Nazif Destani ka një pasuri të llogaritur në më shumë se tre miliardë dollarë. Është president i “Ecolog International” dhe ka kompani biznesi në 39 shtete.
Është vëllai i aktorit të njohur Blerim Destani.
Kompania ka gjithashtu në pronësi klubin e futbollit Shkëndija të Tetovës në Maqedoninë e Veriut.
Nazif Destani
2 – Nicolas Berggruen Moisiu: Dy miliardë dollarë
Nicolas Berggruen Moisiu zotëron një pasuri mbi 2 miliardë dollarë.
Është nipi i aktorit të famshëm me origjinë shqiptare Aleksandër Moisiu (djali i së bijës).
Ka zgjedhur të jetojë duke udhëtuar nëpër botë. Në 2011 u bë i njohur pasi shpenzoi rreth 12 milionë paund në një fushatë për të shpëtuar Kaliforninë nga borxhet, – raporton Dita.
Nicolas Berggruen Moisiu
3 – Sahit Muja: Dy miliardë dollarë
Sahit Muja zotëron Kompaninë Bytyçi të mineraleve, ka një rrjet restorantesh dhe merret njëherazi me ndërtim.
Në Turqi është ndër aksionerët e Turk Alpanslar. Aktivitetin e ndërtimit e zhvillon në Shtetet e Bashkuar. Pasuria e tij shkon deri në 2 miliardë dollarë.
Sahit Muja
4 – Samir Mane: 1.2 miliardë dollarë
Samir Mane është president i Balfin Group. Ai hapi në Shqipëri të parën qendër tregtare dhe park logjistik.
Pas rënies së komunizmit ka emigruar në Austri, ku studioi për gjeologji dhe punoi disa kohë atje. Më pas startoi kompanine e tij të parë të biznesit në 1992. E nisi me pajisjet elektroshtepiake, sot drejton një rrjet të gjerë kompanish me pasuri që shkon në 1.2 miliardë dollarë.
Samir Mane
5 – Behgjet Pacolli: Mbi 1 miliard dollarë
Behhjet Pacolli drejton biznese të shumta dhe është i vetmi nga miliarderët me origjinë shqiptare që është angazhuar drejtpërdrejt në politikë.
Angazhimin me një parti që e ka krijuar vetë e nisi në 2014. Në një deklarim fillestar të atij viti, u llogarit një pasuri rreth 215 milionë euro, në 2022, kjo shifër ka arritur në mbi 1 miliardë, – raporton Dita.
Në situatën e sotme rregjistri i qeveritarëve të korruptuar është në faqet e fundit dhe duhet një i ri me më shumë fletë, për të ardhmen.
Po përmend punën e shkëlqyer të opozitës me denoncimet e saj pranë SPAK-ut, ku sigurisht punën më të madhe e ka bërë Partia Demokratike.
Një punë e lavdërueshme që ka nxjerrë në dritën e diellit jo vetëm në Shqipëri por në Europë e Amerikë se Edi Rama është një aventurier, që për t’u pasuruar dhe mbajtur pushtetin po fal e jep me qera gjithçka me vlerë që ka Shqipëria, Atdheu i shqiptarëve.
Veç vjedhjes së parave publike, nëntoka e Shqipërisë, veçanërisht nafta dhe mineralet, pasuri miliardëshe u janë falur të huajve dhe punonjësit në këta sektorë bëjnë një jetë skllavi. Që nga viti 2013, KM-ja po jep me dhe pa qera ( transparencë zero) 10 ha në Lezhë për burg në llogari të Italisë, një fshat të tërë (minë me sahat) muxhahidëve iranianë, që as Zoti nuk e di me se merren, tokë e det falas arabëve, Portin e Durësit me vlerë 2 miliard euro, grekëve nja dhjetë ha në Roskovec për termocentral, francezëve tokë pa hesap për park, ishullin e Sazanit që Ivanka tani posht e përjetë shprehet “Ishulli im i dashur,” tokë në Pashaliman një biznesmeni italian, ish bazat detare, vende të bekuara nga zoti oligarkëve e të huajve etj etj.
Tashmë në këtë zhvatje ( po i rrjepin dhe lëkurën) të ethëshme, që po i bëhet popullit shqiptar del ( do dalin dhe të tjera) dhe problemi i rrethimit të bregdetit dhe detit me tela me gjemba, që ruhet nga policia e shtetit, rreth 600 ha tokë kryesisht pylli i virgjër dhe 15 km bregdet. Një grup i vogël vlonjatësh mëtuan të bënin një protestë diku në Portonovo. Habia ishte e madhe: As repartet ushtarake dhe burgjet e Enver Hoxhës nuk kanë qenë të rrethuara me me mur teli katër metra të lartë zbukuruar më tela me gjemba si në Gaza. I pyetëm këta policë bij të popullit, ( doli që ishin bij të rilindjes) se çfarë mbronin aty. Ata rrinin drejt e tundin shkopinjtë e gomës. Vlora me ata pak vlonjatë që i kanë mbetur do të dijë:
1. Toka e rrethuar është pronë private apo e fshatarëve të zonës!? Kryeplaku i Zvërnecit tha se janë toka të zvërneciotëve dhe ai kishte qenë kryetar i ndarje së atyre tokave. Kujt i fshihet kryeministri?
2. Flitet për zhillim dhe përparim. Dakord. Po pse nuk i bëhet me dije popullit të atyre zonave ky plan zhvillimi? Banorët njëzëri pohonin se pasi të rruhet e qethet mirë me brisk berberi pylli mijëra vjeçar, do ndërtohet një qytezë me pallate e vila për izraelitët, që e kanë blerë tokën!?
3. Çfarë përfitojnë banorët e atyre zonave nga ky zhvillim? Do dalin si rruar qethur apo do vihet parrulla: Ndalohet hyrja për qentë endacakë dhe banorët e Zvërnecit, Nartës e Akërnisë!
4. Pse hesht opozita e bën gjumin e Ariut tani në prag vere, për këtë gjëmë që po i bëhet Vlorës dhe Shqipërisë!?
5. Të gjithë ato vende që pëmendëm në hyrje të shkrimit përfshi Sazanin dhe bregedetin e Zvërnecit, për 99 vjet nuk do të jenë nën sovranitetin e Shqipërisë.
Po Shqipëriza një ishull mezi e ka dhe është kaq e vogël e nuk ka tokë, për të dhuruar e shitur horrat e Shqipërisë. Ka shumë shtete në botë që nuk lejonë shitjen e tokës të huajve. Opozitë e madhe PD dhe ju çerrat e vegjël që doni pushtet Arlindi, Agroni dhe Adriatiku, mos ua ka ngrënë macja apo maçoku gjuhën që heshtni si gurë varresh?
Po dhurohet e shitet Shqipëria nga tradhëtari Rama!? Si ju zë gjumi juve që kërkoni të merrni pushtetin? Po edhe në qofshin biznesmenë amerikanë apo bijtë e Trampit, ju do të falni copa nga mishi i Atdheut, që është larë me gjak shqiptari për të ardhur në pushtet!?
Dmth ju me pjellat e tuaja të siguroni të ardhmen prej miliarderësh, duke shitur atdheun? Kërkoni transparencë dhe protestoni, ndryshe edhe ju jeni po aq tradhëtarë sa Edi Rama në lidhje me Shqipërinë!
Propozimi për vendosjen e një takse prej 10 euro për automjetet që hyjnë në Prishtinë nga komunat tjera, përveqse e padrejt dhe denigruese është edhe diskriminuese për qytetarët e Kosovës.
Tarifë antiligjore për gjobitjen e qytetarëve
Vendosja e taksës prej 10 është kufizim i të drejtave të qytetarëve të Kosovës, i cili mund të krijojë efekt ‘domino’ duke i nxitur komunat tjera vendosjen e tarifave për qytetarët e Prishtinës.
Kjo masë ndëshkuese përveqse antiligjore në aspektin juridik, është shkelje e parimit të barazisë qytetare, kufizim i lëvizjes dhe ndëshkim i të gjithë qytetarëve të Republikës së Kosovës!
Nuk ka bazë ligjore me të cilën Komuna e Prishtinës mund ta vendosë këtë tarifë.
Mund të jetë në rregullore e paparamenduar mirë apo e menduar keq, sikur që ka bërë edhe me “Prishtina Parking” që të mbledhë para, shqiptoi gjoba për qytetarët, apo sikur tarifa për hyrje në QKUK për gjobitjen e familjarëve të pacientëve, tarifa këto që nuk i gjenë në asnjë vend të Bashkimit Evropian, e madje as në rajon!
Një vendim i tillë do të krijonte precedent për komunat tjera dhe do të sillte pasoja zinxhirore.
Nëse krijohet një precedent i tillë, atëherë çdo qytet do të ketë të drejtë të vendosë tarifë. Për çka, do të krijohet një kaos i tërësishëm antiligjor në Republikën e Kosovës!
Kjo përveqse nuk paraqet zgjidhje, është zgjidhje e kundërligjshme. Nuk mundet kryetari i Prishtinës, Përparim Rama të vendosë me kokën e tij, as ta marrë modelin e Londrës apo të Venedikut ta vendosë në Prishtinë.
Në asnjë vend të rajonit dhe as të Bashkimit Evropian nuk ka praktika të tilla dhe masa reciproke mes qyteteve!
Pra, ky është një veprim i pamenduar mirë që nuk e zgjidhë probleimin e trafikut urban dhe ndërurban, përkundrazi e komplikon akoma më tepër lëvizjen e lirë të qytetarëve të Kosovës.
Problemet në trafikun urban të Prishtinës nuk zgjidhen me tarifa, por me investime në infrastrukturë dhe organizim më të mirëfillt të qarkullimit të automjeteve dhe qytetarëve.
Ka shumë zgjidhje alternative për evitimin e kaosit urban në kryeqytet, me ndërtimin e parkingjeve të mëdha në periferi të Prishtinës, ku, nga aty qytetarët me transport publik të subvencionuar nga komuna do të shkonin deri në destinacionin e dëshiruar.
Në fund të këtij shkrimi po e ceku edhe një fakt për lexuesit e rreshtave të mësipërm. Siq dihet, Përparim Rama, në fillim të këtij viti kishte paralajmëruar taksën prej 1 euro për të gjitha makinat që vijnë nga komunat e tjera e hyjnë në Prishtinë, mirëpo tani po i duket pak kjo gjobë! Taksën prej 1 euro për makina dëshiron ta bëjë 10 euro, kurse 1 euro për të gjithë personat jorezident që hyjnë në Prishtinë!
Kësaj çmendurie avanturiere, do t’i thoja kështu: “Prishtina nuk është Venedik o Përparim, por as aty nuk ka tarifë diskriminuese siq e ke menduar Ti. Venediku edhe pse vendi më i vizituar në botë, nuk ka tarifë hyrëse për makina dhe as për persona fizik.
komandantin e Forcës së Sigurisë së Kosovës, gjenerallejtënant Bashkim Jashari, Gjenerali Chris McKinney, zëvendësdrejtor i Komandës Evropiane të SHBA-së (USEUCOM) tha:
“Përparimi që kemi arritur së bashku pasqyron forcën e angazhimit tonë për një Evropë Juglindore të sigurt, të qëndrueshme dhe të begatë”!
Do të ritheksohej veçanërisht mbështetja e vazhdueshme e Shteteve të Bashkuara të Amerikës për modernizimin e mbrojtjes së Kosovës
E unë, në fund të këtyre rreshtave, i menduar thashë: sa e leçitur Kosova (për ç’murmuron ndonjëherë presidentja e rënë), sidomos nga dalëzotësi përtej Atllantikut!
2.
Orë hipokrizie
” Asambleistët e LDK-së janë janë ura kryesore e komunikimit mes popullit dhe institucioneve”…
(V. Osmani)
Gjeniale! Vërtet!
Rrjedhimisht, saherë klani i deputetëve lëdëkëistë gjendet në opozitë, këputet, si peri i hollë, fija që vegëzon popullin dhe shtetin.
Athua? Sa dramatike!
Por jo!
E para, kjo s’është veçse nië marrëzi e kulluar. Madje, keqkuptim shkollor i demokracisë. Në fakt, sikur bëhet thirrje për suspendimin real të saj. Sepse, kur një parti kultivon e vetme këtë përlidhje, aherë, pasojisht, instalohet autokracia, klasike ose e mbirë nga një farsë zgjedhore.
Pastaj, ky ftillim shpjen dhe në shfletimin e saj biografik.
A s’ishte vetë kryepare shteti në një kohë kur deputetët lëdëkistë ishin në opozitë? E pra, kur popull e institucione paskan qenë në ekskomunikim të plotë?
Çfarë agonie e këtij shteti të gjorë!
Por ajo ishte gjithë motin e heshtur deri në përvujtní. Dhe ka
vijuar të kryej punët kryeulur duke bërë shërbesë të bindur për institucionet qeveritare.
Ah, ç’hipokrizi aherë, e poshtërsi sot!
3. Kronikë mjerimi
a.) Survejimi etik
Në Gjermani ka një Këshill federal etike!
Pak i njohur. Madje, për dijen time, i rrallëgjendur rretherrotull..
Dhe cili është fushëveprimi i tij?
Interesant: pas një kohe, kur zgjedhjet mbarojnë e qeveritë konfirmohen apo ndryshojnë, dinjitarët e tij vëzhgojnë kujdesshëm realizimin e premtimeve parazgjedhore.
Kushedi sa punë do t’u dilte verdiktarëve moralë në Kosovë!
Abdixhiku, i dyti, i poshtëvënë, i lëdëkë-së thotë në Klinë: Zotimi ynë konkret – rritje e pagave dhe punësim i garantuar për të rinjtë!
Ashtu si dihet, në grupmoshën e të rinjëve aderojnë akademikë të diplomuar, shkollarë gjimnazesh, ndjekës profesionesh të veçanta e të tjerë.
Dhe, vini re, të gjithë, me të shfaqur interesin, fillojnë punë. Qenkësh e garantuar si ajri i athët mëngjesor…
Sa ideale!
E tillë që të kujton Schlaraffenlandin e ëndrrave mistike! Aty ku bollshmëria jetike është e pasosme…Apo, mbase, ka dëgjuar parathënien e Elon Musk-ut se, mbas 10 a 20 vjetësh, puna do të mbetet një opcion i lirë! Dhe, kështu, premtimi vjen i mbarë…
Epo ç’është Europa, ore, ku rinia bredh, shpesh mërzitshëm, tregjeve të punës. Madje, tani është ajo që do të rreshtohet pranë dyersh të ambasadave gjithandej, për një vizë të bekuar pune në Kosovë!
Por një Këshill etike, i largët si yjet, do të skandalizohej që në fill për gënjeshtrën e tejdukshme, të paftyrë e ordinare…
b.) Një mësim i rrallë
Pjesa dytësore e duo-s lëdëkëiste, Abdixhiku, në ngasjen edukative për profilim të lartë, do të veçonte dhe një moment të epërm familjar.
Nga nëna e vajzat mësova, pohon ai, për fuqinë e femrave në jetë…(Domethënë bashkëshortja e vet përjashtohet ftohtësisht nga një përvojë e tillë!)
Po referenca është krejt e mangët. Ai duhej të rr’fente më parë se ç’kanë për të mësuar ato prej tij?!
4.
Fushata elektorale fizike…
Lexova: Rrënohet pompa ku do të ndërtohet objekti i Ministrisë së Bujqësisë. Dhe arrestohet kandidati i PDK-së për deputet që pengoi punimet.
Tashmë retorika e pafat dhe premtimet e zjarrta, me gjasë, nuk mjaftojnë. Lënë pas zbratirë e mosbesim.
Elektorët i thërrasin kujtesës së largët…
Ndaj dhe nga frika e këtij dyshimi elektoral, do të vinin në përdorim metodën e përzier revolucionare: fjalën dhe kazmën!..
5.
Ju flet “Vllasti”
‘’Kurtit po i pëlqen qeverisja pa institucione. Boll e ka “Qeverinë në detyrë”, flet A. Vllasi.
E dini saherë është zgjedhur i parë, ky vetë, në procese të drejta, shumëpartiake dhe të lira?
Ishte vetë ylli i demokracisë!
Aq sa dhe mori nofkën fisnike A. “Vllasti” (pushteti) që i dorëzohej maturisht nga Serbia nënë.
(Një ish-nomenklaturës i kohëve autonomiste, A. Zatriqi, tani i ndjerë, njihej për humor të zi inteligjent.
Ishte një event rasti dhe, ndërsa shihte Vllasin të digjej për të marrë post ambasadori, i afrohet e i thotë: mos u bëj merak Azem se, nëse nuk do të jesh ambasador i Kosovës në Beograd, aherë do të vijsh ambasador i Serbisë në Prishtinë.)
Ndaj dhe duhet dëgjuar me respekt e mirënjohje fjalë e tij.
E Vllas(t)it të paharruar…
6. Mision i beftë
Tani, në mbarim, ikim pak nga Kosova për prehje. Dhe këtë flladitje ofron – kush tjetër pos marrëzisë!
Erazmo i Roterdamit i thurte odë madhërisë së saj. Sa e mërzitshme do bëhej bota nga mendimtarët, thoshte, pa ndërhyrjen e marrokërisë në jetën mjerëzore.
Ja, pra, një prurje e re: me sa lexova e pashë, presidenti shqiptar, B. Begaj, paska shkuar në Haxh.
Në të parë, mu duk se kishte veshur, për nostalgji, një mantel mjekësor. Pastaj nuk doli veçse një pelerinë e bardhë. Më e bukur se manteli apo kostumi civil presidencial.
Shqipëria është një shtet laik. Dhe raporti me fenë, ndaj, është krejtësisht privat.
Që këtej dalin dy përfundime të rënda: shkelja e kushtetutës, e para dhe, e dyta, çorientimi identitar shqiptar, si një mesazh i trishtë për Europën.
Dhe, për pasojë, ai duhet të zhveshë epoletat dhe nga president – të përfundojë në Haxhi Bajram Begaj.
Oh, ç’mjerim: uji (si do thoshte populli), soset e shqiptarët mbyten…
7.
Në mbyllje fare, evokim i një pene tehmprehtë:
“Pra, nji herë e pikë ma sʼparit
Po i diftoj rodit tʼShqiptarit
Se ktu sʼkndoj burrninʼe tʼParit,
As trimnit e ndoʼi luftarit,
Veç nji gaç, nji zog gomarit…!”
Është Fishta, ky klasik i Dritës dhe Rojës së atdheut…
Banorë të Zvërnecit protestuan të shtunën kundër punimeve për ndërtimin e një resorti në zonën e mbrojtur Pishë Poro-Nartë, në jugperëndim të Shqipërisë, mes kundërshtimeve për ndikimin në mjedis dhe mosmarrëveshjeve mbi pronësinë e tokës.
Protestuesit tentuan të hynin në kantierin e ndërtimit dhe u përleshën me punonjësit e sigurisë private të kontraktuar nga kompania “Zvërnec South Adriatic Development”, e cila po kryen punimet.
Protestës iu bashkuan edhe aktivistë të mjedisit, të cilët kundërshtojnë projektin duke argumentuar se po dëmtohet një zonë e mbrojtur me rëndësi të veçantë për biodiversitetin.
Pas protestës, kompania “Zvërnec South Adriatic Development” reagoi përmes një deklarate, duke thënë se investimi po zhvillohet në përputhje me legjislacionin shqiptar dhe se rrethimi është vendosur në një pronë private të blerë ligjërisht.
“Projekti i ndërtimit, ashtu si edhe ai mjedisor, po finalizohet nga disa prej studiove më të mira në botë dhe, sapo të përfundojë, do të bëhet publik. Investitorët kanë një histori të pakontestuar biznesi dhe zotërojnë kompani të listuara në bursat ndërkombëtare”, thuhet në deklaratën e kompanisë.
Sipas saj, investimi pritet të arrijë vlerën e 4 miliardë eurove dhe të krijojë rreth 10.000 vende të reja pune.
Një ditë më parë, kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, kundërshtoi pretendimet e organizatave mjedisore dhe aktivistëve se shteti po i jep investitorëve tokë publike në Zvërnec.
“Mbi gjithë këtë është krijuar zhurma e një lajmi të rremë se shteti po fal Zvërnecin. Shteti nuk po fal asgjë. Ajo është një pronë private dhe investitorët e përfshirë janë tejet seriozë, të cilët atë pronë e kanë marrë nga privatët”, tha Rama.
Ai shtoi se shteti ka interesa pronësore vetëm në pjesën e projektit që lidhet me ishullin e Sazanit dhe se negociatat për këtë projekt ende nuk kanë përfunduar.
Megjithatë, aktivistët e mjedisit dhe banorët e zonës thonë se punimet po zhvillohen në kundërshtim me interesin publik dhe po dëmtojnë një zonë të mbrojtur.
Joni Vorpsi, drejtues i shoqatës “Protection and Preservation of Natural Environment in Albania”, tha se punimet përbëjnë “një masakër kundër natyrës”.
“Zona është e mbrojtur dhe ndër më të rëndësishmet për biodiversitetin. Jemi kundër një investimi të tillë sepse e shohim si shkatërrues. Ka mbi një muaj që makineritë hyjnë pa leje mjedisore dhe po dëmtojnë habitatin. Çfarë vlere ka një zonë e mbrojtur kur nuk mbrohet nga autoritetet?”, tha ai.
Sipas Vorpsit, në terren janë kryer punime si rrethimi i zonës me tela me gjemba, hapja e rrugëve dhe shkulja e pemëve, pa u zhvilluar më parë dëgjesa publike dhe pa u bërë publike lejet përkatëse.
“Ne e kemi denoncuar publikisht këtë situatë. U takuam me ministrin e Mjedisit, i cili na tha se po kryhen studime gjeologjike, por kjo nuk është e vërtetë. Aty po bëhen punime dhe po shkatërrohen duna shekullore”, tha ai.
“Inspektorati i Mbrojtjes së Territorit na tha se subjekti ka leje, por në tabelën e vendosur në kantier nuk figuron as leja e ndërtimit dhe as vendimi për ndikimin në mjedis”, shtoi ai.
Vorpsi tha se nxitimi për të zhvilluar punimet mund të lidhet me detyrimet që Shqipëria ka marrë në kuadër të procesit të integrimit evropian për ndryshimin e ligjit për zonat e mbrojtura.
“Në vitin 2024 u ndryshua ligji për zonat e mbrojtura dhe u lejua ndërtimi i resorteve me pesë yje në këto zona. Në kuadër të negociatave me Bashkimin Evropian, Shqipërisë i është kërkuar të rishikojë dispozitat problematike të këtij ligji. Para se të ndodhë kjo, po nxitohet të kryhen punime”, tha ai.
Banorët e zonës kanë organizuar edhe më parë protesta, duke pretenduar se prona e tyre po u merret në mënyrë të paligjshme.
Kostaq Konomi, kryeplak i Zvërnecit, tha për Radion Evropa e Lirë se banorët nuk do të lejojnë që t’u merret prona padrejtësisht.
“Jemi në procese gjyqësore që nga viti 2004. Së fundmi, Gjykata e Lartë e ka kthyer çështjen në Gjykatën e Vlorës, por ende nuk është marrë në shqyrtim. Si mund të ndërtohet kur çështja është ende në gjykatë? Jemi në konflikt me një biznesmen që pretendon pronësinë e tokave tona dhe që jeton në Shtetet e Bashkuara”, tha ai.
Punimet lidhen me planet e shpallura më herët nga Jared Kushner, dhëndri i presidentit amerikan Donald Trump, i cili në mars të vitit 2024 deklaroi se synon të ndërtojë hotele dhe qindra vila në zonën e Zvërnecit.
Kompania që ka nisur punimet është themeluar në maj të vitit 2024.
E, Vorpsi ngriti pikëpyetje edhe për strukturën e kompanive të përfshira në projekt.
“Nga informacionet publike nuk kuptohet qartë kush po e zhvillon projektin dhe sa kompani janë të përfshira. Përmendet edhe UTC (Urbacon Trading and Contracting), një kompani arabe. South Adriatic Development duket si një kompani e krijuar për projektin, në partneritet me kompani të tjera që do ta zbatojnë atë”, tha ai.
Në mars të vitit 2024, Kushner njoftoi planet për investime në Sazan dhe Zvërnec. Në atë kohë, Qeveria e Shqipërisë deklaroi se nuk kishte marrë një kërkesë për investim në Zvërnec.
Komiteti për Investimet Strategjike ka publikuar dokumentacionin për projektin në Sazan, por deri më tani nuk ka publikuar dokumente që lidhen me një investim strategjik në Zvërnec.
Duke iu referuar një platforme monitorimi mediatik të bazuar në inteligjencën artificiale, Rama tha se zërat e opozitës kanë qenë disa herë më të pranishëm në media sesa ata të qeverisë, ndërsa burimet kritike ndaj qeverisë kanë dominuar më shumë se burimet proqeveritare.
TIRANË- Pas publikimit të raportit të Reporterëve pa Kufij mbi situatën e lirisë së medias në Shqipëri për vitin 2026, Rama reagoi disa herë në platformën X, duke u përpjekur të kundërshtojë gjetjet e indeksit për mungesën e pluralizmit në mjedisin mediatik shqiptar.
Duke iu referuar një platforme monitorimi mediatik të bazuar në inteligjencën artificiale, Rama tha se zërat e opozitës kanë qenë disa herë më të pranishëm në media sesa ata të qeverisë, ndërsa burimet kritike ndaj qeverisë kanë dominuar më shumë se burimet proqeveritare. Ai iu referua gjithashtu të dhënave të Autoritetit të Mediave Audiovizive, AMA, sipas të cilave opozita zuri 60.12 për qind të kohës televizive politike gjatë muajit mars.
“Këto nuk janë perceptime, por fakte të matshme”, tha Rama,
Shqipëria u rendit në vendin e 83-të në Indeksin Botëror të Lirisë së Shtypit për vitin 2026, mes 180 vendeve të përfshira në vlerësim.
Sipas RSF-së, liria e shtypit në vend është përkeqësuar, ndërsa gazetarët përballen me presion politik, vështirësi në aksesimin e informacionit dhe sfida për pavarësinë editoriale. Raporti shton se gazetarët kritikë ndaj qeverisë bëhen shpesh objekt i sulmeve të diskreditimit dhe intimidimit.
Ekspertë të lirisë së medias në Shqipëri i thanë BIRN se kryeministri po përpiqet të ndërtojë një narrativë alternative për gjendjen e medias, duke zhvendosur debatin nga problemet strukturore të sektorit.
Blerjana Bino, drejtuese ekzekutive e SCiDEV dhe përfaqësuese e Rrjetit SafeJournalists në Shqipëri, tha për BIRN se Rama po përpiqet të kundërshtojë atë që është dokumentuar prej vitesh nga raportet ndërkombëtare dhe vendore të pavarura për lirinë e medias dhe lirinë e shprehjes.
“Replika e fundit me RSF-në nuk është një rast i izoluar. Më herët, një logjikë e ngjashme është përdorur edhe ndaj Rrjetit SafeJournalists dhe reagimeve të tij për mbrojtjen e transmetuesit publik, si dhe në raste të tjera kur janë ngritur shqetësime për klimën mediatike në vend”, tha Bino.
Një qëndrim të ngjashëm shprehu edhe Isa Myzyraj, kreu i Asosacionit të Gazetarëve Shqiptarë, AGSH.
“Me ‘sherrin’ online me RSF-në, Rama dëshiron të zhvendosë vëmendjen nga problemet thelbësore dhe shqetësuese, ndërsa u paraqet statistikë matematikore që nuk kanë lidhje me lirinë e medias”, tha Myzyraj për BIRN.
Sipas tij, kjo është një strategji e njohur e kryeministrit për të shmangur debatin mbi problemet reale.
“Kjo nuk është një strategji e re; e kemi parë qindra herë gjatë këtyre 13 viteve”, shtoi ai.
Edhe Bino argumentoi se kemi të bëjmë me një përpjekje për të zhvendosur debatin nga problemet strukturore të medias.
“Strategjia është e qartë: debati zhvendoset nga problemet reale të ekosistemit mediatik drejt një polemike ku disa shifra paraqiten si provë përfundimtare mbi një nga dimensionet kryesore të demokracisë dhe të procesit të anëtarësimit në Bashkimin Europian”, tha ajo.
Sipas Binos, të dhënat e cituara nga kryeministri nuk japin përgjigje për çështjen e kapjes së medias, e cila nuk lidhet thjesht me praninë ose mungesën e opozitës në ekran.
“Minutazhi i opozitës apo i qeverisë nuk është tregues i mjaftueshëm i lirisë së medias dhe fakti që opozita përmendet më shumë nuk provon se media është e lirë”, tha ajo.
Bino shtoi se liria e medias lidhet kryesisht me faktin se kush i zotëron mediat, kush i financon ato, si shpërndahen reklamat publike dhe private, sa transparent është tregu mediatik dhe çfarë kostoje paguajnë gazetarët ose mediat kur prekin interesa politike dhe ekonomike.
Sipas saj, replika të tilla e zhvendosin vëmendjen nga struktura e pushtetit mbi median drejt dukshmërisë së aktorëve politikë.
Myzyraj theksoi veçanërisht koston që paguajnë zërat kritikë ndaj qeverisë.
“Nëse një person apo një entitet paraqet fakte që tregojnë se gjërat nuk po shkojnë siç duhet, Rama përfshihet në debat personal me të, duke u përpjekur ta banalizojë diskutimin dhe të zbehë rëndësinë e shqetësimit real”, tha ai.
Bino vlerësoi gjithashtu se postimet e gjata në anglisht, të drejtuara ndaj RSF-së ose audiencës ndërkombëtare, kanë një efekt të menjëhershëm në debatin publik vendas.
“Postimet e gjata në anglisht, drejtuar RSF-së apo audiencës së huaj, nuk janë vetëm komunikim me organizatat ndërkombëtare. Ato prodhojnë menjëherë lajm në Shqipëri, riprodhohen në shqip dhe përdoren për të krijuar përshtypjen se qeveria është e hapur ndaj dialogut, ndërsa kritikët janë të njëanshëm dhe refuzojnë të pranojnë ‘të dhënat’”, përfundoi ajo./Reporter.al
Platformat dhe institutet për luftimin e dezinformatave dhe luftës hibride kanë paralajmëruar për ndërhyrje të vazhdueshme nga Serbia dhe Rusia në procesin zgjedhor në Kosovë, veçanërisht ndaj komunitetit serb, përmes propagandës, kërcënimeve, shantazheve dhe manipulimit informativ.
Hulumtuesi nga platforma për verifikimin e fakteve dhe luftimin e dezinformimit “Hibrid.info”, Festim Rizanaj, tha se Serbia po synon të ndikojë tek komuniteti serb në Kosovë përmes narrativave që zgjedhjet i paraqesin si të drejtuara kundër tyre.
“Po sa i përket ndikimit të huaj, siç e dimë, domethënë Serbia gjithmonë synon nëpërmjet narrativave të caktuara me synu, me targetu komunitetin serb këtu, duke krijuar narrativën se zgjedhjet janë kundër komunitetit serb. Gjithmonë i bëhet thirrje që të votohet vetëm Lista Serbe, sepse ajo përfaqëson atë integritetin e serbëve, mundohet për ekzistencën e serbëve këtu dhe është e ndërlidhur, domethënë, me Beogradin zyrtar dhe paraqet politikat zyrtare. Domethënë, këto narrativa qarkullojnë nëpërmjet zyrtarëve serb atje, duke fillu nga presidenti Vuçiq e të tjerë të masës, dhe amplifikohen nëpër media të ndryshme serbe, domethënë që qarkullojnë edhe në mediat serbe në Kosovë, kryesisht që vendosin edhe tituj të tillë narrativë që, në një farë forme, i kornizojnë zgjedhjet si një lloj presioni ndaj serbëve dhe kundër serbëve”, tha ai, raporton Ekonomia Online.
Ai shtoi se ndikimi kryesor realizohet përmes mediave dhe narrativave të shpërndara nga Serbia.
“Po forma kryesore është nëpërmjet narrativave. Domethënë, për shkak se komuniteti serb këtu është në një farë forme i orientuar drejt mediave në Serbi dhe zyrtarëve atje serb, sepse është e natyrshme që ata me e dëgju, domethënë, Serbinë zyrtare atje. E ato narrativa, domethënë, synojnë që me u deportu nëpërmjet deklaratave të tilla dhe nëpërmjet mediave të caktuara, të cilat pastaj e targetojnë edhe e amplifikojnë, domethënë, komunitetin serb dhe amplifikohen në media e forma të tjera për me arrit shtrirje më të madhe nëpërmjet disa portaleve këtu që funksionojnë në serbisht. Po këto qarkullojnë edhe në media të tjera në serbisht që janë edhe ruse dhe që transmetojnë informacione në gjuhën serbe”, tha ai.
Kurse, hulumtuesi i lartë në Institutin për Studime të Luftës Hibride “Octopus”, Gurakuç Kuçi, tha për EO se proceset zgjedhore në Kosovë kanë qenë vazhdimisht objekt i ndërhyrjeve hibride nga Serbia dhe Rusia.
“Realisht, zgjedhjet në Kosovë, si proces elektoral, kanë qenë të ndikuara edhe herëve të kaluara e konkretisht tek komuniteti serb, komuniteti pakicë që jeton në Kosovë, nga Serbia, por edhe nga Rusia nëpërmjet luftës hibride. Ashtu është duke vazhduar edhe tani me të njëjtën tempo. Janë duke u shfrytëzuar skema të ndryshme të cilat e infiltrojnë popullin serb në kërcënime të ndryshme, shantazhe, por edhe blerje të votës. E kemi parë dëshminë e fundit ku u arrestuan shtatë persona të cilët ishin pjesë e kësaj skeme të kërcënimit ndaj popullsisë serbe. Përveç tjerash, është e qartë tashmë dhe publike, dhe aspak sekrete, që edhe shteti serb është duke u përfshirë në këto çështje, duke u përfshirë Vuçiqi, Petkoviqi, Daçiqi, Bërnabiq dhe shumë figura të tjera, të cilat janë duke ndikuar dhe kërcënuar popullin serb në Kosovë”, tha ai.
Sipas tij, presioni ndaj komunitetit serb po bëhet edhe përmes skemave financiare dhe kërcënimeve me largim nga puna.
“Këto janë duke ardhur si kërcënime të hapura, për shembull Daçiqi, i cili tha që ne do të marrim masa ndaj serbëve të cilët treguan se kush është duke blerë votat në Kosovë. Pastaj kemi blerjen e votës nëpërmjet skemave të cilat janë duke vazhduar edhe që nga viti i kaluar, por edhe këtë vit, nëpërmjet skemave sociale, skemave të ndryshme financiare dhe subvencioneve për fëmijë dhe të rritur, dhe përveç tjerash edhe me kërcënime me vende pune, të cilat tanimë janë bërë një frikë e madhe për popullin serb, duke i përjashtuar nga puna, madje siç ka qenë e përfshirë edhe Kisha Ortodokse edhe herët e kaluara, por edhe tani”, tha ai.
Kuçi paralajmëroi edhe për rrezikun nga dezinformatat dhe propagandat online gjatë fushatës zgjedhore.
“Ka shumë impakt dezinformata dhe propaganda online, dhe madje duhet të kemi shumë kujdes nga ato çka po ndodhin tani, sepse mjafton që një person shqiptar apo çfarëdo qoftë tjetër ta lëshojë një dezinformatë, qoftë me inteligjencë artificiale apo kamuflimin e tekstit ose të fotografisë apo çfarëdo qoftë ajo, dhe pastaj janë ato komunitetet e botëve dhe komunitete reale të Serbisë të cilët kujdesen që ta amplifikojnë atë dhe të krijojnë përçarje edhe më të mëdha brenda vendit. Nganjëherë i shohim edhe shumë komente dhe çështje të ndryshme nga profile të cilat realisht janë të vështira të identifikueshme dhe, në masë të tillë se çfarë kërcënimi dhe çfarë shantazhesh dhe çfarë gjuhe fyese përdoret, është e vështirë të besohet që ajo ndodh në realitet. Ka persona të cilët i bëjnë, por amplifikimi i tyre është jashtëzakonisht i rrezikshëm”, tha ai.
Më 28 maj, partitë politike në Kosovë kanë filluar zyrtarisht fushatën politike për zgjedhjet e parakohshme që do të mbahen më 7 qershor.
EuObserver ka vënë në pah edhe disa shembuj nga rajoni, si rasti i Kripores së Ulqinit në Mal të Zi, ku planet për zhvillime turistike u ndaluan pas reagimit të organizatave mjedisore dhe institucioneve. Krahasimi përdoret për të treguar se në vende të tjera të Ballkanit ka pasur më shumë rezistencë ndaj projekteve që rrezikojnë zonat e mbrojtura.
TIRANË– EuObserver i ka kushtuar një artikull vendit tonë, duke vënë në pah mënyrën se si Shqipëria po shitet copa-copa tek miliarderët. EuObserver e ka vënë theksin tek ishulli i Sazanit, për të cilin qeveria dha miratimin paraprak për Jared Kushner, dhëndrin e Donald Trump, për ta transformuar zonën në një vendpushim luksoz. Në artikull argumentohet se zonat e mbrojtura natyrore në Shqipëri po rrezikohen nga projektet e turizmit luksoz, ndërkohë që justifikimi i përdorur shpesh për këto vende është nuk janë frekuentuar kurrë nga shqiptarët.
Por sipas EuObserver, ky është një mentalitet i gabuar që e sheh natyrën vetëm si burim fitimi ekonomik, duke injoruar vlerën e saj si ekosistem dhe habitat për specie të rrezikuara. Duke listuar disa kritika, EuObserver thekson se këto zhvillime mund të dëmtojnë habitate të rëndësishme, korridore migrimi të shpendëve dhe specie të mbrojtura dhe madje po kryhen pa transparencë të plotë dhe pa respektimin e procedurave të nevojshme mjedisore.
EuObserver ka vënë në pah edhe disa shembuj nga rajoni, si rasti i Kripores së Ulqinit në Mal të Zi, ku planet për zhvillime turistike u ndaluan pas reagimit të organizatave mjedisore dhe institucioneve. Krahasimi përdoret për të treguar se në vende të tjera të Ballkanit ka pasur më shumë rezistencë ndaj projekteve që rrezikojnë zonat e mbrojtura.
Një tjetër shqetësim i ngritur lidhet me procesin e integrimit evropian të Shqipërisë. Edhe pse Komisioni Evropian dhe organizata të ndryshme kanë shprehur shqetësime për ndryshimet ligjore që lejojnë ndërtime në zonat e mbrojtura, reagimi i Brukselit konsiderohet i kufizuar.
EuObserver thekson se ekziston një kontradiktë mes kërkesave të BE-së për mbrojtjen e natyrës dhe tolerimit të projekteve të mëdha investuese në zona të ndjeshme ekologjike. Në fund të artikullit, EuObserver shtron edhe pyetjen se kush përfiton realisht nga këto resortet luksoze dhe paralajmëron se privatizimi i peizazheve natyrore mund t’i largojë qytetarët e zakonshëm nga hapësirat publike.
Ka diçka thellësisht zbuluese në argumentin që përsëritet sa herë që një zonë tjetër e mbrojtur në Shqipëri u dorëzohet investitorëve të luksit: “Shqiptarët nuk kanë shkuar kurrë atje gjithsesi.”
Disa e thanë këtë për ishullin e Sazanit kur qeveria shqiptare dha miratimin paraprak për Jared Kushner, dhëndrin e Donald Trump, për ta transformuar zonën në një vendpushim luksoz.
Disa e thonë këtë tani për ligatinat dhe ekosistemet e mbrojtura që rrethojnë Lagunën e Nartës dhe Parkun Kombëtar Divjakë-Karavasta. Sikur e vetmja gjë që i jep vlerë natyrës është nëse njerëzit e konsumojnë atë. Ky mentalitet është pikërisht mënyra se si po e shkatërrojmë planetin.
Një pyll nuk ka nevojë të bëhet vendpushim për të justifikuar ekzistencën e tij. Një lagunë nuk ka nevojë për bare plazhi dhe vila që të ketë rëndësi. Një ishull nuk ka nevojë të “aktivizohet” nga miliarderët që të jetë i vlefshëm. Disa vende duhet të ekzistojnë thjesht sepse janë ekosisteme, habitate, korridore migrimi dhe mjedise jetese për speciet që janë tashmë në prag të zhdukjes.
Ideja se çdo peizazh i paprekur është thjesht “pronë e paluajtshme e papërdorur” është një nga idetë më të rrezikshme të kapitalizmit modern, shpesh e maskuar nën mantelin e “zhvillimit”.
Kërcënimi i Kushnerit për speciet e rrezikuara
Parku Kombëtar Detar Karaburun-Sazan nuk është një tokë e shkretë që pret të mbërrijë një qytetërim fitimprurës. Është një nga ekosistemet detare më të ndjeshme të Mesdheut. Organizatat mjedisore kanë paralajmëruar se projekti i propozuar i resortit luksoz i lidhur me Kushnerin kërcënon habitatet e specieve të rrezikuara, duke përfshirë fokën mesdhetare dhe ekosistemet detare të mbrojtura.
Po kështu, Peizazhi i Mbrojtur Vjosa-Nartë, më i gjerë dhe ekosistemet e lidhura me Parkun Kombëtar Divjakë-Karavasta, nuk janë thjesht vija bregdetare piktoreske. Ato janë pjesë e njërit prej korridoreve më të rëndësishme të shpendëve shtegtarë në Evropë dhe shtëpia e mbi 70 specieve të rrezikuara dhe më shumë se 200 specieve të shpendëve.
Divjakë-Karavasta përbën gjithashtu sistemin e fundit të deltës së paprekur në Mesdhe. E megjithatë buldozerët hyjnë brenda. Jo në mënyrë transparente. Jo demokratike. Madje, sipas organizatave mjedisore, as ligjërisht.
Raportet dhe deklaratat nga grupet e ruajtjes së natyrës përshkruajnë aktivitetin e vazhdueshëm të ndërtimit, shkatërrimin e dunave dhe pyjeve, si dhe ndërhyrjet brenda zonave të mbrojtura që dyshohet se ndodhin pa vlerësime të duhura të ndikimit në mjedis, konsultim publik ose procedura transparente të lejeve.
Kjo duhet të alarmojë këdo që ende beson se anëtarësimi në BE ka të bëjë në thelb me sundimin e ligjit, standardet mjedisore dhe llogaridhënien demokratike.
Dhe në një kohë kur Shqipëria po lavdërohet si vendi i dytë kandidat i BE-së (pas Malit të Zi) që përmbush kriteret e ndërmjetme, ja ku lind pyetja e pakëndshme: si po përparon Shqipëria drejt anëtarësimit në BE, ndërsa zonat e mbrojtura po dobësohen për projekte investimesh elitare?
Sigurisht, “projekte” të ngjashme u prezantuan në të gjithë rajonin.
‘Eko-resort’ – me fushë golfi
Për shembull, Kripora e Ulqinit në Mal të Zi ishte privatizuar më parë dhe ishte planifikuar të zhvillohej në një eko-resort me një marinë dhe një fushë golfi, duke paraqitur një kërcënim për habitatin thelbësor për zogjtë përgjatë rrugës së tyre migratore.
Qendra për Mbrojtjen dhe Kërkimin e Shpendëve të Malit të Zi (CZIP) mbështeti mbrojtjen e habitateve të shpendëve, duke zbuluar informacione rreth hipotekave të paligjshme. Kjo i shtoi peshë fushatës së tyre, e cila tërhoqi vëmendje jo vetëm në nivel kombëtar, por edhe në nivel rajonal. Në fund të fundit, përpjekjet e tyre patën sukses dhe mbrojtja e vendit u bë një pikë referimi përmbyllëse për procesin e pranimit të Malit të Zi në BE.
Diku tjetër në rajon, dhe ndoshta ironikisht, një nga projektet më të diskutueshme të Kushnerit në Ballkan ishte një rindërtim luksoz në Beograd në vendin e ish-selisë së ushtrisë jugosllave të bombarduar gjatë ndërhyrjes së NATO-s, i cili në fund u anulua pas protestave publike, shqyrtimit institucional dhe akuzave për dokumentacion të falsifikuar. Presidenti serb Aleksandar Vuçiç u ankua se Serbia do të mbetej me një ndërtesë të rrënuar në vend të një investimi multimilionësh eurosh.
Por ky kontrast e bën rastin e Shqipërisë edhe më shqetësues.
Në Serbi, polemika u përqendrua në rindërtimin e një rrënoje urbane të kontestuar politikisht dhe historikisht. Në Shqipëri, nuk ka asnjë guaskë betoni të braktisur në mes të një kryeqyteti. Asnjë strukturë ushtarake në rënie. Asnjë vend i braktisur që nuk i shërben “asgjësë”.
Në vend të kësaj, ajo që po i hapet zhvillimit luksoz janë disa nga ekosistemet më të brishta dhe më të gjalla të vendit, habitate që tashmë i shërbejnë një qëllimi shumë më të madh se fitimi. Ato mbështesin biodiversitetin, strehojnë speciet e rrezikuara, rregullojnë ekosistemet dhe i përkasin publikut dhe brezave të ardhshëm.
Kundërshtimi i Brukselit
Komisioni Evropian, anëtarët e Parlamentit Evropian dhe organizatat mjedisore kanë ngritur vazhdimisht shqetësime në lidhje me qeverisjen mjedisore të Shqipërisë dhe ndryshimet në legjislacionin për zonat e mbrojtura. Shpallja e Parkut Kombëtar të Vjosës si zonë e mbrojtur në Shqipëri ishte rezultat i angazhimit të vazhdueshëm të aktorëve të ndryshëm të BE-së me qeverinë dhe shoqërinë civile shqiptare.
Kjo është arsyeja pse shoqëria civile, dhe veçanërisht organizatat mjedisore, argumentojnë shprehimisht se amendamentet që lejojnë ndërtime luksoze në zonat e mbrojtura bien ndesh me standardet e BE-së për mbrojtjen e natyrës dhe frymën e kuadrit Natura 2000 – rrjeti kryesor i BE-së për mbrojtjen e specieve të rrezikuara dhe habitateve të cenueshme, dhe gurthemeli i politikës evropiane të ruajtjes së biodiversitetit.
Megjithatë, përgjigjja evropiane mbetet çuditërisht e kujdesshme.
Në maj 2026, Komisioni Evropian deklaroi se po “monitoronte nga afër” zhvillimet në peizazhin e mbrojtur Pishë Poro-Nartë dhe përsëriti se, për të mbyllur Kapitullin 27 mbi mjedisin dhe klimën, Shqipëria duhet të demonstrojë aftësinë për të menaxhuar zonat e ardhshme Natura 2000 dhe për të parandaluar degradimin e habitateve dhe specieve.
Deklarata e njeh në mënyrë implicite Pishë Poro-Nartën si një rast prove për angazhimet mjedisore të Shqipërisë në kuadër të procesit të anëtarësimit. Megjithatë, pavarësisht alarmit në rritje nga organizatat mjedisore dhe raporteve të vazhdueshme për ndërhyrje brenda zonave të mbrojtura, përgjigjja politike nga Brukseli mbetet e kufizuar në monitorim dhe shqetësime procedurale.
Asnjë pasojë serioze politike në lidhje me anëtarësimin. Asnjë konfrontim i madh diplomatik.
Në vend të kësaj, Shqipëria duket e bllokuar në një paradoks të njohur ballkanik: standardet evropiane përmenden me rigorozitet në retorikë, ndërsa përjashtimet tolerohen kur hyjnë në lojë interesat politike dhe investitorët strategjikë.
Jo për shqiptarët e zakonshëm
Dhe kjo na çon te një e vërtetë tjetër e pakëndshme e fshehur nën gjuhën e “zhvillimit”. Zhvillim për kë? Kur qeveritë festojnë investimet luksoze prej miliarda eurosh, publiku pritet të duartrokasë automatikisht.
Por shqiptarët e zakonshëm kanë të drejtë të pyesin nëse këto projekte janë menduar fare për ta. Kush do të jetë në gjendje t’i përballojë këto vendpushime? Kush do të ketë akses në këto plazhe? Kush përfiton kur peizazhet publike dhe të mbrojtura transformohen në enklava për elitat globale?
Shqipëria po bëhet tashmë e papërballueshme për shumë nga qytetarët e saj gjatë muajve të verës. Zona të tëra bregdetare u drejtohen gjithnjë e më shumë investitorëve të huaj, turizmit luksoz dhe tregjeve spekulative të pasurive të paluajtshme. Ajo që dikur ishte një hapësirë e përbashkët natyrore rrezikon të shndërrohet në një peizazh të privatizuar për multimilionerët.
Kjo nuk është thjesht një çështje mjedisore. Është gjithashtu një çështje sociale dhe demokratike. Asnjë resort luksoz nuk mund të zëvendësojë një ekosistem të humbur./Dosja.al
Presidenti i Rusisë, Vladimir Putin, dhe partnerja e tij e supozuar, Alina Kabayeva, i kanë punësuar të paktën 20 dado të huaja, mësuese private dhe kujdestare të tjera për të ndihmuar në rritjen e dy djemve që besohet se janë bijtë e tyre. Shumica e të punësuarve janë nga shtete perëndimore, përfshirë disa shtetase të vendeve të NATO-s që janë në konflikt të thellë me Moskën për shkak të luftës në Ukrainë.
Familja ka shpenzuar qindra mijëra dollarë në vit për të mbajtur punonjëse që kujdesen për fëmijët dhe ua mësojnë atyre gjuhët angleze dhe gjermane, sipas një sasie të madhe dokumentesh dhe korrespondencash të shqyrtuara nga Systema, njësia hulumtuese ruse e Radios Evropa e Lirë (REL).
Dokumentet mbulojnë periudhën nga viti 2017 deri në fillim të vitit 2026 dhe përfshijnë një gamë të gjerë materialesh që lidhen me kërkimin, punësimin dhe punën e kujdestareve, si kontrata, emaile, fotografi dhe raporte të përditshme të dorëzuara nga të huajat mbi aktivitetet e tyre me fëmijët.
Ato ofrojnë një pamje të hollësishme mbi një aspekt të jetës së fshehtë familjare të Putinit dhe Kabayevës, kampiones olimpike të gjimnastikës ritmike nga viti 2004, për të cilën thuhet se është partnerja e tij e kamotshme dhe nëna e Ivanit, i lindur në vitin 2015, dhe Vladimirit, i lindur në vitin 2019.
Putini, 73 vjeç, ka dy vajza të rritura me ish-bashkëshorten Lyudmila, nga e cila u shkurorëzua në vitin 2014.
As ai dhe as Kabayeva, 43 vjeçe, nuk kanë konfirmuar se janë çift apo se kanë fëmijë bashkë, dhe Kremlini punon fort për ta mbajtur jetën private të Putinit larg syrit të publikut.
Putini e ka paraqitur luftën e Rusisë kundër Ukrainës, tashmë në vitin e pestë, si pjesë të një beteje civilizuese dhe një mbrojtje kundër asaj që ai pretendon se janë përpjekje të NATO-s dhe të asaj që ai e quan “Perëndimi kolektiv” për ta dobësuar ose shkatërruar Rusinë dhe për ta imponuar vullnetin e tyre mbi botën.
Në pushtet si president ose kryeministër që nga viti 1999, Putini i ka sulmuar rregullisht Uashingtonin, Perëndimin dhe NATO-n. Në vitet e fundit, propaganda shtetërore ruse ka demonizuar veçanërisht Britaninë dhe Bashkimin Evropian, ndërsa zyrtarë të lartë, përfshirë Putinin, kanë folur me përçmim për atë që ata e quajnë “anglo-saksonët”.
Menjëherë pas fillimit të pushtimit të Ukrainës më 2022, Putini i sulmoi anëtarët e elitës ruse që, sipas tij, janë “të vendosur mendërisht” në Perëndim, duke paralajmëruar se kundërshtarët e Rusisë do t’i përdornin ata për “t’i shkaktuar dëm maksimal popullit tonë” dhe më pas do t’i flaknin tutje.
Të mësojnë djemtë të jenë “evropianë të arsimuar”
Megjithatë, një nga detyrat që u janë caktuar të huajve të punësuara për të ndihmuar në rritjen e djemve është që aftësitë e tyre në anglisht dhe gjermanisht të arrijnë shkallën e “evropianëve të arsimuar” përmes zhytjes së plotë në gjuhë, sipas materialeve të shqyrtuara nga Systema.
Numri më i madh i punonjëseve ka ardhur nga Gjermania, i ndjekur nga Afrika e Jugut, ndërsa të tjera kanë ardhur nga vende si Britania, Zelanda e Re, Austria, Irlanda dhe Bosnja e Hercegovina.
Gjermania dhe Britania janë anëtare të NATO-s dhe ndër mbështetëset më të forta të Ukrainës në mbrojtjen e saj kundër pushtimit rus. Ashtu si Gjermania, Austria dhe Irlanda janë anëtare të Bashkimit Evropian. Afrika e Jugut është anëtare e grupit BRICS së bashku me Rusinë, Kinën, Iranin dhe gjashtë vende të tjera.
Systema gjeti vetëm një referencë për një të punësuar në Rusi: një grua e angazhuar për t’i mësuar Ivanit muzikë dhe për t’ia mësuar kompozitorët si Sergei Prokofiev dhe Nikolai Rimsky-Korsakov.
Megjithatë, krahas përqendrimit tek gjuhët perëndimore, janë bërë edhe përpjekje formale për t’u siguruar që djemtë të mos mësojnë për çështje që lidhen me seksin, gjininë apo komunitetin LGBT. Këto janë tema me të cilat Putini është tallur duke i quajtur si “liri gjinore” dhe ka nënshkruar ligje që kufizojnë ashpër të drejtat e homoseksualëve, dhe i ka lidhur shpesh me Evropën dhe Perëndimin në komentet publike.
Kontratat e shqyrtuara nga Systema ua ndalojnë kujdestareve “imponimin e pikëpamjeve të tyre fetare, politike ose ideologjike” ndaj fëmijëve, ua ndalojnë diskutimin e çështjeve seksuale pa miratim paraprak dhe specifikojnë: “Mos prekni në asnjë rrethanë tema të lidhura me LGBT”.
Sipas materialeve, kufizime janë vendosur edhe mbi lirinë e lëvizjes së të huajave, duke sugjeruar se ato e kanë kaluar shumicën e kohës duke punuar në një rezidencë të izoluar presidenciale, mes Moskës dhe Shën Petersburgut, e njohur si Valdai, ku Putini ka kaluar shumë kohë gjatë viteve.
Ka gjithashtu prova se është kaluar kohë edhe në qytetin turistik të Detit të Zi, Soçi, ku ndodhet një tjetër rezidencë luksoze e përdorur nga Putini, Bocharov Ruchei. Por, në një hulumtim të publikuar në vitin 2025, Systema zbuloi se Putini e kishte përdorur rrallë atë rezidencë që nga viti paraprak, pasi sulmet me dronë ukrainas brenda Rusisë ishin bërë më të shpeshta.
Shërbimi rus i REL-it raportoi në prill se 27 instalime të mbrojtjes ajrore janë ngritur në zonën përreth kompleksit të Valdait, shumë prej tyre sisteme raketore Pantsir-S1.
Korrespondenca nga viti 2022 tregon se një mësuese e anglishtes, 58 vjeçe, e rritur në Kanada dhe me pasaporta irlandeze dhe britanike, u njoftua se nuk mund të shkonte në qytet për të bërë pazar apo “vizituar vende të ndryshme publike” gjatë kohës së lirë. “Përgatisni një listë të gjërave që ju nevojiten dhe ne do t’i blejmë dhe do t’jua japim pasi t’i trajtojmë me agjentë sigurie”, iu tha asaj.
Punonjëset u janë nënshtruar ekzaminimeve të hollësishme dhe të shpeshta mjekësore, dhe në oraret e punës së vitit 2018 shfaqen prova të karantinave të herëpashershme, para se të shpërthente pandemia COVID.
Ndër kufizimet e tjera, dokumentet tregojnë se atyre u është ndaluar të flasin me persona të jashtëm për punën e tyre ose të publikojnë informacione në rrjetet sociale. Ato tregojnë gjithashtu se mësueset private, dadot dhe ndihmëset e tjera janë detyruar të dorëzojnë raporte të hollësishme ditore mbi punën me djemtë.
Presidenti rus Vladimir Putin dhe gjimnastja Alina Kabaeva në një takim me ekipin olimpik rus në Kremlin, nëntor 2004.
As Putini dhe as Kabayeva nuk përmenden me emër në kontrata apo dokumente të tjera. Megjithatë, ka prova të shumta se ata janë “familja”, “prindërit” dhe “punëdhënësit” të përmendur vazhdimisht në materiale, përfshirë referenca me emër ndaj djalit të madh, Ivanit, dhe ndaj “të voglit”, me mosha që përputhen me ato të dy vëllezërve të supozuar.
Hulumtime të hollësishme
Systema ndërmori gjithashtu hapa të gjerë për të verifikuar provat në dokumente, duke analizuar fotografi, postime në rrjete sociale, regjistra fluturimesh dhe informacione të tjera publike që lidhen si me të huajat, ashtu edhe me njerëzit pranë Putinit dhe Kabayevës të përfshirë në punësimin e tyre.
Qendra për të Dhëna dhe Kërkime (DARC) me bazë në Berlin, një grup i pavarur ekspertësh që mbështet hetimet, deklaroi se vulat kohore dhe aspekte të tjera të dokumenteve të siguruara nga Systema nuk tregonin shenja falsifikimi apo hollësi të dyshimta, por se do të ishte e vështirë të flitej për autenticitet absolut.
Familja filloi të kërkonte ndihmë jashtë vendit në vitin 2017, vit kur Ivani mbushi dy vjeç, dhe deri në vitin 2018 programi i tij përfshinte anglishten, gjermanishten dhe muzikën. Dokumentet tregojnë se një grua e huaj u punësua për t’i mësuar vogëlushit anglisht dhe njëkohësisht për t’u kujdesur për të si dado.
REL-i i di emrat e të punësuarve nga kopjet e pasaportave dhe dokumente të tjera të tyre, por ka vendosur të mos e publikojë identitetet e tyre për t’ua mbrojtur privatësinë.
Si rregull, katër deri në gjashtë kujdestare të huaja kanë punuar për familjen në çfarëdo kohe, ku disa kryenin role të ndryshme – si mësimdhënia e anglishtes dhe gjermanishtes – dhe disa zëvendësonin njëra-tjetrën me ndërrime.
Korrespondenca e parë nga Systema zbulon në hollësi edhe çështje banale, si një mosmarrëveshje me një dado mbi faktin nëse ajo e kishte pastruar siç duhet Ivanin pasi kishte shkuar në tualet në një rast të nëntorit të vitit 2018.
Mes antipatisë publike ndaj Perëndimit nga autoritetet ruse, të cilat dekurajojnë ndjekjen e traditave perëndimore, një raport nga një mësuese angleze që u pa nga Systema sugjeron se Ivani krijoi një kartolinë urimi për “mamanë dhe babanë” gjatë Krishtlindjes perëndimore në dhjetor 2018, ku shfaqej Babagjyshi. Krishtlindja ortodokse ruse bien në janar dhe simboli i tyre është Ded Moroz, ose Gjyshi i Acartë.
Pagesa e punonjëseve të huaja duket se ka ndryshuar shumë dhe është rritur me kalimin e kohës. Nga një kujdestare që paguhej 1.400 euro në muaj në vitin 2019 deri te paga që në disa raste arrinte në 7.000 euro, mbi gjashtë herë më shumë se paga mesatare mujore në Rusi në vitin 2025.
“Maturi, besnikëri, heshtje dhe bindje absolute”
Kontratat tregojnë se çdo kujdestare pajisej me një dhomë në një apartament ose në një suitë hoteli, me kushtin që mund t’i duhej ta ndante hapësirën me një person tjetër, por do të kishte të garantuar dhomën dhe banjën e saj me dush.
Dosjet tregojnë se disa punonjëse janë larguar nga puna para skadimit të kontratës, disa të tjera janë larguar me dëshirën e tyre, ndërsa disa kujdestare të mundshme kanë udhëtuar në Moskë ose Shën Petersburg, kanë kaluar intervista dhe ekzaminime dhe më pas janë kthyer në vendet e tyre.
Një grua austriake, 34-vjeçare, e cila ishte përgatitur me entuziazëm për punën e kujdesit për një fëmije 4-vjeçar dhe t’ia mësonte atij gjuhën gjermane, u zhgënjye pasi mbërriti në korrik 2019 dhe fillimisht qëndroi në hotele me pesë yje, siç i ishte premtuar, pasi më vonë e pa veten “në mes të askundit” në një fshat të vogël pranë Valdait, shkroi ajo për punëdhënësit e mundshëm pasi ata i thanë me e-mail se nuk ishte e përshtatshme për këtë punë.
Olesya Fedina (e para majtas) dhe Yekaterina Golovacheva (e treta nga e majta)
Në një komunikim me Systema vite më vonë, ajo tha se korrespondenca për punën ishte zhvilluar me një nivel të lartë fshehtësie dhe se asnjëherë nuk i ishte treguar për kë do të punonte.
Materialet tregojnë se procesi i kërkimit, punësimit dhe marrëveshjeve financiare me burrat dhe gratë e kontraktuara për të ndihmuar në rritjen dhe edukimin e djemve është menaxhuar kryesisht nga dy kushërirat e Kabayevës, Olesya Fedina dhe Yekaterina Golovacheva.
As Fedina dhe as Golovacheva nuk iu përgjigjën pyetjeve të dërguara nga Systema. Zëdhënësi i Putinit, Dmitry Peskov, dhe një përfaqësues i Kabayevës gjithashtu injoruan kërkesat për koment.
Systema kërkoi gjithashtu koment nga disa prej personave që materialet tregonin se ishin punësuar për të ndihmuar në rritjen e dy djemve. Njëra konfirmoi se kishte qenë dado në Rusi për tre muaj, por nuk i ishte treguar kurrë se për kë punonte.
“Ne merrnim urdhra dhe informacione vetëm përmes ndihmësve të familjes”, i tha ajo Systema-s, duke shtuar se nga të punësuarit priteshin “maturi, besnikëri, heshtje dhe bindje absolute”.
Ajo e quajti periudhën e saj të shkurtër në atë punë një “përvojë të jashtëzakonshme” dhe tha se familja ishte gjithmonë e drejtë dhe “shumë bujare”, por sugjeroi se ndërveprimi me ndihmësit ishte i njëanshëm.
“Isha thjesht një person që merrte komanda dhe urdhra”, tha ajo.
Pas njoftimit të 28 majit se Suedia do t’i dhurojë Ukrainës 16 aeroplanë luftarakë të gjeneratës së vjetër, Gripen, ekspertët e industrisë thonë se një detaj kyç i këtij transferi do të përcaktojë ndikimin e menjëhershëm të këtij aeroplani në luftën me Rusinë.
Dhurimi i aeroplanëve “mund të përbëhet nga” municion i avancuar, përfshirë raketat Meteor, sipas Qeverisë suedeze.
Këto raketa ajër-ajër me rreze të gjatë veprimi “do të ishin të nevojshme për t’i rrezikuar aeroplanët luftarakë rusë sikurse Su-34”, tha për Radion Evropa e Lirë Christoph Bergs, analist i fuqisë ajrore në Institutin Mbretëror të Shërbimeve të Bashkuara (RUSI) në Mbretërinë e Bashkuar.
Bombarduesit luftarakë rusë, Su-34, lëshojnë rregullisht bomba rrëshqitëse që përshkojnë 60 deri në 100 kilometra për të goditur territorin ukrainas. Këto armë ajrore, me kosto të ulët, kanë rezultuar të jenë të vështira për t’u ndalur dhe jashtëzakonisht shkatërruese.
Një bombë rrëshqitëse ruse e fotografuar pas lëshimit në korrik të vitit 2024.
Raketat në arsenalin aktual ajror të Ukrainës nuk e kanë rrezen e nevojshme për të shënjestruar bombarduesit rusë pa hyrë në “shtresa të rrezikshme të mbrojtjes ajrore ruse me rreze të gjatë veprimi pranë vijës së frontit”, tha Bergs.
Raketat Meteor, të cilat kanë një rreze veprimi prej më shumë se 100 kilometrash, mund t’i japin Ukrainës aftësinë për ta shtyrë kufirin e rrezikut për pilotët rusë përtej rrezes së veprimit të bombave rrëshqitëse.
Pavarësisht nëse raketat Meteor do t’i jepen Ukrainës bashkë me aeroplanët Gripen, supozohet se fluturaket do të përdoren po ashtu për të gjurmuar dhe rrëzuar raketa dhe dronë rusë, siç janë dronët Shaheh, të dizajnit iranian. Stokholmi thotë se avionët do të dorëzohen deri në fillim të vitit 2027.
Një aeroplan Gripen i ushtrisë tajlandeze i fotografuar në janar të vitit 2026.
Aeroplanët Gripen të prodhuar në Suedi konsiderohen nga shumë si idealë për luftën ajrore të Ukrainës, duke pasur parasysh kostot relativisht të ulëta të operimit – më të ulëtat në mesin e një grupi aeroplanësh luftarakë perëndimorë që janë të ngjashëm – si dhe thjeshtësinë e tyre.
Përkrahësit e Gripen thonë se një pilot luftarak me përvojë, që flet anglisht, mund të përgatitet për misione luftarake me një aeroplan Gripen brenda vetëm tre deri në katër muaj trajnim. Për krahasim, pilotët e ardhshëm të aeroplanëve F-16 duhet të përgatiten të paktën për gjashtë muaj për të operuar me këtë fluturake amerikane.
Por, Gripenët janë kritikuar në të kaluarën, përfshirë në një raport që doli në publik në vitin 2008, në të cilin testues zviceranë erdhën në përfundim se aeroplani nuk kishte performancë “të kënaqshme” në misionet ajër-ajër. Këto fluturake nuk kanë korrur asnjë fitore në luftime ajër-ajër gjatë dekadave që kanë qenë në shërbim në forcat ajrore të vendeve të ndryshme të botës.
Kabina e pilotit e këtij aeroplani luftarak Gripen, që është pjesë e Forcave Ajrore të Brazilit.
Gripen – fjala suedeze për “grifin”, krijesa mitologjike gjysmë luan e gjysmë shqiponjë – u zhvillua gjatë Luftës së Ftohtë për “operacione të gjera” në mbarë Suedinë, duke i lejuar aeroplanit të operojë nga baza të improvizuara në shumicën e autostradave të këtij vendi, që dikur ishte neutral.
Planifikuesit ushtarakë të Suedisë supozuan se bazat kryesore ajrore do të shënjestroheshin që në fillim të ndonjë konflikti të mundshëm. Prandaj, aeroplanët Gripen u projektuan që të “fshiheshin në baza rrugore, të lëshoheshin nga segmente të autostradave, dhe të furnizoheshin me karburant dhe të riarmatoseshin shpejt nga ekipe të vogla të mirëmbajtjes”, sipas SAAB-it, kompanisë që prodhon këtë fluturake luftarake.
Aeroplanët janë unikë për aftësinë e tyre për të ngritur dhe ulur në pista me kushte të vështira me gjatësi deri në 400 metra, si dhe për kohën shumë të shkurtër të kthimit në shërbim. Një Gripen që kthehet nga një mision luftarak mund të furnizohet me karburant dhe të riarmatoset nga një ekip prej vetëm pesë personash brenda “10-15 minutash”, sipas kompanisë që e prodhon atë.
Pasi aeroplanët e llojit Gripen t’i dhurohen Ukrainës dhe të integrohen në forcën ajrore të vendit, Kievi ka premtuar se deri në vitin 2030 do të blejë edhe 20 aeroplanë Gripen të versionit më të ri E/F, blerje në vlerë prej 2.9 miliardë dollarësh.
Mbrëmë për herë të parë në një intervistê dhënë tek Leonard Koja në emisionin HORIZONT të WindowRadio me seli në Gjermani, Florjan Haçkaj i famshmi president i Diaspora Për Shqipërinë e Lirë pranon me zërin e tij se jo vetëm nuk ka patur shtetësi shqiptare ne vitin 2016 siç pat deklaruar po vetë para 4 vitesh por tha që ne fakt “e kishin harruar ne sistem”. Ama nuk na tha se si zoteria aplikoi dhe mori pasaporte shqiptare 4 vjet pasi kishte dorezuar shtetesine e kjo ne vitin 2016!
Nje mashtrim i radhes i trashe e krejt ordiner nga një mashtrues tashmë serial. Sa here justifikohet per çështjen e shtetësisë dhe pasaportës jep nje variant tjetër! Kuptohet se rrena dhe mashtrimi nuk ka bosht por perdridhet si gjarperi!
Para tre vitesh në pergjigje te pyetjeve te mia tha “e kam rimarre shtetësinë shqiptare në vitin 2016 dhe regjimi ma hoqi ne vitin 2022”.
Duke qene tani i vetedijshem për shkeljen e rëndë qe ka bërë dhe se të palarat i ka në shesh në intervistën në radio dha varient krejt tjeter duke i bërë lemsh faktet në kohë! Kaloi nga pasaporta me vrima që ka qenë para vitit 2000 …në parashkrim e deri tek rrena se dikush ja pa emrin ne listë të votimit e ky “patrioti” shfrytezoi rrumpallhënen e shtetit shqiptar sipas tij e vrapoi per te votuar!
Fakti qe se luan topi e nuk ka ligj që e fal e justifikon është që zotëria ka marrë pasaportë shqiptare ne vitin 2016 pa patur shtetësi. Pikë. Fakt.
E këtë e ka bërë duke qenë i vetëdijshem që ka shkelur ligjin se zotëria nuk është as bari dhish e as punëtor ndertimi por i mireshkolluar për të kuptuar çfarë është shkelje flagrante e ligjit e nuk ka patriotizem që e justifikon veprimin e tij siç e bëri ai mbrëmë ne radion Window.
E kjo nuk duhej lejuar në një media serioze!
Përndryshe publiku dhe në veçanti brezi i ri që ju degjon keqedukohet e krimi duket normë sepse ajo që ka bërë ai eshte krim e nuk ka emër tjeter.
• në vitin 2019 zotëria u shpall ambasador i kombit nga Rama-Majko!
Nuk e di a e dinte stafi i Edit nëse zoteria nuk kishte shtetësi shqiptare!
• nuk ka patriotizem që justifikon shkeljen e ligjit shqiptar duke votuar (siç ka bërë zoteria në vitin 2021) kur nuk ke të drejtë vote! Këtë mund ta bëjë vetëm nje idivid që është në shërbim të sektit e i ka krahët e mbrojtur që nuk i hy gjemb në këmbë!
Sepse po ta kisha bërë une këtë veprim apo ju Z.Koja do arrestoheshim në momentin e parë që do shkelnim në aeroportin e Rinasit në dalje apo në hyrje!
• duhet ose të jesh trim me fletë ose të kesh mbrojtje nga rregjimi që të zbulohesh nga gjykata kushtetuese që mban pasaportë të paligjshme e jo vetëm nuk procedohesh penalisht por përkundrazi bën viktimën në televizione dhe vazhdon “luften” ndaj regjimit!
Jo vetëm kaq por një shkelesi të ligjit i jepet hapësirë pa asnjë mandat në tryezat e KQZ, komisione të Parlamentit e pritet edhe nga Presidenti i Republikës!
• duhet te jesh vertet naiv të besosh se Kuvendi i Shqipërise miraton një ligj për votën e disporës (me postë) egzaktësisht siç e kishte shkruar ky shkelësi i ligjit të dy shteteve, shqiptar dhe gjerman!
Personalisht u shokova që moderatori i emisionit e kaloi me kaq lehtësi një çeshtje që në vendin ku jeton ai është tepër serioze. Nëse i jep hapesirë një individi të tillë shkoi deri në fund të vërtetës, ndihmoje interesin publik shqiptar!
Me traumatikja dhe fundi i logjikës ështe që ky që duhet të ishte në burg do na bëjë bashkimin e opozitës në forumin për dialog te Ermal Hasime Sorosit!
Larg o Zot nëse ky dhe organizata e tij diasporake të jenë ne 15 %-in e forumeve të Partisë (së ripërtërirë) Demokratike se kjo do ishte njolla më e rëndë për një parti opozitare në të cilën idetë kanë vdekur prej vitesh por të paktën në të nuk duhet të ketë vend për kriminelë
Ndoqa një lajm rastësisht në kazan median e “rilindjes” që Partia Socialiste paska festuar sot 35 vjetorin e themelimit në Durrës!
Nuk ka deri më sot asnjë vendim, akt ligjor apo qoftë edhe vendim politik të themelimit të Partise Socialiste pas vitit 1990!
Nuk ka asnjë regjistrim themelimi në gjykatat shqiptare të ndonjë force të re politike që sot njihet si Partia Socialiste!
E sfidoj këdo që ma gjen dhe publikon një vendim të tillë!
…vetëm nëse kjo është bërë në ilegalitet se këtë e kanë zanat komunistët shqiptarë!
***
Partia që njihet sot si partia socialiste na është thënë që është themeluar në vitin 1941 nga Dushan Mugosha e Miladin Popoviçi me emrin Partia Komuniste e Shqipërisë – PKSH!
– në vitin 1948 PKSH ka ndërruar emrin në Partia e Punës së Shqipërisë – PPSH!
– në 13 qershorin e vitin 1991 kongresi i 10të i Partisë së Punës së Shqipërisë vendosi ndërrimin e emrit nga PPSH në Partia Socialiste e Shqipërisë!
Pra miq, nuk kemi asnjë vendim apo akt që shkrin apo shpërndan PPSH-në dhe krijon PS-në!
Unë si shumë prej jush e kemi jetuar atë kohë dhe arkivat janë aty!
PPSH vetëm ka ndërruar emrin në vitin 1991 e nuk kemi themelim të ndonjë forcë të re politike!
Nëse ata pretendojnë se janë forcë e re politike duhen shpallur të PALIGJSHËM sepse janë ilegjitimë!
Le të dalë dikush e të ma hedhë poshtë këtë aresyetim:
Një numër i gazetës ‘Zeri i Popullit’ botuar në vitin 1995 ka në ballinën e saj;
– Gazetë e Partisë Socialiste të Shqipërisë dhe po ta shikoni me kujdes në anën e djathtë thotë….viti i 54-t i botimit!
Një parti nuk mund të kishte “Zerin e Popullit” si organ të saj nëse do ishte e re apo e rithemeluar!
Nuk mund të ketë rithemelim pa një akt shkrirjeje/shpërndarjeje të partisë së vjetër apo distancimi të prere nga trashëgimia politike e kriminale e saj!
Rumania e ka akuzuar Rusinë të premten për “përshkallëzim serioz dhe të papërgjegjshëm”, pasi një dron e goditi një ndërtesë shumëkatëshe banimi brenda Rumanisë, fare pranë kufirit me Ukrainën. Incident shkaktoi reagime dhe u dënua nga Evropa, nga NATO dhe Shtetet e Bashkuara.
Droni hyri në hapësirën ajrore rumune gjatë sulmeve të natës kundër Ukrainës dhe u rrëzua mbi një ndërtesë banimi në Galați, një qytet në lumin Danub, njoftoi Ministria e Mbrojtjes e Rumanisë të premten.
Sipas ministrisë, rrëzimi i dronit shkaktoi zjarr, duke nxitur reagim emergjent ku u përfshinë disa agjenci sigurie dhe shpëtimi.
Sipas zyrtarëve rumunë, kjo nxiti evakuim nga ndërtesa dhe të paktën dy njerëz pësuan lëndime të lehta.
“Ky incident përfaqëson një përshkallëzim serioz dhe të papërgjegjshëm nga ana e Federatës Ruse”, tha ministrja e Jashtme e Rumanisë, Toiu Oana, në një postim në X.
Rusia ende nuk ka komentuar lidhur me incidentin.
Ajo shtoi se Bukureshti i ka njoftuar shtetet anëtare të Bashkimit Evropian (BE), aleatët e NATO-s dhe sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, dhe se ka “kërkuar masa për të përshpejtuar transferimin e kapaciteteve kundër dronëve në Rumani”.
“Federata Ruse mban përgjegjësi të drejtpërdrejtë për këto veprime të rënda dhe të papërgjegjshme”, tha Oana.
“Sjellja e pamatur e Rusisë është e rrezikshme për të gjithë ne”, tha shefi i NATO-s, Mark Rutte, në një reagim ndaj incidentit, duke theksuar se NATO-ja “është e gatshme ta mbrojë çdo pëllëmbë të territorit të Aleancës”.
“Ata vazhdojnë t‘i shënjestrojnë civilët dhe infrastrukturën civile në gjithë Ukrainën, dhe nata e kaluar tregoi edhe një herë se pasojat e luftës së tyre të paligjshme agresive nuk ndalen në kufi”, tha Rutte.
Ndërtesa e dëmtuar nga sulmi me dron në Galati.
Presidenti i Rumanisë, Nicusor Dan, tha se e ka mbledhur Këshillin Suprem të Mbrojtjes Kombëtare për të biseduar për pasojat e “incidentit më serioz” që ka prekur territorin rumun që nga fillimi i luftës agresive të Rusisë kundër Ukrainës.
“Do të marrim masa proporcionale ndaj Federatës Ruse”, tha ai.
Ambasadori amerikan në NATO, Matthew Whitaker, e dënoi sulmin duke e përshkruar si “inkursion të pamatur” në territorin rumun, duke deklaruar se Shtetet e Bashkuara qëndrojnë përkrah “aleatit tonë në NATO, Rumanisë”.
“Ne do të mbrojmë çdo pëllëmbë të territorit të NATO-s”, deklaroi Whitaker.
Kongresisti amerikan Joe Wilson deklaroi se Rusia, “në mënyrë agresive dhe e paprovokuar”, e ka sulmuar Rumaninë, duke thënë se “familjet që flenë në shtëpitë e tyre janë caku” dhe se “parandalimi është e vetmja mënyrë për t’i ndalur veprimet e çoroditura të Rusisë.”
Nuk është e qartë nëse Bukureshti do të kërkojë konsultime emergjente sipas Nenit 4 të aleancës.
Konsultimet sipas Nenit 4 – një dispozitë e traktatit të NATO-s që i lejon çdo vendi anëtar të kërkojë zyrtarisht konsultime emergjente me aleatët sa herë që integriteti territorial, pavarësia politike ose siguria e tij kërcënohet – janë thirrur tri herë qëkurse Rusia e nisi luftën e plotë kundër Ukrainës në shkurt 2022.
Neni 4 është thjesht një mekanizëm konsultimi. Aktivizimi i tij nuk garanton përgjigje ushtarake apo aktivizimin e Nenit 5, i cili është përdorur vetëm një herë në historinë 77-vjeçare të aleancës, pas sulmeve të 11 shtatorit në Shtetet e Bashkuara.
Rumania, anëtare e NATO-s dhe BE-së që ndan një kufi prej 650 kilometrash me Ukrainën, ka regjistruar 28 depërtime të dronëve rusë në hapësirën e saj ajrore qëkurse Moska i filloi sulmet ndaj porteve ukrainase përgjatë lumit Danub gjatë pushtimit të plotë të Ukrainës, që e nisi në shkurt të vitit 2022.
Ministri i Jashtëm i Ukrainës, Andriy Sybiha, paralajmëroi se “agresioni rus përbën kërcënim real për rajonin e Detit të Zi dhe për të gjithë Evropën”.
Maia Sandu, presidente e Moldavisë, e cila kufizohet si me Rumaninë ashtu edhe me Ukrainën, e dënoi ashpër atë që e përshkroi si “dronë rusë që godasin rumunët në shtëpitë e tyre”.
“Kjo është serioze”, shkroi ajo në platformën X. “Rusia është rrezik për të gjithë dhe duhet të ndalet”.
“Lufta agresive e Rusisë ka kaluar edhe një kufi tjetër”, shkroi presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, në X.
“Inkursioni i një droni rus goditi një zonë me dendësi të lartë popullsie në Rumani, duke plagosur civilë. Në territorin e BE-së”, tha ajo.
“Ne do të vazhdojmë të rrisim trysninë ndaj Rusisë. Po e përgatisim paketën e 21-të të sanksioneve”, tregoi ajo.
Komentet