Ruzhdi Gole
Përtëritje dhe cene
(prozë mes poetëve)
– Ç’është kjo gjëagjëzë që po zbret prej qiejve poshtë? Ç’është ky këmbalec që hidhet përpjetë? Kjo e qarë që s’të nëm, kjo nëmëzezë e re?
– Asgjë, asgjë veç endërrimi yt është, shkalafitja jote. Të ndjekin hijet e gjumë-përgjumjes tënde.
– Më ndjekin hijet? Asnjëherë. Të duket ty sikur hija më ndjek mua, jo, jo është njeriu që e përze hijen.
– Të jetë e vërtetë kjo? Hija na vjen pas, na del hera-herës edhe përpara, por s’na mbulon dot, kështu që hija është ajo që përhera na ndjek…
– Gjithçka bën hije: pema, kangjellat, kisha, minarja. Aty bëjnë hije, aty bëjnë dritë, vezullojnë, zbardhen, ndizen.
– Ndonjëherë edhe ftohen.
– Në të vërtetë pema bën hije të gjelbër, por neve kjo hije na duket e hirtë. Kisha bën hije të harlisur mbi dhe, por hija e saj në na duket e rëndë.
– Po minarja?
– Minarja jemi vet ne, njerëzit, gjithë jetën në këmbë. Hija jonë është e ndritshme dhe e tretshme, përtëritëse dhe dinake, gazmore dhe plot hidhërim.
– Sa rron hija mbas njeriut?
– Njeriu rron më gjatë se hija e tij. Çka po i duhet njeriut gjithë jetën hija? Veçse për ta kërrusur. Hija i teshtin para fytyrës njeriut. Njeriu hidhet përpjetë, hap krahët sa mundet, e flak tej bastunin e hijes.
– Paska bastun hija?
– Hija është vetë bastuni.
Gjithçka ka hije në këtë botë?
Gjithçka pra. Ka hije të zeza e të përjetshme si thepisja, gremina, gjeratorja. Këto janë pak para hijes së mosmirënjohjes. Hijet në natyrë janë shembëllimi i njeriut.
– I kujt njeriu, nga cili planet? Gjithë fantazira ti. Lermë tani të shoh detin…
– Deti ka kohë që po na sheh. Deti ka hije të bukur, hije t’rëndë madhështore.
– Askush nuk e xan hijen e tij e t’ia flak tej shpatullave të kaltra?
– Askush. As deti vetë nuk do të jetojë pa hije se pastaj i zemërohen edhe njerëzit, edhe stinët.
– Deti nuk është gjëagjëzë, nuk është as me kalorës siç themi ne për dallgët.
– E pra, se gjithandej jemi mbushur veç me kalorës dhe me helmeta. Sikur rrisim veç kuaj e gatuajmë veç bakër, hekur e çelik.
– Gjerdanë kemi sa të duash, por në ç’punishte u derdhën ato? E dimë, bëjmë sikur s’e dimë. Ca prej tyre nuk janë xhevahirate, por janë prangat tona. Të padukshme, kërcënuese, kokëshkreta.
– Po zogjtë kur fluturojnë i marrin me vete hijet e tyre?
– Zogjtë kur fluturojnë nuk kanë asnjë hije në vete. Kanë vetëm rreze, pika shiu, ndonjëherë edhe pika loti.
– Pse qajnë zogjtë?
– Qajnë e mallohen kur shtegtojnë diku tjetër. Veç e qara mund të jetë pak, fare pak hija e tyre. Pastaj zogjtë harrojnë shpejt, ledhen në krahët e njëritjetrit, ledhatojnë sqepat. Fluturimet dhe foletë e reja të tyre kanë gracka të reja.
– Oh, sa keq më vjen për zogjtë, sa keq…
Ç’është kjo këlthitje, ky kamxhik?
– Ështe ëndërrimi yt i dytë, fantazia në la minor e motit
– Dikë po rrahin, po e shqepin në dru, po e rrëmbejnë, e përdhosin, e mbysin në lum.
– Natyrë, moj natyrë e gjallë, plot fruta dhe valë, a nuk e sheh këtë skenë, këtë skenë e qajnë edhe vet të vdekurit?!
– Lëre Mëmëzonjën të shplodhet paksa, ndoshta veron në alpe a kridhet në Adriatik. Se kjo mëmëzonjë e ky At aq të plotfuqishëm, (ti afroju dhe besoj kujt të duash në lirinë tënde të re e të vërtetë, të pacak e shpesh të cunguar,) pra kjo zonjëmëmë e ky dheat’ është vetë njeriu.
– Frymori që ne e duam dhe i anashkalojmë me të keq e pa të keq, që e nderojmë, i ngrejmë piedestal.
– Në të vërtetë sa e ngrejmë në pedestal e vrasim, e zbresim q’andej, e lajmë e shplajmë, e mbështjellim me çarçafin e hijes, e shtijmë në arkmort.
– Vërtet, mëse e vërtetë kjo. Shpallim të djegur heroizmin e frymorit përmes çdo nekrologjie tek porta e bashkisë, në det, fushë e mal.
-E vërtetë kjo, mëse e vërtetë…
– Buqetat me lule janë laraska të helmatisura, që mund të na helmatisin edhe ne të gjalleve.
– Ooo, sa e vërtetë e rëndë kjo?!
– Mbas kësaj dite ne ndoshta jemi më pak të gjallë.
– Të shkalafitur sa s’bëhet. Para nesh, pas nesh, mbi kryet tona vërtitet hija e gjelbër e një peme që përndjek hijen e zezë të vetë hijes.
– Po ç’është kjo: e vërtetë, vërtet e vërteta, lajthitje?
– Eshtë ëndrra ime e fundit, o mik!
RUZHDI GOLE
CAK AGU
(prozë)
-Po dremit ? Po dremit me nge? Me sytë në këmbë dhe mbëdhe qepallat ?
-Lermë në joshjen time edhe ca, o i frymëzuar.
-Ende joshesh ti kërcure? Të janë tharë gjinjtë.
-Ty të janë ngufatur gjunjtë.
-Eh, me nge duhet fjala, me nge. Se të bëhet halë në fyt- belbëzova. -Sa e mirë ke qenë ahere…?
-Kur ahere? Tani jam më e mirë.
-Tani më duhesh tepër, thatanikja ime!
-Po, po o fluturak, me sherre në bark.
-Fli gjumë, fli o kërcure. Dhe mos gërhit se e gërhitura jote m”i hedh mustaqet tërpjetë.
-Fli ti, po rri zgjuar unë, pastaj ti…
-Ooo, si e gjete këtë, gjumi dhe nata janë yshtje. Të shplodhin kokë e këmbë.
-Pse, me tërë mend do flesh sonte? Rrijmë një natë zgjuar. Leri fletët të flenë. Mjaft u kapite mbi to.
-Oj, zonja ime, rri a s’rri unë mbi ato fletë, gishtat e mi mbi partitura janë përhera.
-Vret kotnasikoti mëndjen, o dirigjent. Ti i di përmendësh të gjitha partiturat. Gjenerali im pa spaleta.
-U gradova prej teje?. Faleminderit, moj shtrigëz e butë. Shtrigë a shtrigëz më je. Më je e më deh. Po koha ecën edhe po s’ecëm ne!.
-Kush na i rrëmben neve kohën? Tani kemi orë pafund, sa të duash.
-Ne, njeritjetrit, ia rrëmbejmë. Ajo ne na mban, ne s’e mbajmë dot. Tani jetojmë më pak në kohë.
-Të hipi mërzia ?
-Kohën neve na i rrëmben frika, na i rrëmben vrap e papritura, naivja dhe…
-dhe orkestra e botës, o muzikanti im…
-T’i mori mendttë nata a joshja moj? Gjithë huqe je e tëra.
-Huqet aty më ikin, aty më kthehen prapë. Huqet natë duan për t’u rrëfyer Mua, sonte, më erdhi nata për rrëfenjë.
-T’i lemë rrëfenjat tani…
-T’i lemë ? Po nuk na lenë ato. Ti, e njeh Zyrhanë? Zyrhanë “e tymosur” pëshpërisin graria. E ka shkelur ajo, … shkelur herë – herë.
-Njeri i qetë, i urtë burri i saj, Nehati. Është rroptuar gjithë jetën në minierë.
-dhe kur vinte në shtëpi i rraskapitur, qymyr e tym i gjithi, lahej e shplahej shpejt e shpejt. Edhe gjellën e mbllaçiste të ftohtë nga uria. Shtriqej e flinte me shpinën kthyer Zyrhasë. Po Zyrhaja donte burrë për dyshek jo për jorgan. M’i ka rrëfyer “e tymosura” të gjitha. Pse m’i ka rrëfyer as sot s’e di.
-0 shtriga ime, po ti paske fjetur në dyshek të botës? Të mbys, qe besa, tani në …
(Nuk besoja se isha mpakur ngaqë e joshja ende gruan time.)
-Jo, jo, o kapedani im! M’i ka rrëfyer Zyrhaja vet ..
-Për të të nxit’, për të të joshur edhe ty ?
-Ç’pjellor qënke sonte nga mendja, o i frymëzuar?
-Sot, kur hyra në treg, m’u kujtua Grigori, im vëlla. Gjithë jetën me kandar në dorë. Aty i mbylli sytë. Mua më peshojnë rëndë gurët e jetës së tij.
-I miri Grigor…
-Nesër ka përvjetor. Do të shkojmë në vorreza. ?
-Shko ti. Unë kam shkuar, kam shkuar disa herë. Vetëm ose me Zyrhanë.
-Po ç’do Zyrhaja tek im vëlla? Veç një përshëndetje kanë pasur.
-Po, po, veç një përshëndetje. Zyrhaja shkon tek nja dy-tre të njohur, lutet, qan e qesh, u kujton atyre bëmat, ata i kujtojnë amanetet dhe i rrëfejnë varroshin e burrit të vet se ajo e harron shpesh. Burri i vet ka vdekur para tyre.
-Mbas varrimit dreka e mbas drekës kush ka mundur i pari i ka ngritur fustanin Zyrhasë ?- e cyta unë fjalën.
-Mjaft, o karafil im, karafil dhe gjeneral plot spaleta.
-Ooooo, qënkam me spaleta tani, moj tollumbace ? Po pse ke shkuar ti tek im vëlla?
.S’kam frikë të ta them sonte : e kam dashur Grigorin, e kam puthur. Dhe më erdhi keq, shumë keq kur vdiq. Tani, i vdekur, më dhimbset.
-Çfarë thua, moj?Tradhëtisht? Pas syve të mi? Ooo, ç’marri e zezë kjo, ç’meritje.
-Unë doja tek ty burrin burrë edhe më tepër. Nuk e gjeja, e gjeja rrallë. Ti gjithë jetën provave, koncerteve, turneve, prandaj,…prandaj guxova njëherë, iu afrova e putha me rrëmbim Grigorin. Ai u skuq. Desha ta ledhatoja, ta joshja. Por ai asnjëherë nuk e donte këtë, asnjëherë…
-O Grigor vëlla, sa s’të paskam njohur, sa i mirë paske qenë!!! O i miri Grigor…
-Mjaft më me pikëllimin tënd tani.
-O i shenjti vëlla…
-Mjaft, të lutem…Më duket se u zbardh, U zbardh më shpejt se përhera. A do shkojmë bashkë në vorreza ?
“Mos u largo nga familja”, amaneti i Abaz Kupit më 1944 për djalin para arratisjes! Dy arrestimet e Fatbardh Kupit
“Jam i dehur nga urrejtja”, dëshmia e Mehmet Shehut për vrasjen e 80 nacionalistëve! Masakra në Lushnje më 1943
YLLI MEÇAJ I VLORËS – ARTIST KOMBËTAR SHUMËPLANËSH- Nga Albert HABAZAJ
KJO ËSHTË E SOTME- Poezi nga PABLO NERUDA – Shqipëroi: ELIDA BUÇPAPAJ
NGATËRRESË NË TRENIN BALLSH-TIRANË-Tregim nga Shkëlqim HAJNO
PREJ 800 JAVËSH ME GAZETËN LETRARE DHE KULTURORE “NACIONAL” Nga dr. Mujë BUÇPAPAJ
Kuvendi e kalon në parim projektligjin për Byronë Shtetërore për Konfiskimin e Pasurisë
Atdheu nuk je ti ! Nuk di kush e ka mbushur atë sallën e Pallatit të Kongreseve në Tiranë, por ata nuk më përfaqësojnë mua Nga Arben Kallamata
Kosova dhe Shqipëria synojnë të bashkëprodhojnë pajisje ushtarake
Haziri i LDK-së: Jemi në konsultime me LVV-në për një marrëveshje për presidentin
‘…e more mesazhin…’ – AKSHI, grup ku niseshin e-mailet e ‘qepjes’ se tenderava, rrëfimi në SPAK i Emirton Sulit – Nga Elton Qyno – Syri.net
Çfarë dihet për kartelin ballkanik të drogës, anëtarë të të cilit u arrestuan në Mal të Zi?
