VOAL

VOAL

Europa dëbon 12 mijë shqiptarë, kryesojnë Greqia dhe Franca

October 3, 2022
blank

Komentet

blank

‘Skizofren, orkestrove sulmin’/ Meta akuza Ramës: Koha për të vepruar

Kreu i Partisë së Lirisë Ilir Meta hodhi akuza ndaj kryeministrit Edi Rama gjatë fjalës së tij në protestën e opozitës.

Meta u shpreh se Rama orkestroi sot ngjarjen ku sot u sulmua Sali Berisha dhe nuk hezitoi atë ta quante një skizofren.

‘Nuk do të doja të flisja gjatë se pata fatin ta bëja këtë gjë para jush disa javë më parë,  por sot besoj se është shuam e qartë:

Koha e fjalëve dhe e fjalimeve duhet t’i lërë vendin kohës ë veprimeve të organizuara për t’i treguar vendin, pjellës më bastarde të kësaj toke, që organizoi sot në ditën e Samitit evropian, një ngjarje të denjë për një kryeministër skizofren, delikuent dhe tradhtar.

Për zbatuesin e platformës së spastrimit etnik që e ndjen sot çdo familje shqiptare, përmes instalimit të nj regjimi mafioz.

Prandaj, të gjithë me poezinë e Havzi Nelës ‘Liri a vdekje’, për t’i treguar vendin këtij regjimi mafioz! Përshëndetjet më të përzemërta të gjithë juve dhe liderit të PD-së, Prof. Dr. Sali Berishës!’, tha kreu i PL-së, Ilir Meta.

blank

“Një bastard politik”, deputetja Zhupa: Duam të shkojmë në Europë me dinjitet! I themi ‘Po’ BE-së dhe ‘Jo’ Edi Ramës

Deputetja Ina Zhupa është treguar e ashpër në qëndrimin e saj ndaj kryeministrit Edi Rama. Në protestën e opozitës të zhvilluar sot në Bulevardin Dëshmorët e Kombit, tha se kryeministri Rama e ka çuar vendin drejt korrupsionit dhe varfërisë.

“Një bastard politik. Grushti ishte ndaj nesh, ndaj lirisë, demokracisë. Ia garantojmë se përgjigjen do ta marrë mbrapsht 100 fish. Jemi këtu sot sepse jemi të qartë për demokracinë. Jemi këtu sepse në zërin tonë ne themi; ‘E duam Shqipërinë si gjithë Europa’. Vend të lirë, demokratik, me mirëqenie. Si mund t’i rikthehemi ne emigrimit me gomone. Duhet të jemi qytetarë europianë që shkojmë në Europë me dinjitet. BE ne e dimë se i ka thënë jo amnistisë fiskale. BE sot i thotë jo pasaportave të arta, ndërsa Rama i thotë të vijnë të gëzojnë në Shqipëri.”, tha Zhupa.bw

blank

Protesta e opozitës, Alizoti: Kryeministri nuk ikën me këngë e me valle, Rama shporret!

Në fjalën e tij në protestën e opozitës, Tomor Alizoti reagoi ashpër ndaj kryeministrit Edi Rama.

Ai theksoi se kryeministri nuk ikën nga pushteti me këngë e valle, por ai duhet të shporret.

“Rama nuk ikën me këngë e me valle. Rama shporret”, ka thënë ai. syri.net

blank

Interesi i lartë/ ‘Zëri i Amerikës’ transmeton live protestën e opozitës

Interesi i medieve të huaja për protestën e opozitës është shumë i lartë.

Qindra gazetarë të huaj kanë mbërritur në Tiranë për shkak të samitit, por tani po raportojnë edhe për protestën masive të opozitës.

Ndërkohë Zëri i Amerikës po e transmeton live protestën e opozitës shqiptare.

“Protesta e përkrahësve të ish-kryeministrit Sali Berisha për të denoncuar korrupsionin qeveritar pak metra larg sallës së takimit të nivelit të artë Bashkimi Europian – Ballkani Perëndimor,” raporton VOA. syri.net

blank

LIVE/ Tensione që në nisje të protestës së opozitës, goditet me grusht Berisha, autori neutralizohet nga truprojat. Kryetari i PD vijon protestën

LIVE

Nis me tensione protesta e opozitës. Kreu i PD-së Sali Berisha dhe kreu i Partisë së Lirisë Ilir Meta kanë marshuar nga selia e PD drejt bulevardit, teksa Berisha është qëlluar nga një person me grusht. Mësohet se Berisha është gjakosur në fytyrë, madje edhe është rrëzuar. Ndërkohë, ndërhyrja e truprojës së Berishës dhe simpatizantëve të tjerë ka qenë e menjëhershme duke neutralizuar autorin.

Në pamjet live të transmetuara nga News24, agresori është gjakosur në fytyrë.

Teksa sot Tirana do të presë 27 liderë europianë për samitin e BE-Ballkani Perëndimor, opozita nuk është tërhequr, duke i mëshuar me forcë protestës së saj, për të cilën kanë nënvizuar disa herë se do të jetë paqësore.

Ndërkohë që kryetari i Partisë Demokratike, Sali Berisha njoftoi dje në një konferencë për mediat se opozita do të protestonte në bulevardin Dëshmorët e Kombit, ndonëse është një zonë ku është vendosur perimetri i sigurisë nga policia për shkak të samitit. “Është kjo parti e cila në tre dekada qëndroi lokomotivë e vërtetë e procesit të integrimit të Shqipërisë në BE. Samiti është një mbështetje e madhe për demokratët sepse është kjo parti në qeveri e cila firmosi marrëveshjen e stabilizimasociimit, liberalizoi vizat… në këtë aspekt në historinë e PD Samti i nesërm përbën mbështetjen më të madhe për aspiratat, idealet demokratike të saj, por nesër ne populli opozitar, do të mbushë rrugë dhe sheshet e Tiranës në një shenjë proteste të fuqishme, pikërisht në mbrojtje të vlerave europiane.

Tmerrësisht të rrezikuara dhe kërcënuara nga Rama dhe regjimi i tij. Çdo shqiptar që e do këtë vend, lirinë, dinjitetin, të bashkohet nesër në shesh me ne për t’i dëshmuar lidershipit europian se ne jemi në një betejë me armikun e votës së shqiptare, Edi Rama”, tha ai.

Policia e Shtetit nga ana tjetër nuk i ka dhënë leje Partisë Demokratike për të protestuar nga ora 12:00 deri në orën 16:00. Pavarësisht këtij fakti, Partia Demokratike nuk është tërhequr nga protesta dhe vendi, ndërsa i kanë bërë thirrje qytetarëve që t’i bashkohen protestës.bw

blank

Mesazhi i fortë i presidentes së Kosovës nga samiti i BE: Vuçiç vazhdimësi e mendësisë së vjetër, Serbia s’ka pranuar krimet e luftës

Mesazhe të forta vijnë nga presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani nga samiti i BE që do të mbahet në Tiranë.

Ajo tha se BE duhet të lëvizë nga fjalët te veprat sa i takon çështjes së liberalizimit të vizave për Kosovën.blank

 

“Është sipërmarrje e rëndësishme qoftë nga BE dhe Ballkani Perëndimor. Do të shfaqim këtë përbashkësi drejt BE për një proces. Jam këtu si udhëheqësja e një nga vendet më pro europian. E kemi treguar këtë në veprime kur vjen fjala për veprimet pro BE. Kemi dënuar agresionin rus. Na duhet që BE të lëvizë nga fjalët në vepra, siç është dhe liberalizimi i vizave për BE. Ky është një takim mes BE dhe Ballkanit Perëndimor, dhe jo negociata mes Kosovës dhe Serbisë. Është proces ne që besojmë te njohja e ndërsjellët. Ajo se çfarë po ndodh është se Maqedonia dhe Shqipëria po ecin me ritmin për t’u integruar në BE. Ne do lobojmë për të ecur para për të përçuar mesazhe të forta të Ballkanit Perëndimor. Ose je krah Rusisë ose krah Ukrainës, dhe kjo duhet të vlerë. Ky është sinjali që BE do i dërgojë mesazh të qartë Ballkanit Perëndimor. Të jemi në krahun e duhur të historisë, kjo duhet pritur. Vuçiç është vazhdimësi e një mendësie të vjetër. Ajo çfarë po tregon Kosova këto ditë, është e kundërta e asaj që tregon Vuçiç, shtrin dorën për dialog. Edhe pse ata nuk kanë kërkuar falje për krimet.”, tha ajo.bw

blank

FOTOLAJM- Me snajper të kalibrit të rëndë, Tirana blindohet si për luftë

Në prag të samitit mes Bashkimit Europian dhe Ballkanit Perëndimor, Tirana është blinduar plotësisht.

Fotoreporteri ynë, Feliks Bilani sjell këto pamje nga Pallati i Kongreseve ku do të mbahet takimi.

Një snajper i kalibrit të rëndë është vendosur në çati. syri.net

blank

Sulmet në Bruksel, 10 veta në gjyq

Pjesërisht ata janë të njëjtët që tashmë janë dënuar për masakrat e vitit 2015 në Paris. Ata do të duhet të përgjigjen për vdekjen e 32 personave (340 të tjerë u plagosën)

 

VOAL- Pas pak orësh do të marrë jetë gjyqi për sulmet e 22 marsit 2016 në aeroport dhe metronë e Brukselit, ku mbetën të vrarë 32 persona (përveç tre sulmuesve) dhe 340 të plagosur.

Dhjetë të pandehur në gjyq, pjesërisht të njëjtët të dënuar tashmë për sulmet e Parisit të nëntorit 2015 në Bataclan dhe vende të tjera. Megjithatë, gjyqi mund të hedhë dritë mbi disa aspekte ende të paqarta të atyre muajve të tmerrshëm.

Seanca e parë teknikisht ishte më 12 shtator, kur të pandehurit dhe mbrojtësit e tyre protestuan kundër kutive që pengonin komunikimin konfidencial me avokatët. Si rezultat, 10 garazhet individuale, të cilat kushtojnë 250 mijë franga, u shndërruan në një garazh të vetëm kolektiv, me çmimin e 230 mijë të tjerave.

Më pas ishte emërimi i jurive popullorë, maksimumin e mundshëm: 12 plus 24 zëvendësues, për një proces që premton të jetë i gjatë (të paktën gjashtë muaj) dhe i paparashikueshëm.

Tani procesi mund të hyjë në thelb, me leximin e aktakuzës, 468 faqe, në dhomën e bunkerit të krijuar brenda selisë së vjetër të NATO-s, në atë që deri në vitin 2018 ishte salla e mbledhjeve të këshillit të Atlantikut.

Është gjyqi më mbresëlënës në historinë e vendit, madje më i lartë se gjyqi i Dutroux, i cili u mbajt në Arlon – në Luksemburgun belg – nëntëmbëdhjetë vjet më parë dhe në të cilin ishin katër të pandehur. Vetëm garantimi i sigurisë nuk është një detyrë e lehtë dhe në fakt seancat dëgjimore ndoshta do të pezullohen gjatë samiteve ndërkombëtare: sepse ka një maksimum që mund të bëjë policia belge.

Nëse protagonistët kryesorë – Salah Abdelslam dhe Mohamed Abrini – do të dënoheshin me burgim të përjetshëm në Paris, megjithatë gjyqi mund t’u përgjigjej pyetjeve shumë më tepër sesa fajit të tyre: roli i luajtur nga të tjerët në organizimin e qelisë dhe në prodhimin e armëve që nuk janë gjetur kurrë. përsëri, rrugët e radikalizimit në burg (një temë që është ende në mënyrë dramatike aktuale në Belgjikë), por edhe gabimet e policisë dhe inteligjencës në vëzhgim dhe në interpretimin e shenjave paraprake të sulmeve.

Nga dhjetë të pandehurit, nëntë janë në gjyq. Në mungesë gjykohet vetëm Osama Attar, i lindur në vitin 1984 në Laken të Belgjikës, nga një familje marokene dhe konsiderohet si një nga organizatorët kryesorë të sulmeve. Shefi i inteligjencës së ISIS-it, ai ndoshta u vra më 17 nëntor 2017 në një sulm ajror perëndimor në Siri, por prova e pakundërshtueshme e vdekjes së tij nuk u gjet kurrë. rsi-eb

blank

Financial Times: Zelensky është “Njeriu i Vitit”

Gazeta vlerësoi “shfaqjen e jashtëzakonshme të lidershipit” të ish-aktorit, duke e quajtur atë një Churchill të ditëve moderne. Kufiri i çmimit për naftën ruse është vendosur

 

VOAL- Gazeta britanike Financial Times e ka emëruar presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky “Njeriu i Vitit” 2022: vetë FT e raporton këtë në edicionin e saj online të hënën. Gazeta ia atribuoi vendimin “shfaqjes së jashtëzakonshme të lidershipit dhe guximit” të kreut të shtetit të Kievit, duke e quajtur atë “një Churchill për epokën e mediave sociale”.

Në një intervistë për revistën, lideri ukrainas deklaroi se ishte “më shumë i përgjegjshëm se sa i guximshëm… Unë i urrej njerëzit zhgënjyes”. Dhe pastaj: “Unë thjesht dua të kap një krap në lumin Dnipro”. Për Financial Times, Zelensky “mishëron qëndrueshmërinë e popullit të tij dhe është bërë një flamurtar i demokracisë liberale”.

Ndërkohë, të hënën ka pasur një sulm të rëndë nga ushtria e Moskës kundër Kryvyi Rih, vetë vendlindja e Presidentit Zelensky, që ndodhet në jug të vendit. Këtë e ka bërë të ditur në Telegram shefi i administratës ushtarake Oleksandr Vilkul. “Kryvyi Rih. Disa shpërthime të fuqishme tronditën qytetin. Mos filmoni dhe mos postoni asgjë në rrjetet sociale”, ka shkruar Vilkul pa specifikuar nëse ka të lënduar apo viktima. Bombat dhe raketat ruse goditën gjithashtu Kostiantynivka në rajonin e Donetsk, si dhe Zaporizhya dhe disa vende të tjera të Ukrainës.

Në frontin e kundërt, gjithashtu të hënën një dron kamikaz goditi pistën e bazës ajrore ruse të Engels-1, në rajonin e Saratovit, rreth 600 km nga kufiri me Ukrainën, duke dëmtuar dy bombardues strategjikë TU-95, të përdorur shpesh për të bombarduar civilë. objektivat në Ukrainë: raporton Ukrainska Pravda, duke shtuar se të paktën dy ushtarë u plagosën dhe u shtruan në spital.

Sulmi me dron në bazën ajrore Engels-1 në rajonin e Saratovit pason shpërthimin e një cisterne karburanti të hënën në një aeroport ushtarak pranë qytetit Ryazan, në juglindje të Moskës, i cili rezultoi në tre të vdekur dhe të paktën pesë të plagosur.

“Tavani i çmimit” për naftën ruse është në fuqi

I miratuar nga BE, vendet e G7 dhe Australia, kufiri i çmimit të naftës ruse, i cili hyri në fuqi sot, të hënën, synon të kufizojë të ardhurat e Kremlinit, por në të njëjtën kohë të lejojë që ai të vazhdojë të furnizojë tregun global. Aktivizimi i një “tapi të çmimit” përkon me hyrjen në fuqi të një embargoje të BE-së ndaj naftës ruse në det – disa muaj pas vendimit të ngjashëm të zbatuar tashmë nga Shtetet e Bashkuara dhe Kanadaja.

Megjithatë, Rusia është eksportuesi i dytë më i madh në botë i naftës së papërpunuar dhe, pa këtë kufi të vendosur politikisht, Moska do ta kishte të lehtë të gjente blerës të rinj me çmime më të larta të tregut. Prandaj, mekanizmi i miratuar parashikon që nafta ruse mund të vazhdojë të shpërndahet, por vetëm nëse shitet me një çmim të barabartë ose më pak se 60 dollarë për fuçi. Dhe përtej këtij kufiri, kompanitë me bazë në vendet e BE-së, G7 dhe Australisë do të ndalohen të ofrojnë shërbime që lejojnë aktivitete detare që lidhen me naftën bruto të Moskës (tregti, transport, sigurime, pronarë anijesh, etj.).

Perëndimi ka miratuar, me 60 dollarë, një nivel çmimi shumë më të lartë se kostoja aktuale e prodhimit të naftës në Rusi, në mënyrë që Moska të ketë një nxitje për të vazhduar pompimin e naftës së papërpunuar – pasi kjo do të vazhdojë t’i sigurojë asaj të ardhura, edhe nëse kjo e fundit do të jetë kufizuar nga çmimi “i kufizuar”.

“Rusia duhet të ruajë interesin për të shitur naftën e saj,” përndryshe ajo mund të reduktojë furnizimet botërore dhe të rrisë çmimet, shpjegoi një zyrtar evropian, i cili nuk beson kërcënimet e Kremlinit për të ndaluar dërgesat në vendet që miratojnë kufirin maksimal në naftën e saj të papërpunuar. Sipas mendimit të tij, Rusia do të shqetësohet për ruajtjen e gjendjes optimale të infrastrukturës së saj të naftës, e cila do të dëmtohej në rast të ndalimit të prodhimit, dhe për ruajtjen e besimit të klientëve të saj kryesorë të naftës, ndër të cilët dallohen Kina dhe India.rsi-eb

blank

Noel Malcolm, i zhgënjyer nga Perëndimi: Nuk kanë një strategji për Kosovën

Për pak muaj, 18 shkurtin e 2023-shit, Kosova shënon 15 vjet nga shpallja e Pavarësisë. Serbia, jo vetëm nuk e ka njohur ende si shtet, por përtej disa marrëveshjeve të firmosura e pak të zbatuara, e gjithë përpjekja e saj është përqendruar se si të mos ketë një marrëveshje finale, si të zhbëjë njohjet e Kosovës dhe se si të pengojë anëtarësimin e saj në organizmat ndërkombëtarë.

Sir Noel Malcolm, një prej studiuesve më të zëshëm të historisë së Ballkanit, autor i librit ‘Kosova, një histori e shkurtër’, e sheh në faj Perëndimin për këtë situatë ku ndodhet sot Kosova.

“Ajo që do thosha është se që nga 1998-a, trajtimi i Kosovës nga palë të jashtme, ka qenë kryesisht zhgënjyes. Sigurisht ka pasur dukshëm momente të mira: çlirimi i Kosovës nga forcat e NATO-s, mbështetja finale për shpalljen e Pavarësisë në2008-ën, diçka ekstremisht e rëndësishme asokohe. Por në aspekte të tjera ishte zhgënjyese që Perëndimi asnjëherë nuk qe i koordinuar në një strategji për Kosovën”.

Me shpalljen e pavarësisë, Malcolm shënon një mungesë edhe në sjelljen e vendeve të rajonit tonë.

“Një shembull i vogël, por që nuk është dhe aq i vogël. Duhej që të gjitha vendet e rajonit të dilnin në një deklaratë të përbashkët, ku të thuhej: ne e mirëpresim këtë zhvillim dhe ky është një hap i vërtetë dhe jo kërcënim për stabilitetin në rajon, përkundrazi e shkuara ishte e tillë. Kjo deklaratë e përbashkët e vendeve të rajonit do të kishte pasur ndikim të madh në opinionin botëror. Ata nuk e bënë këtë dhe lanë palë të tjera si Rusia që ta konsideronin çështjen e Kosovës si një manipulim të vendeve të Perëndimit për interesat e tyre”.

Historia që nga miratimi i planit Ahtisari dhe deri sot, tregon sipas zotit Malcolm, se Serbia asnjëherë nuk është vënë në presion të barabartë me Kosovën, kur flitet për arritje dhe zbatim marrëveshjesh.

“Planin Ahtisari vendosën që ta zbatojnë në mënyrë selektive. Ai plan kishte një aneks në të cilin thuhej se dosjet me çështje të trashëgimisë kulturore në arkivat e Beogradit do duhej të ktheheshin në Prishtinë. A kanë bërë ata ndonjëherë një përpjekje që kjo të ndodhë? Aspak. Ajo thjesht ka rënë ose përfshirë në çështjet ku të dy vendet duhet të arrijnë kompromis. Por në fakt kur thonë që të dy palët duhet të arrijnë kompromis, përshtypja ime është që ushtrojnë dyfish presion mbi Kosovën se sa mbi Serbinë. Në kuadër të planit Ahtisari, Kosova ka bërë shumë lëshime sa u përket të drejtave të serbëve që jetojnë në territorin e saj dhe ndaj Prishtinës vazhdojnë të kërkojnë lëshime, duke e lejuar Beogradin që të bëjë dhe më shumë kërkesa”.

Por nëse i japim të drejtë shprehjes që çdo e keqe e ka një të mirë, Malcolm shpreson që ky të jetë rasti i mësimeve nga lufta në Ukrainë.

“Nëse ka një ngushëllim… një ngushëllim të vogël nga lufta e tmerrshme në Ukrainë, është që Perëndimi të jetë zgjuar; të jetë në alert tashmë ndaj strategjisë ruse në Ballkan. Shpresoj në rikthimin e vëmendjes së amerikanëve në Kosovë, një vëmendje e larguar pas 2008-ës. Po shpresoj që vendet perëndimore të jenë më të përqendruara në rajon”.

Sir Noel Malcolm është gazetar, historian, akademik filozof dhe analist politik në Angli. Si gazetar spikati në pasqyrimin e me realizëm të situatës në ish-Jugosllavi, aty ku ndodhën dhe konfliktet e përgjakshme në Bosnjë dhe Kosovë. ‘Kosova – një histori e shkurtër’ është libri që ‘New York Times’ e quajti si udhëzuesin më të mirë për hapat që duhen marrë ndaj një katastrofë fatale. Përveç këtij libri dhe tre agjentëve perandorakë, Malcolm ka shkruar edhe studimin mbi historinë e shqiptarëve, rebelët, besimtarët, të mbijetuarit./A2CNN

blank

“Fëmijëve të mi u them të ikin nga ky vend, por unë do rri”, Presidenti i “Hysenbelliu Group”: Me një njeri si Rama ky vend nuk mund të shkojë përpara

Pas hedhjes në erë me 70 kg tritol të “Prestige Resort”, Presidenti “Hysenbelliu Group”, Irfan Hysenbelliu, ka dhënë për herë të parë një prononcim për këtë akt, të cilin e quajti hakmarrje mediatike dhe personale ndaj tij nga kryeministri Edi Rama.

Ai u shpreh ndër të tjera se fëmijët e tij i shkolloi në Londër, por i ktheu në Shqipëri për një shembull investimi në vendin e tyre.

Por pas aktit të sotëm ai tha se ky sulm nuk e demoralizon dhe se do të ringrihet sërish, por nga ana tjetër ai tha se tashmë u thotë atyre që të largohen dhe të investojnë në SHBA apo në Londër, ndërsa vetë ai do të qëndrojë këtu.

“Unë do vazhdoj këtu, fëmijët e mi erdhën këtu dhe kanë marrë një vendim që ata duan të investojnë bashkë me mua, por unë u them të ikin nga ky vend dhe të investojnë në vende të tjera. Me një njeri të tillë nuk mund të shkojë vendi para”, u shpreh Hysenbelliu.bw

blank

Shqetësimi për çmimin e energjisë, rritet blerja e batanijeve, ndryshohen prizat dhe elektroshtëpiaket

Temperatura në ulje, qëndrimi i ngrohtë dhe konsumi i energjisë në shtëpi po bëhet një sfidë e madhe për shumë njerëz. Rritja e kostos së energjisë dhe inflacionit në grupe kryesore si ushqimi e karburanti është kryefjala e ditëve të shqiptarëve, të cilët po rreken të gjejnë zgjidhje të situatës, “pa thyer bankën”. A po ndryshon konsumi nga tetori 2022?

Kriza e kostos së jetesës ka goditur rëndë konsumatorët në vendin tonë në vitin 2022. Fatura mesatare vjetore e ushqimeve parashikohet të rritet më shumë, çmimet e benzinës dhe karburantit të naftës kanë arritur nivelet më të larta. Megjithatë, në muajt e fundit mbizotërojnë diskutimet e rritjes së çmimit të faturave të energjisë.

Në fakt, energjia po gërvisht vetëm sipërfaqen e krizës së kostos së jetesës. Por si kanë reaguar konsumatorët në Shqipëri ndaj krizës së kostos së jetesës?

Si përgjigje, buxhetet e familjeve po ndryshojnë, me nevojat bazë si energjia, transporti dhe ushqimi që zënë një pjesë më të madhe.

Paratë e vendosura për kursime dhe shpenzimet e luksit janë shkurtuar në mënyrë drastike – një prirje e cila pritet të vazhdojë. Konsumatorët po blejnë sasi më të vogla, ose po shtyjnë blerjet. Shumica po u drejtohen zbritjeve ose markave më të përballueshme.

Nga vëzhgimet në treg vihet re se shqiptarët kanë përshtatur sjelljen në të gjitha fushat e shpenzimeve që nga fillimi i vitit 2022, kryesisht kur bëhet fjalë për energjinë, ushqimin dhe udhëtimet, por edhe aktivitetet sociale dhe, madje, edhe kujdesin shëndetësor.

Ndërsa familjet me të ardhura më të ulëta janë goditur më së shumti dhe po ndryshojnë sjelljen në një numër më të lartë se popullsia mesatare, duhet theksuar se edhe në mesin e konsumatorëve me të ardhura mbi mesataren, shumë prej tyre po ndryshojnë sjelljen.

blank
Burimi: INSTAT

Konsumi në shtëpi

Këtë vjeshtë kanë nisur të ndryshojnë zakonet e konsumit në fushën e shpenzimeve për shtëpinë dhe energjinë.

Për shembull, shumë qytetarë deklarojnë se do të shmangin sa të munden ngrohjen për të kursyer energji, ose do të fikin apo do të shmangin pajisje si ekspresi i kafesë, thekësen e bukës, mikrovalën, për të kursyer energjinë elektrike.

Sipas tyre, ndryshimi i lajmërimeve për vendosjen apo jo të fashës së energjisë, nxit më tepër nevojën për kursim, në rast se diçka tjetër ndryshon rrugës.

Në një vëzhgim në disa karburante në kryeqytet (“Kastrati” pranë kompleksit “Deliorgji”, karburanti “Braka” në Selitë dhe “Eida” në TEG) vihet re rritje e kërkesës për gaz. Subjektet thonë se qytetarët kryesisht kërkojnë mjete alternative për gatim.

Përfaqësues të “Aladini Shop” shprehen se është rritur kërkesa për priza ekonomike, të cilat u vendosen burimeve ekzistuese në shtëpitë e qytetarëve dhe reduktojnë deri në 50% energjinë elektrike.

Kërkesat, sipas tyre, mendohet të jenë më të larta, duke marrë në konsideratë se po afrohen festat e fundvitit dhe familjarët vënë dritat në pemën e Krishtlindjes.

Nga “GjejeVetë” thonë se një produkt i cili ka tejkaluar pritshmëritë ka qenë një pajisje dushi, e cila zëvendëson dushet ekzistuese dhe që ngroh-ftoh ujin në kohë të shpejtë dhe me një reduktim të energjisë së konsumuar deri në 50%. Duke marrë në konsideratë që produkti kushton 2990 lekë, kushton më pak se zëvendësimi i bolierit.

Nga “Globe”, dyqan shitjesh me pakicë elektroshtëpiake, deklarohet se kërkesat e qytetarëve për zëvendësim të elektroshtëpiakeve kanë qenë të larta. Sipas tyre, nisën që në muajt e verës. “Ne ofrojmë mundësinë e sjelljes së elektroshtëpiakeve ekzistuese, vlerësimit të tyre dhe blerjen e një pajisje elektroshtëpiake të re, me shtimin e një vlere relativisht të ulët.

Kjo gjë ka pasur interes, kryesisht në zëvendësime sobash, kondicionerësh dhe bolierësh me eficiencë energjie A+++. Duke marrë parasysh rritjen e çmimeve, është pozitive”, – shprehen përfaqësuese shitjesh pranë “Globe”.

Nga “Comodita Home” dhe “Ozdilek”, si dhe në një vëzhgim në Tregun Çam, deklarohet rritje e kërkesave për batanije.

Dikur ka pasur interes për batanijet elektrike, por këtë vit, sipas tyre, s’ka pasur kërkesa për të tillë, për shkak të çmimeve që mund të ndryshonin në konsumin e energjisë. Të pyetur a ka pasur rritje çmimi ky produkt, na informojnë se çmimet e artikujve shtëpiakë janë në nivelet e një viti më parë, me ndryshime të vogla në produktet e importit.

Nga “Mobileri Europa” deklarojnë se ka pasur rritje të kërkesave për të ndryshuar dritaret e shtëpive, sidomos në pallate apo shtëpi private që janë ndërtime përpara vitit 2000. Sipas tyre, çmimet e dritareve plastike kanë qenë në një nivel prej 160-200 eurosh për dritare dhe eficienca e tyre, krahasuar me dritare duralumini, është e lartë.

Përfaqësues të kompanisë “Roefix” shprehen se kanë pasur kërkesa të larta për shërbime termoizolimi. Sipas tyre, kryesisht të brendshme në pallate, sepse marrja e lejeve për shërbime të jashtme është më e komplikuar. Ndërsa në shtëpitë private, kërkohen më shumë të jashtme.

Kjo metodë, sipas tyre, kursen energjinë në maksimum dhe gjithashtu rrit vlerën e pronës, në rast se pronarët duan ta shesin në një të ardhme të afërt.

Si po ndryshon konsumi

Për shembull, shumë qytetarë deklarojnë se do të shmangin sa të munden ngrohjen për të kursyer energji, ose do të fikin apo do të shmangin pajisje si ekspresi i kafesë, thekësen e bukës, mikrovalën, për të kursyer energjinë elektrike. Sipas tyre, ndryshimi i lajmërimeve për vendosjen apo jo të fashës së energjisë, nxit më tepër nevojën për kursim, në rast se diçka tjetër ndryshon rrugës.

Ushqimet

Duke vëzhguar çmimet më të larta, konsumatorët vazhdojnë të reduktojnë produktet jothelbësore. Privimet kanë prekur të gjithë familjen, duke shkurtuar disa shpenzime, ushqime dhe pije, blerje dhe shpenzime shtëpiake. Edhe shpenzimet e supermarketeve janë shkurtuar.

Të pyetur për “Monitor”, qytetarë të ndryshëm në rrugët e Tiranës deklarojnë kanë filluar të blejnë marka me çmime më të ulëta në supermarkete dhe të reduktojmë ushqimet jothelbësore. “Jemi drejtuar te makaronat, orizi më i lirë.

Mish marrim në thertore, kryesisht të grirë. Qumështi, bulmetet, janë shtrenjtuar, i marrim kur i kemi të domosdoshme. Ndonjëherë s’kemi më para për fruta, pasi blejmë perimet që duhen patjetër”, – thotë një zonjë rreth të 60-ave, në dalje të një supermarketi në kryeqytet.

Një në pesë persona të pyetur në dalje të disa supermarketeve të lagjeve “21 Dhjetori” dhe Rruga e Kavajës, pohojnë se po blejnë më pak peshk ose mish.

blank
Ankesa e buxhetit të familjes, INSTAT

Udhëtimet

Agjenci të ndryshme udhëtimi shprehen se ka ndryshuar sjellja e të interesuarve për udhëtime. Duke marrë shkas nga afrimi i festave të Nëntorit, kanë pasur interes të lartë në vendet e rajonit, në oferta kryesisht 3-4 ditore.

Nga “Ilirida Travel” pohohet se në resorte malore në Mal të Zi, Maqedoninë e Veriut apo Kosovë, çmimet kanë qenë thuajse të një niveli me vitin e shkuar dhe qytetarët mendojnë se, ofertat 3-ditore me transport, ushqim e lehtësi të tjera janë tejet në favorshme, edhe se sa qëndrimi në shtëpi për të njëjtën periudhë ditësh pushimi.

Agjenci të tjera deklarojnë se qytetarët po shmangin përdorimin e makinës së tyre, për shkak të rritjes së çmimit të karburantit.

Një e treta e paketave kërkohet me transport sa i përket rajonit. Gjithashtu kanë qenë të leverdishme dhe të kërkuara, kryesisht për qytetet italiane fluturime të lira nëpërmjet linjave ajrore ekonomike.

blank

Burimi: INSTAT

Arsyet

Ka shumë arsye pse faturat e energjisë elektrike janë më të larta këto ditë. Ne jemi ende duke u marrë me çështje të zinxhirit të furnizimit nga pandemia që vazhdon, konflikti gjeopolitik po ndikon në çmimet e energjisë dhe ngjarjet ekstreme të motit po bëhen më të shpeshta.

Të gjitha kanë efekt në faturën e energjisë, qoftë me rritje të konsumit apo çmim të rritur. Për shembull, me më shumë njerëz që rifillojnë udhëtimet e kohës së lirë dhe bizneset kthehen në funksionimin normal, kërkesa për energji është rritur. Ashtu si shumë sektorë, kompanitë e energjisë po luftojnë për të gjetur materiale dhe fuqi punëtore të nevojshme për të përmbushur kërkesën, prandaj, rrisin çmimet.

Por ka një arsye tjetër, shpesh të papritur për fatura më të larta elektrike: tarifa më të larta për atë konsumin shtesë. Me llojet e ndryshme të sendeve shtëpiake, sa më shumë të blini, aq më shumë kurseni për njësi – prandaj, kjo është logjika e blerjeve me shumicë.

Por energjia elektrike është ndryshe. Një tjetër arsye pse fatura juaj e energjisë elektrike mund të jetë e lartë është se po shpenzoni shumë energji. Sipas “Connect4Climate”, rreth 35% e konsumit të energjisë së banesave shpërdorohet.

Barometri

Barometri vjetor i përballueshmërisë së Eurokonsumatorëve, i publikuar në fillim të këtij viti, tregoi tashmë pesimizëm të madh dhe perspektivë të zymtë për financat e konsumatorit, pasi inflacioni në rritje, kriza e vazhdueshme e Covid-19 dhe çmimet e energjisë filluan të godasin vendin.

Që atëherë, efektet shkatërruese të luftës në Ukrainë kanë shtuar edhe më shumë presion mbi çmimet. Euroconsumers ka publikuar rezultatet e një tjetër sondazhi në shkallë të gjerë, të kryer në vendet e pesë organizatave anëtare të tij (Belgjikë, Portugali, Itali, Spanjë dhe Brazil), që tregon se si konsumatorët po përshtaten me këtë realitet (të ri).

Ai zbuloi se shumica e të anketuarve tashmë kanë ndryshuar ndjeshëm sjelljen e tyre – kryesisht në fushat e energjisë, ushqimit dhe lëvizshmërisë. Dhe e ardhmja nuk duket e ndritur, pasi një numër shqetësues i të anketuarve treguan se nuk u ka mbetur asnjë marzh apo kursim për t’u marrë me rritjen e çmimeve në të ardhmen.

Duke vëzhguar çmimet më të larta, konsumatorët vazhdojnë të reduktojnë produktet jothelbësore. Privimet kanë prekur të gjithë familjen, duke shkurtuar disa shpenzime, ushqime dhe pije, blerje dhe shpenzime shtëpiake. Edhe shpenzimet e supermarketeve janë shkurtuar.

blank

Monitor

j.l./ dita


Send this to a friend