodokse Serbe, duke përdorur narrativën tipike të Vëllazërisë Sllave dhe të Krishterimit Ortodoks.

Gjithashtu, Rusia ka investuar burime të mëdha në Mal të Zi, pjesërisht për shkak të daljes së vendit në Detin Adriatik dhe të mos harrojmë se Rusia gjithashtu u përpoq të përmbyste një regjim atje përpara se të anëtarësohej në NATO.

Pra, kjo është ajo që ne po shohim tani në Ballkan. Kjo nuk është në të vërtetë asgjë e re, vetëm një vazhdimësi e përpjekjeve të Rusisë gjatë dekadës së kaluar, por arsyeja pse Perëndimi është pak nervoz tani është lufta në Ukrainë.

Dhe ju sapo përmendët përkëdheljen e Perëndimit, puna është, kur mendojmë për Serbinë në veçanti, duhet të mendojmë për qëllimet e Rusisë, por edhe për qëllimet e Aleksandar Vuçiqit.

Objektivi kryesor i Vuçiqit është të qëndrojë në pushtet dhe ai ka adoptuar këtë taktikë të balancimit të Lindjes dhe Perëndimit, domethënë të mbështesë Kinën dhe më pas Rusinë, pastaj Bashkimin Evropian dhe më pas Shtetet e Bashkuara në të njëjtën kohë.

Pra, qëllimi i tij është gjithmonë të portretizojë veten si një burim stabiliteti dhe si e bën ai këtë? Duke i lënë gjithmonë gjërat të eskalojnë në rajon dhe më pas duke u paraqitur si dikush që mund ta zgjidhë problemin me ndërmjetësim. E njëjta gjë, një strategji e ngjashme është në fakt për Rusinë.

Rusia dëshiron të përdorë Ballkanin për të shpërqendruar Perëndimin nga agresioni i saj në Ukrainë dhe mënyra më e mirë për ta bërë këtë është duke përdorur proxy të brendshëm në rajon për të qëndruar vazhdimisht në prag të konfliktit ose kaosit dhe më pas të paraqitet si një ndërmjetës dhe të thotë se Rusia mund ta zgjidhë këtë problem në Evropë, por më pas të bëjë lëshime në lidhje me Ukrainën. Dhe Perëndimi nuk duhet të bjerë pas këtij truku, sepse është një strategji e njohur që Rusia e ka përdorur në rajonin e saj.

Ajo që po shohim aktualisht në hapësirën e informacionit është se Rusia ka investuar shumë burime në Telegram dhe media të tjera sociale, në Twitter, në Facebook, duke përdorur trollë dhe bots për të polarizuar më tej Ballkanin, narrativat e tyre në lidhje me vendin e Ukrainës dhe për të ndezur rajonin edhe më shumë.

Të gjithë e dimë se rajoni ka qenë gjithmonë i lehtë për t’u shkaktuar përballë tensioneve të ndryshme etnike dhe dallimeve fetare. Pra, Rusia e di se si të ndezë rajonin dhe nuk mund të theksoj mjaftueshëm se Perëndimi duhet të jetë vigjilent për të ndikuar në operacionet atje, sepse lufta e informacionit është një pjesë thelbësore e strategjisë ushtarake ruse.

Janë të shumta operacionet informative sulmuese dhe mbrojtëse që duhet të bëjë Perëndimi së bashku me partnerët e tij në Ballkan. Kam frikë se të gjitha ato ndikojnë në operacione që janë të lidhura me sulme të ndryshme kibernetike, kështu që ne mund të presim gjithnjë e më shumë përdorim asimetrik të forcës në rajon.

Deri sot, unë nuk shoh ndonjë konflikt të madh që kemi parë si ato të viteve ’90-ta, por ajo që kam besim të them, ata do të vazhdojnë të gjitha ato lloj tensionesh përshkallëzuese pastaj de-përshkallëzuese në rajon siç e shohim tani në Kosovë, ajo që ndodhi në Republikën Srpska të Bosnjës, Mali i Zi është gjithashtu shumë, shumë e brishtë.

Të gjitha ato vende janë vende që duhet të kenë vëmendje shtesë nga Perëndimi, por jo në kurriz të Ukrainës, sepse kjo është pikërisht ajo që dëshiron Rusia.

A mendoni se së shpejti do të ketë një marrëveshje mes Kosovës dhe Serbisë? Cili është roli amerikan këtu?

Nuk shoh se Kosova dhe Serbia do të gjejnë një gjuhë të përbashkët në një të ardhme të parashikueshme dhe arsyeja për këtë, siç e kam përmendur tashmë, është se presidenti serb dhe në veçanti qeveria serbe po ndjekin interesat e veta për problemet e pazgjidhura në Kosovë, për shkak se po e përdorin Kosovën për qëllimet e tyre politike, fillimisht për të përshkallëzuar e më pas për të de-përshkallëzuar krizën.

Unë dua t’ju jap një shembull: sa herë që ka një problem të brendshëm në vend, ata përdorin dallimet rajonale dhe problemet rajonale për t’u përshkallëzuar dhe pastaj e vendosin në lajmet serbe si lajmin kryesor të asaj dite; së fundmi kur pati rrjedhje amoniaku në Serbi që dëmtoi shumë njerëz, po atë natë ata shtuan tensionet në lidhje me barrikadat dhe bllokimet e rrugëve dhe e vendosën hapësirën e informacionit si lajmin numër një.

Pra, kur mendojmë për këtë krizë të veçantë, duhet të mendojmë edhe për stimujt e brendshëm se si ta zgjidhim këtë krizë.

Në aspektin e njohjes reciproke, nuk mendoj se kjo do të ndodhë shpejt pasi po flasim sot dhe roli i Shteteve të Bashkuara pas shumë e shumë vitesh përpjekje të Bashkimit Evropian për dialog të menjëhershëm ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, Shtetet e Bashkuara ndërhynë dhe ata po përpiqen të gjejnë një zgjidhje që sipas tyre të jetë më praktike, por siç e përmenda, për shkak të disa interesave të brendshme, nuk shoh se kjo do të përfundojë së shpejti, nuk shoh që kjo do të përshkallëzohet në ndonjë luftë serioze, megjithatë, ajo që përmenda, kjo sigurisht që do të vazhdojë të përshkallëzohet dhe më pas të de-përshkallëzohet sa herë që aktorët e brendshëm kanë nevojë për këtë për arsyet e tyre dhe plus, përveç kësaj.

Ne kemi edhe rolin e Rusisë dhe mënyrën se si ata po përdorin hapësirën e informacionit, veçanërisht në Telegram, duke përdorur kanalet ruse dhe përfaqësuesit rusë për të ndezur këtë krizë dhe për t’u siguruar që në të vërtetë ka më shumë tensione në rajone, sepse Moska ka stimujt e saj për të pasur një Ballkan të destabilizuar. /The Geopost/

blank

Intervista- Chollet: Duhen vendime të vështira dhe kurajo nga udhëheqësit e Kosovës dhe Serbisë

VOA/Milan Nesic

Në një intervistë për shërbimin në gjuhën serbe të Zërit të Amerikës, këshilltari i Departamentit të Shtetit, Derek Schollet foli për prishmëritë gjatë vizitës që do të bëjë së shpejti në Serbi, Kosovë dhe Maqedoninë e Veriut.

Zëri i Amerikës: A mund të na thoni fillimisht se çfarë shpresoni të arrini gjatë vizitës tuaj në Serbi, Kosovë dhe Maqedoninë e Veriut?

Derek Schollet: Faleminderit pikë së pari për intervistën. Doja ta vizitoja rajonin pak përpara festave, por fatkeqësisht ai udhëtim u shty. Kështu që mezi pres të kthehem atje së shpejti. Është një moment shumë i rëndësishëm për rajonin, në veçanti mes Kosovës dhe Serbisë. Gjatë javëve të fundit ka patur fatkeqësisht një rritje të tensioneve mes tyre. Është një lajm i mirë që në 48 orët e fundit kemi parë të hiqen barrikada, kemi parë pikat kufitare të rihapen mes Kosovës dhe Serbisë. Janë lajme të mira. Shpresoj të mos i kishim harxhuar javët e fundit të përqëndruar tek kjo krizë, por tek dialogu i ndërmjetësuar nga BE-ja, të cilin ne, Shtetet e Bashkuara, e mbështesim plotësisht. Është diçka për të cilën unë dhe kolegët e mi do të flasim kur të jemi në rajon.

Zëri i Amerikës: Pra, cili do të ishte mesazhi juaj për udhëheqësit e Serbisë dhe Kosovës pas krizës së fundit në veri të Kosovës ku pati vendosje dhe heqje barrikadash?

Derek Schollet: Pikë së pari është e rëndësishme që të mos shohim një përsëritje të kësaj krize. Shumë tepër se ç’duhej nga energjia jonë është shpenzuar gjatë javëve të fundit për të shmangur përkeqësimin e krizës dhe përshkallëzimin e saj në diçka që askush nuk dëshironte ta shikonte, në dhunë. Në vend të kësaj, energjia diplomatike duhej përqëndruar tek e ardhmja e Kosovës dhe Serbisë, duhej diskutuar për propozimin për normalizim, që ka paraqitur BE-ja, që do të ketë në bazë njohjen e ndërsjelltë. Ky është drejtimi që Kosova dhe Serbia të arrijnë destinacionin e tyre euroatlantik. Por, fatkeqësisht acarimet e fundit, i kanë rritur tensionet në rajon dhe kanë zënë të gjithë kohën tonë. Është një lajm i mirë që e shmangëm këtë krizë. Ajo që nuk duam të shohim është një përsëritje të kësaj krize brenda disa javëve për diçka tjetër. Pra duam të lëvizim përpara tashmë dhe prandaj vajtja në rajon së shpejti, siç kam ndërmend të bëj së bashku me kolegët e mi, është një moment i mirë për t’u munduar për një fillim të ri për këtë përpjekje në vitin e ri.

Zëri i Amerikës: Pra, cilat duhet të jenë lëvizjet e ardhshme nga palët në këtë dialog të ndërmjetësuar nga BE-ja, në veçanti duke patur parasysh shqetësimet e BE-së dhe SHBA-ve siç u tha rishtazi për situatën vazhdimisht të tensionuar në veriun e Kosovës. Cilat janë hapat konkrete që nevojiten nga Serbia dhe Kosova?

Derek Schollet: Sërish, duam që të dyja palët të bisedojnë. Janë bërë disa javë tashmë që dy palët kanë patur mundësinë të takohen së bashku dhe ne jemi atje të pranishëm, duke punuar së bashku me kolegët tanë të BE-së në përpjekje për ta lehtësuar këtë. Mendojmë se është e rëndësishme që palët të bisedojnë për thelbin e propozimit të BE-së dhe jo të ndërmarrin masa vetëm për të përshkallëzuar apo potencialisht për të shkaktuar një krizë. Pra ka shumë gjëra për të biseduar. Kemi shumë punë për të bërë. Por, e shohim drejtimin përpara dhe do të bëjmë çfarë të mundemi për t’u siguruar që Kosova dhe Serbia të lëvizin në atë drejtim.

Zëri i Amerikës: Po për asociacionin e komunave serbe…?

Derek Schollet: Është një prioritet për ne, Shtetet e Bashkuara. Kemi qenë shumë të qartë për këtë. Besojmë se është një angazhim që është ndërmarrë dhe që duhet të ngrihet. Është qartësisht një hap kyç. Por ka shumë çështje të tjera. Të dyja palët këtu kanë detyrime. Të dyja palët kanë gjëra për të cilat ne do të donim t’i shihnim që të lëviznin përpara. Prandaj duhet t’i bëjmë këto biseda sa më herët.

Zëri i Amerikës: A kanë Presidenti Vuçiç dhe Kryeministri Kurti sinqeritetin që nevojitet në këtë proces, pasi duket sikur zhvendosen nga një krizë tek tjetra, pa progres dhe me pauza afatshkurtra të ofruara nga angazhimi i BE-së dhe SHBA-ve?

Derek Schollet: Mendoj se po, unë jam angazhuar personalisht me të dy gjatë javëve të fundit. Jam takuar me ta. Kam folur me ta në telefon. Po kështu edhe shumë nga kolegët e mi këtu në Uashington. Dëshirojmë t’i vazhdojmë këto biseda për dialogun e ndërmjetësuar nga BE-ja. Sërish, kemi kaluar shumë kohë duke folur me ta edhe për krizën aktuale, për shmangien e daljes së gjërave nga kontrolli, gjë që është e rrezikshme, është e panevojshme dhe është një shpërqëndrim nga ajo që mendojmë se duhet të jetë puna reale, që është dialogu i ndërmjetësuar nga BE-ja.

Zëri i Amerikës: A është propozimi i BE-së, bazuar në planin franko-gjerman, një lloj baze për një marrëveshje ligjore të detyrueshme mes Serbisë dhe Kosovës?

Derek Schollet: Nuk dua të merrem me detajet e asaj çfarë ka propozuar BE-ja. Mendoj se ndonjëherë, në çfarëdolloj negociatash, është më mirë që këto detaje të lihen pas dyerve të mbyllura, deri në momentin kur të jenë gati. Por, mendojmë se BE-ja ka parashtruar një drejtim të arritshëm, një drejtim të mirë. Sërish, do të jetë e vështirë. Do të dojë shumë punë. Do të dojë vendime të vështira dhe kurajo nga udhëheqësit, që të lënë mënjanë ndasitë dhe të bëjnë atë që është në interesin më të mirë të vendit të tyre. Dhe të dy udhëheqësit, në Kosovë dhe Serbi, kanë shprehur dëshirën e tyre për të qenë në rrugën drejt integrimit më të madh në komunitetin euroatlantik. Ne e mbështesim së tepërmi këtë dëshirë. Duam t’i shohim që të ndërmarrin hapa për ta arritur këtë objektiv dhe duam të bëjmë çfarë të mundemi që t’i ndihmojmë ta realizojnë këtë.

Zëri i Amerikës: Duket pra se Serbia e vazhdoi fushatën e saj për zhbërjen e njohjes së Kosovës. Presidenti i Serbisë Vuçiç njoftoi së fundmi se nëntë vende të tjera tërhoqën njohjen e Kosovës si një shtet i pavarur. Kjo i kundërvihet marrëveshjes së Uashingtonit, që u nënshkrua nga palët në 2020. Cili është qëndrimi i Shteteve të Bashkuara?

Derek Schollet: Nuk kam diçka specifike për të shtuar për ato çfarë ka thënë Presidenti Vuçiç. Ajo që mund të them është se për ne ky është shpërqëndrim, nuk është në frymën e përpjekjeve për të gjetur një mënyrë për të lëvizur përpara në kuadrin e asaj që ka propozuar BE-ja. Nuk po na afron më pranë arritjes së aspiratave euroatlantike që udhëheqësit e të dyja vendeve kanë thënë se dëshirojnë të përmbushin. Dhe sërish, mendoj kjo është ajo tek e cila duhet të përqëndrohemi dhe jo tek shpërqëndrimet e këtilla.

Zëri i Amerikës: Mbi 300 ditë pas agresionit rus në Ukrainë, Serbia ende nuk është e gatshme të vendosë sanksione për Rusinë dhe mban marrëdhënie të afërta me qeverinë e Putinit. A do ketë një pikë kthese, ku Shtetet e Bashkuara dhe aleatët perëndimorë nuk do ta tolerojnë më këtë?

Derek Schollet: Është diçka për të cilën kemi folur goxha me kolegët tanë në Beograd. Është e rëndësishme të vihet në dukje se Evropa dhe realisht bota, është bashkuar në një mënyrë vërtet mbresëlënëse gjatë 11 muajve të fundit për të vendosur një numër të paprecedentë sanksionesh ndaj Rusisë. Nuk kemi parë vërtet diçka të tillë më parë në historinë botërore, për sa i përket numrit të sankioneve që janë vendosur, ndaj një ekonomie me përmasat e asaj të Rusisë. Mendojmë se Serbia duhet të bëhet pjesë e kësaj. Qartësisht, dëshira e Serbisë për t’iu afruar më shumë BE-së do të jetë e vështirë të përmbushet nëse nuk është e gatshme t’iu bashkohet sanksioneve që BE-ja ka vendosur. Pra është diçka për të cilën kemi qenë shumë të hapur, për të cilën kemi folur me kolegët tanë në Beograd, dhe do të donim ta shikonim Serbinë që të bëhej pjesë e kësaj.

Zëri i Amerikës: Cilat do të ishin pasojat për Serbinë, për sa i përket marrëdhënieve me Shtetet e Bashkuara dhe partnerët, si dhe gjithashtu për procesin e anëtarësimit në BE, nëse vazhdon të mos i përshtatet qëndrimeve të BE-së për sa i përket sanksioneve?

Derek Schollet: Pjesa e fundit e pyetjes tuaj i referohet përgjigjes së duhur, dmth se është e vështirë të shikohet përparim në procesin e anëtarësimit, nëse Serbia qëndron jashtë konsensusit për këtë gjë. Prandaj do të dëshironim që Serbia të lëvizte përpara për këtë gjë. Por shikoni, e kuptojmë se ky është një vendim i vështirë. Ka një histori të gjatë në marrëdhëniet mes Serbisë dhe Rusisë. Prandaj kur bisedojmë me homologët serbë kemi vetëdije të plotë të kësaj historie. E dimë se këto janë vendime shumë të vështira. Shumë vende në mbarë botën kanë sakrifikuar ekonomitë e tyre, gjendjen e ekonomive të tyre, për t’u siguruar që Rusia të mos shpërblehet për ato që po bën çdo ditë tashmë në Ukrainë.

Zëri i Amerikës: Në raportet e fundit, Departamenti i Shtetit vuri në dukje se Serbia përballet me probleme të të drejtave të njeriut dhe citoi organizata të rëndësishme joqeveritare për përkeqësimin e situatës së mediave dhe të lirive dhe të drejtave të tjera në Serbi. Mediat e pavarura, anëtarë të shoqërisë civile dhe disa nga anëtarët e opozitës kanë sinjalizuar se gjenden nën presion të vazhdueshëm, apo kërcënime, në disa raste edhe nga zyrtarët e qeverisë. Cili do të ishte komenti juaj për këtë dhe a synoni t’i diskutoni këto çështje?

Derek Schollet: Absolutisht. U qëndroj raporteve që ka publikuar qeveria amerikane për shqetësimet tona. Është diçka që e ngremë vazhdimisht me kolegët tanë në Beograd dhe gjetiu, kudo ku kemi shqetësime të tilla. Sërish, e dimë që këto janë çështje të vështira, por besojmë se shëndeti i demokracisë matet nga forca e shoqërisë së saj civile, nga liria dhe hapja e mediave të saj, nga mundësia e njerëzve për t’u shprehur lirisht. Këto janë liri themeltare në të cilat besojmë dhe që gjenden në demokracitë e forta.

Zëri i Amerikës: Si e shikoni situatën me përpjekjet e antikorrupsionit në vendet e Ballkanit Perëndimor, në veçanti në Maqedoninë e Veriut? Përshtypja ndër shtetasit e Maqedonisë së Veriut është se flitet shumë, por se nuk ka shumë rezultate në këtë fushë.

Derek Schollet: Ne shohim potencial të jashtëzakonshëm në mbarë Ballkanin Perëndimor, nga pikëpamja ekonomike, për sa i përket demografisë, talentit të madh që ekziston në Ballkanin Perëndimor. Zhgënjimi ynë është se ka shumë gjëra që bëhen pengesë për këtë potencial të madh. Dhe korrupsioni është një ndër këto çështje. Prandaj shohim kaq shumë të rinj në Ballkanin Perëndimor që largohen për të shkuar në vende të tjera, pasi nuk shohin një të ardhme të ndritur për shkak të disa prej sfidave me të cilat po përballen shumë prej vendeve të Ballkanit Perëndimor për shkak të korrupsionit. Maqedonia e Veriut është sigurisht një prej këtyre vendeve që po hasin në këtë vështirësi. Ne po bëjmë çfarë të mundemi për të ndihmuar. Patëm një ekip rishtazi për të folur për këto çështje. Luftimi i korrupsionit është një prioritet për Sekretarin e Shtetit Blinken, eprorin tim, për të gjithë administratën. Kemi një koordinator të ri të lartë për aktivitetet kundër korrupsionit, me seli këtu në Departamentin e Shtetit, por që punon me shtrirje globale për t’i ndihmuar vendet që të luftojnë korrupsionin dhe të marrin masat për t’u siguruar që ekonomitë e tyre mund të funksionojnë të hapura, të pastra, dhe kjo është diçka që ne mendojmë se është e rëndësishme, pasi do të tërheqë investime ekonomike, do të tërheqë talentin, do të krijojë një fuqi punëtore të mirë dhe të shëndetshme. Pra është një priroritet i yni. Është një shqetësim dhe është diçka që e ngremë gjatë gjithë kohës.

blank

Arkivi i Voal.ch 4 Janar 2014 Intervistë me yllin e baletit ENO PEÇI, solist në Wiener Staatsopera ENO PEÇI: MENJËHERË DO TË FLUTUROJA NË TIRANË SEPSE TKOB SI THOTË BALETMAESTRI ILIR KERNI ËSHTË SHTËPIA E TË GJITHË ARTISTËVE SHQIPTARË Intervistoi ELIDA BUÇPAPAJ

Në Koncertin e Filarmonisë të Vjenës, që mbahet në çdo 1 janar, si një kulm i elitarizmit europian, njëri nga solistët kryesorë të Operas Vjeneze është shqiptari Eno Peçi.

Në shfaqjen e përvitëshme më glorioze në çdo fillimviti të orkestrës të filarmonisë vjeneze, e inkorporuar në Teatrin e Operas Shtetërore të kryeqytetit austriak, dirigjuar gjithnjë nga mjeshtra të nivelit më të lartë botëror, prej Herbert von Karajan e deri tek Daniel Barenboim, një nga balerinët kryesorë të Danubit Blu dhe të valceve aq të mrekullueshme të familjes Shtraus është shqiptari Eno Peçi.

Por kulmi është se emri i Eno Peçit, ndërsa është tejet i famshëm në Vjenë, në Shqipëri e në trojet shqiptare pothuaj nuk njihet fare. Njihet natyrisht në rrethet artistike, por mediat shqiptare kanë treguar shurdhmemecëri të plotë ndaj fenomenit Eno Peçi dhe shkëlqimit të tij.

Kjo arritje brilante e 31 vjeçarit shqiptar, është njëkohësisht arritje brilante edhe për Shqipërinë dhe shqiptarët, pasi dëshmon për gjenialitetin e identitetit shqiptar. Por për absurd, me Eno Peçin krenohet Vjena, ndërsa shqiptarët nuk dinë gati asgjë për të. E keni parasysh vanitetin dhe kotësinë e gazetave dhe televizioneve shqiptare të cilat thonë atë që s’duhet ta thonë, ndërsa deri tani nuk kanë thënë pothuaj asgjë për balerinin virtuoz shqiptar Eno Peçi!

E kam thënë në një shkrim se, nëse Vjena nuk do të ruante me fanatizëm shpatën dhe përkrenaren e heroit tonë kombëtar Skënderbeut, është e sigurt se do të dilnin ca vandalë firaunë për t’i trafikuar diku apo për t’i shkatërruar e bërë skrap.

Vetëshkatërrimi, kjo është një sëmundje nga e cila po vuajnë shqiptarët. Nuk e di se kur do të marrë fund, për t’I lënë vendin ringjalljes dhe rilindjes kombëtare. E cila nëse do të ketë një start duhet të ketë nivelin e lartësisë që ka arritur Eno Peçi, vetë, me forcat e tij, me talentin e tij dhe punën  gjigande.

Eno Peçi ka prej vitit 2000 që është balerin i institucionit më prestigjioz në nivel botëror të dancës klasike siç mund të jetë Opera Shtetërore e Vjenës, me një histori të shkëlqyer që daton prej mesit të shekullit 19, i cili më 2009 kremtoi si një evenimet botëror 140 vjetorin e lindjes.

Opera Shtetërore e Vjenës përzgjedh talentet më të spikatura nga e gjithë bota, dhe midis më të mirëve ka zgjedhur djaloshin shqiptar Eno Peçi, të jetë solist në Operan Shtetërore të Vjenës dhe në Volksopera-n. Në një kohë kur shqipëtarët konsumohen ditë e natë shpirtërisht nga arti trash dhe ende nuk poi thërrasin mendjes për të mbledhur rreth vetes ajkën e artistëve shqiptarë, që shkëlqen mrekullisht në skenat më të famshme botërore.

Është xhelozi, cmirë, amatorizëm, por më së shumti është një sjellje antikombëtare të mbash larg vendit artistë të nivelit të Eno Peçit, arritjet e të cilëve janë të nivelit ndërkombëtar. Arti shqiptar ka nevojë për elitën. Rinia shqiptare ka nevojë për elitën. Kombi shqiptar ka nevojë për elitën. Sepse identiteti kombëtar ushqehet vetëm me vlera dhe me elitën.

Ndaj elitës shqiptare e cila ka arritur famë në Europë e botë deri tani është mbajtur qëndrim jomiqësor nga shteti shqiptar, duke i mbuluar me indiferencë të plotë. Një qëndrim i tillë armiqësot ndaj vlerave duhet të ndryshojë sa më shpejt, sepse koha nuk pret më. Yjet shqiptare nëpër botë meritojnë të kenë vendin e tyre në Shqipëri. Mjaft u lodh rinia duke dëgjuar emra mizerabël politikanësh, që shpërdorojnë votën dhe taksat e popullit të vuajtur shqiptar. Populli shqiptar, skena shqiptar ka nevojë për yjet e tij.

Dhe njëri prej tyre padyshim është Eno Peçi, të cilin po e falënderoj që në krye sepse, me modestinë e një artisti të madh, e pranoi me mirësi kërkesën për intervistën e mëposhtëme që poi a përcjellim menjëherë lexuesit të nderuar shqiptar  kudo që të jetë ai.

 

blank
INTERVISTA

PYETJE: Kam lexuar në një artikull shkruar disa vjet më parë nga austriakja Die Presse për ju, se fillimisht keni dashur që të bëheni një kërcimtar i Breakdance. Me sa duket ju ka pëlqyer rocku dhe rap-i apo jo? Po ideja e kërcimit nga ju ka lindur? Vini nga një familje artistësh?
ENO PEÇI:
E vertetë. Kisha dëshire shumë të kërceja. Dëgjoja shumë muzikë në televizor ( MTV) dhe shihja se si kërcenin dhe kjo gjë me nxiste.

Une vij nga një familje që tradicionalisht ka nxjerrë ushtarakë. Gjyshërit e mi kanë qenë komandantë, oficer madhorë, babai im ka qenë ushtarak, oficer në ministri, daja im ka qene drejtues i lartë ushtarak, kurse mamaja ka qenë dhe është stomatologe-dentiste me klinikë private. Pra,nuk vij nga familje artistësh.

PYETJE: Ju edukimin si balerin e keni marrë në një shkollë shqiptare, siç është Liceu. Duke e krahasuar më vonë me Shkollën e Baletit të Operas Vjeneze, çfarë mund të thoni për shkollën shqiptare. Emrat e mësuesve tuaj në Lice, të cilët i kujtoni me nderim?
ENO PEÇI:
Shkolla e baletit shqiptar ka një metodë shumë të vjetër ruse.Kurse shkolla e baletit të Vjenës është shkollë europiane e perzier me metodën e shkollës ruse të Vaganovës dhe metodës franceze. Pra shkolla shqiptare e baletit ka shumë nevojë të eci përpara. Unë vetë kam pasur fatin të punoj në Shqipëri me profesorë si Luan Shtino që më ka ndihmuar shumë dhe profesor Agron Aliaj etj.

PYETJE: Në Vjenë, në kryeqytetin botëror të kultures, ju mbërritët kur ishit një adoleshent 16 vjeçar. Si arritët këtu, përse, dhe si e ndjetë veten?
ENO PEÇI:
Unë shkova në Vjenë për shkak të trazirave të  viteve 1997-1998. U detyrova të ikja dhe vajta tek motra që jetonte prej 3 vitesh në Vjenë, e cila punon në një spital privat. Motra më ka ndihmuar shumë se unë ndodhesha në një vend të huaj që nuk dija as gjuhën. Nuk ndjehesha mirë se për mua ishte një kapitull i ri i jetës time që duhet të filloja për shkak të trazirave në Shqipëri, ku lashë prindërit dhe shoqërine dhe fëmijerinë që kalova në Shqipëri.

PYETJE: Suksesi juaj duket i menjëherëshëm, po të shohësh datën e mbërritjes në Vjenë 1998 dhe kur u pranuat si balerin në Teatrin e Operas Shtetërore vjeneze më 2000? Çfarë ishin për ju këto dy vite?
ENO PEÇI: 
Këto dy vite kanë qenë shumë të vështira për mua sepse më mungonte vendi im dhe më mungonin shumë prindërit. Por këto dy vite ishin tejet të rëndësishme për mua dhe për moshën që kisha. Fillova të mësoja se çfarë ishte përgjegjësia. Përgjegjësia për jetën, sepse isha vetëm në një qytet të madh, por dhe përgjegjësia nga ana profesionale, sepse ishin dy vitet ku unë mund të merrja një bazë të fortë në shkollën e baletit të Vjenës për të ardhmen time si profesionist.

PYETJE: Prej vitit 2000 deri në 2009, kur ju emëroheni si solist në Teatrin Shtetëror të Vjenës, çfarë keni regjistruar në kujtesën tuaj, diçka thelbësore, që mendoni se ju dha suksesin. Ishte i rëndësishëm për karrierën tuaj Renato Zanella? Ia dedikoni dikujt këtë sukses të hatashëm që keni arritur?
ENO PEÇI: 
Renato Zanella është një person që është i dashuruar mbas artit. Renato më ka ndihmuar tejmase shumë dhe ka punuar shumë me mua. Eksperiencën që unë kam përvetësuar nga ky njeri është një nga armët e mia bazë që dhe sot me ndihmon të ec përpara.

Viti 2009 ishte shumë i rëndësishëm për mua, edhe sepse unë jam bërë Baba. Lindi vajza ime Lea, që më bën të ndihem shume krenar, sepse fundja fundit më të rëndësishme se familja për mua nuk ka.

Por suksesin tim, ia dedikoj prindërve të mi që kanë sakrifikuar shumë për mua në një kohë shumë të vështirë në Shqipëri.

PYETJE: Po të shohësh repertorin tuaj, ai është një repertor i jashtëzakonshëm, si nga veprat, baletmaestrot dhe rolet tuaj. Kam parasysh “Gizel”, “Karmen”, “Spartakus”, “Arëthyesi”, “Don Kishoti”, “Liqeni i Mjellmave”, etj.etj. të vëna në skenë nga mjeshtra gjigandë që nga Rudolf Nurejews, John Cranko e deri tek Renato Zanella, të cilin Italia e ka nderuar me çmimin si “Koreografi më i mirë italian në botë”, ku ju keni role kryesorë. Si u ngjitët deri këtu, me magji?
ENO PEÇI:
Çdo gjë është e mundur. Me punë,durim dhe dashuri ndaj artit çdo rrugë të hapet…

PYETJE: Gazetat austriake kur ju përshkruajnë, thonë se ju “si balerin arrini gjithçka, se për ju nuk ka asgjë të pamundur”, ndërsa ju citojnë të keni thënë diku se “nuk jeni një makinë kërcimi”. Çfarë duan të thonë gazetat austriake, po ju vetë?
ENO PEÇI:
  Për atë të parën mund ta ketë tepruar pak. Por që çdo gjë është e mundur. Ky është (english-anglisht -attitude) ose (deutch-gjermanisht – einstellung) qëndrimi im personal.

Kurse për të dytën kam dashur të them që një artist që luan, interpreton në skenë  teknikisht por pa asnjë lloj ndjenje, pa asnje lloj personaliteti, pa asnjë lloj magjie që mund t’i transmetojë publikut, ateherë është makinë kërcimi.

PYETJE: Përpara 4 vitesh për Die Presse keni thënë se nuk do të kishit dëshirë që Lea të bëhej balerinë, po Lea është një fëmijë arti, deri tani a ka treguar talent për dancën?
ENO PEÇI:
  E vërtetë. Baleti është profesion shumë i bukur por edhe shumë i veshtirë.

Duhet të kesh një karakter shumë të forte që t‘i përballesh shumë mundimeve të saj. Dhe si prind nuk ia uroj vajzës time të gjitha ato stërmundime që kam hequr vete. Gjithsesi vendimin ajo do ta marri vetë. Por talent ka…

PYETJE: A ka në trupën e Baletit të Teatrit Shtetëror të Vjenës apo në Filarmoninë vjeneze artistë të tjerë shqiptarë ?
ENO PEÇI:
Në trupën e baletit të Wiener Staatsoper, përveç meje, nuk ka balerinë të tjerë, por në Orkestrën e Filarmonisë janë violinisti Shkëlzen Doli, violinçelisti Edison Pashka, violinistja Oreada Steude dhe në kor Dritan Lucaj, që punojnë të gjithë në Wiener Staatsoper.

PYETJE: Çfarë mendimi keni për Teatrin e Operas dhe Baletit dhe për artistët shqiptarë, brenda vendit e jashtë tij?
ENO PEÇI:
  Teatri i Operas dhe i Baletit ka shumë nevojë të rinovohet përbrenda, sepse është në një gjendje jo të mirë. Shqipëria është e vogël por ka shumë artistë të shkëlqyer jashtë dhe brenda vendit.

PYETJE: Tani që Teatri i Operas dhe Baletit të Tiranës drejtohet nga një balerin dhe baletmaestri i njohur si Ilir Kerni, a prisni të merrni ftesë dhe a do të fluturoni menjëherë në Tiranë?
ENO PEÇI:
Menjëherë do fluturoja… TKOB, Teatri Kombëtar i Operas dhe Baletit, si thotë dhe Baletmaestri Ilir Kerni, është shtëpia e te gjithë artisteve shqiptarë kudo që ndodhen…

ENO PEÇI U INTERVISTUA NGA ELIDA BUÇPAPAJ

blank

Intervista- Hill për median serbe: Unë isha për autonomi të Kosovës, jo pavarësi

Ambasadori amerikan Kristofer Hill thotë se duhet lënë pas e kaluara e cila ka pasur momente të mira dhe të këqija në marrëdhënie dhe të shikohet nga e ardhmja në mënyrë që marrëdhëniet të arrijnë sukses madhor të ndërsjelltë.

Hill në një intervistë për Telegrafin Serb ka folur haptas rreth problemit kosovar, vendosmërisë së Uashingtonit për të respektuar të gjitha marrëveshjet e nënshkruara mes Beogradit dhe Prishtinës, kërkesave për vendosjen e sanksioneve ndaj Rusisë, si dhe bombardimet ndaj Serbisë. Hill pret numër të lartë investimesh në Serbi. Shpreh bindjen se dy vendet sërish ashtu siç kanë qenë dikur, do të jenë aleatë dhe miq të sinqertë.  

Si janë marrëdhëniet mes Serbisë dhe Amerikës?

Definitivisht po ecin në drejtimin e duhur, por ngelen shumë për t’u bërë si dhe të kompensojmë atë që kemi humbur, por jam optimist sepse kemi avancuar dhe duhet të vazhdojmë të avancojmë. Kjo është një marrëdhënie e natyrshme e cila do të jetë më e mirë në të ardhmen. Do të dëshiroja të intensifikojmë marrëdhëniet tona ekonomike dhe tregtare dhe të ketë sa më shumë investime në Serbi. Për këtë do të doja që sa më shumë njerëz të udhëtojnë drejt Amerikës dhe nga Amerika në Serbi.

Cila është pika ndarëse më e madhe mes nesh. A është Kosova apo sanksionet ndaj Rusisë?

Përsa i përket Kosovës, nevojitet që ky proces të ngelet në planin politik me qëllim që bisedimet të vijojnë pa kriza të cilat siç duken, ndodhin çdo javë. Kur bie fjala për sanksionet ndaj Rusisë, e kuptoj se për mjaft serbë kjo është një çështje e komplikuar. Megjithatë nuk është e komplikuar për të kuptuar atë çfarë Rusia po bën ku në mënyrën më brutale sulmon vendin fqinj. Nevojitet që Rusia të kuptojë se duhet të ndalet dhe gjithë bota duhet të tregohet e unifikuar rreth kësaj çështjeje dhe sanksionet janë rruga më e drejtë. Kuptoj kompleksivitetit e situatës, por na duhet që të gjithë të tentojmë që për këtë të jemi të unifikuar me qëllim që Rusia të ndalë këtë aggresion të tmerrshëm.

Shumica e serbëve duan Rusinë, insistimi për vendosjen e sanksioneve a është distancimi prej Moskës arsye përse popullariteti për perëndimin këtu është në nivele më të ulëta?

E kuptoj se egziston një nivel i lartë u frustrimit tek serbët për arsyet se përse po pret kaq gjatë gati 17 vjet për t’u anëtarësuar në BE. Ky është burimi kryesor i pakënaqësisë. Kur flasim për Rusinë me këto emocione, kuptoj se egziston një sfond historik, kulturor i hershëm i këtyre raporteve. Por njerëzit duhet të kuptojnë se atë që Rusia po bën sot, nuk është në përputhje me traditën ruse të miqësisë. Kjo është një situatë tërësisht e ndryshme dhe këtë duhet ta kuptojmë. Atë që po bën Rusia me vendin fqinj është e tmerrshme. Rusia bombardon objekte banimi në të cilat njerëzit jetojnë duke i’u rrezikuar jetët. Ndërkohë që ne qëndrojmë ulur dhe po flasim, njerëzit në Ukrainë janë viktima të bombardimeve, të mbetur pa energji elektrike…..Na duhet të jemi të sinqertë dhe të shikojmë çfarë po bën dhe sesi sillet Rusia sot. Nuk them se Rusia një ditë nuk do të jetë sërish një vend normal, por sot nuk është i tillë.

Serbët i mbijetuan bombardimeve ashtu siç i përjetojnë ukrainasit. Vendi ynë e dënoi agresionin rus në Ukrainë. A mendoni se bombardimet e 1999 shkaktuan një imazh të keq të Amerikës mes serbëve?

Më duhet të rikujtoj se kjo ka ndodhur 23 vite më parë. Kjo është njësoj sikur në vitin 1968 të flasim për ngjarjet e vitit 1945. Për mua personalisht është keqardhje ajo çfarë ndodhi në historinë tonë dhe nuk jam i lumtur për këtë. Por në ndonjë moment, njerëzit duhet të shikojnë nga e ardhmja, të orjentohen drejt saj. Të tentojnë të mësojnë diçka nga e kaluara, por nuk duhet të jenë peng i saj apo rob i të kaluarës. Erdha këtu pas 23 viteve me pritshmërinë se mundemi më shumë të bëjmë së bashku. Ndajmë disa vlera të përbashkëta që kanë emër në botën e sotme, dhe mendoj se vëmendja duhet të përqëndrohet tek to dhe jo në ato që kanë ndodhur 23 vite të shkuara.

Keni qenë pjesmarrës në bisedimet e Rambujesë. A mundej që Serbia në atë periudhë të shmangte bombardimet?

Roli im në Rambuje ishte të tentoja që Kosovës, t’i kthehej shkalla më e lartë e autonomisë të cilën e kishte dikur. Rambujeja nuk u mor me pavarësinë e Kosovës, kjo ndodhi më vonë ku unë nuk isha pjesmarrës. Në Rambuje u gjendën pika shumë të rëndësishme të pëlqyeshme nga të dy palët, diçka që të afronte të dy palët dhe të shikonin se cilat do të ishte ngritja e këtyre marrëdhënieve në të ardhmen. Çfarë ndodhi që nuk u arrit, kam disa mendime të miat, por dëshiroj që këtë t’ua lë historianëve pasi është më e rëndësishme të shikojmë çfarë duhet të bëjmë për të ardhmen.

Të gjithë duam që në Ukrainë të ketë paqe sa më parë kjo është normale dhe njerëzore. Ajo çfarë shqetëson qytetarët e Serbisë është çështja sesi është e mundur se po respektoni integritetin territorial të Ukrainës, ndërkohë që integritetin territorial të Serbisë nuk e respektoni dhe kjo është e përcaktuar në rezolutën 1244.

Nëse e shikoni nga perspektiva e një historiani dhe ju në fakt kështu e shikoni, atëherë hedhim vështrimin pas dhe mendoni se çfarë mund të ishte arritur. Megjithatë nëse je diplomat, tentoni të hidhni vështrimin para për të gjetur elementë të botës së sotme dhe të shikoni sesi këto elementë mundet të mblidhen në një mënyrë që vendet të jetojnë së bashku. Kjo është puna ime këtu dhe dëshiroj zhvillimin e marrëdhënieve mes SHBA dhe Serbisë ndërkohë që kemi pasur kohë të mira ashtu dhe të këqija ndaj dhe na duhet të ecim përpara. Kjo është ajo çka dua të theksoj për ju dhe shikuesve apo lexuesit tuaj.

Nëse lëmë pas të kaluarën dhe shikojmë situatën aktuale, shikojmë se kemi serbë nëpër barrikada, patriarkun e KOS që i ndalohet hyrja në Kosovë. Pra është e dukshme që ska paqe, përparim, ka ngecje edhe për serbët edhe për shqiptarët.

Më shume se kjo duhet të punohet për të gjetur rrugëdaljen. Mbështesim aktivitetin e BE në procesin e dialogut e gjithashtu mbështesim që kur të arrihen disa marrëveshje në procesin e dialogut, atëherë duhet të punojmë në përputhje me to. Njëra nga këto marrëveshje që është nënshkruar, është krijimi i Bashkësisë së Komunave Sërbe (ZSO). Është e njohur se serbët aty jetojnë prej shekujsh dhe është mjaft e rëndësishme që ndërsa këta serbë të Kosovës jetojnë aty, ata duhet të dinë se cila do të jetë e ardhmja e tyre, ku do të bazohet organizimi i jetës së tyre në Kosovë. BKS është shumë e rëndësishme për ta, ajo duhet të formohet menjëherë. Serbët që jetojnë në Kosovë, duhet të ndjejnë se mund të ruajnë lidhjet e tyre me serbët në Serbi, se mund të lëvizin lirshëm dhe me probleme të tilla duhet të përpiqemi të gjejmë zgjidhje përmes procesit politik. Unë e kuptoj shumë mirë që ato barrikada u shfaqën si një formë proteste për atë sesi u trajtuan serbët atje dhe e di që është e rëndësishme të tërheqin vëmendjen për këtë. Por unë gjithashtu mendoj se është e rëndësishme që ata njerëz që vendosën barrikada, tani që komuniteti ndërkombëtar e ka kuptuar qartë mesazhin e tyre, duhet gjithashtu t’i heqin ato. Sa i përket ndalimit të hyrjes së patriarkut në Kosovë, është absolutisht thelbësore që serbët që jetojnë në Kosovë dhe që janë besimtarë, pjestërë të Kishës Ortodokse Sërbe, të kenë mundësinë të takohen me patriarkun. Sinqerisht shpresoj që ajo që ndodhi atë ditë, nuk do të përsëritet më kurrë.

Çfarë mund ta na thoni rreth deklarimeve të Kurtit se në barrikada kishte efektivë të grupimit “Vagner”?

Para së gjithash dua të them se deklaratat e zotit Kurti flasin vetë. Nuk dua t‘i komentoj, nuk jam zëdhënësi i tij.

Presidenti Vuçiq me të cilin keni komunikim të mirë, më herët ka thënë se në lidhje me Kosovën janë gjashtë marrëveshje, por partnerët ndërkombëtarë nuk respektojnë asnjë prej tyre dhe se ne në fakt nuk e dimë se cila është e vlefshme, cila duhet të plotësohet dhe cila është më e rëndësishmja?

Aty ku tashmë janë arritur marrëveshje, ndërmjetësit, veçanërisht zoti Eskobar si përfaqësues i Shteteve të Bashkuara, e kanë bërë të qartë se kjo e fundit beson se të gjitha marrëveshjet duhet të zbatohen. Tani mund të shikojmë pas dhe të argumentojmë se kush është fajtori, por kjo do të kërkonte shumë kohë. Ajo që është e rëndësishme dhe ajo që është në interes të të gjithëve përfshirë qeverinë e SHBA të cilën unë e përfaqësoj, është të ecim përpara dhe të bëjmë disa gjëra të reja me qëllim për t’i ndihmuar të gjithë popujt tanë të kenë një jetë më të mirë.

Uashingtoni, ju, Eskobar keni mbështetur haptazi “Ballkanin e hapur”. 

Kur flasim për “Ballkanin e Hapur”, është e qartë se Ballkani ka mundësi shfrytëzimi për hapje kufijsh. Nëse ju nga Serbia e themi, jetoni në Novi Sad dhe planifikoni të merrni pushimet vjetore, duhet të uleni në makinën tuaj dhe udhëtoni drejt Shqipërisë pa ndalesa nëpër pikat kufitare dhe këndshëm të mbërrini prsh në plazhin e Durrësit ku dhe do të argëtoheni. Duhet të përpiqemi që kufijtë të na lidhin dhe jo të na ndajnë. Sa më i madh të krijohet tregu këtu, aq më shumë kompani amerikane dhe të tjera do të jenë të interesuara të vijnë.

A presim investime të reja amerikane në Serbi?

Nuk diskutohet fare se do të ketë edhe më shumë investime. Kompanitë amerikane shohin se çfarë po ndodh në Serbi dhe për këtë shikojnë dhe inspirimin egzistues. Fakti që të gjitha kompanitë tona të IT kanë krijuar këtu departamentet e veta të kërkimit (R&D) tregon se ata kanë besim të plotë jo vetëm në vlerën e investimeve të tyre, por edhe në vlerën e Serbisë dhe gjeneratës së saj të re. Në qendrat teknologjike që kompanitë amerikane kanë çelur këtu, punojnë njerëz nga Serbia, jo nga Amerika. Arsyeja për këtë është se kemi besim të madh tek punëtorët serbë.

Ku do të fokusohet bashkëpunimi vitin e ardhshëm?

Nëse më pyesni për 2023, dua të them se gjërat kryesore do të jenë në planin energjitik pasi na nevojitet energji e pastër, pra energji e gjelbër. Unë do të kërkoja ndryshime aty sepse mendoj se Serbia ka nevojë për ndihmë në këtë fushë dhe kompanitë amerikane kanë shumë për t’i ofruar asaj. Sigurisht që nuk jam biznesmen, nuk po jap informacion biznesi, po them vetëm mendimin tim që mendoj se kjo është fusha ku mund të bashkëpunojmë më shumë.

Keni thënë për forcimin e bashkëpunimit. Ka një përshtypje se Uashingtoni nuk do të ndjekë një politikë presioni dhe shantazhi, siç është perceptuar deri tani. Dhe kjo na bën të lumtur.

Unë me të vërtetë nuk besoj në presion apo shantazh sepse besoj në fuqinë e logjikës dhe vullnetit të mirë dhe të një ndjenje optimizmi pasi pa optimizëm nuk mund të arrish as përparim.

A është i mundur bashkëpunimi ushtarak mes Serbisë dhe Amerikës?

E kam përsëritur shumë herë se ne e vlerësojmë Serbinë, si mike dhe si partnere dhe varet nga Serbia se çfarë do të vendosë në të ardhmen. Do ta vlerësonim edhe si aleate pasi dikur kemi qenë të tillë. Do të doja të shihja më shumë bashkëpunim ushtarak, por nuk mund ta nxisim vetëm ne pasi duhet të jemi të sigurtë se edhe Serbia e dëshiron një gjë të tillë.

blank

Paralajmërimi i fortë i Biberajt: Rama mund të shkojë deri te vrasjet politike

Anëtari i Këshillit Kombëtar të Partisë Demokratike Aleksandër Biberaj ka bërë një deklaratë të fortë ku paralajmëron se kryeministri Edi Rama me këtë qeveri të mbështetur nga bandat kriminale mund të shkojë deri te vrasjet politike.

I ftuar në rubikën “Opinion” në News24 Biberaj, duke u ndalur te sulmi ndaj Berishës në protestë tha se ngjarja e paprecedentë dhe e rëndë ishte e orkestruar. Mes të tjerash ai pohoi se ka ardhur koha që qeveria e Ramës të rrëzohet me çdo mjet dhe kusht nga pushteti para zgjedhjeve.

Si e komentoni sulmin ndaj Berishës në protestë?
Ishte incident i turpshëm që nuk i shkon Shqipërisë së 2022-shit. Përpos acarimit në politikë, gjërat kanë dalë jashtë kontrollit. Nuk është problemi se Rama e ka urdhër, por e ka nxitur. Nëse nuk reagojmë, situata do të dalë jashtë kontrollit. Ajo situatë që u krijuar do të kthehet në bumerang. Shkaktari është Edi Rama, që ka 10 vite në qeverisje. Nuk mund t’i justifikojë askush. Është luftë ndaj opozitës, ndaj medias, ndaj bizneseve të ndershme, për t’i shërbyer një grupi oligarkësh që nuk janë më shumë se 10 persona. Janë një sërë ngjarjesh shkak-pasojë.

Ishit në protestë?
Jo skam qenë. E kam ndjekur përmes lajmeve. më vjen keq për atë që ndodhi. Është goditur Sali Berisha, jemi goditur ne të gjithë si opozitarë. Ai është sulm i programuar, pak rëndësi ka që Rama është apo ideatori, por e ka frymëzuar këtë klimë dhune. Ju e keni provuar këtë, e keni provuar në shpinën tuaj. Të dhunon dogana, apo Tatimet. Është sulm i organizuar, e synim të caktuar për të bërë që të dështonte protesta e asaj dite, e cila la në hije samitin që ishte një ngjarje për Ballkanin, për të intimiduar opozitën apo qytetarët. Ishte gjakftohtësia e Berishës që qetësoi situatën, pasi mund të agravohej situata.

Ju e njihni zotin Berisha, keni punuar me të…
Ne kemi kaluar shumë ngjarje të vështira në 97-ën. Por në 91-shin jemi survejuar nga të gjitha anët. Në atë kohë survejimi bëhej nën regjim ruajtje, ku kishte njerëz më profesionist. Këtu shërbimet sekrete janë këmbëkryq. Në çdo miting që kemi pasur, doktor Berisha e ka ruajtur gjakftohtësinë, nuk i është përgjigjur kurrë palës. Në një tribunë kërciste kallashi, por Berisha nuk e humbiste qetësinë. Rama po synon ta blejë opozitën, apo ta përçajë, siç bën një grup mafioz. Unë mbetem për një revolucion. Ka ardhur momenti që ta përmbysim dhe t’i vëmë gishtin kokës. Duhet shkuar me një qeverisje tjetër. Me çdo mjet, me çdo çmim, ky do larguar nga pushteti. Kjo që ndodhi, do ketë agravim situate. Ky mund të vazhdojë me vrasje politike. Situata mund të dalë jashtë kontrollit. Ka grupe kriminale të kontrolluar nga qeveria. Jemi në fije të perit për qëndrueshmëri stabiliteti.

Si e shihni tani Berishën?

Nuk do dëshiroja që në raste të tilla të përcaktoja se kush humbet dhe kush fiton. Berisha nuk dorëzohet asnjëherë, kemi punuar bashkë dhe në kushte të vështira. Po shoh se Berisha po qartësohet se Rama duhet përmbysur para zgjedhjeve. Mua më intereson që ky grup kriminal që drejton qeverinë është bërë jashtë kontrollit.

“Rama ka marrë në dorë të gjitha institucionet”, Biberaj për shembjen e “Prestige Resort”: Akt i tmerrshëm, presion ndaj medias, koha të ngrihemi dhe ta rrëzojmë

Anëtari i Këshillit Kombëtar të Partisë Demokratike Aleksandër Biberaj e ka cilësuar shembjen e paligjshme të “Prestige Resort” një akt i tmerrshëm dhe sulm ndaj medias.

Në një intervistë në News24 me gazetaren Nisida Tufa, ai u shpreh se është koha për protesta për ta rrëzuar nga pushteti Edi Ramën. Ai shtoi se Rama ka marrë në dorë të gjitha institucionet dhe vepron kundër ligjit, ndërsa shton se është bërë i rrezikshëm për kombin.

“Edhe sikur të ishte pa leje, pse nuk i prish kullat 50 katëshe në Tiranë? Janë pa leje. Ky është presion ndaj medias. Kambanat po bien për të gjithë ne. U bë protesta e profesorë, ai u tall. Mendoj se atij po i vjen fundi, por ne duhet ta përshpejtojmë këtë fund. Ky ka bllokuar rrotacionin. PS nuk ekziston, e ka blerë Edi Rama. Ky vetëm vjedh, dihet kjo punë. Çfarë presim tjetër të bëjë? Është si puna e lakmuesit. Lakmuesin ku e ka dhënë me prishjen e “Prestige Resort”, goditjen që i bëri Berishës. Të njëjtën gjë do bëjë sepse nuk di të bëjë gjë tjetër.

Nga ana tjetër, e ke parë si u ulet në gjunjë europianëve? Model pa etikë, jo model burrështeti. Na turpëron edhe ne. I përulesh atij dhe na vë shkelmin ne shqiptarëve?

Po i hap shumë probleme dhe atyre që duan të ikin, sepse Britania normalisht do i kthejë… ky hap probleme kudo që ka shqiptarë.

Një frymë dhunë dhe terrori shtetërorë. Këto as nuk sjellin letër me vulë, funksionojnë në mënyrë informale.

Këtu të dhunon polici në rrugë, doganieri… gjuha e Ramës ordinere, nuk e kemi ne këtë edukatë si komb.

Kjo që ka ndodh me “Prestige Resort”, është e tmerrshme, e paimagjinueshme shembet një pronë pa asnjë letër, në fundjavë. Të gjithë institucionet janë në dorën e Ramës. Ku është prokuroria? Shoqëria civile?

Lufta ka qenë vetëm mediat tuaja me opozitën. Nuk mjafton, duhet të dalin atje. Sa punonjës mbetën pa punë atje?! 200 punonjës.

Është moment për t’u organizuar dhe për ta rrëzuar këtë qeveri. Është e mundur, por do organizim nga opozita, unë shoh që njerëzit janë të gatshëm. Është bërë i rrezikshëm për kombin”, tha ai.

Teza e Biberajt se si largohet qeveria: Duhet revolucion, opozita të bllokojë porte, aeroporte dhe autostradat për një javë!

Anëtari i Këshillit Kombëtar të Partisë Demokratike Aleksandër Biberaj ka dhënë tezën e tij për opozitën se si të realizojë largimin e qeverisë Rama nga pushteti.

I ftuar në News24 Biberaj tha se opozita po të bllokojë për 1 javë autostradat, portet dhe aeroportin.

“S’kam pasur komunikim me Berishën por vë re se ai po qartësohet me këtë situatë. 7 korriku nuk duhet të kishte gjithë këtë kohë të gjatë për të ardhur te mitingu i 12 nëntorit. Duheshin protesta të përjavshme dhe përmuajshme për ta përmbysur. Qasja që duhet të ketë opozita është; blloko portet, aeroportet, gjithçka në këtë vend për një javë që të zhbllokosh atë që ka bllokuar Edi Rama për 10 vite. Nëse e lëmë do na bllokojë dhe 10 vite të tjera. Blloko autostradat, aeroportet, Kështu kanë ndodhur revolucionet. Jo duke bërë një protestë, duke ndezur qirinj te Kryeministra apo vendosur flamuj. Nuk funksionon kështu, se me bllokime e bën bota.”, tha ai.

Biberaj tha se kjo qeveri vjedh çdo ditë dhjetëra miliona euro.

“Protesta non stop dhe populli është gati. Për mua Berisha dhe zoti Meta duhet të marrin përgjegjësi, nëse se bëjnë të hapin krahun. Është përgjegjësi e madhe për opozitën. Nuk justifikoj përgjegjësinë ndaj shqiptarëve, kur ke përballë një qeveri të inkriminuar. Ka një vit që i them këto gjëra. Berisha e amortizoi, qetësoi situatën, por ka pakënaqësi të jashtëzakonshme. Çdo ditë që rri Rama në Pushtet, dëmi që i bëhet vendi është i jashtëzakonshëm. Janë qindra të rinj që ikin, dhjetëra miliona euro vidhen çdo ditë, shkatërrohet perspektiva e kombit.

Po t’i rreshtojmë, është një libër me dëme nga qëndrimi një ditor, tani u bënë vite, 10 vite. Rama është frikacak. Ne nuk i kemi treguar akoma se çfarë jemi në gjendje të bëjmë. Protestat e trembim. Po doli populli nuk ka qeveri që reziston. Populli ka rrëzuar Judën, jo vetëm Ramën. Unë i them; akoma nuk ke parë rezistencë popullore. se ka parë akoma dhe kur ta shoh këtu do jemi prapë për t’i thënë gjërat siç janë.”, pohoi Biberaj.bw

blank

Rezarta Reçi: Tek Arratia e Peshkut të Kuq kam intervistuar 750 personazhë – shpesh pyes veten çfarë të bëj me këtë thesar që nuk duhet të flerë? Intervistoi Elida Buçpapaj

Fotokopertina e Rezarta Reçit e realizuar nga Foto RRELI

 

 

Pyetje: Ku ka lindur Rezarta Reçi?
Rezarta Reçi: Në qytetin e diellit e shiut, e humorit e barcaletave, e ujrave dhe kalasë, e xhamive dhe kishave, e bashkejeteses fetare, e njerezve mikpritësa dhe zemërqeshur plot batuta që vetëm atyre i shkojnë kur i shkëmbejnë, në djepin e dijes dhe kulturës, të kolosëve që bënë art, në qytetin e njerëzve të revoltuar jo më kot, të njerëzve me ndjesi lirie të thellë që në bark të nënës, në qytetin ku i këndohet amël dashnisë e dashni e ambelsi përcjell bashkë me kangët e bukura qytetare, një pasuri e jashtëzakonëshme e këtij qyteti që quhet Shkoder.

Pyetje: Në çfarë familje?
Rezarta Reçi: Familje me babë shkodran dhe mamë nga Shqiperia e mesme, që e fliste shkodranishten aq ambël e bukur, sa ajo!

Pyetje: Çfarë ke marrë esenciale nga qyteti i lindjes?
Rezarta Reçi: Artin e dashnisë, motoja ime është ” Mbill dashuri dhe korr buzëqeshje!” Përveç dëshirës për të kēnduar, kërcyer e argëtuar se jeta na jepet veç njëherë dhe duhet vlerësuar.

Pyetje: Rrugëtimi i edukimit?
Rezarta Reçi: Realisht kam qënë nxënëse e mirë, aktive në organizimet e drejtimet e aktiviteteve kulturore artistike, kam mbaruar për shkenca politike, degë shumë mikse, por që më jepte mundësinë që të bëhesha edhe kryetare dege finance, por edhe gazetare. Dhe une ndoqa endrren e femijerise, gazetarine.

Pyetje: Pasionet dhe hobet?
Rezarta Reçi: Leximi , udhëtimet, komunikimi njerëzor.

Pyetje: Dashuritë e jetës ?
Rezarta Reçi: Dashuria nisi udhëtimin në fakultet, quhet Miri. Bashkë sollëm në jetë vajzën me emrin Iva, e cila me Armandin na shndrruan në gjyshër të Katalehas dhe Soleit, një lumturi e papërshkrueshme që po jetojmë.

Pyetje: Si e nise karierën e gazetares?
Rezarta Reçi:  Viti ’92 na përfshiu ne nje konkurs ne Radio Tirana per tre vende pune , tre muaj eksperience pa pagesë, dhe ia dolem.  Nje juri zotërinjsh vlerësuan esenë time radiofonike “A duhet të pimë kur jemi të mërzitur?” Poshtë Radio Tiranës ishte një klub ku kishte pijedashës. Intervistat e tyre të sinqerta e befasuese te regjistruara me Uher shkaktuan ilaritet e të qeshura. Fituam unë, Rudina dhe Katjusha. U caktuam në Departamentin e Kultures dhe seicila vazhdoi rrugëtimin e vet profesional .I jam mirënjohëse atmosferes së postnëntëdhjetës dhe disa kolegëve të cilët kontribuan që unë të gjeja veten nga rubrika psikologjike ” Tema dhe Dilema” deri në ndërtimin e dy emisioneve të drejtëpërdrejta nga ora 20.00- 24.00, ” Bota ime” dhe ” Paralele që priten”,emisione qe ndiqeshin shumë deri në mesnatë dhe më dhanë emrin spikatës duke më bërë të njohur vetëm nga zëri.

Pyetje: Pothuaj tridhjet vjet gazetari çfarë do të thotë?
Rezarta Reçi: Jetë përmes pasionit dhe dashurisë, emocione pa fund, lodhje e bukur, për të lënë një emër të mirë ne fushën e gazetarisë socialkulturore.

Pyetje: Çfarë është Arratia e Peshkut të Kuq për Rezarten?
Rezarta Reçi: Po ta them thjeshtë : mbyllja e emisionit “Arratia e Peshkut të Kuq “u bë shkak i shfaqjes së sëmundjes në trupin tim. Nuk eshte shkak mungesa e daljes në ekran se nuk kam lindur në ekran. Ështe lufta e nënrrogoztë dhe e pacipë deri në fund për ta mbyllur me çdo kusht. Dhe ia dolën! Natasha Lako si rastësisht më tha në 2017:” Ti me emisionin tënd ke krijuar hierarki vlerash! ” Unë qesha pa e besuar. Por rezistenca e pronareve te medias ku trokita per punë më bindi qe televizionet tashmë perkrahnin frymën e emisioneve jo edukuese e kultivuese, jo mënçuri as edukatë dhe as dije.

U tërhoqa në heshtjen time dhe në magjinë e Radio Tiranes!

Pyetje: Sa vite zgjati Arratia e Peshkut të Kuq dhe sa personazhe ka intervistuar Rezi?
Rezarta Reçi: Arratia e Peshkut të Kuq jetoi 13 vite. Ishim një grup i vogël realizues. Unë , organizatorja e emisionit, kontaktuesja e personazheve, përzgjedhesja e shesh xhirimit, regjisorja e montazhit,shoferja e Arratisë sëbashku me operatorin dhe montazhierin me të cilet kam kryer të gjitha Arratitë. Janë afro 750 personazhe të Arratisë dhe kam një arkiv të pasur fotosh dhe regjistrimesh vidio që më bëjnë njëkoheshëm ta quaj veten të pasur, por edhe pyetëse: çfarë të bëj me këtë thesar që nuk duhet të flerë?

Pyetje: Cila është intervista që të ka bërë te qash?
Rezarta Reçi: Intervista me këngëtaren Naile Hoxhë dhe thënien e saj kur mori në dorë Radion Iliria. E vetmuar në banesen e saj i kerkoi aparatit te radios t’i këndonte një këngë të saj.”A po ma kndon nji kangë për mu, sa shumë kam kndu unë për ty? E radioja kurrë nuk i përgjigjej se ne jemi harrestare dhe të pavëmendshëm ndaj vlerave.

Pyetje: Intervista ku ke qeshur fort?
Rezarta Reçi: Në përgjithësi gjatë xhirimeve krijohej atmosferë e bukur , e këndëshme. Por që kam qeshur, kënduar,kercyer e punuar fort ka qënë Arratia e realizuar në një përvjetor lindjeje të aktorit brilant Skender Sallaku.

Pyetje: Intervista që të ka kerkuar shume kohë?
Rezarta Reçi: Koha ishte e dhënë njëherë e përgjithmone: Çdo jave, çdo të shtunë duhej një Arrati e re në ekran!

Kur më komplimentoi regjisori i njohur Ylli Pepo për Arratinë, unë i thashë: nga profesionistët dua vërejtje dhe sugjerime!

Ai: Unë të shoh me admirim çdo të dielë në mëngjes duke bërë pyetjen “Si ia bën kjo grua të realizojë një dokumentar në javë”?

Pyetje: Intervistat më të bukura?
Rezarta Reçi: Janë shumë, nuk i diferencoj dot, rradhe, shumë rrallë kam gabuar në përzgjedhje.

Arratia për mua është një Universitet në vete dhe gjithë personazhet më kanë ridimensionuar mendërisht e shpirtërisht, i jam mirënjohëse thellësisht personazheve te Arratisë që ma bënë të bukur udhëtimin tim jetësor e profesional.

Pyetje: Intervista qe te ka mbetur peng pa u kryer?
Rezarta Reçi: Ato i plotësoj në emisionet e RadioTiranes ” Kur themi të dua” dhe Zerat e mesnatës”.

Pyetje:A mund të sjellesh nga ky fond i artë i emrave të të intervistuarve:                                                                                                                                                                                             Rezarta Reçi: Violeta Manushi, Drita Pelinku,Tinka Kurti. Zyliha Miloti, Marika Kallamata, Prof. Shaban Murati, Prof.Përparim Kabo, Drita e Fatos Haxhiraj, Roza Anagnosti, Dhimiter Anagnosti, Timo Flloko, Mevlan Shanaj, Mihal Luarasi, Sabri Godo, Vath Koreshi, Viktor Gjika, Niko Nikolla, Ramadan Sokoli, Agron Aliaj, Xhanfise Keko, Dhimiter Xhuvani, Gjergj Antoniu, Agim Zajmi,Mumtaz Dhrami, Ibrahim Madhi, Amik Kasoruho, Skender Sallaku, Anida Take, Demir Hyskja, Agim Faja, Rrok Mirdita, Hektor Çoçoli, Anesti Kondili, Mira Rrakacolli, Adelina Mazreku, Meri Lalaj, Mirjan Hakani, Vitore Sallaku, Yllka Mujo, Gezim Kame, Genti Kame, Adrian Trebicka, Kujtim Prodani, Nikolin Ivanaj, Skender Kamberi, Edmond Rira, Anita Tartari, Nora Çashku, Kastriot Tusha, Manjola Nallbani, Ketrin Gjonçaj, Evanthi Ciko, Moikom Zeqo, Edit Mihali, Shqipe Zani, Enver Shengjergji, Alfred Moisiu, Liri Berisha, Agron Duka, Jonian Kadesha, Irma Libohova, Anila Konomi, Bujar Zajmi, Anila Zajmi, Ylber Gjini, Robert Radoja, Enada e Gert Vaso, Mariana Leka, Eva Golemi, Ledia Sulo, Lorenc Radovani, Sadri Ahmeti, Shpetim Kushta, Isak Shehu, David Tukiqi, Genc Tukiqi, Vladimir Kapo, Rozmari Jorganxhi, Erjona Gjyzeli, Armando Likaj, Armaldo Kllogjeri, Fatos Qerimi, Ethem Qerimi, Dhimiter Lala, Nestor Jonuzi, Pashk Pervathi, Serxho Petrela, Adriana Puleshi, Fatbardh Marku, Aleksander Gjoka, Klodian Qafoku, Olta Boka, Sokol Kushta, Shyqyri Ballgjini, Edgar Prifti, Gjovalin Paci, Hilmi Kasemi, Gjergj Leka, Nestor Jonuzi, Vlash Droboniku, Eneida Tarifa, Vladimir Myrtezai, Ilirian Shima, Merita Rexha Tershana, Justina Aliaj, Zhani Ciko, Etrita Ibrahimi, Suela Piciri, Klajdi Sahatçi, Kesiana Lekbello, Gezim Hidri, Natasha Lako, Zija Çela, Fatos Kongoli, Flutura Açka, Visar Zhiti, Rudolf Marku, Rita Petro, Luan Rama, Besnik Mustafaj, Daut Gumeni, Shaban Murati, Hamit Boriçi, Kim Mehmeti, Ali Podrimja, Ali Aliu, Adem Demaçi, Arber Ahmetaj, Bislim Ahmetaj, Leonard Veizi, Anila Bega, Ylli Demneri, Bashkim Hoxha, Mihallaq Qilleri, Preç Zogaj, Betim Muço, Ledi Kacani, Arben Shehi, Demir Gjergji, Valdete Andoni, Lazer Stani, Edmond Tupe, Brunilda Zllami, Gaqo Bushaka, Primo Shllaku, Petrit Palushi, Ferik Ferra, Vangjel Kozma, Ferit Lamaj, Uran Butka, Gjergj Vlashi, Ilir Kadia, Ruzhdi Gole, Elvira Dones, Mitro Çela, Petrit Ruka, Adriatike Lami, Vera Bekteshi dhe lista nuk përfundon këtu, por vazhdon…

Pyetje: Duke parë fondin e fotografive me personazhet e intervistuara, është i jashtëzakonshëm. A mendon të hapësh një ekspozitë me këto fotografi ? Ështe pyetje dhe sugjerim.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 Rezarta Reçi: Të falenderoj për sugjerimin. Dikur kemi projektuar ta hapnim me Foto Rrelin. Por gjithmonë është faktori financiar një pengesë ” e vogël”.

Pyetje: A ka Rezi te drejtën e autores?
Rezarta Reçi: Po, e kam fatmiresisht.

Pyetje: Deri tani ke botuar nje liber me keto intervista “Në arrati me shpirtra qe nuk shuhen”, do ta vazhdosh serine e botimeve?
Rezarta Reçi: Mendoj se nuk behet dot pa një investim e sponsorizim shtetëror a privat që çdo libër të ketë brënda dvd me Arratitë e realizuara. Unë nuk e perballoj dot e vetme se kam punuar e punoj me një rrogë modeste.

blank

 

Pyetje: E dashur Rezi, nuk e di nese deshiron te tregosh per problemin shendetesor, mendoj se çdo femër e sheh kete rrezik si të vetin dhe vuan e ndihet solidare me çdo grua qe e kalon kete eksperience të hidhur. Mua më ka bërë pershtypje nje intervista jote tek Rudina Magjistari, ku thua se ti e dije por e mbaje fshehur. Si e kishe kuptuar? Diçka dua të pyes, kurimi përballohet nga shteti apo individi, se ka fushata te Tetorit rozë, po mbështetje të grave a ka?
Rezarta Reçi: Tashme jam perfshire ne zinxhirin e kurimit mjekësor i cili per mua ka qënë plot kujdes,dashuri e dhimsuri ne Spitalin Shtetëror Onkologjik. I jam mirënjohës një grupi njerëzish, mjekësh dhe infermierësh të cilët më kanë rrethuar me përkujdesje, ndihmë konkrete, mbështetje pa kushte. Është viti i dytë i kurimit,të shpresojmë që mundi të mos na shkojë dëm.

Pyetje: E dashur Rezi, ti ke një aktivitet gati tre dekada, kontribut i bukur për kulturën dhe vetëdijen e kombit dhe kuptohesh se të hanë duart për punë, a ndihesh e vlerësuar në bazë të kontributit dhe meritokracisë?
Rezarta Reçi: Nuk e di e dashur nuk di çfarë të them!

Pyetje: A janë sot ekranet e televizioneve ne krize identiteti, po kujtoj dy fakte, dy motra sexy kane pushtuar fundjaven e nje televizioni kombetar, a eshte krize e pergjithëshme kjo?
Rezarta Reçi: Është politika mediatike që kanë vendosur të ndjekin televizionet, ata e dinë rrugën që do zgjedhin, t’i shërbejnë publikut apo klikimeve?

blank

Pyetje: Je tashmë autore e dy romaneve të sukseshëm, Kolonë zanore dhe Zhbërja. Duke qenë gazetare e kulturës ti nuk i je ndarë librit, plus qe kishe botuar edhe librin e parë me një pjesë të intervistave “Në arrati me shpirtra që nuk shuhen”, si iu kthye romanit dhe a ka Rezi në duar romanin e ri?

Rezarta Reçi: Në fcb unë fillova të shkruaj ” Mëngjeset e Rezit” të cilat lexoheshin me qejf, po njëkohësisht kjo më skaliti stilin e të shkruarit. Pagjumësia në fillim të kurimit më bëri autore të dy librave,” Kolonë zanore ” dhe “Zhbërja,” me të cilat kam synuar të shpalos ndjesitë dhe dëshirat e mia për një shoqëri të evoluar mendërisht e shpirtërisht ne favor të lirisë,dashurisë, seksualitetit. Të flasim bukur e sinqerisht për veten tona, ndjesitë tona të brëndëshme , si i duam dhe si jemi realisht. Jane pritur mire, fatmirësisht, duke më bërë të mos pendohem që u përfshiva në këtë aventurë joshëse.

Pyetje: A mendon se kultura shqiptare eshtë në sitën e politikes dhe jo të kritikës? Po gazetarët profesionistë me karierë shumë domethënëse a janë të mbrojtur nga sindikatat? A ka sindikate te punonjesve te mediave ne Shqipëri?
Rezarta Reçi: Nuk kam asnjë informacion, nuk ftohem gjëkundi, nuk ka luftuar asnjë për mua! Ndonëse jam e bindur se Arratia që kam realizuar për 13 vite ka pasur lidhje me çdo shtëpi shqiptare dhe personazhet nuk kanë qënë të panjohur e të paparë.

Pyetje: A do te deshironte Rezi ta vazhdonte “Arratine e peshkut te kuq” ?
Rezarta Reçi: Sigurisht që e dua, fatmirësisht dhe fatkeqësisht njëherësh e identifikoj veten me “Arratinë e peshkut të kuq.”

Pyetje: Si gazetare me një eksperience kaq domethënëse çfare e shihni si të domosdoshme per ju profesionistët?
Rezarta Reçi: Status të veçantë që të mos flakemi pa mëshirë e pa rrugëdalje në rrjetën e papunësisë, kotësisë dhe zhvlerësimit.

blank blank

blank

blank blank

blankblank

blank

blank blank blank blank blank blank

blank

Intervista- Bassuener: “Plani i supozuar franko-gjerman si shpërblim për Beogradin dhe presion mbi Prishtinën”

Kurt Bassuener nga organizata ndërkombëtare Këshilli për Politikën e Demokratizimit, me seli në Berlin.

Mila Gjurgjeviq

Plani franko-gjerman i publikuar nga rrjeti mediatik Euroactiv, nëse është autentik, konsiderohet si shpërblim për Beogradin për përshkallëzim të situatës dhe presion mbi Prishtinën, sipas Kurt Bassuener, nga organizata ndërkombëtare Këshilli për Politikën e Demokratizimit, me seli në Berlin.

Bassuener ka thënë për Radion Evropa e Lirë se qëllimi i këtij plani është të mos insistohet në njohje reciproke mes dy vendeve.

Ai e ka cilësuar këtë plan si diskriminues ndaj Kosovës, ndërsa ka thënë se është edhe ndër faktorët kryesorë për situatën e tensionuar në veri të Kosovës.

Në një dokument të publikuar nga rrjeti mediatik i specializuar në politikat e Bashkimit Evropian, Euroactiv, më 9 nëntor, thuhet se marrëdhëniet e mira fqinjësore mes Kosovës dhe Serbisë do të bazohen në të drejta të barabarta dhe se Kosova dhe Serbia do të udhëzohen nga qëllimi i përbashkët i anëtarësimit në BE.

Radio Evropa e Lirë nuk ka arritur ta konfirmojë vërtetësinë e këtij dokumenti, deri në publikimin e kësaj interviste.

Kancelari gjerman Olaf Scholz e konfirmoi më 3 nëntor ekzistimin e planit franko-gjerman, që është raportuar se është një propozim për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve midis Kosovës dhe Serbisë.

Për Prishtinën, sipas kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti, plani franko-gjerman është “hap në drejtimin e duhur”.

Presidenti serb, Aleksandar Vuçiq, nuk ka komentuar për këtë temë deri në momentin e publikimit të artikullit.

Kurti, në një konferencë për media më 7 nëntor, tha se presidenti serb, Aleksandar Vuçiq, po i përdorte pjestërarët e strukturave ilegale në veri për destabilizim pasi kishte refuzuar planin franko-gjerman.

Kosova nisi më 1 nëntor zbatimin e planit për riregjistrimin e makinave me targa të paligjshme, përkundër insistimit nga komuniteti ndërkombëtar për shtyrjen e këtij plani. Në shenjë proteste, serbët e veriut, të mbështetur nga Beogradi zyrtar, kanë dhënë dorëheqje nga institucionet e Kosovës.

Radio Evropa e Lirë: Me sa duket, plani franko-gjerman për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve mes Kosovës dhe Serbisë ka dalë në publik. Edhe pse njohja nuk përmendet në mënyrë eksplicite në plan, megjithatë thuhet se të dyja palët do ta “riafirmojnë paprekshmërinë tani dhe në të ardhmen të kufirit që ekziston ndërmjet tyre”. A e shihni këtë praktikisht si njohje të pavarësisë së Kosovës nga Serbia?

Kurt Bassuener: Jo, nuk e shoh. Mendoj se, në themel, ai artikull tenton ta paralajmërojë Serbinë të mos e kalojë kufirin në veri të Kosovës. Nuk e shoh këtë as si njohje implicite të Kosovës. Ka elemente të tjera në atë plan franko-gjerman që janë mbështetur fuqishëm nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Ajo që mua më është dukur interesant për planin e publikuar, që nuk e ka mohuar askush deri tani, është mënyra se si është në kundërshtim me deklaratat që kancelari Scholz i bëri kur e vizitoi rajonin. Ato ishin shumë më të qarta dhe më të drejtpërdrejta për Beogradin sa i përket nevojës për njohje të pavarësisë së Kosovës nëse Serbia dëshiron të anëtarësohet në Bashkimin Evropian.

Dhe, kjo më duket se po e rivendos qëllimin fillestar të dialogut, qëllimit që e kishte edhe paraardhësja e Scholzit, kancelarja Angela Merkel, kur i tha ish-presidentit të Serbisë, Boris Tadiq, para 11 vjetëve pak a shumë të njëjtën gjë.
Fakti që ai po distancohet nga kjo më duket një tentim për ta qetësuar situatën, jo për ta zgjidhur atë.

Radio Evropa e Lirë: Si mendoni se mund të zgjidhjet kriza lidhur me targat dhe largimin e përfaqësuesve serbë nga institucionet e Kosovës?

Kurt Bassuener: Unë frikësohem se zgjidhja e kësaj do të jetë që Qeveria e Kosovës të tërhiqet dhe të përmbahet nga zbatimi i vendimet për regjistrimin e veturave. Nëse është kështu, dhe kështu më duket mua, do të ishte pikë së pari një shpërblim për përshkallëzimin e shkaktuar nga Serbia. Gjithashtu, do të ishte një shenjë diskriminimi nga politikat perëndimore drejt tërë rajonit të Ballkanit Perëndimor, sepse po i jep të drejta palës së fuqishme dhe po i bën presion palës më të dobët me qëllimin për të arritur një marrëveshje çfarëdo për ta qetësuar situatën.

Kam frikë se ky është qëllimi i Berlinit, Parisit, Uashingtonit dhe Brukselit, dhe se ata e shohin zgjidhjen e kësaj krize në një mënyrë që… së pari, ta shtyjnë Prishtinën të heqë dorë nga zbatimi i vendimit për targa dhe, së dyti, t’i bëjnë presion Prishtinës për t’i pranuar kushtet e kësaj marrëveshjeje që do të ishte praktikisht një tërheqje nga qëllimet e deklaruara më herët.

Termi i përdorur në dokumentin e publikuar është “normalizim” e jo “njohje”, që përfshihet edhe në kapitullin e 35-të të negociatave të Serbisë për anëtarësim në BE. Implikimet kanë qenë gjithmonë në drejtim të njohjes reciproke ndërmjet dy vendeve, që është politika që po përkrahet nga kryeministri i Kosovës, Albin Kurti.

Radio Evropa e Lirë: A e shihni propozimin franko-gjerman për dialogun ndërmjet Kosovës dhe Serbisë si prapavijë të krizës aktuale, si u sugjerua nga kryeministri i Kosovës, Albin Kurti?

Kurt Bassuener: Pa dyshim që është një ndër faktorët kryesorë. Mendoj se shkas për krizën mund të ketë qenë çështja e targave, por qëllimi është të rindërtohen marrëdhëniet dhe të bëhet presion ndaj Kosovës për pranimin e atyre kushteve. Në këtë aspekt, unë nuk do ta konsideroja planin franko-gjerman si prapavijë të kësaj krize. Kjo është padyshim mënyra se si Perëndimi e sheh rrugën për t’i qetësuar tensionet aktuale. Por, sipas interpretimit tim të dokumentit të publikuar, ai de-përshkallëzim nuk do të çonte realisht drejt zgjidhjes së problemit.

Radio Evropa e Lirë: Presidenti serb, Aleksandar Vuçiq, ka thënë në disa raste se status quo-ja dhe konfliktet e ngrira nuk janë të mira. Megjithatë, a e shihni këtë situatë tani si tentim të Serbisë për ta mbajtur ndoshta status quo-në? Përmes këtyre lëvizjeve, a po e shfaq Serbia me të vërtetë qëndrimin se nuk do që status quo-ja të vazhdojë përgjithmonë në çështjen e Kosovës?

Kurt Bassuener: Kam frikë se Aleksandar Vuçiq nuk ka hequr dorë kurrë nga plani për ndarjen e Kosovës. Gjithashtu, ajo që shohim është se ai po përpiqet t’i pozicionojë gjërat ashtu që të mbeten të pazgjidhura, në mënyrë që kjo “zgjidhje” të merret sërish në konsideratë nëse ka ndryshim në narrativë ose nëse lodhen partnerët evropianë.

Radio Evropa e Lirë: Sipas mendimit tuaj, cilët mund të jenë hapat e radhës konkretë të SHBA-së dhe BE-së?

Kurt Bassuener: Unë supozoj se ata do të qëndrojnë të vendosur në këtë marrëveshje, e cila pothuajse tashmë është përfunduar, dhe se ata do të fokusohen në atë dhe jo në mobilizimin e Serbisë në kufi dhe tërheqjen e (serbëve) nga (institucionet e Kosovës). Ndoshta pika kyçe do të jetë arritja e një marrëveshjeje politike para se ata të shpallin me zë të lartë dhe qartësisht se dhuna nuk mund të jetë opsion, pasi ajo do të parandalohej nga KFOR-i (misioni i udhëhequr nga NATO në Kosovë), i cili mund të jetë hapi i parë drejt zbutjes së përshkallëzimit të situatës në një mënyrë të arsyeshme.

Kjo nuk duket të jetë qasje e pranueshme nga Perëndimi, kështu që unë mendoj se fokusi më i madh do të jetë në përpjekjen për t’i bindur Prishtinën dhe Beogradin ta nënshkruajnë dhe miratojnë atë marrëveshje.

Radio Evropa e Lirë: A përfiton Rusia nga kriza aktuale dhe në çfarë mënyre?

Kurt Bassuener: Po, padyshim që është në dobi të tyre. Para së gjithash, interesi i theksuar i Rusisë në rajon është të sigurohet që demokracia dhe shteti i së drejtës të mos vendosen dhe të kërcënojnë orientimin e këtyre vendeve drejt anëtarësimit në BE dhe NATO. Serbia ka deklaruar se nuk dëshiron të anëtarësohet në NATO, dhe kjo është në rregull, është një vendim sovran.
Por, Rusia përfundimisht nuk dëshiron që shtetet e Ballkanit Perëndimor të jenë, ajo dëshiron të ruajë ndikimin e saj dhe gjithashtu dëshiron ndarje jo vetëm brenda vendeve të rajonit, por edhe brenda Perëndimit.

Mendoj se Rusia përfiton më së shumti nga kriza aktuale.

Aleksandar Vuçiqi ka arritur të ruajë modelin e tij të biznesit të arbitrazhit gjeopolitik, në mënyrë që të shihet si një figurë qendrore në Perëndim dhe, në të njëjtën kohë, të mos heqë dorë nga asgjë, praktikisht ‘i ulur në dy karrige’, siç ka thënë ish-ndihmësi i zëvendëssekretarit amerikan të Shtetit, Brian Hoyt-Ye [në vitin 2017]”.

…kam frikë se ajo që po planifikon Uashingtoni, është të përpiqet ta detyrojë Qeverinë e Kosovës të përkulet…”

Radio Evropa e Lirë: Nga perspektiva e së tashmes, sa janë Beogradi dhe Prishtina larg arritjes së marrëveshjes finale për normalizim?

Kurt Bassuener: Besoj se janë shumë larg. Unë nuk mendoj se ata janë më afër sot sesa disa vite më parë. Mendoj se kjo është Serbia dhe kam frikë se ajo që po planifikon Uashingtoni, është të përpiqet ta detyrojë Qeverinë e Kosovës të përkulet, gjë që nuk mendoj se do të ndodhë, ose të ushtrojë presion mbi Qeverinë aktuale në Prishtinë apo një qeverie tjetër në të ardhmen që të pranojë më pak se njohjen formale, që, siç e kuptoj unë, është qëndrimi aktual i presidentes dhe kryeministrit të Kosovës.

Pra, mendoj se Beogradi dhe Prishtina janë shumë larg arritjes së një zgjidhjeje të përhershme për këtë mosmarrëveshje ndërmjet Serbisë dhe Kosovës.

Fatkeqësisht, Perëndimi po synon më pak se që duhet për të arritur stabilitet të vërtetë funksional dhe demokraci në të dyja shtetet. Mbajtja e kësaj çështjeje të hapur rrezikon llogaridhënien, demokracinë, shtetin e së drejtës, të gjitha ato standarde në të cilat BE-ja këmbëngul tani janë lënë anash përderisa punohet drejt një marrëveshjeje ndërqeveritare, e cila tani është prioritet.

Kjo veçanërisht është në dobi të Vuçiqit, por jo domosdo vetëm në dobi të tij. Dhe, ky është problemi. Sepse, në të njëjtën kohë kur Perëndimi bën thirrje për mbështetje të demokracisë, të drejtave të njeriut, sundimit të ligjit dhe dinjitetit njerëzor në luftën e Ukrainës me pushtuesit rusë, të njëjtat gjëra nuk po kërkohen në Ballkanin Perëndimor. Në Ballkanin Perëndimor synimi është stabiliteti, de-përshkallëzimi e kështu me radhë.

Ata (Perëndimi) nuk u përmbahen parimeve të veta. Dhe, mendoj se çdo demokrat në Ballkan, qoftë në Serbi, Kosovë, Bosnje e Hercegovinë, Mal të Zi apo kudo në rajon, e sheh këtë si çmobilizuese.

Përgatiti: Doruntina Baftiu
blank

Dialogu ShBA – Shqipëri, intervistë me Zv/Ndihmës Sekretarin Gabriel Escobar

VOA/Arben Xhixho

Në Departamentin e Shtetit është duke u zhvilluar në këto momente dialogu strategjik midis qeverisë së Shteteve të Bashkuara dhe qeverisë Shqiptare. Në takimin mes dy qeverive marrin pjesë përfaqësues nga një sërë institucionesh qeveritare. Zëvendës-Ndihmës Sekretari i Shtetit për Evropën dhe Euroazinë, Gabriel Escobar, që mbulon politikën amerikane për Ballkanin Perëndimor, bisedoi pak para fillimit të takimit me Shefin e Shërbimit Shqip të Zërit të Amerikës Arben Xhixho, mbi marrëdhëniet dypalëshe dhe gjendjen e demokracisë në Shqipëri.

Zëri i Amerikës: Zoti Escobar, cilat janë çështjet kryesore që do të diskutohen në dialogun e sotëm strategjik mes Shteteve të Bashkuara dhe Shqipërisë.

Zv/Ndihmës Sekretari Escobar: Do të thoja gjithshka që ka të bëjë me marrëdhëniet dypalëshe. Ky është takimi më i rëndësishëm mes përfaqësuesve të Shteteve të Bashkuara dhe përfaqësuesve të Shqipërisë në historinë moderne. Ne do të kemi përfaqësues nga Departamenti i Shtetit, Departamenti i Mbrojtes, ai i Tregëtisë, Korporata Financiare për Zhvillimin Ndërkombëtar, si dhe agjenci të tjera qeveritare për të gjetur rrugë për të thelluar bashkëpunimin strategjik. Në vitet e fundit Shqipëria është bërë një partner shumë i besueshëm për Shtetet e Bashkuara. Shqipëria luan një rol të rëndësishëm për stabilitetin rajonal dhe atë në Evropë. Tani që Shqipëria është anëtare e Këshillit të Sigurimit të OKB-së, vendi është bërë një faktor stabiliteti global. Pra është e rëndësishme që të vazhdojmë të bashkërendojmë qëndrimet tona.

Zëri i Amerikës: Një nga sektorët në të cilët Shtetet e Bashkuara kanë qënë shumë të angazhuara në Shqipëri, është ai i energjitikës. Cilat janë pritshmëritë për këtë sektor?

Zv/Ndihmës Sekretari Escobar: Shqipëria po kthehet në një qëndër të rëndësishme energjitike. Tani që Evropa po ndeshet me sfida në sektorin energjitik, ne duam të gjejmë rrugë bashkëpunimi me Shqipërinë për të ndihmuar në zbutjen e këtyre problemeve. Kemi bindjen se mund të gjejmë forma dhe rrugë ku Amerika mund të ndihmojë për të investuar në infrastrukturën energjitike në Shqipëri për të realizuar këtë synim.

Zëri i Amerikës: Shtetet e Bashkuara e mbështetën Shqipërinë pas sulmeve kibernetike të Iranit ndaj infrastrukturës së saj dhe ofruan ta ndihmojë atë. Për çfarë ndihme konkrete bëhet fjalë?

Zv/Ndihmës Sekretari Escobar: Kjo do të jetë pjesë e diskutimeve të sotme dhe shpresoj, që deri në fund të ditës, të kemi një marrëveshje për llojin e ndihmës që do japim; unë pres që ndihma të jetë si teknike edhe financiare, për të mbështetur sektorin e sigurisë kibernetike në Shqipëri.

Zëri i Amerikës: Ju thatë që takimi i sotëm do të përfshijë një gamë të gjerë çështjesh. Siç e dimë Shqipëria është një vend i pllakosur nga korrupsioni dhe kohët e fundit qeveria ka bërë të ditur një nismë për një amnisti të gjerë fiskale, deri në 2 milionë dollarë. Ka patur shqetësime nga FMN-ja, Banka Botërore, apo Bashkimi Evropian, se kjo mund të përdoret për pastrim parash. A ndajnë edhe Shtetet e Bashkuara të njejtat shqetësime?

Zv/Ndihmës Sekretari Escobar: Po edhe ne kemi disa shqetësime. I kemi diskutuar ato me qeverinë e Shqipërisë. Do t’i bëja thirrje qeverisë së Shqipërisë t’i dëgjojë këto zëra dhe ta përshtasë qasjen ndaj amnistisë fiskale që të jetë në përputhje me standartet globale dhe me kërkesat e BE-së.

Zëri i Amerikës: A keni ndonjë qëndrim më të qartë, nëse kjo nismë duhet zbatuar, apo braktisur?

Zv/Ndihmës Sekretari Escobar: Nuk dua të hyj në thelbin e diskutimeve që do të kemi me zyrtarët shqiptarë sot, por do të kemi një dialog të hapur se cilat do të ishin pasojat.

Zëri i Amerikës: Në Shqipëri ka patur kundërshtime dhe kritika ndaj Bashkimit Evropian dhe Shteteve të Bashkuara, si arkitektë të reformës në drejtësi, veçanërisht nga opozita, duke i kritikuar Shtetet e Bashkuara për ndërhyrje në punët e brendshme të Shqipërisë. Por kohët e fundit kemi parë edhe një element të ri, Kryeministri i Shqipërisë Edi Rama në një fjalim të ditëve të fundit tha, ndonëse nuk e përmendi me emër, por kuptohej, që e kishte fjalën për ambasadoren amerikane, ku u shpreh se “disa ambasadorë të huaj ndihen në gjykatat tona si në shtëpitë e tyre dhe kanë luksin të ndajnë publikisht pëlqimin, ose mospëlqimin e tyre me vendimet e gjykatave”. Cili është reagimi juaj?

Zv/Ndihmës Sekretari Escobar: Ajo që bën ambasadorja jonë atje është shumë përfituese për Shqipërinë. Ajo është personi kryesor për marrëdhëniet dypalëshe. Gjithshka që ajo bën, është në bashkëpunim shumë të ngushtë me Departamentin e Shtetit. Këto nuk janë qëndrime individuale, janë qëndrime institucionale. Dhe duhet të theksoj se çështjet e korrupsionit, çështjet e krimit të organizuar, kanë prekur gjithë rajonin, jo vetëm Shqiërinë, pra është e rëndësishme që të bashkëpunojmë për t’iu kundërvënë këtyre kërcënimeve.

Zëri i Amerikës: Dua t’ju pyes edhe për statusin e demokracisë në Shqipëri. Opozita, është në një gjendje të çorganizuar që pas shpalljes non-grata të ish Presidentit Sali Berisha. Vendimi e rigjallëroi atë, ai drejton sot partinë, ose të paktën shumicën e partisë. Mund të argumentohet se vendimi ndaj tij, në një farë mënyre pati efektin e kundërt, veçanërisht po të kihet parasysh se nuk u shoqërua me ngritje akuzash nga organet e drejtësisë. Si e ndihmojnë vendime të tilla betejën kundër korrupsionit në Shqipëri?

Zv/Ndihmës Sekretari Escobar: Vendimi për ta përcaktuar atë ishte një vendim institucional. Nuk ishte një vendim individual dhe nuk ishte një vendim politik. Ishte një vendim që ne e morrëm për shkak të korrupsionit që gjetëm. Unë do t’u bëja thirrje institucioneve në Shqipëri ta shqyrtojnë këtë. Por dua të them, se ne ende kemi partnerë të mirë në Partinë Demokratike, ne duam që Partia Demokratike të jetë një kontribues i fortë dhe i rëndësishëm i stabilitetit politik në Shqipëri. Unë do t’u bëja thirrje mbështetësve të Partisë Demokratike të mendojnë për imazhin që përcjellin, nëse do të kishin në krye njerëz, që janë përcaktuar nga Sekretari i Shtetit për korrupsion.

Zëri i Amerikës: Dëshironi të shtoni diçka tjetër për Shqipërinë.

Zv/Ndihmës Sekretari Escobar: Doja të falenderoja qeverinë e Shqipërisë për partneritetin dhe popullin e Shqipërisë për miqësinë e tyre. Takimi i sotëm një ditor është një simbol jo vetëm i bashkëpunimit mes qeverive, por edhe i miqësisë së thellë mes popullit amerikan dhe popullit shqiptar.

blank

Renditet i pari në sondazhe- Mjeku Ilir Alimehmeti e pranon hapur: Jam i gatshëm të garoj, nëse PD më kandidon për Bashkinë e Tiranës!

Mjeku Ilir Alimehmeti ka deklaruar në emisionin “Log.” në ABC, se do të pranojë të kandidojë nën siglën e Partisë Demokratike nëse baza thërret emrin e tij. Sipas tij ai do të japë kontributin e vet për kandidaturën por edhe për ndihmesa të tjera brenda Partisë Demokratike.

“Baza nuk mund të çojë pa dëshirë. Baza kontakton dhe më pas dërgon emrin. Nëse do të duhet kontributi im për çfarëdolloj nevoje, qoftë edhe për kandidaturën. Unë jam i pranishëm.” tha Ilir Alimehmeti.

Megjithatë Sali Berisha deri më tani ka thënë se garat kryesisht janë fituar nga figura me natyrë politike. Alimehmeti pranoi se ka pasur një takim pune kokë më kokë me Berishën, megjithatë nuk dha detaje të tjera rreth këtij takimi.

TAKIMI KOKË MË KOKË ME BERISHËN:

A do jetë mjeku Ilir Alimehmeti kandidat i Partisë Demokratike për kryetar bashkie në Tiranë? Kjo pyetje iu i është bërë së fundmi Sali Berishës, me këtë të fundit që ishte i dyzuar në përgjigjen e tij. Ai tha se më herët PD e ka fituar Tiranën me persona me profile politike. Edhe pse nuk dha një përgjigje direkte, u duk se Berisha i qëndron bindjes së tij se Tiranën mund ta marrë përsëri me kandidat politik.

I ftuar në emisionin “Log.”, mjeku Alimehmeti theksoi se në PD sipas udhëzimeve të reja, favorizohen figurat politike. Ai sqaroi se së fundmi ka zhvilluar një takim me Sali Berishën, por nuk ka preferuar të komentojë më shumë, megjithatë theksoi se ishte një takim pune.

A favorizon PD deputetët, figurat politike?

“Janë zgjedhje brenda partisë. Ka kësaj here edhe imput nga simpatizantë nuk është vetëm anëtarësia. Gjithmonë brenda partie favorizohen njerëzit brenda partisë se kanë lidhje më të forta dhe më të vjetra. Nuk kas asgjë të keqe. Udhëzimi është votuar me shumicë në Këshillin Kombëtar. Është diskutuar. Udhëzimi thotë të qartë këtë. Kur ka një votim është ajo gjëja që vendos”

Berisha tha se ka fituar me fituar politika ? A i ke thënë Berishës së çfarë ishte ajo deklaratë? Sali Berisha i pret krahët Alimehmetit kështu u komentua?

“Kam kontakt direkt me Sali Berishën. Bisedat private nuk i bëj publike. Janë kokë më kokë private dhe nuk ka arsyetime për t’u bërë publike. Diskutim mes “gentleman-ëve”. Ne flasim për shumë gjëra të ndryshme. Ishte bashkëbisedim pune ishte, patjetër. Është një parti ku kemi vendosur të shkojmë me votë. Fiton shumica.” tha mjeku Alimehmeti.

A ka gisht ndonjë aleat i PD në spostimin e Alimehmetit?

“Është diçka që nuk e di. Nuk ka kandidaturë. Janë dy të panjohura.”

Si duhet zgjedhur kandidati për Tiranën?

“Primare mbetet brenda partisë dhe simpatizantët. Në primare nuk marrin dot pjesë shumë njerëz. Se për shembull në KQZ votat që marrin. Votat e anëtarësisë janë shumë më të ulëta. Ndërsa sondazhi me metodologji të duhur.”

I PARI NË SONDAZHET ONLINE:

Mjeku i njohur Ilir Alimehmeti prej disa ditësh po kryeson sondazhet e zhvilluar online në media të ndryshme për garën e mundshme për bashkinë e Tiranës, nga radhët e opozitës. Ai i  ka shpjeguar votat pro tij, me faktin se njerëzit duan një figurë ndryshe.

“Sondazhi im është shumë në tokë. Është në ecje në rrugë me njerëzit. Këto janë ata që duan të vetë shprehen. Ka një lloj interesi. Kryesisht nga kërkesa e një figure ndryshe.“ tha Ilir Alimehmeti.

Mes të tjerash ai thekson se në popullaritetin e figurës së tij ka ndikuar edhe daljet publike në kohë e pandemisë duke dhënë këshilla për qytetarët.

“Nuk ka qenë kërkesa ime për tu bërë sondazh. Patjetër se pandemia ka ndikuar me daljet e mia. Ekzistojnë momente në jetë që bëjnë ndryshime në shkallën e shërbimit komunitar. Në fund fare për ata bëhet fjalë sa i shërben komunitetit.” tha mjeku i njohur./abcnews


Send this to a friend