VOAL

VOAL

Holokausti ndaj hebrejve dhe fatet e shqiptarëve në kampet e shfarosjes, në një ekspozitë

January 26, 2022
blank

Komentet

blank

Intervista- Kurti: Për t’i normalizuar marrëdhëniet – Serbia duhet të ndryshojë

Arben Xhixho

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti ndodhet për vizitë në Shtetet e Bashkuara gjatë së cilës deri tani ka zhvilluar takime me biznese amerikane kryesisht të fushës së teknologjisë informatike në Silicon Valley pjesën perëndimore të Shteteve të Bashkuara dhe që prej dy ditësh ndodhet në Uashington, ku është takuar me ligjvënës të ndryshëm nga të dy partitë si dhe me këshilltarin e presidentit Biden për sigurinë kombëtare, Jack Sulivan. Por cili është synimi i kësaj vizite të gjatë, cilat janë pritshmëritë e tij nga kjo dhe si është situata në Kosovë. Për të gjitha këto me kryeministrin Kurti bisedoi shefi i shërbimit shqiptar të Zërit te Amerikës, Arben Xhixho.

Zëri i Amerikës: Zoti kryeministër kjo është ndër vizitat më të gjata të një kryeministri të Kosovës në Shtetet e Bashkuara dhe ajo që ka rënë në sy është takime të shumta me bizneset kryesisht të lëmit të informatikës që ju keni zhvilluar. Publiku tashmë është njohur me emrin e shumë kompanive që ju keni takuar dhe pa kaluar në listën e tyre. Cilat janë pritshmëritë pas takimeve me këta drejtues, a ka një premtim konkret për në Kosovë?

Albin Kurti: Në fund të muajit të kaluar isha vetëm dy ditë në Uashington, D.C. me rastin e funeralit të zonjës sekretare Madeleine Albright, së cilës i kemi shumë borxh si shtet i Kosovës dhe komb shqiptar, sepse ndërhyrja e NATO-s kundër Jugosllavisë dhe Serbisë së (Slobodan) Millosheviçit para 23 vjetësh, mban vulën dhe nënshkrimin e saj. Dhe pas një jave erdha sërish në Uashington D.C. Po i fillojmë negociatat për marrëveshje me MCC-në (Korporatën Sfidat e Mijëvjeçarit) për programin e Kompaktit që është 236 milionë dollarë dhe përfshinë trajnime të profesionistëve për çështjen e sektorit të energjisë dhe sidomos të grave aty dhe në anën tjetër gjithashtu bateritë akumuluese. Nga Uashington D.C. fluturova në San Francisko, ishte hera parë që shkova në bregun perëndimor në Silicon Valley ku u takuam me shumë ndërmarrës të cilëve ua shpjeguam që Kosova është vend i përshtatshëm për investime meqenëse ka qeverisje demokratike, është e para sa i përket sundimit të ligjit në Ballkan sipas World Justice Project, sa i përket korrupsionit ka lëvizur lart për të mirë në 17 vende sipas Transparency International, ndërkaq sipas Reporterëve pa Kufij po ashtu 17 vende më lart sa i përket lirisë së mediave. Kemi bërë Gjykatën Komerciale në Kosovë dhe gjithashtu rritja ekonomike impresive dyshifrore në Kosovë ishte ftesë e jona, jo që bizneset të vijnë dhe të sakrifikohen në Kosovë, por që të vijnë dhe të fitojnë aty.

Zëri i Amerikës: Ju jeni një vend i vogël dhe për të tërhequr investimet duhet të jeni një vend tërheqës për ta. Kosova po ashtu nuk ka një traditë të madhe, çfarë u ofroni ju bizneseve që vendet tjera të rajonit nuk mund ta ofrojnë?

Albin Kurti: Në Kosovë janë 650 kompani vetëm në fushën e teknologjisë së informacionit, 10 për qind prej tyre janë me pronësi të huaj, 21 për qind janë me pronësi të përzier dhe 70 për qind prej tyre eksportojnë, 60 për qind e produkteve që bëhen janë për eksport. Pra Kosova ka indikatorët që të shndërrohet në një lloj Estonie të Evropës Juglindore, kemi moshën mesatare 30 vjeç, dy të tretat e popullsisë nën 35 vjeç, që të gjithë dinë anglisht dhe një pjesë e mirë edhe gjermanisht, ka talent që do çliruar dhe sikurse biznesmenët amerikanë po ashtu edhe ata shqiptaro-amerikanë i kemi ftuar që të vijnë dhe të fitojnë në Kosovë e në të njëjtën kohë edhe ne të kemi një zhvillim edhe më të hovshëm socio-ekonomik.

Zeri i Amerikës: Për një vizitor të huaj, sado që Kosova është shtet i pavarur dhe sovran, megjithatë nuk mund të mos marr parasysh faktin tjetër që Kosova është ende një vend që nuk është anëtarësuar në OKB, ka probleme të pazgjidhura me fqinjin e vet në veri. Pra, ka disa lloj pasigurish. Dhe këtu do dalim te çështja e vjetër, ajo e normalizimit të marrëdhënieve të Kosovës me Serbinë. Duket që gjatë administratës suaj, marrëdhëniet me Serbinë nuk kanë shënuar përparim, madje mund të argumentohet se kanë shënuar hapa pas. Si e shikoni ju zgjidhjen?

Albin Kurti: Nuk ka hapa pas, mirëpo Serbia ka ngelur pas, meqenëse ajo nuk i pranon krimet që i ka kryer në Kosovë dhe gjithashtu refuzon që ta njohë pavarësinë e Kosovës. Presidenti amerikan (Joe) Biden e ka formuluar shumë mirë çështjen, ka thënë që duhet të kemi normalizim të plotë përmes një marrëveshjeje ligjërisht të obligueshme, e cila në qendër të saj e ka njohjen reciproke. Unë jam i gatshëm për njohjen reciproke, Serbia nuk është dhe nuk ka kurrfarë faji asnjë instancë e shtetit të pavarur të Kosovës për faktin që nuk e kemi suksesin e pretenduar në dialogun me Serbinë. Kosova është shtet i pavarur dhe sovran, qenia e saj nuk është problematike. Raportin me Serbinë nuk e kemi normal, duam ta normalizojmë, mirëpo për këtë qëllim është Serbia ajo që duhet të ndryshojë.

Zëri i Amerikës: Arritja e një marrëveshjeje me Serbinë, sipas mendimit mbizotërues, do të kërkonte edhe lëshime nga Kosova. Pak kush mendon se Serbia thjeshtë do ta njohë Kosovën, pra që është kërkesa maksimale dhe u zgjidh çështja. A është Kosova gati të bëj lëshim dhe çfarë?

Albin Kurti: Në të kaluarën kemi pasur për një dekadë një dialog në të cilin Kosova bënte koncesione në pritje të njohjes nga Serbia, që vije në fund. Dhe ai fund nuk ndodhi. Tash kemi një zhvendosje të çështjes nga, le të themi, procesi i stërzgjatur në kohë, tek hapësira e një marrëveshjeje në qendër të së cilës është njohja reciproke. Unë nuk them që njohja reciproke është e vetmja gjë në marrëveshje, mirëpo është në qendër të saj. Andaj, përderisa Serbia thotë që kurrë nuk do t’ju njohim dhe presidenti i saj thotë që Reçaku nuk është një ngjarje e vërtetë, pra masakra e 15 janarit të vitit 1999, atëherë këtu edhe ndodhet problemi që nuk e kemi ende një marrëveshje të tillë. Ne jemi të gatshëm, konstruktiv, të përkushtuar, kreativ. Kemi dhënë propozimet tona për deklaratë të paqes për mossulmim të njëri tjetrit, pastaj për reciprocitet të të drejtave, mirëpo janë refuzuar nga Serbia e cila nuk e ka dhënë asnjë ide.

Zëri i Amerikës: Sa i rëndësishëm është për ju normalizimi i marrëdhënieve me Serbinë? Apo mendoni se do të ishte mirë të normalizoheshin, por Kosova mund të eci, të zhvillohet edhe kështu siç është, pavarësisht se Serbia nuk po e njeh. Prishtina nuk ka pse bën lëshime thjeshtë për njohje. A i qëndroni kësaj teorie?

Albin Kurti: Ne dëshirojmë që të ketë normalizim. Dua dialog për marrëveshje, jo dialog për dialog. Mirëpo, më duhet të konstatoj që 83 për qind janë rritur eksportet në këtë vit, ndonëse nuk na njohu Serbia, investimet e huaja direkte janë rritur për 22 për qind, buxheti krahasuar me para dy viteve për 26 për qind, pastaj të hyrat tatimore janë rritur për 34 për qind, ato doganore për 31 për qind. Pra, Kosova është një storie suksesi e punës dhe qëndresës së popullit të saj dhe e ndihmës dhe mbështetjes së NATO-s, në veçanti të Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Ky rrëfim i suksesit duhet të mbrohet dhe qëllimi i vizitës sime është: sa më shumë investime në Kosovë dhe sa më shumë siguri për Kosovën.

Zëri i Amerikës: Gjatë qëndrimit këtu ju u takuar me Këshilltarin e Sigurisë Kombëtare të presidentit Biden, Jake Sullivan, i cili mbështeti fuqishëm procesin e dialogut të ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian, por po ashtu ai kërkoi edhe zgjidhjen e çështjeve ende të pazgjidhura. Një prej tyre është çështja e asociacionit të komunave me shumicë serbe. Kjo kërkesë u është bërë edhe nga BE-ja. A do ta njoh Kosova këtë asociacion?

Albin Kurti: Asociacioni i komunave me shumicë serbe nuk e ka kaluar testin e Gjykatës Kushtetuese në Kosovë. Ajo ka konstatuar që 23 nene të Kushtetutës, praktikisht shkelen dhe mund të ketë asociacion të komunave, por jo mbi baza etnike.

Zeri i Amerikës: A mund t’i bëhen modifikime, qeveria e Kosovës e ka nënshkruar atëherë, parlamenti e ka ratifikuar, a mund të ndryshojë kjo marrëveshje në mënyrë të që të njihet asociacioni?

Albin Kurti: Në mënyrën se si është në frymën dhe germën e saj, jo.

Zëri i Amerikës: Atëherë si do të dilet nga ky ngërç? Uashingtoni e kërkon, Brukseli po ashtu e kërkon, ju çfarë qëndrimi do të mbani?

Albin Kurti: Duhet ta keni parasysh se në qendër të marrëveshjes për normalizim nuk është asociacioni i komunave me shumicë serbe dhe nuk ka asnjë zyrtar amerikan që e thotë këtë gjë. Në qendër është njohja reciproke. Nuk kemi nevojë ta heqim nga qendra njohjen reciproke e ta sjellim asociacionin, ka kaluar ajo kohë. Tjetra që duhet theksuar është se në Shtëpinë e Bardhë unë u prita nga zotëri Jacob Sullivan, i cili është njeriu kryesor i sigurisë kombëtare dhe për këtë qëllim unë kam ardhur në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, investime nga Amerika në Kosovë dhe siguri për Kosovën, sidomos nga Amerika. Me këtë rast unë kam treguar lidhjet e fuqishme që Serbia i ka me Rusinë, pastaj në të gjitha takimet me afër 20 kongresistë e senatorë, kam kërkuar që të mbyllet Qendra Humanitare Ruse në Nish, pastaj të hiqet zyra e Rusisë brenda ministrisë së Mbrojtjes në Beograd dhe gjithashtu një zonë rrotull kufirit të Kosovës me Serbinë ku ndodhen 48 baza operative ushtarake dhe të xhandarmërisë që janë ofensive, të largohen prej aty. Pra, për sigurinë e Kosovës kemi nevojë për një demilitarizim të një brezi rrotull kufirit të Kosovës me Serbinë dhe të gjitha këto gjëra unë i kam diskutuar dhe mund të them që lidhja jonë me Shtetet e Bashkuara të Amerikës është tejet e fuqishme, është e pathyeshme dhe është e tillë që na i bën Shtetet e Bashkuara të Amerikës partnerë, aleatë dhe miq të përhershëm.

Zëri i Amerikës: Presidenti Vuçiç është shprehur disa herë se trysnia mbi të po rritet nga perëndimi, nga Uashingtoni, nga Brukseli për të normalizuar marrëdhëniet me Kosovën. A po shtohet e njëjta trysni edhe mbi ju – mbi Prishtinën?

Albin Kurti: Nuk do ta kisha quajtur trysni, unë kam bashkëbisedim në formë partneriteti me të gjithë, barazi të palëve në çdo situatë dhe Republika e Kosovës ndonëse nuk është në NATO, dëshiron të anëtarësohet në programin e partneritetit për paqe. Është absurde që Serbia ka program të tillë me NATO-n e nuk ka Kosova. Serbia e cila pretendon një lloj neutraliteti karshi invazionit rus në Ukrainë, që është një gjë e shpifur dhe ne kërkuam që të ndihmohet Kosova për programin e partneritetit për paqe dhe gjithashtu kërkuam që baza ushtarake amerikane e cila ndodhet në Bondsteel, në pjesën lindore të Kosovës ta ngrisë statusin e saj në një bazë të përhershme.

Zëri i Amerikës: Zyrtarë të lartë amerikanë kanë theksuar se normalizimi i marrëdhënieve të Kosovës me Serbinë do t’u kundërvihej përpjekjeve të Rusisë për të destabilizuar Ballkanin. A mendoni që në këtë kuadër sot, kur po dështon tashmë gjeopolitika e sigurisë së Evropës, është momenti i përshtatshëm dhe duhet shfrytëzuar për normalizimin e marrëdhënieve me Serbinë dhe si mund të arrihet kjo?

Albin Kurti: Padyshim që neve na duhen marrëdhënie normale me Serbinë, mirëpo për këtë duhet të ndryshojë Serbia. Kosova është në rregull, e orientuar nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Bashkimi Evropian, NATO-ja, Gjermania, Franca, Britania e Madhe dhe Italia. Pra ne jemi në rregull, ata që nuk janë në rregull do të duhej të ndryshojnë, dhe ne në këtë insistojmë. Konsiderojmë që tash është koha që Ballkani Perëndimor komplet të integrohet në Bashkimin Evropian, por e kemi tash edhe një problem shtesë – rreshtimin praktik të Serbisë me Federatën Ruse. Serbia me këtë qasje po e shndërron veten në një Bjellorusi të Ballkanit, ndërkaq në anën tjetër Republika Serbe me Banja Llukën e saj po bëhet një lloj Kaliningradi në Ballkan. Këtu Shtetet e Bashkuara të Amerikës e kanë rolin vendimtar për ta ndryshuar gjendjen për të mirë.

Zëri i Amerikës: Si janë marrëdhëniet tuaja me administratën amerikane? A jeni i kënaqur me mbështetjen e Uashingtonit për vendin tuaj apo prisni më shumë?

Albin Kurti: Unë besoj që Shtetet e Bashkuara të Amerikës e njohin mirë Kosovën dhe kombin shqiptar dhe e kuptojnë që nuk mund të kenë asnjë komb dhe shtet tjetër sikurse neve sa i përket vlerave të përbashkëta që ndajmë dhe qëllimeve të përbashkëta që i kemi. Por në këtë situatë kur e gjithë vëmendja është e orientuar në Ukrainë, është detyrë e imja si kryeministër i Republikës së Kosovës që të vë theksin se një pjesë e kësaj vëmendjeje duhet të shtohet në Ballkan, pikërisht në Kosovë, meqenëse nuk ka javë që nuk na përmendin krerët në Kremlin, të cilët e shohin Kosovën si një shans për ta sulmuar edhe NATO-n. Pra nuk e mbron vetëm NATO-ja Kosovën, e mbron edhe Kosova NATO-n, sepse e mbron rrëfimin për ndërhyrjen e suksesshme të NATO-s në Ballkan.

Zëri i Amerikës: Zoti kryeministër faleminderit shumë, ishte kënaqësi!

Albin Kurti: Faleminderit juve, gjithashtu!

blank

Kurti: Krahasimi që Putini i bën Kosovës me Ukrainën, është injorancë

RFE/RL

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, tha se referimi i presidentit rus, Vladimir Putin, për Kosovën si precedent për të ndërhyrë në punët e një shteti tjetër më të vogël, “nuk është asgjë më shumë se gënjeshtër”.

“Të përdorësh Kosovën si shembull për të justifikuar ndërhyrjen në Ukrainë nuk është gjë tjetër veçse injorancë dhe sulm i drejtpërdrejtë ndaj së vërtetës, njerëzimit dhe mendjes së shëndoshë”, tha Kurti gjatë një fjalimi në platformën “Front Page” të Këshillit Atlantik në Uashington më 18 maj.

Kurti tha se krahasimi që Putini i bën Kosovës dhe Ukrainës, nuk ka asnjë vlerë kritike.

Putin ka përmendur disa herë Kosovën. Për herë të fundit ai përmendi Kosovën më 26 prill, gjatë një takimi me sekretarin e Përgjithshëm të Kombeve të Bashkuara, Antionio Guterres.

Putin tha se nëse Kosova mundet të shpallë pavarësinë, pse nuk munden Donjecku dhe Luhansku, duke iu referuar dy rajoneve separatiste ukrainase, që Rusia në shkurt i njohu si shtete të pavarura.

“Mohim, shmangie dhe mashtrim. Kjo ishte dhe është ende strategjia e Rusisë në Ukrainë. Tani është adoptuar edhe nga përfaqësuesja e Rusisë në Ballkanin Perëndimor, Serbia”, tha Kurti.

Ekspertë të të drejtës ndërkombëtare, i kanë thënë më herët Radios Evropa e Lirë se krahasimet midis Kosovës dhe rajoneve separatiste në lindje të Ukrainës, nuk qëndrojnë, pasi sipas tyre, për dallim nga to, Kosova i plotëson kriteret për të qenë shtet i pavarur.

Matthias Hartwig, ekspert i të drejtës ndërkombëtare, i ka thënë Radios Evropa e Lirë se një shtet mund të ekzistojë nëse i përmbushë tri elemente: territorin e përcaktuar, popullsinë e përhershme dhe kapacitetin udhëheqës.

Kurti shtoi se për shkak të raporteve të ngushta me Rusinë, Serbia po refuzon që të sanksionojë Moskën për agresionin në Ukrainë.

Ai paralajmëroi se Moska është e interesuar që të “hapë fronte të tjera betejash”, duke theksuar se rajoni i Ballkanit Perëndimor mund të kërcënohet nga këto qëllime.

“Duke pasur parasysh marrëdhëniet dhe lidhjet e ngushta të Serbisë me Rusinë, mbështetjen e saj për pushtimin e Ukrainës dhe duke pasur parasysh faktin se Republika Sërpska në Bosnje kontrollohet nga Moska po aq sa edhe nga Beogradi, rreziku i përhapjes së konfliktit në Ballkanin Perëndimor është fatkeqësisht i lartë”, tha Kurti.

Prandaj ai tha se është i rëndësishëm integrimi i Ballkanit Perëndimor në strukturat e Bashkimit Evropian, pasi sipas kreut të Qeverisë kosovare, moszgjerimi i BE-së “do të jetë gjithmonë një ftesë për akterët e huaj keqdashës që kërcënojnë sigurinë e Evropës”.

Kosova i është bashkuar BE-së dhe SHBA-së për ta sanksionuar Rusinë për luftën që nisi në Ukrainë më 24 shkurt. Nga shtetet e rajonit, vetëm Serbia nuk i ka vendosur sanksione Moskës, duke thënë se me këtë po vepron në të mirë të interesave shtetërore.

Komuniteti ndërkombëtar gjithnjë e më shumë po i bën thirrje Serbisë që të ndjekë regjimin e sanksioneve, teksa shefi i diplomacisë së BE-së, Josep Borrell, ka thënë se nuk mund të ketë të ardhme evropiane për shtete që mbajnë kontakte me Putinin.

Ndërkaq, presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, së fundmi ka thënë se do të luftojë për aq kohë sa të mundet që të mos i vendosë sanksione Rusisë, por ka shtuar se dëmi që shteti i tij po përjeton si rezultat i këtij vendimi, është i madh.

blank

Kurti: Vuçiq e lansoi Ballkanin e Hapur kur BE i refuzoi Shqipërinë e Maqedoninë dhe kur VV fitoi zgjedhjet

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti foli për Ballkanin e Hapur në Këshillin e Atlantikut, duke thënë se presidenti serb, Aleksandër Vuçiq e lansoi këtë iniciativë në kohën kur BE-ja i refuzoi Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut.

Kurti tha se po ashtu Ballkani i Hapur ndodhi në kohën kur Lëvizja Vetëvendosje kishte fituar zgjedhjet për herë të parë, e që sipas tij, në atë kohë po bëheshin ndryshime të mëdha demokratike në Kosovë

“Ballkani i Hapur ka lindur në tetor të vitit 2019, kur partia ime, VV-ja kishte fituar për herë të parë zgjedhjet,. Dhe kur u bë e qartë se BE-ja nuk do të hapte negociatat për Shqipërinë e Maqedoninë e Veriut, në atë moment kohor, filloi një iniciativë e Novi Sadit, ku presidenti serb kishte ftuar presidentin Zaev dhe kryeministrin Rama, duke u thënë që Evropa nuk po ju do, por i keni dyert e hapura për vendin tim, pra ai e shfrytëzoi hidhërimin e Tiranës dhe Shkupit, me iniciativën e shkaktuar në Novi Sad në një kohë kur në Kosovë po bëheshin ndryshime të mëdha demokratike”, tha ai.

Tutje, ai shtoi se Kosova është skeptik sa i përket Ballkanit të Hapur, për arsye se Serbia nuk është e hapur për Kosovën.

“Unë e kam takuar tri herë dhe nuk ka nevojë të takohet më shpesh, Është shumë lehtë të kuptohet nëse qëllimet e tij janë të sinqerta. Serbia nuk është e hapur për Kosovën, nuk i njeh dokumentet tona. Nëse duan që Ballkani të jetë i Hapur, duhet që Serbia të hapet për Kosovën, që nuk ndodh.

Ballkani është i hapur për BE-në dhe Nato’n, por Serbia është e hapur edhe për Federatën Ruse edhe për Kinën, dhe dëshiron që edhe vendet e tjera të jenë të hapura ashtu sic është vetë e hapur, mu për këtë jemi skeptik për Balkkanin e Hapur, sepse është i hapur për diçka që Serbia është e hapur, ndërsa Serbia nuk hapet për Kosovën”, tha Kurti sipas përkthimit të televizionit publik.

blank

Gjukanoviç: Mbështesim anëtarësimin e Kosovës në Këshillin e Evropës

Leonat Shehu

Presidenti i Malit të Zi, Milo Gjukanoviç, tha të mërkurën se anëtarësimi i vendeve të Ballkanit Perëndimor në institucionet evropiane, do të ishte investim i duhur gjeopolitik i Bashkimit Evropian për paqen, qëndrueshmërinë dhe zhvillimin e tij.

Ai i bëri këto komente në Prishtinë në fillim të vizitës dyditëshe, që është vizita e parë zyrtare e presidentit malazez në Kosovë.

“Fatkeqësisht, besojmë se një tragjedi serioze që ende po vazhdon në Ukrainë ka qenë një moment që të gjithë të kthehemi nga Evropa, të kuptojmë se në Ukrainë nuk është goditur vetëm liria dhe pavarësia e saj por edhe siguria e Evropës dhe sistemi i vlerave evropiane dhe nga kjo përvojë është ngritur një mësim për gjithë Evropën, por parimisht kur bëhet fjalë për të ardhmen e Ballkanit Perëndimor”, tha presidenti malazez.

Ai tha se Mali i Zi i mbështet bisedimet Kosovë – Serbi si rruga e vetme që mund të çojë në një marrëveshje gjithëpërfshirëse.

“Mendojmë që është shumë e rëndësishme që të jeni këmbëngulës në këtë proces politik sepse kjo nuk është vetëm çështje e cila ka të bëj vetëm me Kosovën dhe Serbinë. Kjo është çështje e cila prek qëndrueshmërinë e rajonit dhe prandaj si një fqinj i Kosovës dhe Serbisë ne tregojmë interesim të madh që ky dialog të vazhdojë dhe që në të ardhmen e afërt të çojë në një marrëveshje të qëndrueshme”, tha presidenti Gjukanoviç.

Presidentja Vjosa Osmani, tha se Kosova dhe Mali i Zi janë bosht i ndalimit të ndikimeve keqdashëse të Rusisë në rajon të cilat sipas saj, kanë synim të shkatërrojnë të arriturat e përbashkëta drejt rrugës euro-atlantike.

“Duke potencuar rëndësinë e forcimit të pozitës ndërkombëtare të Kosovës, sot natyrisht kam kërkuar edhe mbështetjen e Malit të Zi për anëtarësimin e Kosovës në Këshillin e Evropës dhe po ashtu edhe në organizata të tjera dhe siç e dini me rëndësi të veçantë, sidomos në situatën aktuale të sigurisë në Evropë është NATO-ja, në veçanti për Kosovën, Partneriteti për Paqe si hapi i parë drejt anëtarësimit në NATO”, tha ajo.

Presidenti malazez, Milo Gjukanoviç tha se vendi i tij e mbështet anëtarësimin e Kosovës në Këshillin e Evropës dhe organizata tjera evropiane. Duke folur për nismën “Ballkani i Hapur”, ai tha se ajo doli në kohën e një lloj depresioni që i kishte kapluar vendet e rajonit dhe se Mali i Zi ka vendosur të mos ngutet me këtë nismë, por të vazhdojë bashkëpunimin brenda procesit të Berlinit.

Nismës Ballkani i Hapur, që është hedhur nga Serbia, Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut, nuk i janë bashkuar Kosova, Mali i Zi dhe Bosnja e Hercegovina.

Të dy presidentët biseduan edhe për çështjen e shënimit të kufirit ndërmjet dy vendeve, një proces ky që ende ngjallë reagime në Kosovë për shkak të mospajtimeve rreth marrëveshjes ndërmjet të dy vendeve.

“Kjo çështje mund të konsiderohet problematike vetëm për dikë që dëshiron të krijojë probleme, ne s’dëshirojmë që të krijojmë probleme në asnjë nga adresat tona dhe jam i sigurt që do t’u përmbahemi dokumenteve që kemi nënshkruar dhe se përmes punës së komisionit të përbashkët për demarkacion do të krijojmë kushtet e domosdoshme për korrigjime për të cilat do të pajtohemi që do të kontribuojnë që ky kufi në demarkacionin e tij të jetë i logjikshëm, të jetë ashtu siç duhet të jetë dhe të mos shërbejë si burim i mosmarrëveshjeve dhe rrezikimit të marrëdhënieve tona”, tha presidenti malazez.

Kjo marrëveshje e nënshkruar në vitin 2015, kishte bërë që Kosova të përballet me krizën më të thellë politike, për shkak të mospajtimeve ndërmjet partive në pushtet dhe opozitës së asaj kohe për mënyrën e shënimit të këtij kufiri.

blank

Kryeministri i Kosovës takohet me Këshilltarin për Siguri Kombëtare të Shtëpisë së Bardhë

VOA

Agresioni rus në Ukrainë dhe qëndrueshmëria e Ballkanit Perëndimor ishin pjesë e diskutimeve në takimin e kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti me Këshilltarin për Siguri Kombëtare të Shtëpisë së Bardhë, Jake Sullivan.

Zëdhënësja e Këshillit të Sigurisë Kombëtare, Adrienne Watson, i tha Zërit të Amerikës se gjatë takimit, zoti Sullivan falënderoi kryeministrin Kurti për gatishmërinë e Kosovës për të pritur refugjatët afganë.

“Ata shkëmbyen pikëpamje mbi agresionin ushtarak të Rusisë kundër Ukrainës, përfshirë ofrimin e ndihmës humanitare nga Kosova për popullin e Ukrainës dhe vendosjen e sanksioneve kundër Rusisë”, tha ajo duke nënvizuar se gjatë u diskutua edhe për qëndrueshmërinë në Ballkanin Perëndimor.

Këshilltari Sullivan, tha ajo, shprehu mbështetjen e Shteteve të Bashkuara për bisedimet e lehtësuara nga Bashkimi Evropian për të arritur një marrëveshje gjithëpërfshirëse të normalizimit ndërmjet Kosovës dhe Serbisë dhe nevojën për përparim të mëtejshëm në çështjet thelbësore të pazgjidhura.

Zoti Sullivan, thuhet më tej, mirëpriti planet e Kosovës për të kaluar nga varësia e saj nga qymyri linjit në energji më të pastër dhe për të siguruar furnizim të qëndrueshëm me energji elektrike.

Ndërkaq qeveria e Kosovës tha në një njoftim se kryeministri Kurti e falënderoi zotin Sullivan për kontributin dhe mbështetjen amerikane për Kosovën dhe për paqen e qëndrueshme, qëndrueshmërinë afatgjatë dhe sigurinë rajonale.

Kryeministri Kurti, thuhet në njoftim, tha se Kosova “është e përgatitur për të thelluar partneritetin e bazuar mbi vlerat e përbashkëta me SHBA-në dhe është e përkushtuar në rrugën e saj të integrimit në Bashkimin Evropian dhe në përfshirjen sa më të shpejtë në Programin e Partneritetit për Paqe, si hap i parë drejt anëtarësimit në NATO”.

Kryeministri Kurti citohet të ketë thënë se dialogu me Serbinë duhet të jetë “parimor që respekton barazinë e palëve në bisedime dhe që në qendër të marrëveshjes ka njohjen e ndërsjellë”.

blank

Finlanda dhe Suedia dorëzuan kërkesat për anëtarësim në NATO

VOA/Marrë nga Associated Press

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg, tha të mërkurën se Finlanda dhe Suedia paraqitën zyrtarisht kërkesën për t’u bashkuar me aleancën më të madhe ushtarake në botë, një lëvizje e nxitur nga shqetësimet e sigurisë për shkak të luftës së Rusisë në Ukrainë.

“Unë mirëpres përzemërsisht kërkesat e Finlandës dhe Suedisë për t’u anëtarësuar në NATO. Ju jeni partnerët tanë më të ngushtë”, tha sekretari Stoltenberg në një konferencë me gazetarë pas marrjes së kërkesave nga ambasadorët e dy vendeve nordike. “Kjo është një ditë e mirë në një moment thelbësor për sigurinë tone”.

Kërkesa tani duhet të shqyrtohet nga 30 vendet anëtare. Procesi pritet të zgjasë rreth dy javë, megjithëse presidenti turk, Recep Tayip Erdogan, ka shprehur rezerva për anëtarësimin e Finlandës dhe Suedisë.

Nëse tejkalohen kundërshtimet e tij dhe bisedimet e pranimit rrjedhin ashtu siç pritet, të dy vendet mund të bëhen anëtarë brenda pak muajsh. Procesi zakonisht zgjat tetë deri në 12 muaj, por NATO-ja dëshiron të lëvizë shpejt duke pasur parasysh kërcënimin rus që qëndron mbi kokat e vendeve nordike.

Kanadaja, ta zëmë, thotë se pret të ratifikojë protokollin e anëtarësimit brenda pak ditësh.

Sekretari Stoltenberg tha se aleatët e NATO-s “janë të vendosur të punojnë për të gjitha çështjet dhe të arrijnë në përfundime të shpejta”.

“Të gjithë aleatët janë dakord për rëndësinë e zgjerimit të NATO-s. Ne të gjithë jemi dakord që duhet të qëndrojmë së bashku dhe të gjithë jemi dakord se ky është një moment historik, që duhet ta shfrytëzojmë,” u tha ai gazetarëve, në selinë e NATO-s në Bruksel.

Opinioni publik në Finlandë dhe Suedi është orientuar masivisht në favor të anëtarësimit, që kur filloi agresioni i Rusisë në Ukrainë më 24 shkurt.

Finlanda dhe Suedia bashkëpunojnë ngushtë me NATO-n. Ata kanë demokraci funksionale, forca të armatosura të mirëfinancuara dhe ndihmojnë operacionet ushtarake të aleancës.

blank

“Ju njohim! 28.7.1922”, zbulohet dokumenti 100-vjeçar i vendosjes së marrëdhënieve SHBA-Shqipëri

Zbulohet dokumenti origjinal i notës diplomatike që SHBA vendoste marrëdhëniet me Shqipërinë. Gazetari dhe moderatori i emisionit “Dekalog” në RTSH 24 Roland Qafoku ka bërë publike mbrëmë ekskluzivisht gjatë këtij emisioni dokumentin zyrtar të vendosjes së këtyre marrëdhënieve. Mban datën 28 korrik 1922, është firmosur nga komisioneri amerikan i rangut ministër Fuqiplotë dhe i Dërguar i Jashtëzakonshëm Maxwell Blake, i cili ia dorëzoi atë ditë kryeministrit të 10-të të shtetit shqiptar Xhaferr Ypi që mbante në të njëjtën kohë edhe detyrën e ministrit të Jashtëm.

Blake kishte marrë pak ditë përpara kësaj date urdhrin nga sekretari i Shtetit Charles Evans Hughes që ti dorëzonte notën diplomatike kryeministrit Ypi dhe e zbatoi ditën e caktuar. Mes të tjerave në notë Maxwell Blake shkruan:

“Kam nderin që në përputhje me udhëzimet e Sekretarit të Shtetit të qeverisë së Shteteve të Bashkuara në Washington, të njoftoj Shkëlqesinë tuaj se qeveria e Shteteve të Bashkuara, duke marrë parasysh mbarëvajtjen e suksesshme të një qeverie kombëtare shqiptare, që sot më 28 korrik 1922, t’ju shpreh njohjen formale të qeverisë në të cilën Shkëlqesia juaj kryeson. Në pritje të veprimeve legjislative nga kongresi i Shteteve të Bashkuara për krijimin e një përfaqësie të rregullt diplomatike, qeveria ime më udhëzon të vazhdoj të veproj si komisioner i Shteteve të Bashkuara në Shqipëri me gradën Ministër Fuqiplotë dhe i dërguar i jashtëzakonshëm”.

blank

Është pikërisht ky dokument që vërteton dhe konfirmon se data e vendosjes së marrëdhënieve diplomatike mes Shqipërisë dhe SHBA është 28 korriku i vitit 1922. Sipas studimeve që ka bërë gazetari dhe studiuesi Qafoku, rezulton se SHBA u bë shteti i 22-të në botë që njohu Shqipërinë pas Konferencës së Paqes në Paris në vitin 1919. Sipas tij, shteti i parë që njohu Shqipërinë pas kësaj konference ishte Britania e Madhe. bw

blank

Presidenti Biden do të presë udhëheqësit e Suedisë dhe Finlandës në Shtëpinë e Bardhë

VOA/Marrë nga Associated Press

Presidenti Joe Biden do të presë kryeministren Magdalena Andersson të Suedisë dhe Presidentin Sauli Niinistö të Finlandës në Shtëpinë e Bardhë të enjten, ndërsa vendet nordike ndërmarrin hapa për t’u anëtarësuar në NATO në përgjigje të agresionit rus ndaj Ukrainës.

Shtëpia e Bardhë tha se udhëheqësit do të diskutojnë për kërkesat e dy vendeve për të hyrë në aleancë, si edhe për sigurinë evropiane në përgjithësi. Kërkesat për anëtarësim të këtyre vendeve që kanë ruajtur një status neutral për dekada, janë vlerësuar gjerësisht brenda aleancës si reagim ndaj Rusisë pas sulmit ndaj Ukrainës.

Suedia nënshkroi të martën kërkesën zyrtare për t’u bashkuar me NATO-n, një ditë pasi njoftoi se do të kërkonte anëtarësimin në aleancën ushtarake prej 30 anëtarësh. Në Finlandën fqinje, ligjvënësit miratuan me shumicë dërrmuese vendimin e qeverisë për të kërkuar anëtarësim.

Miratimi i ligjvënësve nuk ishte i detyrueshëm, por presidenti Niniisto dhe kryeministrja Sanna Marin theksuan se ishte e rëndësishme që Parlamenti të shprehej për kërkesën për anëtarësim, që kreu i shtetit finlandez e quajti “historike”.

Të dyja venedet pritet të dorëzojnë kërkesën zyrtare në selinë e NATO-s brenda disa ditësh.

Një pengesë në këtë proces po paraqet Turqia, e cila befasoi aleatët e saj të NATO-s javën e kaluar, kur tha se nuk do t’i shihte kërkesat për anëtarësim të Suedisë dhe Finlandës në dritë pozitive, duke përmendur si argument kryesor faktin, që sipas saj, ato u japin strehim anëtarëve të grupeve, që Ankaraja i konsideron si terroriste.

Në një konferencë shtypi të hënën, Presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan tha se tha se Turqia nuk do të miratojë aplikimet e tyre për t’u anëtarësuar në NATO, duke e quajtur Suedinë një “inkubator” për organizatat terroriste dhe duke shtuar se ata kanë terroristë në parlamentin e tyre.

Ai tha se delegacionet suedeze dhe finlandeze nuk duhet ta marrin mundimin të shkojnë në Ankara për ta bindur atë që të miratojë kërkesën e tyre për anëtarësim.

Ministria e jashtme suedeze kishte thënë më herët të hënën se përfaqësues të lartë të Suedisë dhe Finlandës planifikojnë të udhëtojnë në Turqi për bisedime për të diskutuar mbi kundërshtimet e Ankarasë

Por Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Jens Stoltenberg tha se mesa kupton ai, Turqia do që t’i diskutojë shqetësimet e saj lidhur me Finlandën dhe Suedinë, por nuk ka ndërmend të bllokojë anëtarësimin e tyre.

Gjithsesi qëndrimi i Turqisë ka çuar në shqetësime në Uashington dhe Bruksel, se anëtarë të tjerë të NATO-s, mund të përdorin gjithashtu procesin e pranimit si një mënyrë për të marrë lëshime nga aleatët, duke e ndërlikuar dhe vonuar ndoshta pranimin.

Sekretarja e shtypit e Shtëpisë së Bardhë, Karine Jean-Pierre tha të martën se administrata është “shumë e sigurt” se do të arrihet një marrëveshje që të dyja vendet t’i bashkohen aleancës.

blank

Parlamenti i Finlandës miraton propozimin për t’u bashkuar me NATO-n

Parlamenti i Finlandës ka miratuar me shumicë dërrmuese një propozim për të aplikuar për anëtarësim në aleancën e NATO-s.

Propozimi u miratua me 188 vota pro dhe 8 kundër.

Finlanda tani pritet të nënshkruajë një aplikim zyrtar dhe ta dorëzojë atë në selinë e NATO-s në ditët në vijim, së bashku me Suedinë. Suedia nënshkroi sot dokumentin e aplikimit dhe paralajmëroi se dorëzimi do të bëhej brenda javës bashkë me Finlandën.

Kjo vjen pasi Shtëpia e Bardhë njoftoi se presidenti finlandez, Sauli Niinistö, dhe kryeministrja e Suedisë, Magdelena Andersson do të takohen me presidentin amerikan, Joe Biden, të enjten për të diskutuar aplikimet e tyre në NATO. bw

blank

Dy vite nga shembja e Teatrit Kombëtar, Meta: Akti kriminal që ende sot mbetet pa përgjegjës

TIRANË

Presidenti i Republikës Ilir Meta ka kujtuar shembjen e Teatrit Kombëtar 2 vite më parë, duke e cilësuar një akt kriminal.

Presidenti Meta deklaron se akti kriminal që ende sot mbetet pa përgjegjës për shkeljet ligjore dhe kushtetuese, për shkeljen e Konventave Ndërkombëtare ku vendi aderon, si dhe për falsifikimet e zyrtarëve në të gjitha nivelet, tregon se sa e pavarur është drejtësia shqiptare

POSTIMI I PLOTË
🇦🇱 Si sot, dy vite më parë, nëpërmjet një akti kriminal në mes të errësirës dhe në kulmin e pandemisë, u shemb barbarisht në zemër të kryeqytetit, godina historike e Teatrit Kombëtar.

Mirënjohje për të gjithë artistët jonkonformistë, gazetarët e pavarur, intelektualët dhe qytetarët e shumtë, të cilët edhe pse të tradhtuar pabesisht nga lidershipi opozitar, u shndërruan në simbole frymëzuese të rezistencës ndaj arbitraritetit, korrupsionit dhe dhunës shtetërore, duke zgjuar ndërgjegjen shoqërore për rrezikun që kërcënon trashëgiminë kulturore kombëtare.

Akti kriminal që ende sot mbetet pa përgjegjës për shkeljet ligjore dhe kushtetuese, për shkeljen e Konventave Ndërkombëtare ku vendi aderon, si dhe për falsifikimet e zyrtarëve në të gjitha nivelet, tregon se sa e pavarur është drejtësia shqiptare që për dy vite jo vetëm nuk ka shpallur një fajtor, por as ka dhënë një përgjigje mbi arsyet e emergjencës të shembjes barbare të Teatrit Kombëtar. bw

blank

Zelensky paralajmëron Putinin: Rusët po dështojnë, nëse tentojnë Donbasin, do t’i futen një rruge pa krye

Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky ka thënë se rusët po përgatiten për një sulm të ri në Donbas. Ai ka thënë se nëse Putini do të ndërmarrë këtë hap, do të futet në një rrugë pa krye.

“Po përgatitemi për sulme të reja ruse në Donbas. Pushtuesit ende nuk duan të pranojnë se janë neutralizuar dhe i ashtuquajturi operacioni special ka dështuar. Populli do i shtyjë pushtuesit drejt njohjes së realitetit”, tha Presidenti rus.

Zelensky tha më tej se do të bëjnë gjithçka për flamurin ukrainas, ligjin dhe jetën në atë shtet.

Sakaq, vlen të përmendet se gjatë ditëve të fundit ka pasur disa zhvillime ndërkombëtare. Suedia dhe Finlanda kanë shprehur dëshirën për t’u anëtarësuar në NATO. Kryeministrat e të dyja vendeve kanë thënë se do të japin një kontribut të çmuar në aleancë dhe një anëtarësim i mundshëm, s’është parë me sy të mirë nga Kremlini. bw

blank

In memoriam Dr.Gjon Buçaj: ZANI I VATRËS, ZANI I NDËRGJEGJES SË KOMBIT Raporti i Kryetarit Dr. GJON BUÇAJ në Kuvendin e Vatrës – 27 prill 2013

In memoriam – me rastin e ndarjes nga jeta të ish Kryetarit të Vatrës Dr.Gjon Buçaj, dje më 14 maj 2022. Po sjellim Raportin embajtur orej tij si Kryetar në Kuvendin e Vatrës – 27 prill 2013

Mysafirë të nderuem, delegatë, zonja dhe zotnij,

Asht nder i veçantë dhe kënaqsi për mue t’ju paraqes nji raport të permbledhtë për punën e Vatrës gjatë nji kohe ma tepër se dy dekadash. Shumica e këtij grupi vatranësh që e kanë sjellë Vatrën në Kuvendin e sotëm, kanë qenë aktivë për 30-40 vjet pa ndërpremje, disa edhe ma gjatë; atyne u dedikohet, kryesisht, mbijetesa e kësaj organizate kombtare në periudhën kritike, përpara dhe pas ramjes së komunizmit. Kur në Boston nuk kishte ma kush interesohej për mbajtjen e saj, kryetari i atëhershëm, z. Peter Lukas, i sygjeroi degës së New York-ut, e cila ishte shtylla kryesore, t’a sjellnin Vatrën në New York, dhe ashtu u ba. Qendra e saj sot asht në Bronx, në nji shtëpi që u ble me fonde të mbledhuna nga vatranët gjatë shumë vitesh, ku janë të vendosuna arkivi dhe biblioteka dhe ku përgatitet gazeta “Dielli” për shtyp.

Ndryshimet e mëdha n’arenën botnore që erdhën me ramjen e komunizmit, ndikuen edhe në Shqipni, ngadalë por në mënyrë të paevitueshme.  Mërgata shqiptare bante thirrje për ndryshime të pavonueme dhe paqsore, ndërsa elita komuniste me në krye Ramiz Alinë, ishin të gatshëm edhe me derdhë gjak të pafajshëm, për të mos i lëshue frenat e pushtetit, siç e dëshmuen me 2 prillit 1991, me vrasjen e katër studentavet në Shkodër.

Në këtë atmosferë u mbajt Kuvendi i 20 prillit 1991. Nji grup i sapo këthyem nga Shqipnia pasë vizitash me Ramiz Aline dhe me Nexhmije Hoxhën, tentoi të  merrte në dorë Vatrën dhe “Diellin”, sollën papritmas 40-50 antarë të rij, nga të cilët disa u caktuen delegatë, edhe pse kanunorja parashifte që delegati duhej të ishte se paku 2 vjet antar i rregullt. Këtë konflikt me kanunoren e kaluen delegatët e rregulltë në fillim të kuvendit, me aprovimin e delegatëve të rij.  Megjithë përpjekjet jashtë rregullit  dhe me ndonji mbështetje të randësishme si rrjedhim i mashtrimit se Ramiz Alia do të bante reforma demokratike, grupi në fjalë nuk pati sukses;  me shumicë votash të meshefta, u zgjodh kryetar profesor Arshi Pipa, pasi pranoi kandidaturën e propozueme nga ana e jonë, për të marrë kryesinë e Vatrës dhe gazetën “Dielli” për nji vjetë.

Në kuvendin e qershorit 1992 u zgjodh z. Agim Karagjozi, i cili ishte në thelbin e të gjitha aktiviteteve të Vatrës prej shumë vitesh. Në aktivitetet  që Vatra zhvilloi nën drejtimin e tij, mbështetja e përpjekjeve të Kosovës për liri mbetej prioritet, krahas me përkrahjen e proceseve të demokratizimit në Shqipni.

Në prill të vitit 1995, në bashkëpunim me Ministrinë e Kulturës, Vatra përcolli eshnat e Konicës në Tiranë me nji delegacion të kryesuem nga Agim Karagjozi, bashkë me përfaqesues tjerë të diaspores shqiptare të Amerikës, ku dalloheshin krah për krah i ndjemi Imam Isa Hoxha dhe Dom Pjeter Popaj. Para përcjelljes u organizue nji seminar shkencor  në Fordham University në New York, ku morën pjesë ligjërues nga treva të ndryshme shqiptare dhe nga diaspora.

Të gjitha këto aktivitete u pasqyruen në faqet e “Diellit” që tashma redaktohej nga letrari i talentuem Anton Çefa, i cili e mbajti gazetën për disa vjet, në nji nivel kualiteti të denjë për traditën dhe emnin e saj.

Në vitet 90-a Vatra zhvillonte aktivitete të denduna por radhët e saj nuk po shtoheshin, kështu antarëvet u binte barrë e randë, të cilën ata e mbajshin me përkushtim e bujari. Kushtet nuk ishin të favorshme për mbajtjen e kuvendeve të rregullta, por megjithatë vatranët u mblodhën në kuvend me 2 nandor 1996; për arsye të rrethanave, delegatët vendosën të mos e ndryshonin udhëheqsinë, keshtuqë aktivitetet vazhduen me intensitet të pandërpremë.

Vatra ka organizue seminarë të suksesshem, për 90 vjetorin pastaj edhe për 100 vjetorin e gazetës “Dielli”, për 90 vjetorin e pavarësisë, si dhe nji seminar për Skenderbeun, ku gjithmonë asht kujdesë të ketë ligjërues nga Kosova, megjithë vështirësitë financiare; të shumtën e rasteve shpenzimet për udhtimet e ligjëruesve nga Kosova ose nga Shqipnia i kanë përballue individët pa publikim emnash, por vetëm në emën të Vatrës.

Përveç seminareve, Vatra ka sponsorizue ose promovue botime me vlerë kulturore e historike kombëtare, si historinë e Vatrës (1912-1920) dhe ate të marrëdhanjevet shqiptaro-greke të prof. Beqir Metës, Mendimi Shqiptar i viteve 30 të Ndrçim Kullës (në bashkëpunim me Shoqatën e Shkrimtarëve Shqiptaro-Amerikanë), përmbledhjen e dokumantacionit të veprimtarisë së Rinisë Kosovare në Botën e Lirë, me autor Sejdi Bitiçin, dhe tash së voni, librin e dokumetuem me forografi mbi masakrat serbe nga prof. Nusret Pllana, si dhe librin tre vellimesh mbi historinë e Kosovës të historianit Jusuf Buxhovi. Sot nji javë, në këtë hotel, do të bahet paraqitja e botimit tre vëllimesh të studiuesit dhe publicistit të njoftun Mal Berisha, mbi humanistin amerikan Charles T. Erickson, mik dhe përkrahës i jashtëzakonshëm i shqiptarëvet.

Aktivitetet kulturore që Vatra ka zhvillue ose përkrahë, janë në vi me traditën e saj për vlerën e tyne kulturore kombëtare. Aktivitetet tjera dhe qendrimet, në dukje me ngjyrë politike, gjithashtu,  janë në vi me traditën e saj, për frymën e parimeve demokratike dhe të motivueme nga interesat jetike të kombit.

Përsa i përket Shqipnisë, Vatra ka ba thirrje për kalimin nga diktatura në demokraci pa dhunë dhe ka përkrahë ato forca që janë vu në opozitë me Partinë e Punës, që kishte ndërrue emnin në Parti Socialiste por kishte  “ndërrue qimen, jo vesin”. Në takimet që kemi pasë, që prej fillimit, si dhe me deklarata për shtyp, kemi përkrahë zhvillimin e proceseve demokratike dhe kemi shprehë qëndrime dhe mendime mbi ecuninë e atyne  proceseve dhe të integrimeve euroatlantike. Ka qenë gjithmonë mendimi dhe dëshira e jonë që shtresa e ish të përsekutuemëvet të integrohej efektivisht në sistemin politik, për të ndimue shkëputjen nga e kaluemja e diktaturës dhe për të ecë përpara drejt konsolidimit të demokracisë, si dhe për çmimin e randë që ajo shtresë ka pague për qëndresën kundër dominimit komunist. E kemi konsiderue si detyrë morale dhe nevojë kombëtare dënimin e krimeve të komunizmit dhe të kriminelëve, hapjen dosjeve dhe zbatimin e ligjit të lustracionit, këthimin e pronave të grabituna me forcë nga regjimi komunist, ose shpërblimin në mënyrë të arsyeshme kur këthimi ishte i pamundun. Me shtresën e ish të burgosunvet e të perndjekunve, jemi ndie solidarë dhe kemi dëshirue e porositë ruejtjen e  kohezionit të saj si forcë e madhe morale, për të luejtë nji rol të randësishëm pozitiv në jetën e vendit. Mjerisht, ajo shtresë u përça dhe u dobësue, kryesisht për mungesa të vetat, por edhe për “merita” të dy krahëve të politikës.

Tragjedija e vitit 1997 na shqetsoi thellësisht dhe Vatra mori qëndrim të ashpër kundër forcavet politike që ndoqën rrugën e rrenimit të vendit për të ardhë në pushtet. Në nji vizitë në Shqipni, për të përkrahë koalicionin demokratik kundër qeverisë së ardhun në pushtet me dhunë, kryetari Karagjozi deklaroi se ajo qeveri nuk e kishte “të drejtën ligjore dhe as morale të ketë në duar frenat e shtetit shqiptar dhe qeverisjen. Ajo e mori pushtetin me dhunë e dame të mëdha materiale, kulturore dhe në njerëz të pafajshëm.” “Qëndrimi i vëndosur i Vatrës kundër diktaturës dhe ideologjisë komuniste nuk është qëndrim politik, por thjeshtë kombëtar.”

Si shqiptarët e çdo kohe larg atdheut, kemi nda gëzimin dhe idhnimin me popullin në vendlindje. Vrasja e Arben Brocit me shokë asht plagë e hapun, me ministrin e mbrendshëm që dha urdhnin e masakrës, ende në sfera të larta të politikës, pa dhanë kurrëfarë përgjegjësije ai as dora vrastare. Vrasjet e shumëta në vitin e mbrapshtë 1997, djegëja e objekteve kulturore dhe shkatrrimi i institucionit ushtarak, tragjeditë e shpërthimeve në Gërdec, të vërshimeve në Shkodër e në zona tjera, na kanë zgjue ndjenjën e dhimës, jemi përpjekë të gjindemi pranë dhe të tregojmë solidaritetin tonë, sado modest. Kemi çue zanin kundër ngritjes së memorialeve për ushtarët grekë të ramë në tokën shqiptare si okupatorë, si dhe kundër mbajtjes peng të parlamentit dhe të funksionimit të shtetit ligjor, tue mos u njoftë rezultatet zgjedhore të vitit 2009, për interesa të ngushta partijake e përsonale, për të mos humbë pozitën.

Kemi nda edhe gëzimet e arritjeve të cilat jemi përpjekë t’i shijojmë për së afërmi. Kanë qenë momente gëzimi e krenarije inaugurimi i “Rrugës së Kombit” dhe nënshkrimi i pranimit të Shqipnisë në NATO nga Presidenti George W. Bush në Shpinë e Bardhë, raste këto ku Vatra ka qenë prezent.

Për çashtjen e Kosovës, angazhimi i Vatrës ka qenë gjithmonë i vazhdueshëm, por prej demonstratave studentore të vitit 1981, intensiteti i aktivitetevet në komunitet asht rritë vazhdimisht, tue nisë me demonstrata të mëdha në New York, fillimisht me inisjativën e pjesës nacionaliste. Ma vonë ndërhynë edhe elementa të porositun nga Sigurim dhe nga UDB-a në të njajtën kohë, tue përdorë flamurin me yllin e kuq, me qëllim që botës perëndimore dhe sidomos Amerikës, t’i krijohej bindja se Kosovarët po përpiqeshin të ndryshonin kufijt për t’u bashkue me Shqipninë, tue krijue kështu, nji shtet marksist-leninist të fortë në Ballkan. Kjo taktikë e ka vështirësue, por nuk ka mujtë me e ndalë informimin korrekt të opinionit vendimmarrës.

Dalja në skenë e elitës kosovare me në krye dr. Ibrahim Rugovën dhe themelimi i Ligës Qytetare Shqiptare Amerikane nga Kongresmeni i palodhshëm Joseph DioGuardi me origjinë arbëreshe, luejtën nji rrol të jashtëzakonshëm për internacionalizimin  e çashtjes së Kosovës.

Përjetuem ankthin e luftës dhe dhimën e thellë për viktimat e terrorit serb, ndimuem në çdo mënyrë të mundshme, bashkuem zanin me atë të të gjithë diasporës në thirrje Amerikës për intervenim.

Në vitin 1998 udhëtuem në Bajram Curr për të vizitue të plagosunit e UÇK-së në spital ku sollëm dhe nji sasi ilaçesh, dorëzuem nji çek Ministrit të atëhershëm të Financave në Zyrën e Përfaqësisë së Kosovës në Tiranë. Kaluem edhe në Maqedoni, jo pa probleme në kufi,  vizituem fgamiljen e te burgosunit Rufi Osmani, Universitetin e Tetovës; takuem udhëheqës dhe aktivista shqiptarë, për të dëshmue solidaritetin tonë me përpjekjet e tyne.

Mbas çlirimit Vatra shkoi në Kosovë në vitin 1999, për të nda gëzimin e lirsë dhe mirënjohjen për ata që lirisë ia falën jetën.

Jemi përpjekë gjithnji të gjindemi aktivisht me popullin dhe elitën kosovare gjatë përpjekjeve për pavarësi, kemi dënue vrasjet politike që ende presin zbardhje e drejtësi, atentatin kundër Presidentit Rugova, dhunën ndaj individëve dhe objektevet fetarë, si dhe akte të tjera me synim për të destabilizue dhe pengue Kosovën në rrugën drejt pavarësisë.

Bashkë me popullin e Kosovës nderuem me dhimbje Prijsin larpamës, arkitektin e Pavarësisë, dr. Ibrahim Rugovën, në përcjelljen e fundit me 21 janar 2006.

Në aktivitetet e kësaj periudhe që nuk mund të rreshtohen të gjitha në këtë raport, Këshillin Drejtues e ka udhëheqë zoti Agim Karagjozi, me përkushtim të rrallë dhe me matuninë karakteristike që e cilësoi gjatë eksperiencës së tij shumë vjeçare në shërbim të Vatrës.

Viti 2009 ishte me randësi të veçantë për Vatrën, pse shenonte 100 vjetorin e gazetës “Dielli” që, kryesisht për mungesë fondesh, ishte ndërpre prej afër dy vjetësh. Përkujtimi i këtij jubileu të gazetës me nji konferencë shkencore të suksesshme, ku ligjëruen shkencëtarë e studjues nga diaspora, nga  Shqipnia dhe nga Kosova, shënoi nji këthesë për “Diellin” dhe ndihmoi për gjallnimin e Vatrës. Gjatë zhvillimit të konferencës filloi spontanisht nji fushatë fondesh për botimin e gazetës. Pak ma vonë, papritmas, u gjet i lirë gazetari i njoftun Dalip Greca, i cili pranoi me entuzjazëm ofertën e Vatrës të merrte përsipër redaktimin e organit të saj. Prej atëherë gazeta u ba e përmuejshme dhe z. Greca e përgatitë me profesionalizëm të lartë, e nxjerr gjithmonë në kohë, kujdeset për shtypjen dhe postimin, tue  tregue përkushtim të admirueshëm, si për gazetën ashtu edhe për Vatrën.  Selia e Vatrës asht ba banesa e tij e dytë.  Ai e mban gazetën edhe në internet, gazetadielli.com, me edicion të përditshëm. Andrra e tij dhe e vatranëvet asht që “Dielli” të bahet gazetë javore.

Në marsin e vitit 2010 z. Karagjozi iu drejtue Këshillit të Vatrës tue konstatue me kënaqsi se aktiviteti i Vatrës po rritej, me përspektivë edhe për hapjen e degëve, nji proces që pat fillue me degën në Washington, DC. Ai shtoi se aktivitetet që e presin Vatrën kërkonin ma shumë energji, për të cilën nuk e ndiente veten në gjendje t’a përballonte fizikisht. Prandej dha dorëheqje dhe, nga dy nënkryetarët, propozoi atë ma të vjetrin që të drejtonte Vatrën deri në kuvendin e ardhshëm. Këshilli Drejtues e pranoi propozimin me vota unanime.      Ky ishte nji ndryshim i nevojshën administrativ në kryesi, por jo ndryshim drejtimi. Vatra nuk mund ta ndryshojë drejtimin e saj parimor!

Shumica e vatranëve vendosi që kuvendi të mbahej mbas kremtimit të 100 vjetorit të themelimit të Vatrës, për suksesin e të cilit duhej mobilizim serioz dhe bashkëpunim i gjanë, përtej rradhëve të Vatrës. Në mbledhjet e Këshillit u hodh ideja se 100 vjetori i këti institucioni historik nuk u përket vetëm shqiptarëve të Amerikës, por të gjithë kombit. Për këtë qellim Këshilli ngarkoi kryetarin që, bashkë me antarin e Këshillit Drejtues, z. Bashkim Musabelliu dhe me editorin e “Diellit”, z. Dalip Greca, të shkonte në Shqipni, në Kosovë dhe në Maqedoni.

Me këtë mision, në muejin qershor 2011, vizituem institucionet shtetnore, qeveritare, kulturore dhe fetare. Sollëm mesazhin e vatranëvet dhe deshirën që 100 vjetori i themelimit të Federatës Panshqiptare VATRA të shënohej edhe në trojet shqiptare dhe të përfshihej në kremtimet gjthëkombëtare të 100 vjetorit të Pavarësisë së Shqipnisë. Delegacioni u prit nga titullarët e instituconeve, u çmue mesazhi i Vatrës dhe u pëlqye nga të gjithë. Me atë rast i ftuem ata në kremtimet që ishin caktue të zhvilloheshin në New York, në prillin e vitit 2012. Gjatë këti udhtimi morëm pjesë në manifestimin madhështor në pikën kufitare Qafë Botë, me kërkesat për zgjidhjen e çashtjes Çame, të cilën Vatra e ka përkrahë gjithmonë dhe do t’a përkrahi në të ardhmen.

Për aktivitetet akademike në 100 vjetorin e Vatrës që janë zhvillue në Tiranë dhe në Prishtinë asht shkrue në “Dielli”, ku janë botue edhe kumtesat përkatëse.

Për kremtimet në New York nuk do t’ju marr kohë pse shumica keni qenë prezent, por po kufizohem në disa pika kryesore.

Kremtimi u përgatit dhe u realizue me sukses nga vatranët, me bashkëpunimin dhe përkrahjen bujare të komunitetit, ku në mënyrë të veçantë duhet të përmenden entet fetare dhe klerikët tanë. Të gjithëvet u shkon meritë e çmueshme dhe mirënjohja jonë e thellë.

Në Konferencën Shkencore të 28 prillit, ligjëruen shkencëtarë historianë, publicistë e studiues të njoftun nga të gjitha viset shqiptare dhe nga diaspora, me tema të randësishme dhe me disa nga përmbajtjet të sjelluna para publikut për herë të parë. Asht për t’u shënue pjesëmarrja si ligjërues e Ambasadorit të Amerikës në Tiranë, z. Alexander Arvizu, që nderonte 100 vjetorin e kësaj organizate historike shqiptaro-amerikane.

Këtë seminar jubilar e nderonin me prezencën dhe përshëndetjet e tyne përsonalitete të shqueme të botës shqiptare, si Kryeministri i Shqipnise, dr. Sali Berisha; z/v Kryeministerja e Maqedonisë, dr. Teuta Arifi, përsonaliteti ma i lartë shqiptar në qeverinë e ati shteti; Ministri i Diasporës i qeverisë së Kosovës, z. Ibrahim Makolli; Rektori i Universitetit Shtetnor të Tetovës, prof. dr. Agron Reka dhe Princi Leka Zogu.

Më lejoni të shtoj në këtë rast se, edhe këtë kuvend sot, e nderojnë me prezencën dhe fjalët e tyne shumë dashamirëse, Ministri Makolli i shoqnuem nga z. Naim Dedushaj, si dhe Konsujt e Përgjithshëm shqiptarë në këtë vend, z. Dritan Mishto dhe z. Bekim Sejdiu, gjithmonë dashamirë afër Vatrës.

Konferenca Shkencore u hap me nji lutje fetare së cilës i prini Peshkopi Ortodoks i shqiptarëve të Amerikës, Hirësia e tij Nikon Liolin, me pjesëmarrjen e krenëve të besimevet tjera, Imam Gazmend Aga i Komunitetit Mysliman të Shqipnisë, Imzot Dod Gjergji Ipeshkvi katolik i Kosovës, Baba Edmond Brahimaj Kryegjyshi Botnor i Bektashijve dhe arbëreshi Papas Antonio Bellusci.

Edhe darka solemne filloi me lutje të përbashket, në traditën e trashigueme prej Rilindasve dhe për të dishmue randësinë që harmonia nderfetare ka për kombin shqiptar. Në këtë kuptim asht ribotue, në faqen e parë të gazetës “Dielli” që keni përpara sot, fotografia me klerikët gjatë lutjes, të cilën e prini, me pëlqimin e të gjithë bashkëvllazënvet tjerë klerikë, prifti arbëresh At Antonio Bellusci.

Besojmë se në trojet shqiptare duhet kushtue ma shumë kujdes këtij subjekti dhe duhen përkrahë klerikët që shërbimin shpirtnor e ushtrojnë me përkushtim edhe në frymën kombëtare.

Përkitas me temën e besimevet, duhet theksue se Vatrën e shqetson zbehja graduale e Autolqefalisë së Kishës Ortodokse Shqiptare, e cila u realizue me nismën e Fan Nolit dhe me shumë përpjekje, si arritje me vlerë të randësishme kombëtare. Prandej vatranët kanë përkrahë moralisht dhe, simbas mundësisë materialisht, Kishën e Shën Mërisë në Elbasan, për qendrimin e kjartë në vi me Autoqefalinë. Jemi mirënjohës Presidentit të Republikës së Shqipnisë që vlerësoi kërkesën e Vatrës dhe dekoroi, bashkë me klerikë të tjerë, edhe dy priftërinj që u këthyen në Shqipni dhe punuen për suksesin e Kongresit të Beratit të vitit 1922, ku u morën vendimet për Autoqefalinë. Ata ishin Peshkopi Agatangel Çamçe dhe At Vasil Marko, të cilët kishin shërbye ma përpara nën jurisdiksionin e Nolit në Shtetet e Bashkueme të Amerikës.

Në pragun e 100 vjetorit të pavarësisë, ishte bisedue në Këshillin Drejtues të Vatrës, për nevojën e përkujtimit dhe mirënjohjes të figurave dhe ngjarjeve historike, si detyrë morale kombëtare. Ishte përmendë, ndër të tjera, ura në Podgoricë ku ishte vra Isa Boletini, si nji nga vendet që duheshin përkujtue dhe mundësisht vizitue, në kuadrin e vitit jubilar të pavarësisë. Në këtë frymë, në fillim të tetorit 2012, u realizuen vizita në disa nga vendet  me randësi historike: Kulla-Muze e Isa Boletinit, Ura e Ribnicës ku heroi u vra në pritë dhe katundi Isniq ku sapo ishte zbulue monumenti i tij; Kulla-Muze e Dedë Gjo’Lulit dhe Bratila ku ai ngriti Flamurin me 1911; ceremonia e inaugurimit të monumentit të Ali Ibrës në Gjakovë. Doemos u ndalëm te  memoriali i Presidenti historik, dr. Ibrahim Rugova në Prishtinë dhe te ai i Jasharajvet legjendarë në Prekaz, vende pelegrinazhi kombtarë, ku u vendosën kunora lulesh:                             Vatra, me nderim e mirënjohje të përjetshme.

Me afrimin e 100 vjetorit të themelimit u ngjall interesimi për Vatrën dhe po shtoheshin degët me antarë të rij. Në këtë kuvend arrijtëm me shtatë degë, disa me antarë të regjistruem para pak ditësh. Me qellim afrimi, kemi vendosë që të gjithë delegatët të vijnë në kuvend me të drejta të barabarta, edhe pse kushtetuta parashef  që delegatët të jenë antarë të rregullt prej dy vjetësh e lart. Këta do të bahen legjitimë me votën e delagatëve të rregullt, para se të fillojë sesioni i punës ku do të merren vendime dhe do të bahen votime, në të njajtën mënyrë si në kuvendin e vitit 1991, por kësaj here për të tërheqë sa ma shumë antarë, të cilët vijnë me qellim të mirë për të ndimue Vatrën. Shumë prej nesh kemi refuzue  vullnetarisht emnimin delegatë, për të lanë vend për sa ma shumë delegatë nga antarët e rij.

Asht nevoja që në këtë kuvend të merren vendime, për të vu në rrugë përshtatjen me kushtet e kohëse, të neneve të kanunores që rregullojnë strukturën administrative të Vatrës. Përshtatja mund të bahet me ndryshime të neneve ose me shtesa (amendamente), gjatë kohës deri në kuvendin e ardhshëm, ku do të votohet për aprovimin final. Nenet që përcaktojnë parimet e Vatrës nuk mund të ndryshohen!

Administrata që do të dali nga ky kuvend, duhet të përkushtohet për të mbajtë të gjallë e në rritje entuzjazmin vatran të mujve të fundit, për të shtue numrin e antarëve dhe organizimin e degëve të reja, në mënyrë që Vatra të shtrihet në të gjitha qendrat ku ka shqiptarë, në Shtetet e Bashkueme dhe në Kanada; të vijë në gjendje me nxjerrë gazetën ma shpesh, mundësisht nji herë në javë, dhe të angazhojë nji editor për pjesën anglisht. Me kontributin e kronikave nga degët, “Dielli” duhet të bahet pasqyra e komunitetit shqiptar të Amerikës, pa lanë pas dore hapsinën gjithëkombëtare.

Komunitetit shqiptar në këtë vend duhet t’i kushtohet shumë ma tepër kujdes se deri tash. Vatra duhet të rritet, të hapet dhe të fuqizohet, në proporcion me emnin e madh që ka, për të luejtë efektivisht rrolin prijs që i përket. Të gjithë ata që e njofin nevojën dhe dobinë e nji Vatre të fortë, duhet të afrohen dhe të bahen pjesë e saj, Vatra asht dhe duhet të vazhdojë të jetë e të gjithëvet.

Angazhimi i Vatrës për çashtjet shqiptare duhet të jetë aktiv dhe konseguent, si në arenën kombëtare edhe në atë ndërkombëtare, por zani i saj duhet të jetë gjithmonë zani i ndërgjegjes së kombit, objektiv dhe i pamëvarun, mbi interesat e korrenteve politike.

Faleminderit!

 

Dr. GJON BUÇAJ


Send this to a friend