Për 135 ditë me radhë rinia patriotike protestoi paqësisht  për liritë dhe të drejtat qytetare, për patritizmin,  demokracinë, për shtetin ligjor , për dinjitetin, pwr antikrizwn , pwr antikorrupsinin dhe më kryesorja që e dalloi këtë Lëvizje rinore dhe qytetare ishte disiplina,kultura  dhe edukta e lartë qytetare, ishte karakteri i një rezistence paqësore , por këmbëngulëse e një morali e dinjiteti shëmbullor edhe për botën demokratike.

NJË REZISTENCË PAQËSORE PËR TË  VËRTETËN , PËR DREJTËSINË, PËR MORALIN , PËR PATROTIZMIN, PËR ANTIKORRUPSIONIN ,ANTIKRIMIN ,KUNDËR AUTOKRACISË, KUNDËR ESTABLISHMENTIT POLITIK, INTELEKTUAL, MEDIATIK ETJ., KUNDËR “APARTEIDIT” SEPSE TË RINJTË SHQIPTARË NDJEHESHIN TË PËRJASHTUAR NGA LIRIA PËR TË MARRË TË DREJTËN E MERITOKRACISË, DHUNTISË DHE NDJEHESHIN DHE NËN PRESION  DHE NËN IMPONIMIN E POLITIKËS E PUSHTETIT PËR T’U LARGUAR NGA SHQIPËRIA.

Është për t’u habitur fakti se si BE mbajti një qwndrim kaq indiferent ndaj këtyre protestave; dhe si shpjegohet ky indiferentzëm i saj , kur kauzat e këtyre protestave përputheshin plotësisht me vlerat demokratike peendimore, dhe filloi një reagim që deri sot është shumë i vakët , dhe ky reagim i plogwsht i tyre erdhi vetëm kur shpwrtheu dhuna shtetërore kundër tyre.

Një fermer therri një gic dhe e hodhi, ashtu siç ishte, në një pus të thellë të thatë që kishte në oborrin e shtëpisë. Kur gici filloi të qelbte erë u lëshuan minjtë nga të katër anët, u hodhën brenda në pus dhe filluan ta hanin si të babëzitur. Nuk kaloi shumë kohë dhe gici u mbarua. Në fund të pusit mbetën vetëm minjtë që nuk dilnin dot. Ushqim nuk kishte. Minjtë filluan të hanin njëri-tjetrin. Derisa një ditë mbeti vetëm njëri prej tyre. Më i forti.

Fermeri zbriti në fund të pusit, e mori miun dhe e ngjiti lart. Atje e lëshoi të lirë. Miu i gëzuar vrapoi të bashkohej me minjtë e tjerë. Mirëpo ky mi kishte mësuar një avaz të ri – hante minj. Shumë shpejt ai i eliminoi të gjithë minjtë e fermës.

Kush përfitoi në këtë rast? Fermeri, natyrisht.

Me cinizmin që e karakterizon Edi Rama iu ngre nervat qytetarëve shqiptarë me hesape policësh dhe protestusish të plagosur. Ai e injoron faktin që edhe policët edhe protestuesit janë shtetas të shtetit që ai drejton, shqiptarë. Për të ata janë thjesht minj që përleshen me njëri-tjetrin në mënyrë që ai të vazhdojë të rrijë në pushtet.

Kjo është logjika e Edi Ramës – të gjejë minj që të luftojnë me njëri-tjetrin. Nga Budva ai lëshon urdhërin tjetër – sakrifikoni drejtorët e drejtorive nëpër ministri. Llogarit se do të jetë në gjendje t’i largojë njerëzit që kërkojnë dorëheqjen e tij duke iu dhënë “për të ngrënë” drejtorët e drejtorive që po sakrifikon.

Fermeri Edi Rama harron se s’ka të bëjë me minj por me njerëz të ndërgjegjshëm që e dinë mirë çfarë kërkojnë.

.Ata nuk kërkojnë dorëheqje drejtorash. Nuk kërkojnë as dorëheqje ministrash. Ata kërkojnë dorëheqjen e Edi Ramës, futjen e tij në të njëjtin kafaz me derrat që ka sakrifikuar vetë. Pastaj kërkojnë ndërrimin e sistemit. Që të mos dalë më fermer tjetër që të përpiqet t’i verë njerëzit të luftojnë kundër njeri-tjetrit në mënyrë që ai të jetë në gjendje të mbushë xhepat i qetë.

Legjitimiteti politik nuk matet me aftësinë për ta kontrolluar kundërshtimin, por me mënyrën se si qeveria reagon ndaj pakënaqësisë qytetare, garanton liritë demokratike dhe mban përgjegjësi për ushtrimin e pushtetit.

Ngjarjet gjatë protestave në Shqipëri e rikthejnë në qendër të debatit një çështje thelbësore për funksionimin e demokracisë: përgjegjësinë e qeverisë për të garantuar rendin publik pa cenuar të drejtat dhe liritë themelore të qytetarëve.

Raportimet për përdorimin e forcës ndaj protestuesve, veçanërisht ndaj të rinjve dhe të miturve, nuk mund të trajtohen vetëm si çështje e menaxhimit policor. Ato kërkojnë një vlerësim më të gjerë të përgjegjësisë politike, të standardeve të ndërhyrjes së institucioneve të sigurisë dhe të mënyrës se si pushteti ekzekutiv reagon ndaj kundërshtimit qytetar.

Në një demokraci funksionale, protesta nuk është shenjë e dobësisë së qeverisjes. Ajo është një nga format përmes të cilave qytetarët shprehin pakënaqësinë, kundërshtojnë vendimet politike dhe kërkojnë llogaridhënie.

Pikërisht në momente të tilla provohet pjekuria politike e qeverisjes: në aftësinë për të dalluar kundërshtimin nga kërcënimi, protestën paqësore nga veprimet e dhunshme dhe ushtrimin e ligjshëm të autoritetit nga përdorimi i tepruar i forcës.

Qeveria nuk e dëshmon autoritetin e saj duke e heshtur kundërshtimin, por duke treguar se mund ta përballojë atë pa cenuar parimet mbi të cilat mbështetet rendi demokratik.

Ky është standardi me të cilin duhet të vlerësohet përgjegjësia politike në çdo situatë ku pakënaqësia qytetare përplaset me institucionet publike.

Përgjegjësia politike dhe kufijtë e autoritetit

Qeveria ka përgjegjësi për politikat e sigurisë publike, drejtimin politik të institucioneve ekzekutive dhe krijimin e kushteve që ligji të zbatohet në mënyrë të njëtrajtshme. Kjo përgjegjësi nuk nënkupton ndërhyrje politike në çdo vendim operacional të policisë, por kërkon që institucionet nën autoritetin ekzekutiv të funksionojnë mbi bazën e ligjit, profesionalizmit dhe llogaridhënies.

Kur një protestë përshkallëzohet, detyrimi për të ruajtur rendin publik është i padiskutueshëm. Po aq i padiskutueshëm është detyrimi për të garantuar që ndërhyrja policore të jetë e ligjshme, e domosdoshme dhe proporcionale.

Këto dy kërkesa nuk përjashtojnë njëra-tjetrën. Përkundrazi, ato përbëjnë dy anë të së njëjtës përgjegjësi institucionale.

Ruajtja e rendit nuk mund të shndërrohet në arsyetim të përgjithshëm për çdo veprim të forcave të sigurisë. Po kështu, pretendimet për dhunë policore nuk e përjashtojnë nevojën për të hetuar aktet e dhunshme të kryera nga protestuesit.

Çdo rast duhet të vlerësohet mbi bazën e fakteve konkrete.

Nëse protestuesit sulmojnë punonjësit e policisë, dëmtojnë pronën apo kryejnë vepra të tjera të paligjshme, përgjegjësia e tyre duhet të përcaktohet sipas ligjit. Nëse punonjësit e policisë përdorin forcë përtej kufijve të lejuar, edhe kjo duhet të hetohet dhe të sjellë përgjegjësinë përkatëse.

Asnjëra rrethanë nuk e anulon tjetrën.

Përgjegjësia politike e qeverisë qëndron edhe në garantimin e kushteve që këto parime të zbatohen në praktikë, pa standarde të dyfishta dhe pa mbrojtje automatike të personave të përfshirë.

Një qeveri që kërkon respektimin e ligjit duhet të garantojë edhe mekanizmat që mundësojnë kontrollin e ushtrimit të pushtetit.

Të miturit dhe përgjegjësia e qeverisjes

Pretendimet për dhunë ndaj të miturve gjatë protestave përbëjnë një nga aspektet më të ndjeshme të kësaj çështjeje. Ato kërkojnë vëmendje të veçantë, jo vetëm për shkak të moshës së personave të përfshirë, por edhe për shkak të detyrimeve që institucionet publike kanë për mbrojtjen e të drejtave të fëmijëve.

Të miturit nuk përjashtohen nga zbatimi i ligjit, por mosha e tyre kërkon garanci të posaçme gjatë çdo ndërhyrjeje policore, shoqërimi apo procedure ligjore. Çdo pretendim për keqtrajtim duhet të shqyrtohet në mënyrë të paanshme, ndërsa përgjegjësitë duhet të përcaktohen mbi bazën e provave.

Në këtë kontekst, përgjegjësia e qeverisë nuk qëndron në paragjykimin e rezultateve të hetimeve, por në garantimin e funksionimit të mekanizmave institucionalë që mundësojnë zbardhjen e plotë të ngjarjeve.

Heshtja institucionale, relativizimi i pretendimeve apo mbrojtja automatike e veprimeve policore do të dëmtonin besimin publik. Po aq problematike do të ishte shpallja e fajësisë pa hetim dhe pa prova.

Qasja e përgjegjshme kërkon transparencë, hetim efektiv dhe respektim të procedurave ligjore.

Nëse vërtetohet se punonjës të policisë kanë tejkaluar kompetencat, përgjegjësit duhet të mbajnë përgjegjësi. Nëse hetimi evidenton mangësi në organizimin, udhëzimin apo mbikëqyrjen e operacionit, ato duhet të shqyrtohen nga organet kompetente. Përgjegjësia e drejtuesve institucionalë duhet të përcaktohet në bazë të rolit, kompetencave dhe veprimeve konkrete, jo përmes supozimeve politike.

Mbrojtja e institucioneve nuk mund të jetë qëllim në vetvete. Qëllimi duhet të jetë mbrojtja e ligjshmërisë së veprimeve të tyre.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme kur bëhet fjalë për të miturit, sepse mënyra se si trajtohen ata nga autoritetet publike ndikon drejtpërdrejt në besimin e brezit të ri te drejtësia dhe institucionet.

Protesta nuk është kërcënim, por e drejtë demokratike

Një nga gabimet më të mëdha në interpretimin politik të protestave është barazimi i kundërshtimit me kërcënimin ndaj rendit publik.

Protesta është instrument demokratik përmes të cilit qytetarët shprehin pakënaqësinë dhe kërkojnë ndryshime. Ajo mund të drejtohet kundër politikave qeveritare, vendimeve të institucioneve apo mënyrës se si ushtrohet pushteti. Pikërisht për këtë arsye, reagimi ndaj saj kërkon maturi politike dhe profesionalizëm institucional.

Qeveria nuk mund ta konsiderojë kundërshtimin si problem që duhet zgjidhur vetëm përmes mekanizmave të sigurisë. Ajo duhet të jetë në gjendje të dallojë çështjet që kërkojnë ndërhyrje policore nga ato që kërkojnë përgjigje politike.

Kur protestuesit kryejnë veprime të dhunshme, zbatimi i ligjit është i domosdoshëm. Kur protestuesit shprehin pakënaqësi ndaj politikave qeveritare, përgjigjja nuk mund të jetë reduktimi i kërkesave të tyre në një çështje të rendit publik.

Këto janë dy dimensione të ndryshme që kërkojnë përgjigje të ndryshme institucionale.

Nëse një protestë shoqërohet me shkatërrim të pronës, sulme apo akte të tjera të paligjshme, përgjegjësia duhet të jetë individuale dhe e bazuar në prova. Veprimet e disa pjesëmarrësve nuk mund të përdoren për të delegjitimuar të gjithë protestën apo për të cenuar të drejtën e të tjerëve për tubim paqësor.

Në të njëjtën mënyrë, pakënaqësia politike nuk mund të përdoret për të justifikuar dhunën ndaj punonjësve të policisë apo dëmtimin e pronës publike dhe private.

Një demokraci funksionale kërkon respektimin e të drejtave dhe përmbushjen e detyrimeve nga të gjitha palët.

Megjithatë, qeveria ka një përgjegjësi të veçantë politike: të mos e trajtojë kritikën si sfidë personale ndaj pushtetit, por si pjesë të funksionimit normal të demokracisë.

Qeverisja demokratike nuk nënkupton mungesën e kundërshtimit, por aftësinë për ta përballuar atë pa e shndërruar dallimin politik në konflikt me institucionet.

Përgjegjësia e qeverisë për veprimet e institucioneve ekzekutive

Për të vlerësuar përgjegjësinë politike në raste të tilla, është e domosdoshme të bëhet dallimi ndërmjet përgjegjësisë individuale të punonjësve të policisë, përgjegjësisë drejtuese brenda institucionit dhe përgjegjësisë politike të qeverisë.

Këto nivele lidhen me njëra-tjetrën, por nuk janë të njëjta.

Punonjësi i policisë përgjigjet për veprimet e veta. Drejtuesit përkatës përgjigjen, brenda kompetencave të tyre, për organizimin, mbikëqyrjen dhe zbatimin e detyrave institucionale. Qeveria, nga ana e saj, mban përgjegjësi politike për drejtimin ekzekutiv, politikat që zbaton dhe standardet e llogaridhënies që garanton.

Ky dallim nuk duhet të përdoret për të shmangur përgjegjësinë politike. Përkundrazi, ai mundëson që përgjegjësia të identifikohet me saktësi dhe të mos mbetet në nivelin e deklaratave të përgjithshme.

Nëse një ndërhyrje policore shoqërohet me pretendime serioze për shkelje, përgjegjësia politike e qeverisë lidhet edhe me mënyrën se si ajo reagon: a kërkon zbardhjen e fakteve, a garanton transparencë, a mbështet funksionimin e mekanizmave të pavarur të kontrollit dhe a ndërmerr masa kur konstatohen mangësi institucionale?

Këto janë çështje legjitime për vlerësimin e përgjegjësisë qeverisëse.

Një qeveri nuk mund të shpallet automatikisht përgjegjëse për çdo veprim individual të një punonjësi policie. Por as nuk mund të shkëputet nga detyrimi politik për të garantuar që institucionet ekzekutive funksionojnë sipas ligjit dhe që pretendimet për shkelje trajtohen seriozisht.

Përgjegjësia politike nuk është e njëjtë me fajësinë penale. E para lidhet me drejtimin, politikat, mbikëqyrjen dhe besimin publik; e dyta përcaktohet sipas ligjit dhe përmes procedurave përkatëse.

Ngatërrimi i tyre e dobëson analizën. Po aq e dëmshme është përpjekja për ta përdorur dallimin ndërmjet tyre si arsye për të shmangur çdo vlerësim politik.

Në një demokraci, qeverisja nuk vlerësohet vetëm nga vendimet që merr, por edhe nga mënyra se si përballet me problemet që lindin gjatë zbatimit të tyre.

Rinia dhe kriza e besimit politik

Përtej përplasjes konkrete ndërmjet protestuesve dhe policisë, ngjarje të tilla ngrenë një çështje më të gjerë: cilësinë e marrëdhënies ndërmjet qeverisjes dhe brezit të ri.

Pakënaqësitë e të rinjve mund të lidhen me arsimin, mundësitë e punësimit, kushtet ekonomike, meritokracinë dhe perspektivën për të ardhmen. Shkaqet konkrete të çdo proteste duhet të vlerësohen mbi bazën e kërkesave të shprehura dhe të fakteve të dokumentuara.

Megjithatë, një parim është i qartë: protestat nuk mund të analizohen vetëm përmes pasojave që shkaktojnë në rendin publik. Ato kërkojnë edhe shqyrtimin e çështjeve që i kanë nxjerrë qytetarët në rrugë.

Qeveria ka instrumentet institucionale për t’iu përgjigjur kërkesave shoqërore, për të shpjeguar politikat e saj dhe për të korrigjuar vendimet kur faktet tregojnë se nevojiten ndryshime.

Kur këto instrumente nuk përdoren në mënyrë efektive, pakënaqësitë rrezikojnë të mbeten të pazgjidhura dhe marrëdhënia ndërmjet qytetarëve dhe institucioneve të karakterizohet gjithnjë e më shumë nga mosbesimi.

Kjo nuk do të thotë se çdo protestë dëshmon dështimin e qeverisë apo se çdo kërkesë e protestuesve duhet të pranohet. Do të thotë se një qeveri demokratike duhet t’i trajtojë pakënaqësitë si pjesë të realitetit politik dhe t’u përgjigjet me argumente, vendimmarrje dhe llogaridhënie.

Reagimi ndaj kritikës është po aq i rëndësishëm sa vetë politika që kritikohet.

Kur kundërshtimi trajtohet kryesisht si problem për t’u kontrolluar, hapësira për shqyrtim politik ngushtohet. Kur ai trajtohet si pjesë e procesit demokratik, krijohen mundësi për të dalluar kërkesat legjitime, shkeljet konkrete dhe përgjegjësitë institucionale.

Për një qeveri, kjo nuk është shenjë dobësie. Është pjesë e përgjegjësisë për të qeverisur në një shoqëri ku qytetarët kanë të drejtë të mos pajtohen me vendimet e pushtetit.

Kur deklaratat politike nuk mjaftojnë

Në situata të tensionuara, deklaratat publike të qeverisë kanë rëndësi, por ato nuk mund ta zëvendësojnë veprimin institucional.

Dënimi i përgjithshëm i dhunës, thirrjet për qetësi apo deklaratat për rikthimin e rendit nuk janë të mjaftueshme kur ekzistojnë pretendime konkrete për shkelje të të drejtave të qytetarëve.

Nevojiten sqarimi i fakteve, transparenca mbi veprimet institucionale dhe përgjigje të arsyetuara ndaj çështjeve të ngritura.

Nëse janë kryer shkelje, ato duhet të identifikohen dhe të trajtohen sipas ligjit. Nëse veprimet policore kanë qenë të ligjshme, edhe ky përfundim duhet të mbështetet në një shqyrtim të besueshëm të rrethanave.

Në të dyja rastet, transparenca është më e dobishme se mbrojtja politike e parakohshme.

Përgjegjësia e qeverisë matet edhe me gatishmërinë për të garantuar që institucionet kompetente të veprojnë pa presion dhe që përfundimet e tyre të shqyrtohen në mënyrë të paanshme.

Një qeveri që kërkon besimin publik duhet të tregojë se llogaridhënia nuk varet nga interesat politike të momentit. Standardet e ligjshmërisë duhet të vlejnë edhe në situatat kur rezultatet e hetimeve mund të jenë politikisht të pakëndshme.

Në të kundërtën, çdo reagim institucional rrezikon të interpretohet si përpjekje për të mbrojtur pushtetin, në vend që të zbardhë ngjarjen.

Për këtë arsye, çështja nuk është vetëm se çfarë deklaron qeveria pas një proteste, por çfarë masash ndërmerr për të garantuar transparencën, ligjshmërinë dhe përgjegjësinë.

Autoriteti politik provohet nga përgjegjësia

Ngjarjet gjatë protestave në Shqipëri e vendosin qeverisjen përballë një prove që nuk mund të reduktohet në menaxhimin e një situate të tensionuar. Ato kërkojnë shqyrtimin e marrëdhënies ndërmjet pushtetit ekzekutiv, institucioneve të sigurisë dhe të drejtave të qytetarëve.

Qeveria ka përgjegjësinë politike të garantojë funksionimin e institucioneve ekzekutive brenda kufijve të ligjit, pa ndërhyrë në mënyrë të papërshtatshme në përcaktimin e përgjegjësive individuale dhe pa zëvendësuar punën e organeve kompetente.

Policia ka detyrimin të ruajë rendin publik dhe të veprojë në mënyrë profesionale, proporcionale dhe të ligjshme. Protestuesit kanë detyrimin të respektojnë ligjin dhe të mos ushtrojnë dhunë. Organet kompetente kanë detyrimin të hetojnë shkeljet dhe të përcaktojnë përgjegjësitë mbi bazën e provave.

Këto përgjegjësi nuk e përjashtojnë njëra-tjetrën. Ato përbëjnë kushtet themelore të një rendi demokratik funksional.

Por qeveria, si ushtruese e pushtetit ekzekutiv, ka një përgjegjësi të veçantë politike për mënyrën se si garanton standardet e qeverisjes, si reagon ndaj pakënaqësisë qytetare dhe si siguron që institucionet nën autoritetin e saj të veprojnë në përputhje me ligjin.

Kjo përgjegjësi nuk mund të matet vetëm me aftësinë për të rikthyer qetësinë në rrugë. Ajo duhet të vlerësohet edhe përmes transparencës, llogaridhënies, respektimit të lirive themelore dhe aftësisë për t’iu përgjigjur problemeve që ushqejnë pakënaqësinë shoqërore.

Një qeveri nuk e dëshmon forcën politike duke e imponuar qetësinë përmes frikës, por duke garantuar rendin pa cenuar ligjin dhe duke përballuar kritikën pa e trajtuar atë si kërcënim ndaj pushtetit.

Shkopi i gomës mund të jetë mjet i përdorimit të forcës në rrethana të përcaktuara ligjërisht, por nuk mund të jetë simboli me të cilin matet autoriteti i qeverisjes. Autoriteti politik mbështetet te legjitimiteti, ndërsa legjitimiteti forcohet përmes përgjegjësisë, ligjshmërisë dhe besimit publik.

Nëse vërtetohen shkelje ndaj të rinjve apo të miturve, ato duhet të marrin përgjigjen përkatëse ligjore. Nëse janë kryer akte dhune nga protestuesit, edhe ato duhet të trajtohen sipas ligjit. Asnjëra nuk mund të përdoret për të justifikuar tjetrën.

Në fund, çështja thelbësore nuk është nëse qeveria arrin ta kontrollojë një protestë, por nëse arrin ta ushtrojë pushtetin në mënyrë që rendi publik, të drejtat qytetare dhe përgjegjësia institucionale të mos vihen në kundërshtim me njëra-tjetrën.

Qeverisja demokratike nuk provohet në mungesë të kundërshtimit, por në mënyrën se si pushteti sillet kur kundërshtimi bëhet i pakëndshëm.

Vendi i Lekës,21.10.2026

Me këtë shkrim timin unë dua të ballafaqohem dhe të përballem me establishmentin korruptiv  të politikës së vjetër, dhe me establishmentin mercenar dhe servil intelekual, akademik, artistik  dhe  mediatik që janë bashkë dhe në një front fanatizmi kundër ndryshimit, kundër rinisë patriotike sudentore.

Duke ndjekur nga afër protestat studentore patriotike sot, dhe duke i mbështetur dhe qenë përkrah tyre më erdhi në kujtesë  lëvizja politike antiestablishment e Presidentit amerikn Donald TRUMP, dhe për këtë arësye vendosa që t’a paraqes para opinionit dhe t’a dërgoj për botim një shkrim timin të atëhershëm, t’ua dërgoj disa miqve të mi intelektual dhe dy apo tre gazetave  të lira,të pavarura, patriotike dhe jo mercenare; shkrim i cili më erdhi në kujtesë se është aktual dhe që vizioni dhe kërkesat e rinisë studentore sot përputhen me Lëvizjen politike antiestablishment, antikorrupsion dhe të asaj se “SHBA është e para” të Donald Trump 2016 , të para 10 viteve 

Më poshtë shkrimi i plotë me titull:

“NË SHQIPËRI DHE KOSOVË DUHET NJË LËVIZJE SI AJO E DONALD TRUMP” (16 2 2017)

• Ja pse shumica e politikanëve  dhe e mediave shqiptare nuk e dëshironin fitoren e Donald Trump

Durrës,16 Shkurt 2017”Askund tjetër në Europë nuk kemi këtë dështim të plotë pothuajse të  të gjithë elitës  apo të establishmentit politik si në Shqipëri por  edhe në Kosovë. Ka 25 vite që në Shqipëri  ciklohen dhe riciklohen, vijnë dhe ikin nga pushteti po të njëjtët individë  që  i parazgjedh dhe i paracakton establishmenti apo kryesia servile e ngushtë e rrethkryetarëve të partive politike: individë politikisht shterpë, injorantë, të korruptuar, të painteresuar për interesin publik dhe kombëtar; të cilët vjedhin vota, pasuri  dhe bëjnë lloj -lloj matrapazllëqesh dhe akrobacirash thellësisht amorale politike; të cilët i kanë bërë prona të tyre partitë politike, shoqatat, politikën dhe  mediat dhe që e kanë kapur shtetin, asfiksuar drejtësinë  dhe e pengojnë dhe  bllokojnë integrimin. Kësaj elite politike shërbimin më të mirë ua ka bërë dhe ua bën media elitare servile dhe mercenare pranë tyre.

Qarkullimi i elitave politike vetëm si  ndërrim i pushteteve në Shqipëri ka qenë vetëm  zëvëndësim i keqqeverisjeve, krimit, korrupsionit, vjedhjes së parasë publike dhe që kanë prodhuar varfëri, papunësi, trafikim droge e qëniesh njerëzore dhe eksod.

Pra, pothuajse tërë elita politike paskomuniste në Shqipëri ka dështuar dhe prandaj ajo duhet ndëshkuar sepse ishte dhe vazhdon të jetë si trashëgimtare e ishkomunizmit dhe ishfunksionarëve të saj; si një brez i formësuar, si brezi i njeriut me botëkuptimin komunist; gjë e cila vazhdoi si një vazhdimësi fatkeqësie  për kombin tonë, vazhdimësi e cila po fatkeqësisht edhe u promovua dhe u pranua  realisht edhe  në demokraci edhe nga Perëndimi, Europa dhe SHBA.

Diktaturës komuniste në Shqipëri nuk iu bë asnjë lloj gjykimi dhe madje të paktën as ndonjë ndëshkim moral jo. Nuk kuptohet  se përse Perëndimi ia besoi për 25 vite qeverisjen e demokracisë në Shqipëri ishkomunistëve dhe nuk këmbënguli as për lustracionin dhe as për ndëshkimin e krimeve të Komunizmit, as për dekomunistifikimin e Shqipërisë? Përse?

Me shumë vonesë BE dhe SHBA, pasi u bindën për gabimin e tyre: për toleranncën dhe me rolin prej sehirxhiut, por edhe pse e përkrahën elitën politike shqiptare  ishkomuniste , të kriminalizuar, antidemokratike, antikombëtare, të korruptuar dhe kundërintegraliste. Ato, pra SHBA dhe BE, ia imponuan më në fund elitës politike shqiptare pas 25 vitesh që nga vetshëmbia e komunizmit, që të miratojnë pavarësisht se me shumë vonesë Ligjin për Dekriminalizimin e Politikës si dhe Reformën në Drejtësi kundër vullnetit të saj, Reforma të cilat u realizuan apo u miratuan në letër tani, pas 25 vitesh; vonesë e cila u ka kushtuar shumë shtrenjtë shqiptarëve dhe ndoshta do ta pësojnë edhe për shumë kohë.

Kjo shumicë politikanësh shqiptarë dhe mediatikesh servile prane tyre të cilët e  dëshirojnë  gjithnjë status-quonë dhe vazhdimësinë e tyre në përjetësi në pushtet dhe në politikë, prandaj, edhe nuk e dëshironin fitoren në SHBA të DONALD TRUMP, fitore të cilën ia dha atij votuesi amerikan si ndëshkim për  establishmentin politik edhe në SHBA.

Dhe nisur nga fakti se Presidenti i SHBA- së fitoi për arsye se votuesi amerikan ndëshkoi me votë establishmentin politik si brënda Partisë Republikane ashtu dhe kundërkandidaten e Partisë Demokratike, Znj. H. Klinton, të cilën e kishte zgjedhur apo më sakt  e caktoi  establishmenti i Partisë dhe jo antarësia e saj. Ky fakt vjen si frymëzim që duhet të nxisë edhe opinionin politik brënda partive politike si dhe atë publik në Shqipëri, që në zgjedhjet parlamentare të 2017-ës ta ndëshkojë edhe votuesi shqiptar këtë elitë politike tepër të dëmshme , mashtruese, gënjeshtare, të korruptuar dhe tradhëtare të interesave të publikut; elitë, e cila nuk dëshironte që në SHBA të fitonte Lëvizja e DONALD  TRUMP.

Pothuajse e gjithë sfera politike, mediatike deri dhe ajo akademike dhe artistike që ishin dhe punuan kundër Kandidatit republikan  Donald Trump “u habitën” për fitoren e tij si President të SHBA-së, gjë e cila tregon se edhe ato, pra të gjitha elitat e cdo lloji paskan nevojë për një zgjim nga letargjia e rehatisë monotone materialiste; paskan nevojë për një shkundje dhe për një reformim të tyre, pasi qënkan shumë mbrapa mëncurimit, talentit, gjykimit e vlerësimit popullor amerikan  për demokracinë, lirinë, ndryshimin,  për politikën, për patriotizmin dhe për korrupsionin.

Këto elita pra e paskan humbur ndjesinë humane dhe se edhe ato qënkan  të shkëputura nga problematikat sociale të shoqërisë, ndaj atyre shtresave të harruara, periferike sidomos, të  cilët paguajnë taksa për punën dhe për paratë që  ata i fitojnë me punë; prej parasë të të cilëve mbahen shteti, politika dhe pushteti.

Pyesim, pse pra gjithë ky të cilin  edhe mund ta quajmë si një “komplot” anti-Trump? Dhe pse mos ta besojmë se ky reagim dhe kjo  propagandë e egër anti-Trump erdhi  edhe prej korrupsionit global jo vetëm të elitave politike por edhe të atij financiar, atij intelektual dhe sidomos  te atij edhe mediatik.

Pra, Trampizmi duhet parë si një fenomen antikrizë; krizë që erdhi si rezultat i dështimit të elitave në përgjithsi dhe kryesisht të asaj politike, si dhe  duhet parë, edhe si  alternativë antikorrupsion.  Këtë e kishte konstatuar votuesi amerikan, vota e të cilit bëri ndëshkimin, diferencimin dhe zgjedhjen e duhur.

Mendoj dhe them se bota asnjëherë më shumë se sa sot nuk ka qenë kaq shumë e korruptuar, edhe për një fakt të thjeshtë: të asaj se, edhe Shqipëria si një vënd i vogël ne Europë është mbërthyer tmerrësisht nga kthetrat e korrupsionit dhe ajo që cudit më shumë është fakti se pavarësisht pranisë së madhe, monitorimit dhe presionit në dukje nga qeveritë dhe diplomacitë demokratike perendimore, korrupsioni në Shqipëri as nuk po luftohet, dhe as nuk po ndëshkohet, dhe as nuk po cmontohet akoma.

Pse? Sepse në Shqipëri sundon dhe qeveris një elitë politike e korruptuar, e kriminalizuar, produktivisht shumë negative, e papërgjegjshme dhe një keqbërëse e madhe publike. Pra, sepse së pari është kriminalizuar dhe është korruptuar elita politike shqiptare e cila është autorja e kësaj gjëndje të rëndë gjithinstitucionale, shtetërore, juridike dhe sociale në Shqipëri si dhe në Kosovë.

Pra,  vetë Shqipëria e vogël dhe e varfër është shëmbulli më i mirë i dështimit të të gjitha elitave politike, intelektuale, mediatike, të shoqërisë civile etj., por edhe si një pasqyrë që reflekton edhe atë të kalbëzimit të elitave politike e qeverisëse dhe e korrupsionit në shtetet e Bashkimit Europian, përderisa ato nuk janë në gjëndje për ta ndihmuar dhe nxjerrë Shqipërinë nga ky batak korrupsioni, krimi, e padrejtësie ku e ka zhytur Shqipërinë vetë elita politike shqiptare.

Pra, them se Shqipërisë dhe Kosovës, e cila edhe ajo dominohet nga i njëjti model elitar politik si në Shqipëri, të dyjave u  duhet shëmbulli amerikan i zgjedhjeve të fundit, 

Kjo Lëvizje antipolitikë duhet të kthehet në një lëvizje elektorale politike duhet një lëvizje elektorale antipolitikë, antikrim dhe antikorrupsion për t’a ndëshkuar elitën politike të dështuar, autoritariste, kunderintelektuale, antipatriotike dhe të korruptuar shqiptare.

Gjithmonë reforma dhe ndryshimi pozitiv dhe e reja hasin në vështirësitë e realitetit i cili duhet ndryshuar, vështirësi e pengesa që vijnë prej  atyre që nuk pranojnë dhe i rezistojnë ndryshimit. Mospranimi i ndryshimit dhe i së resë është fanatizëm.

i papërfillshëm dhe i izoluar dhe frikë e vogël dhe e përkohshme në vendet e civilizuara demokratikisht sic janë SHBA, ku të dëshpëruarit edhe provokojnë dhe organizojnë ca protesta të vogla, të dëshpëruara dhe momentale sic ndodhi në disa qytete të SHBA-së. Fanatizmi është frikë nga e reja, nga liria.

Por, AMERIKA ËSHTË VETË LIRIA, e cila gjithmonë triumfon kundër: fanatizmave, dogmave, pandryshueshmërisë  dhe jolirisë.

Detaje më të hollësishme studimi për fitoren e Trump do të japin dhe nxjerrin studiues të politikës dhe të demokracisë në SHBA në vijimësi, pse të mos themi që edhe skeptikët apo “të habiturit” për fitoren e Trump mendoj se do të fillojnë të ndryshojnë mendimin kur të shohin ndryshimin për në të mirë që do të sjellë vizioni dhe premtimet e Presidentit Trump. Por,  për

Ne shqiptarët, këto zgjedhje në SHBA  duhet t’i shohim dhe të nxjerrim mësime për ndryshimin dhe reformimin e demokracisë, të shoqërisë dhe të shtetit tonë pasi jemi  shumë, shumë larg demokracisë, ku së pari partitë tona sundohen e qeverisen nga kryetarët e tyre dhe shpura e ngushtë rreth tyre si prona private njerzore, ku vetëm demokraci dhe as zgjedhje të lira të brëndshme në to nuk ka, dhe as që bëhet fjalë më pastaj për demokraci e patriotizëm në politikën zgjedhore parlamentare,  qeverisëse dhe burokratike të shtetit shqiptar.

Demokracia shqiptare pengon dhe përjashton lirinë politike; e izolon  nga aktiviteti politik talentin, dhuntinë, ndershmerinë, profesionalizmin dhe patriotizmin si dhe nuk i krijon shansin dhe mundësinë e realizimit të potencialeve të tilla as në sferat e tjera të biznesit, të intelektualizmit, në administratën publike dhe shtetërore. Pra, demokracia në Shqipëri vuan nga mungesa e demokracititetit; nuk është akoma demokraci e lirë, as moderne dhe me standartet e vlerat e duhura të saj, dhe më kryesore është ajo se politikanët shqiptarë nuk janë aspak të përgjegjshëm dhe as  patriotë.

Demokracia, patriotizmi dhe liria politike në Shqipëri janë sfiduar nga krimi, padrejtësia, tradhëtia, paaftësia, nepotizmi, klientelizmi, papërgjegjshmëria dhe nga korrupsioni.

Një specifikë tjetër e demokracisë shqiptare është ajo se:  akoma demokracia në Shqipëri persekuton  desidencën antikomuniste, nuk ja ka kthyer asaj të drejtat morale dhe pronësore, nuk e ka kompensuar atë për sakrificat dhe vuajtjet prej ishregjimit;  dhe si më kryesore desidenca vazhdon të persekutohet akoma prej faktit se politika apo elita politike e paskomunizmit si trashëgimtare e përvojës  dhe madje edhe biologjike e ishnomenklaturës së komunizmit e ka penguar aktivizimin dhe integrimin  politik, pra, ja ka mohuar  lirinë politike  shtresës së të përsekutuarve dhe të nacional-patriotizmit shqiptar. Kjo tregon se demokracisë në Shqipëri i mungon liria, dhe demokracia pa liri nuk është demokraci. Vazhdon…

Skënder S. KAPITI. Durrës, përgatitur  me 15 Nëntor 2016

Nga arti, dhuna dhe turpi i kohës sonë.

Në lavazh takova dy djem të rinj.

M’u afruan me atë gatishmëri të njerëzve që janë mësuar të mos humbasin asnjë mundësi pune. Ishin gati të ma lanin makinën.

— Kemi respekt për ju, — më tha njëri. — E njohim krijimtarinë tuaj.

U befasova.

— Po si? — e pyeta.

Ai buzëqeshi lehtë, sikur po më rrëfente një pjesë të jetës së tij që ende nuk kishte gjetur vendin e duhur.

— Kam mbaruar konservatorin për piano. Diplomën e kam mbrojtur me Rachmaninoffin.

U ktheva nga tjetri.

— Po ti, bir?

— Regjisor teatri. Diplomën e kam mbrojtur me Spiunin e Bertolt Brechtit.

Për një çast, nuk gjeta fjalë.

Njëri kishte studiuar për t’i dhënë shpirt heshtjes përmes tasteve të pianos. Tjetri kishte mësuar të fliste me gjuhën e skenës, të zbulonte maskat e pushtetit dhe të nxirrte në dritë të vërtetat që njerëzit shpesh kanë frikë t’i thonë.

— Po mirë, mor bir, po çfarë kërkoni ju këtu?

Përgjigjja erdhi e thjeshtë, e qetë, pa asnjë ankesë.

— Derisa të gjejmë punë në profesionin tonë, duhet të mbijetojmë. Duhet të paguajmë qiranë e shtëpisë.

Dy diploma, dy ëndrra, dy jetë të reja… dhe një qira që duhej paguar.

U ndamë me respekt. Ata mbetën në punën e tyre, unë vazhdova rrugën, por diçka brenda meje kishte ndryshuar.

Atë ditë, lavazhi m’u duk si një skenë teatri. Vetëm se askush nuk e kishte shkruar dramën, askush nuk e kishte ngritur perden dhe askush nuk e kishte njoftuar publikun se shfaqja kishte filluar.

Por drama vazhdonte.

Në mbrëmje, mendova të ulesha para televizorit. Doja ta lija pas vetes trishtimin e ditës, të qetësohesha pak, të harroja për disa orë dy djemtë që lanin makina, ndërsa ëndrrat e tyre prisnin diku, pa afat.

Por ekrani ma ktheu dhimbjen në tmerr.

Rrahje. Arrestime. Studentë të ndjekur rrugëve. Fëmijë që shkëputeshin nga duart e nënave të tyre dhe futeshin në furgona. Vajza që tërhiqeshin zvarrë. Njerëz që goditeshin me një egërsi që nuk i përket një shoqërie njerëzore.

Pashë tre policë që ndiqnin një grup të rinjsh. Njëri prej tyre u shkëput nga grupi. E rrethuan dhe filluan ta godisnin pa ndërprerje, derisa trupi i tij u lëshua mbi trotuar.

Ai kishte një fletore në xhep.

Pastaj, mes turmës, u shfaqën fotoreporterë, gazetarë, operatorë kamerash.

Njëri prej tyre e kapi fytyrën e të riut në objektiv.

Dhe unë e njoha.

Ishte ai.

Pianisti i lavazhit.

Për një çast, ekrani u zhduk. Nuk dëgjova më zhurmën e rrugës. Pashë vetëm djalin që pak orë më parë më kishte folur për Rachmaninoffin. Djalin që, me një përulësi të admirueshme, kishte pranuar se duhej të lante makina derisa të gjente një punë në profesionin e tij.

Tani ishte vetë jeta e tij që po përplasej brutalisht në asfalt.

Dhe në xhepin e tij, ndoshta, ishte ende ajo fletore.

M’u kujtua filmi Pianisti.

M’u kujtua Władysław Szpilman, pianisti hebre i mbijetuar mes rrënojave të Varshavës, dhe oficeri gjerman që, përballë artit të tij, i solli ushqim. Një gjest njerëzor në mes të një barbarie që kishte shkatërruar çdo kufi të moralit.

M’u kujtua ai çast kur muzika e Chopin-it arriti atje ku nuk mund të arrinte asnjë urdhër ushtarak: në ndërgjegjen e një njeriu.

Atëherë, mes goditjeve, pashë të ndërhynte edhe shoku i tij, regjisori.

Ai kishte studiuar Brechtin.

Ai që pak orë më parë më kishte folur për teatrin, tani po përpiqej të mbronte njeriun që kishte zgjedhur muzikën.

Brecht e kishte njohur fytyrën e pushtetit që e shndërron frikën në mjet sundimi, propagandën në të vërtetë zyrtare dhe bindjen në detyrim. Ai e kishte vënë në skenë mekanizmin e ngritjes së diktatorit, duke na paralajmëruar se barbaria nuk vjen gjithmonë me një fytyrë të panjohur.

Ndonjëherë ajo vishet me kostum, mban një fjalim, buzëqesh para kamerave dhe u kërkon të tjerëve ta quajnë normalitet.

M’u kujtua Arturo Ui.

Thelbi është uniforma që, në vend të mbrojë qytetarin, përdoret për ta poshtëruar. Është pushteti që ngatërron autoritetin me frikën dhe forcën me të drejtën.

Heshtin njerëzit që duhet të flasin. Heshtin institucionet që duhet të kërkojnë llogari. Heshtin ata që kanë mundësi ta dënojnë dhunën, por zgjedhin të presin, të vazhdojnë, të llogarisin interesat e tyre.

Por sa e tmerrshme është kur një nënë duhet të ketë frikë se mos ia marrin fëmijën nga duart! Kur një student duhet të mendohet dy herë përpara se të dalë në rrugë! Kur një i ri me një fletore në xhep mund të përfundojë i shtrirë mbi trotuar!

Çfarë shoqërie është kjo, ku frika kërkon të zërë vendin e lirisë?

Dhe unë, edhe nëse vitet do të më rëndojnë mbi supe, edhe nëse një ditë do të eci me bastun në dorë, kam një premtim me veten.

Do të shkoj ta shoh Arturo Ui-në, kur regjisori që takova në lavazh ta sjellë në skenë.

Dhe, kur shfaqja të mbarojë, do të ngrihem, do t’i afrohem regjisorit dhe do t’i dhuroj lule.

Jo vetëm për regjinë, por për guximin për të mos heshtur.

Por kam frikë.

Kam frikë se, përpara se t’u dhuroj lulet artistëve, mund të më dalë përpara hija e atij që financon zellin e dhunshëm të njerëzve të pushtetit, atij që paguan 2 500 euro në muaj, siç thuhet, për t’i pasur disa njerëz gjithmonë gati për të ndjekur, frikësuar e goditur kundërshtarin.

Sepse një ditë, kur të bjerë perdja e kësaj drame, nuk do të kujtojmë se kush i kishte duartrokitjet më të forta. Do të kujtojmë kush pati guximin të mos duartrokiste dhunën.

Nga arti, dhuna dhe turpi i kohës sonë.

Në lavazh takova dy djem të rinj.

M’u afruan me atë gatishmëri të njerëzve që janë mësuar të mos humbasin asnjë mundësi pune. Ishin gati të ma lanin makinën.

— Kemi respekt për ju, — më tha njëri. — E njohim krijimtarinë tuaj.

U befasova.

— Po si? — e pyeta.

Ai buzëqeshi lehtë, sikur po më rrëfente një pjesë të jetës së tij që ende nuk kishte gjetur vendin e duhur.

— Kam mbaruar konservatorin për piano. Diplomën e kam mbrojtur me Rachmaninoffin.

U ktheva nga tjetri.

— Po ti, bir?

— Regjisor teatri. Diplomën e kam mbrojtur me Spiunin e Bertolt Brechtit.

Për një çast, nuk gjeta fjalë.

Njëri kishte studiuar për t’i dhënë shpirt heshtjes përmes tasteve të pianos. Tjetri kishte mësuar të fliste me gjuhën e skenës, të zbulonte maskat e pushtetit dhe të nxirrte në dritë të vërtetat që njerëzit shpesh kanë frikë t’i thonë.

— Po mirë, mor bir, po çfarë kërkoni ju këtu?

Përgjigjja erdhi e thjeshtë, e qetë, pa asnjë ankesë.

— Derisa të gjejmë punë në profesionin tonë, duhet të mbijetojmë. Duhet të paguajmë qiranë e shtëpisë.

Dy diploma, dy ëndrra, dy jetë të reja… dhe një qira që duhej paguar.

U ndamë me respekt. Ata mbetën në punën e tyre, unë vazhdova rrugën, por diçka brenda meje kishte ndryshuar.

Atë ditë, lavazhi m’u duk si një skenë teatri. Vetëm se askush nuk e kishte shkruar dramën, askush nuk e kishte ngritur perden dhe askush nuk e kishte njoftuar publikun se shfaqja kishte filluar.

Por drama vazhdonte.

Në mbrëmje, mendova të ulesha para televizorit. Doja ta lija pas vetes trishtimin e ditës, të qetësohesha pak, të harroja për disa orë dy djemtë që lanin makina, ndërsa ëndrrat e tyre prisnin diku, pa afat.

Por ekrani ma ktheu dhimbjen në tmerr.

Rrahje. Arrestime. Studentë të ndjekur rrugëve. Fëmijë që shkëputeshin nga duart e nënave të tyre dhe futeshin në furgona. Vajza që tërhiqeshin zvarrë. Njerëz që goditeshin me një egërsi që nuk i përket një shoqërie njerëzore.

Pashë tre policë që ndiqnin një grup të rinjsh. Njëri prej tyre u shkëput nga grupi. E rrethuan dhe filluan ta godisnin pa ndërprerje, derisa trupi i tij u lëshua mbi trotuar.

Ai kishte një fletore në xhep.

Pastaj, mes turmës, u shfaqën fotoreporterë, gazetarë, operatorë kamerash.

Njëri prej tyre e kapi fytyrën e të riut në objektiv.

Dhe unë e njoha.

Ishte ai.

Pianisti i lavazhit.

Për një çast, ekrani u zhduk. Nuk dëgjova më zhurmën e rrugës. Pashë vetëm djalin që pak orë më parë më kishte folur për Rachmaninoffin. Djalin që, me një përulësi të admirueshme, kishte pranuar se duhej të lante makina derisa të gjente një punë në profesionin e tij.

Tani ishte vetë jeta e tij që po përplasej brutalisht në asfalt.

Dhe në xhepin e tij, ndoshta, ishte ende ajo fletore.

M’u kujtua filmi Pianisti.

M’u kujtua Władysław Szpilman, pianisti hebre i mbijetuar mes rrënojave të Varshavës, dhe oficeri gjerman që, përballë artit të tij, i solli ushqim. Një gjest njerëzor në mes të një barbarie që kishte shkatërruar çdo kufi të moralit.

M’u kujtua ai çast kur muzika e Chopin-it arriti atje ku nuk mund të arrinte asnjë urdhër ushtarak: në ndërgjegjen e një njeriu.

Atëherë, mes goditjeve, pashë të ndërhynte edhe shoku i tij, regjisori.

Ai kishte studiuar Brechtin.

Ai që pak orë më parë më kishte folur për teatrin, tani po përpiqej të mbronte njeriun që kishte zgjedhur muzikën.

Brecht e kishte njohur fytyrën e pushtetit që e shndërron frikën në mjet sundimi, propagandën në të vërtetë zyrtare dhe bindjen në detyrim. Ai e kishte vënë në skenë mekanizmin e ngritjes së diktatorit, duke na paralajmëruar se barbaria nuk vjen gjithmonë me një fytyrë të panjohur.

Ndonjëherë ajo vishet me kostum, mban një fjalim, buzëqesh para kamerave dhe u kërkon të tjerëve ta quajnë normalitet.

M’u kujtua Arturo Ui.

Thelbi është uniforma që, në vend të mbrojë qytetarin, përdoret për ta poshtëruar. Është pushteti që ngatërron autoritetin me frikën dhe forcën me të drejtën.

Heshtin njerëzit që duhet të flasin. Heshtin institucionet që duhet të kërkojnë llogari. Heshtin ata që kanë mundësi ta dënojnë dhunën, por zgjedhin të presin, të vazhdojnë, të llogarisin interesat e tyre.

Por sa e tmerrshme është kur një nënë duhet të ketë frikë se mos ia marrin fëmijën nga duart! Kur një student duhet të mendohet dy herë përpara se të dalë në rrugë! Kur një i ri me një fletore në xhep mund të përfundojë i shtrirë mbi trotuar!

Çfarë shoqërie është kjo, ku frika kërkon të zërë vendin e lirisë?

Dhe unë, edhe nëse vitet do të më rëndojnë mbi supe, edhe nëse një ditë do të eci me bastun në dorë, kam një premtim me veten.

Do të shkoj ta shoh Arturo Ui-në, kur regjisori që takova në lavazh ta sjellë në skenë.

Dhe, kur shfaqja të mbarojë, do të ngrihem, do t’i afrohem regjisorit dhe do t’i dhuroj lule.

Jo vetëm për regjinë, por për guximin për të mos heshtur.

Por kam frikë.

Kam frikë se, përpara se t’u dhuroj lulet artistëve, mund të më dalë përpara hija e atij që financon zellin e dhunshëm të njerëzve të pushtetit, atij që paguan 2 500 euro në muaj, siç thuhet, për t’i pasur disa njerëz gjithmonë gati për të ndjekur, frikësuar e goditur kundërshtarin.

Sepse një ditë, kur të bjerë perdja e kësaj drame, nuk do të kujtojmë se kush i kishte duartrokitjet më të forta. Do të kujtojmë kush pati guximin të mos duartrokiste dhunën.

Shqipëria atdheu i ynë ndodhet me një gjendja politike të trazueme, zhvillimi i pamjaftueshëm ekonomik, e paqja sociale gjysëm e thyeme në Shqipëri sot, më frikësojnë!

140 ditë shqiptarët protestuan paqësisht, i treguan Europës se ne vuajtëm në diktaturë por jemi qytetar të denjë të Europës, e gjithë media ndërkombëtare i bëri jehonë protestës shqiptare, e etikuan si një mbrojtse të denjë të lirive dhe të drejtave të njeriut, si mbrojtse e flakët e mjedisit shqiptar, si një revolucjon demokratikë paqësore për zhvillimin e demokracisë. Pjesmarrja e shqiptarve ishte mbi 100.000 qytetar që e zbukuruan Tiranën përpara Europës. Europa e quajti shembull për shoqëritë europiane. Kryeministri Edi Rama e quajti protestë antiamerikane e anti Trump! Një etikim qesharak i një propogande komuniste globaliste.

Kjo protestë me famë botërore e popullit tonë  dhe gjeneratës Z të rinisë shqiptar  në Shqipëri  u ndeshë me përçmimin e Kryeministri Rama, dhe partisë tij  kriminale, duke e quajturrininë  e vendit të tije, sorra, korba, iranian, grekë, serbë, rusë, kinezë.! Nuk u ndaluan shqiptarët për lirinë e tyre as nga të nxehti i madh, as nga përçmimi i këtij Kryeministri vandal, dhe partise diktatoriale përçmuese më e korruptuar në Europë.Protesta nderohi në Europë, dhe anatemohi nga Edi Rama në Shqipëri.

Erdhën stundetentat të cilët të akumuluar nga urretjaqeveritare dhe sjellja diktatoriale ndaj protestës paqësore 4 mujore,  filluan revoltën kundrejt një qeverie që drejtohet nga një pinjoll i bllokut të diktatorit Enver Hoxha, “KM Edi Ramadrejton nji ndërmarrje kriminale që e ktheu Shqipërinë në qendrën europiane të organizuar të trafikut të drogës”dhe jo qeveri demokratike. Ky njoftim erdhi nga shërbimet sekrete dhe ligjzbatuese të disa shteteve të Europës.

Ka 9 ditë që Studenta e lirisë po ndeshen me dhunën e pushtetit të drejtuar nga Kryeministri i vendit, u thyhen këmbët studentave, i masakruan publikishte në bulevardin qendror të Tiranës. I mbytën me gaz lotsjellës. I rrahën me shkopinj gome para shqiptarve gjimanzistët 15 vjeçare, i gjuajtën studentat me plumba gome, dhe ka katër ditë që del çdo mëngjes i vetëm dhe kërcënon studentat, familjarët e tyre me një gjuhë diktatoriale. Sot e ndigjova tek Banka e shtetit të kërcënonte si udhëheqësi shpirtnor i tij diktatori Enver Hoxha. Ai ju drejtua sot shqiptarve se do të dënoi studentat dhe familjet e tyre sepse revoltohen kundra diktaturës së tije.Ai ju deklaroi se do të ju ndaloi të udhtoni në europë, të udhtoni në trena, të paguani demet e shkaktuar nga revolta ndaj pushtetit të tije kriminal.këto ishin kërcënimet e këtij Kryeministri ndaj popullit të tije, se pse i kërkojnë dorëheqjen. Aq qesharak është bërë ky klloun i komunizmit, sa u drejtohet studentave : Hajde të dialogojmë, po cili Kryeministër në Europë i drejtohet popullit të tij kur i kërkon dorëheqjen se hajde të dialogojmë! Dhe jo më pak se një muaj Kryeministri Spanjoll dha dorëheqje dhe nuk ju drejtuar spanjollëve hajde të dialogojmë. Vetëm Rama kërkon dialog protestuesve shqiptar kur ata i kërkojnë dorëheqje. Dhe kërcnimi ma i madh i tije ishte të ndalojmë protestat me ligj, dhe të gjithë mediat nuk  e penalizuan për këtë lajm tronditës diktatorial që përdor ky biri i ekzekutorit të poetit Havzi Nela, ky përçmues, diktatori i dytë i popullit shqiptar mbas Enver Hoxhës. Vetëm Shqipëria do të ngelet në librin Gines që ka Kryeministër një bir ekzekutori, dhe se qeveris një parti që ka kryer krime monsturoze ndaj shqiptarve. Kur ndigjova deklaratat e këtij diktatori po i drejtohem publikisht si një Aktivistë i të Drejtave dhe Lirive të Njeriut, si një qytetar i këtij vendi që pushkatimet, mbytjet në hetusi, dhe burgimet politike më kanshoqëruar për gjatë diktaturës komuniste.

Si Përfaqësues i të Burgosurve dhe të Përndjekurve Politikë të Shqipërisë

Në emër të antikomunistave shqiptarë që e lanë Shqipërinë me gjak po ju drejtohem:

Kush je ti që më ndal të drejtën të protestoj në vendin tim!

Kush je ti që dhunon studentat që kërkojnë demokraci dhe duan Shqipërine atdheun e tyre.

NE protestojmë për 6000 shqiptarë të vrarë nga partia e jote dje, dhe sot ti i përçmon dhe i len pa varr!

NE  protestojmë se Ti dhunove 40.000 shqiptarë që banë 917.000 vite burg politikë nga partia e jote, dhe ti u dhe pensione marramendse xhelatëve që i torturuan këta martirë të lirisë.

NE  protestojmë se ti po vret lirinë e shqiptarve që e fituan me gjak.

NE protestojmë kundra mafies shtetrore që krijove ti diktatori Kryeministër Edi Rama.

NE Protestojmë për të drejtat e antikomunistave që fal dhe të korruptuarve të Europës që u blenë nga lekët e korrupsionit të drogës tënde, mohuan TË DREJTAT nga 36 vite të burgosurve dhe të përndjekurve politikë.

NE protestojmë për pronën e shqiptarve që grabite me anën e pushtetit mafioz tëndin.

NE protestojmë për fëmite tanë,  që i ke degdisur nëpër Europë.

NE protestojmë kundra mafies që është instaluar në pushtet me ju bijtë e kriminelëve të djeshëm!

NE protestojmë kundra vjedhjeve të miljona e miljarda që ke vjedhur ti me qeverinë tënde për 28 vite në politikën shqiptare !

NE protestojmë se ju keni vrare të ardhmen studentave që kërkojnë të rrinë në Shqipëri.

NE protestoijmë që ti dhe qeveria e juaj për korrupsionin që keni krijuar të jepni llogari para drejtsisë.

NE protestojmë që fëmita tanë mos të jenë skallvrit tuaj si gjatë këtij tranzicjoni.

Morali e forca e stundetave për një Shqipëri demokratike do të fitoi mbi pushtetin tënd kriminal.

Kush je ti që më ndalon të protestoi, fundi i yt është fitorja e demokracisë dhe lirisë mbi krimet e tua.

Populli të urren si diktator, diktaturat kan fund të hidhur Edi Rama

Ti, dhe pushteti i jot i korruptuar , nuk mundeni  të ndaloni popullin shqiptar të protestoi për lirinë e tij!

Ne mbrojmë Lirinë! Ju mbroni diktaturën. Fundi i jot është i turpshëm!

BESIM NDREGJONI

Protestat e tetorit 2026 në Tiranë kanë nxjerrë në pah tri çështje që kërkojnë trajtim serioz publik: përdorimin e predhave të gomës dhe gazit lotsjellës nga policia, trajtimin e protestuesve të shoqëruar dhe lënduar, si dhe transparencën mbi origjinën e municioneve që përdoren në operacionet policore.

Raportimet e Reuters-it dhe Agjencisë së Lajmeve INA më 17 tetor 2026 dokumentuan përdorimin e predhave që dukeshin si plumba gome gjatë protestave në Tiranë. Reuters raportoi se gazetarët e agjencisë gjetën elemente goditëse në terren dhe se dy gazetarë të saj dhe disa protestues u goditën. Kreu i Policisë së Shtetit, Skënder Hita, nuk e mohoi përdorimin e municioneve të tilla dhe njoftoi pezullimin e shtatë punonjësve policorë, të cilët po përballeshin me hetime disiplinore për tejkalim të kompetencave dhe mosrespektim të proporcionalitetit. [1]

INA raportoi se një protestues ishte goditur në gjoks dhe një tjetër në këmbë. Këto raportime e bëjnë të domosdoshëm shqyrtimin e llojit të municioneve të përdorura, rrethanave të ndërhyrjes dhe pasojave të shkaktuara. [7]

Çështja nuk kufizohet te përdorimi i një mjeti të caktuar policor. Ajo lidhet me mënyrën se si ushtrohet pushteti, si mbrohen të drejtat e qytetarëve dhe si mbahen përgjegjëse institucionet kur përdorimi i forcës shkakton lëndime ose ngre dyshime për shkelje.

1. Predhat e gomës: llojet, karakteristikat dhe rreziqet

Predhat e gomës bëjnë pjesë në kategorinë e municioneve goditëse me efekt më pak vdekjeprurës. Në literaturën teknike dhe në udhëzimet ndërkombëtare ato përfshihen te kinetic impact projectiles, që nënkupton municione të projektuara për të shkaktuar goditje fizike ndaj objektivit.

Emërtimi «plumba gome» përdoret në mënyrë të përgjithshme, por produktet e kësaj kategorie ndryshojnë nga njëri-tjetri. Përbërja mund të përfshijë gomë, plastikë ose materiale të tjera, ndërsa disa municione mund të kenë elemente metalike të veshura me material elastik. Prandaj, përbërja e saktë nuk mund të përcaktohet vetëm nga pamja e jashtme e një predhe.

Udhëzuesi i Kombeve të Bashkuara për armët me efekt më pak vdekjeprurës i trajton këto municione si mjete që mund të shkaktojnë lëndime serioze dhe vdekje, pavarësisht se janë projektuar si alternativë ndaj municioneve konvencionale me efekt vdekjeprurës. [2]

Nga pikëpamja teknike, municionet goditëse dallohen sipas disa karakteristikave:

Materiali: gomë, plastikë, metal i veshur ose materiale të tjera.
Numri i elementeve goditëse: municione me një element ose me disa elemente që shpërndahen gjatë shkrepjes.
Kalibri: dimensioni nominal i municionit dhe i sistemit përkatës të shkrepjes.
Forma dhe masa: karakteristika që ndikojnë në mënyrën e goditjes dhe në energjinë e transferuar te trupi.
Qëllimi i projektimit: municione të projektuara për goditje fizike, të cilat ndryshojnë nga municionet irrituese kimike.
Këto dallime kanë rëndësi për identifikimin e produktit dhe vlerësimin e rrezikut. Dy municione që në raportimet mediatike quhen «plumba gome» nuk janë domosdoshmërisht të njëjtit model ose me të njëjtat karakteristika.

Pasojat mjekësore

Predhat goditëse mund të shkaktojnë dëmtime të lëkurës, plagë të hapura, hematoma, fraktura dhe trauma të indeve të buta. Goditjet në fytyrë, sy, kokë, qafë dhe kraharor mund të sjellin pasoja veçanërisht të rënda.

Dëmtimet e mundshme përfshijnë:

trauma të syrit dhe humbje të përhershme të shikimit;
fraktura të kockave të fytyrës dhe të kafkës;
dëmtime të trurit;
fraktura të brinjëve dhe dëmtime të organeve të brendshme;
plagë depërtuese, veçanërisht në rrethana të caktuara të shkrepjes;
dëmtime kërcënuese për jetën dhe, në raste të rënda, vdekje.
Udhëzuesi i OKB-së thekson rrezikun e veçantë të goditjeve në kokë dhe fytyrë, si dhe të goditjeve në kraharor, ku mund të dëmtohen organet jetësore. Dokumenti rekomandon kufizime të rrepta në përdorimin e municioneve goditëse dhe thekson se përdorimi i tyre duhet të lidhet me një kërcënim konkret dhe të menjëhershëm. [2]

Kjo do të thotë se emërtimi «më pak vdekjeprurëse» nuk mund të përdoret për t’i paraqitur këto municione si të padëmshme. Pasojat varen nga lloji i produktit, distanca, vendi i goditjes dhe rrethanat e përdorimit.

Për rastet e lëndimeve të raportuara në Tiranë, dokumentacioni mjekësor dhe identifikimi teknik i municionit janë elemente thelbësore për përcaktimin e natyrës dhe shkallës së dëmit.

2. Gazi lotsjellës: substancat, format e municionit dhe pasojat

Gazi lotsjellës është emërtim i përgjithshëm për agjentët kimikë irritues që përdoren për kontrollin e turmave. Një nga substancat e përdorura në këtë kategori është CS, e cila shkakton irritim të syve, lëkurës dhe rrugëve të frymëmarrjes.

Në tregun e pajisjeve policore ekzistojnë municione dhe pajisje të ndryshme për shpërndarjen e agjentëve irritues. Ato ndryshojnë sipas përbërjes kimike, kalibrit, formës së mbajtësit dhe mënyrës së shpërndarjes.

Katalogu zyrtar i ICEMAK-ut përfshin municione me gaz lotsjellës të identifikuara si 37/38 mm, 37/40 mm, 40 mm CS dhe 40 × 46 mm. Kompania publikon gjithashtu granata dore irrituese me CS. [4]

Këto janë kategori produktesh të deklaruara nga prodhuesi. Për të përcaktuar se cila prej tyre është përdorur në një protestë konkrete, duhet të identifikohet municioni përkatës.

Efektet në organizëm

Ekspozimi ndaj agjentëve irritues mund të shkaktojë:

lotim të fortë dhe djegie të syve;
irritim të lëkurës dhe të mukozave;
kollë, djegie të fytit dhe vështirësi në frymëmarrje;
ndjesi shtrëngimi në kraharor;
përkeqësim të problemeve ekzistuese të frymëmarrjes;
komplikime serioze në rastet e ekspozimit të rëndë.
Ashpërsia e pasojave varet nga substanca e përdorur, përqendrimi, kohëzgjatja e ekspozimit, kushtet e ambientit dhe gjendja shëndetësore e personave të ekspozuar.

Duhet dalluar gjithashtu efekti kimik nga rreziku fizik i pajisjes që e shpërndan substancën. Një municion irritues mund të shkaktojë dëmtime nga goditja fizike, ndërsa përdorimi në ambiente të mbyllura ose të mbipopulluara mund ta rrisë rrezikun e ekspozimit të rëndë.

Përdorimi i gazit lotsjellës kërkon vlerësim të domosdoshmërisë dhe proporcionalitetit, si dhe marrjen e masave për të mbrojtur personat e cenueshëm. Këto standarde vlejnë edhe kur ndërhyrja synon shpërndarjen e një turme ku janë shënuar akte dhune. [2][5]

3. Origjina dhe prodhimi i municioneve: çfarë dokumenton ICEMAK?

Çështja e origjinës së municioneve është një nga pikat qendrore të debatit publik.

Kompania ICEMAK, me seli dhe veprimtari prodhuese në Shkup të Maqedonisë së Veriut, deklaron se është themeluar në vitin 2004 dhe se prodhimin e municioneve irrituese e ka zhvilluar nga viti 2010. Sipas informacionit të publikuar në faqen e saj zyrtare, kompania projekton, prodhon dhe furnizon municione me efekt më pak vdekjeprurës për struktura policore dhe ushtarake. [4]

Dokumentacioni i publikuar nga kompania përfshin kategoritë e mëposhtme:

A. Municione goditëse me elemente gome

37/38 mm Impact / Rubber Ammunition;
37/40 mm Impact / Rubber Ammunition;
40 mm Impact / Rubber Ammunition;
40 × 46 mm Impact / Rubber Ammunition.
Këto produkte klasifikohen nga prodhuesi si municione goditëse. Funksioni i tyre është të transferojnë energji fizike te objektivi dhe ato dallohen nga municionet që shpërndajnë agjentë kimikë irritues. [4]

B. Municione me gaz lotsjellës

37/38 mm Tear Gas Ammunition;
37/40 mm Tear Gas Ammunition;
40 mm CS Tear Gas Ammunition;
40 × 46 mm Tear Gas Ammunition.
Këto produkte janë projektuar për shpërndarjen e agjentëve irritues. Emërtimi 40 mm CS identifikon një kategori municioni me agjentin irritues CS. Përbërja e saktë e një produkti të caktuar duhet të merret nga dokumentacioni teknik përkatës. [4]

C. Municione tymuese

Kompania publikon gjithashtu municione tymuese në kalibrat 37/38 mm, 37/40 mm, 40 mm dhe 40 × 46 mm. Municionet tymuese nuk duhen barazuar automatikisht me gazin lotsjellës: funksioni dhe përbërja e tyre varen nga produkti konkret. [4]

D. Municione zhurme dhe drite

Katalogu përfshin municione të kategorisë Sound and Flash në kalibrat 37/38 mm, 37/40 mm dhe 40 mm. Këto produkte dallohen nga municionet goditëse me gomë dhe nga municionet me gaz irritues. [4]

E. Granata dore

Në kategorinë e granatave të dorës, kompania publikon:

granata irrituese me CS;
granata tymuese;
granata zhurme dhe drite;
granata me efekte të dyfishta ose të shumëfishta.
Këto kategori nuk janë të këmbyeshme nga pikëpamja teknike. Ato kanë funksione të ndryshme dhe duhet të identifikohen sipas modelit konkret të produktit. [4]

Procesi i prodhimit

Sipas informacionit të publikuar nga ICEMAK, procesi i prodhimit përfshin përzgjedhjen e lëndëve të para, montimin dhe kontrollin e cilësisë së municioneve e granatave. Kompania deklaron se produktet e saj prodhohen sipas standardit ISO 9001:2015. [4]

Faqja zyrtare e kompanisë publikon gjithashtu licenca të lëshuara nga autoritetet e Maqedonisë së Veriut për prodhimin dhe tregtimin e armëve e pajisjeve ushtarake. Dokumentacioni përfshin autorizime për prodhim dhe për veprimtari importi, eksporti e ndërmjetësimi në tregtinë e pajisjeve përkatëse. [4]

Këto të dhëna dokumentojnë veprimtarinë e prodhuesit dhe kategoritë e produkteve që ai deklaron se prodhon.

Për të përcaktuar origjinën e municioneve të përdorura nga policia shqiptare gjatë protestave, duhen identifikuar produktet konkrete dhe dokumentet e furnizimit. Kjo kërkon shqyrtimin e kontratave të prokurimit, dokumenteve të importit, identifikimit të prodhuesit dhe shenjave teknike të municioneve.

Kjo është mënyra për të lidhur një produkt të caktuar me prodhuesin dhe furnizuesin e tij.

4. Çfarë dihet për përdorimin e predhave të gomës në protestat e Tiranës?

Më 17 tetor 2026, Reuters raportoi se policia shqiptare qëlloi me municione që dukeshin si predha gome gjatë protestave. Gazetarët e agjencisë gjetën elemente goditëse në terren dhe raportuan se dy gazetarë të saj dhe disa protestues u goditën. [1]

Po atë ditë, INA raportoi se një protestues ishte goditur në gjoks dhe një tjetër në këmbë. [7]

Reuters raportoi gjithashtu se kreu i Policisë së Shtetit nuk e mohoi përdorimin e municioneve të tilla dhe njoftoi pezullimin e shtatë punonjësve policorë për tejkalim të kompetencave dhe mosrespektim të proporcionalitetit. [1]

Këto janë fakte të raportuara nga burime mediatike të identifikueshme. Ato përbëjnë bazë për shqyrtimin e përdorimit të forcës, identifikimin e municioneve dhe vlerësimin e pasojave të ndërhyrjes.

Për përcaktimin e modelit të municionit dhe të origjinës së tij, nevojitet dokumentacioni teknik. Për vlerësimin e lëndimeve, rëndësi kanë dokumentet mjekësore dhe materialet e mbledhura gjatë hetimit.

5. Avokati i Popullit: të miturit, ankesat dhe trajtimi nga policia

Më 20 tetor 2026, Avokati i Popullit i Republikës së Shqipërisë publikoi gjetjet paraprake nga monitorimi i protestës së 19 tetorit. Sipas njoftimit zyrtar, policia kishte shoqëruar 50 persona, prej të cilëve 32 të rritur dhe 18 të mitur. Ekipet e institucionit monitoruan disa komisariate policie, Bllokun e Sigurisë dhe Spitalin e Traumës. [3]

Institucioni njoftoi se kishte kontaktuar 193 persona të ndaluar, të arrestuar ose të pranishëm në spital dhe kishte administruar 11 ankesa. Në njoftimin e tij, Avokati i Popullit raportoi gjithashtu se 34 persona kishin marrë trajtim mjekësor, duke renditur 21 punonjës policie, shtatë protestues dhe pesë kalimtarë. Shifrat e kategorive të renditura japin 33 persona, prandaj kjo mospërputhje duhet të sqarohet nga institucioni. [3]

Në një njoftim plotësues, Avokati i Popullit raportoi se pesë nga tetë të miturit e shoqëruar në Komisariatin nr. 1 pretenduan dhunë fizike dhe verbale nga punonjësit e policisë. Sipas institucionit, te dy prej tyre u konstatuan shenja dëmtimi fizik. U raportua gjithashtu një ankesë për dhunë ndaj një të mituri në Bllokun e Sigurisë. [3]

Njoftimi përfshinte edhe pretendime për përdorim të gazit lotsjellës dhe sprejit me piper gjatë shoqërimeve, goditje me bombola gazi lotsjellës, tërheqje zvarrë dhe dhunë fizike e psikologjike. Institucioni evidentoi mangësi në regjistrimin dhe informimin e të miturve mbi të drejtat e tyre, si dhe raste kur punonjës policie nuk kishin numra identifikues të dukshëm. [3]

Këto gjetje e bëjnë të domosdoshëm shqyrtimin e veprimeve policore dhe të mënyrës së administrimit të personave të shoqëruar.

Të miturit kanë nevojë për garanci të veçanta ligjore. Informimi mbi të drejtat, regjistrimi i saktë, qasja në ndihmë juridike dhe trajtimi i përshtatshëm janë elemente thelbësore të mbrojtjes së tyre.

Komiteti Evropian për Parandalimin e Torturës thekson rëndësinë e garancive kundër keqtrajtimit, qasjes në kujdes mjekësor dhe mundësisë për të paraqitur ankesa gjatë privimit nga liria. [6]

Gjetjet e Avokatit të Popullit kërkojnë shqyrtim të mëtejshëm dhe masa institucionale për të garantuar respektimin e të drejtave të personave të shoqëruar. Hetimi duhet të përcaktojë rrethanat e çdo rasti dhe përgjegjësitë përkatëse.

6. Përdorimi i forcës dhe përgjegjësia e qeverisë Rama

Parimet Themelore të Kombeve të Bashkuara mbi Përdorimin e Forcës dhe të Armëve të Zjarrit nga Zyrtarët e Zbatimit të Ligjit kërkojnë që organet policore t’u japin përparësi mjeteve paqësore dhe ta përdorin forcën vetëm kur është e nevojshme. Kur përdorimi i saj bëhet i domosdoshëm, ai duhet të jetë proporcional me seriozitetin e situatës dhe me objektivin legjitim që synohet. [5]

Në protestat publike, policia ka detyrimin të mbrojë jetën, sigurinë e qytetarëve dhe rendin publik. Ky detyrim përfshin edhe mbrojtjen e protestuesve paqësorë nga rreziqet që mund të krijohen gjatë përplasjeve.

Kur përdoren municione goditëse ose agjentë irritues, vendimmarrja policore duhet të marrë parasysh rrezikun konkret, praninë e personave të cenueshëm dhe pasojat e mundshme të ndërhyrjes. Përdorimi i një mjeti të caktuar nuk mund të justifikohet vetëm me faktin se në një pjesë të turmës janë kryer akte dhune. [2][5]

Raportimi për pezullimin e shtatë punonjësve policorë për tejkalim të kompetencave dhe mosrespektim të proporcionalitetit është një element i rëndësishëm në vlerësimin e ndërhyrjeve. Ai tregon se sjellja e punonjësve është bërë objekt i një procesi disiplinor. [1]

Përgjegjësia e qeverisë Rama lidhet me drejtimin dhe mbikëqyrjen e institucioneve të sigurisë, zbatimin e ligjit, transparencën dhe garantimin e hetimeve efektive. Ajo përfshin detyrimin për të siguruar që përdorimi i forcës të rregullohet me procedura të qarta dhe që ankesat për shkelje të shqyrtohen në mënyrë të paanshme.

Përgjegjësia politike dhe institucionale e qeverisë duhet dalluar nga përgjegjësia individuale penale, e cila përcaktohet sipas procedurave ligjore. Megjithatë, qeverisja e përgjegjshme kërkon që institucionet të japin llogari për mënyrën e veprimit, rezultatet e hetimeve dhe masat e marra për parandalimin e shkeljeve.

7. Transparenca e prokurimit dhe origjina e municioneve

Përdorimi i municioneve me efekt më pak vdekjeprurës nga policia është çështje e interesit publik. Për këtë arsye, informacioni mbi kategoritë e blera, prodhuesit dhe procedurat e prokurimit duhet të jetë i dokumentuar dhe i verifikueshëm, në përputhje me ligjin.

Në rastin e raportimeve për predha gome në Tiranë, dokumentacioni që do të ndihmonte në identifikimin e origjinës së municioneve përfshin:

Kontratat e prokurimit për municionet goditëse dhe municionet me gaz lotsjellës.
Emrat e prodhuesve dhe modelet e produkteve të blera.
Dokumentet e importit dhe të transportit.
Identifikimin e kompanive furnizuese dhe ndërmjetësuese.
Dokumentet e pranimit dhe të shpërndarjes së municioneve.
Identifikimin teknik të municioneve të përdorura gjatë protestave.
Procedurat dhe protokollet që rregullojnë përdorimin e këtyre mjeteve nga policia.
Këto dokumente do të mundësonin krahasimin e produkteve të blera me ato të përdorura në terren.

Informacioni i publikuar nga ICEMAK dokumenton se kompania prodhon kategori të caktuara municionesh goditëse, municionesh me gaz lotsjellës, municionesh tymuese dhe granatash. Ky informacion është i rëndësishëm për identifikimin e produkteve që ekzistojnë në treg, ndërsa përcaktimi i furnizuesit të Policisë së Shtetit kërkon dokumentacionin përkatës të prokurimit dhe importit. [4]

Transparenca mbi këto çështje është pjesë e përgjegjësisë institucionale. Ajo mundëson kontrollin publik mbi përdorimin e fondeve dhe mbi mjetet që autoritetet kanë në dispozicion për menaxhimin e protestave.

Përfundim: përgjegjësia publike kërkon fakte dhe llogaridhënie

Raportimet e tetorit 2026 dokumentojnë përdorimin e municioneve që dukeshin si predha gome gjatë protestave në Tiranë, lëndime të raportuara dhe pezullimin e shtatë punonjësve policorë. Njoftimet e Avokatit të Popullit evidentojnë gjithashtu ankesa për trajtimin e personave të shoqëruar, përfshirë të miturit, si dhe mangësi në disa procedura policore. [1][3][7]

Dokumentacioni zyrtar i ICEMAK-ut paraqet një gamë të gjerë municionesh me efekt më pak vdekjeprurës, përfshirë municione goditëse me elemente gome, municione me gaz lotsjellës, municione tymuese dhe granata të kategorive të ndryshme. Identifikimi i origjinës së municioneve të përdorura në Shqipëri kërkon dokumentet konkrete të furnizimit dhe identifikimin teknik të produkteve. [4]

Përgjegjësia e qeverisë Rama është të garantojë që institucionet e sigurisë të veprojnë në përputhje me ligjin, që përdorimi i forcës të jetë i domosdoshëm dhe proporcional dhe që ankesat për shkelje të hetohen në mënyrë efektive. [5]

Përgjegjësia publike kërkon transparencë mbi prokurimin, dokumentim të lëndimeve, hetim të pretendimeve për keqtrajtim dhe masa konkrete për të parandaluar përsëritjen e shkeljeve.

Siguria publike dhe respektimi i të drejtave të njeriut janë detyrime që duhet të përmbushen njëkohësisht. Përdorimi i forcës nga policia duhet të jetë i ligjshëm, proporcional dhe i kontrollueshëm.

Fusnotat,

[1] Reuters. “Albanian police fire rubber bullets as student protests rage”. 17 tetor 2026. Raportim mbi përdorimin e predhave që dukeshin si plumba gome gjatë protestave në Tiranë, lëndimet e raportuara të protestuesve dhe gazetarëve, si dhe pezullimin e shtatë punonjësve policorë për shkelje të dyshuara gjatë ndërhyrjes.

[2] United Nations Human Rights Office. Guidance on Less-Lethal Weapons in Law Enforcement. 2020. Udhëzues i Kombeve të Bashkuara mbi përdorimin e armëve me efekt më pak vdekjeprurës nga organet e zbatimit të ligjit. Përfshin standardet për përdorimin e municioneve goditëse, agjentëve kimikë irritues dhe mjeteve të tjera të kontrollit të turmave, si dhe rreziqet e tyre për jetën dhe shëndetin.

[3] Avokati i Popullit i Republikës së Shqipërisë. Njoftimet zyrtare mbi monitorimin e protestave të tetorit 2026. Dokumentacion mbi shoqërimin e personave, përfshirë të miturit, vizitat monitoruese në komisariatet e policisë dhe në Spitalin e Traumës, administrimin e ankesave dhe pretendimet për përdorim të tepruar të forcës e keqtrajtim gjatë shoqërimit dhe ndalimit.

[4] ICEMAK. Informacioni zyrtar mbi kompaninë, veprimtarinë prodhuese dhe katalogun e produkteve. Dokumentacioni i publikuar nga kompania në Maqedoninë e Veriut përfshin municione goditëse me elemente gome, municione me gaz lotsjellës, municione tymuese, municione zhurme dhe drite, si dhe granata të kategorive të ndryshme. Informacioni përshkruan produktet e deklaruara nga prodhuesi dhe nuk përbën, në vetvete, provë se kompania ka furnizuar Policinë e Shtetit shqiptar me municionet e përdorura gjatë protestave.

[5] Organizata e Kombeve të Bashkuara. Basic Principles on the Use of Force and Firearms by Law Enforcement Officials. 1990. Parimet themelore ndërkombëtare mbi përdorimin e forcës dhe të armëve të zjarrit nga zyrtarët e zbatimit të ligjit. Dokumenti përcakton parimet e domosdoshmërisë, proporcionalitetit, kufizimit të dëmit dhe përgjegjësisë institucionale gjatë ndërhyrjeve policore.

[6] Komiteti Evropian për Parandalimin e Torturës (CPT). Standards for the Treatment of Persons Deprived of Their Liberty. Këshilli i Evropës. Standardet për mbrojtjen e personave të privuar nga liria, parandalimin e keqtrajtimit gjatë ndalimit policor, qasjen në kujdes mjekësor dhe garancitë e veçanta për personat e cenueshëm, përfshirë të miturit.

[7] Agjencia e Lajmeve INA. “Policia gjuan me plumba gome protestuesit në Tiranë”. 17 tetor 2026. Raportim mbi përdorimin e predhave të gomës gjatë protestave në Tiranë dhe lëndimet e raportuara të protestuesve. Artikulli shërben si burim mediatik për ngjarjen dhe nuk duhet ngatërruar me dokumentacionin teknik që vërteton prodhuesin ose origjinën e municionit.

[8] Associated Press (AP). Raportimi mbi protestat dhe përplasjet ndërmjet protestuesve dhe policisë në Tiranë. Tetor 2026. Raportim mbi zhvillimet gjatë protestave, përdorimin e gazit lotsjellës dhe topave të ujit, si dhe përplasjet dhe dëmtimet e raportuara.

[9] The Guardian. Raportimi mbi protestat e tetorit 2026 në Tiranë, përdorimin e gazit lotsjellës dhe përplasjet ndërmjet protestuesve dhe policisë. 14 tetor 2026. Burim mediatik për kontekstin e protestave, ndërhyrjet policore dhe zhvillimet e raportuara gjatë përshkallëzimit të situatës.

Prishtinë,21.10.2026

Në 98-vjetorin e lindjes dhe në prag të 10-vjetorit të emërimit Kardinal, një homazh për besimin, qëndresën dhe dinjitetin njerëzor

I dashur Eminencë Kardinal Ernest Simoni – Troshani, i dashur Dom Pjetër, të nderuar të pranishëm, vëllezër e motra:  Në 98-vjetorin e lindjes dhe në prag të 10-vjetorit të emërimit Kardinal të Ernest Simon-Troshanit, shqiptarët kudo që ndodhen kanë arsye të veçantë të shprehin respektin, mirënjohjen dhe krenarinë e tyre për këtë figurë të shquar të Kishës Katolike dhe të historisë sonë kombëtare. Për ne, shqiptarët e Amerikës, nderimi për Kardinalin Simoni është më shumë se një festim ditëlindjeje. Është një homazh për një jetë të përkushtuar ndaj Zotit, një dëshmi e gjallë e qëndresës përballë diktaturës së egër komuniste dhe një kujtesë e fuqishme e çmimit që shqiptarët kanë paguar për lirinë e besimit dhe të ndërgjegjes.

Me Papa Françeskun i cili më 19 nëntor 2016 emëroi kardinal, Dom Ernest Simon -Troshanin, “martirin e gjallë” të diktaturës komuniste në Shqipëri.

Kardinali Ernest Simoni-Troshani i përket atij brezi të klerikëve shqiptarë që përjetuan, drejtpërdrejt, përndjekjen e egër të regjimit komunist. Ai kaloi një jetë besimi dhe qëndrese. Kardinali shqiptar njohu burgun dhe vuajtjet, por nuk hoqi dorë nga besimi i tij.  As dhuna dhe as kërcënimet nuk arritën t’ia thyenin shpirtin.  Historia e tij dëshmon se njeriu mund të privohet nga liria fizike, por të mbetet i lirë në ndërgjegje. Mund të përballet me padrejtësi, por të mos e humbasë dinjitetin. Për këtë arsye, Kardinal Simoni nuk është vetëm një figurë e shquar e Kishës Katolike. Ai është edhe simbol i qëndresës shpirtërore të shqiptarëve dhe një dëshmitar i një kohe kur diktatura komuniste enveriste u përpoq të shkatërronte çdo shprehje të lirë të besimit fetar.

Foto në darkën e shtruar nga Kisha Katolike Shqiptare, “Zoja e Shkodrës” në Nju Jork me rastin e 98-vjetorit të lindjes të Kardinalir Ernest Simoni-Troshani dhe me rastin e 10-vjetorit të emrimit të tij kardinal nga Papa Françesku.(2026)

Emërimi i tij Kardinal nga Papa Françesku, më 19 nëntor 2016, ishte një nderim i veçantë për jetën dhe dëshminë e tij. Në nëntor 2026 shënohet dhjetëvjetori i këtij emërimi, një rast tjetër për të vlerësuar domethënien e figurës së tij për Kishën dhe për kombin shqiptar.  Megjithatë, nderimi për Kardinalin Simoni nuk duhet të mbetet vetëm një akt simbolik. Ai duhet të shërbejë edhe si thirrje për ndërgjegjen kombëtare. Shqipëria duhet të përballet me krimet e komunizmit ––

Kardinali i Kishës katolike Shqiptare Eminenca e Tij, Ernest Simoni-Troshani me 11 shtator, 2026 vizitoi Museun e Viktimave të Komunizmit në Washington DC —

Më shumë se tri dekada pas rënies së komunizmit, Shqipëria ka ende nevojë për një përballje të plotë, të sinqertë dhe zyrtare, me krimet e diktaturës. Viktimat e përndjekjes politike dhe fetare meritojnë drejtësi historike, familjet e tyre meritojnë të vërtetën dhe brezat e rinj meritojnë ta njohin të kaluarën pa heshtje, shtrembërime apo nostalgji për diktaturën komuniste. Përballja me të kaluarën kërkon dokumentimin e krimeve, zbardhjen e fatit të të zhdukurve, ruajtjen e kujtesës së ish-të burgosurve politikë dhe vlerësimin e atyre klerikëve, të gjitha feve, intelektualëve e patriotëve që u përndoqën ose u përjashtuan nga jeta kulturore e kombëtare.  Figura të tilla si At Gjergj Fishta, Ernest Koliqi, Faik Konica dhe Martin Camaj, së bashku me shumë klerikë të tri feve tradicionale shqiptare dhe intelektualë të tjerë të mohuar, të zhdukur dhe të përjashtuar nga regjimi komunist, janë pjesë e trashëgimisë sonë kombëtare që meriton të njihet dhe të vlerësohet pa paragjykime ideologjike.  Një komb që harron viktimat e diktaturës rrezikon të harrojë edhe vlerën e lirisë.

Megjithë aspiratat e Shqipërisë për tu antarësuar në Bashkimin Evropian, në Evropë nuk shkohet me Enver Hoxhën!  Aspirata evropiane e Shqipërisë nuk mund të matet vetëm me përparimin ekonomik apo me anëtarësimin në institucione ndërkombëtare. Evropa përfaqëson edhe vlera themelore: lirinë, demokracinë, respektin për të drejtat e njeriut dhe përgjegjësinë për të vërtetën historike.  Prandaj, mesazhi duhet të jetë i qartë: Nuk shkohet në Evropë me Enver Hoxhën!  Shqipëria nuk mund të ndërtojë një të ardhme plotësisht demokratike duke lënë të pazgjidhur llogarinë me të kaluarën diktatoriale. Nuk mund të nderohen viktimat, ndërkohë që krimet e regjimit që i përndoqi, relativizohen apo harrohen. Një komb që harron viktimat e diktaturës rrezikon të harrojë edhe vlerën e vërtetë të lirisë. Qëllimi i përballjes me të kaluarën nuk është të ushqehet urrejtja apo të ndahen shqiptarët, përgjithmonë. Jo! Qëllimi është të ndërtohet një themel i përbashkët i së vërtetës, drejtësisë dhe respektit për dinjitetin njerëzor.  Pa këtë themel, pajtimi rrezikon të mbetet vetëm një fjalë e bukur, pa përmbajtje reale.

Të përballesh me komunizmin nuk do të thotë të ushqesh urrejtjen, por të mbrosh të vërtetën. Nuk do të thotë të ndash shqiptarët, por të krijosh kushtet për një pajtim të mbështetur mbi drejtësinë dhe kujtesën historike. Në Evropë shkohet me të vërtetën, me respektin për viktimat dhe me guximin për të dënuar moralisht krimet e diktaturës dhe jo me nostalgjinë për Enver Hoxhën.

Për Kardinal Ernest Simoni-Troshani, një homazh nga shqiptarët e Amerikës. Në këtë 98-vjetor të lindjes, komuniteti shqiptaro-amerikan i shpreh Kardinalit Ernest Simoni-Troshani dashurinë, mirënjohjen dhe respektin e thellë për të.  Për ne, jeta e tij është një dëshmi se besimi mund të mbijetojë edhe në rrethanat më të vështira dhe se dinjiteti njerëzor nuk mund të shuhet nga asnjë regjim.  I dashur Eminencë, ju urojmë shëndet, paqe dhe bekimet e Zotit! Ju falënderojmë për dëshminë tuaj dhe për mesazhin që u përcillni brezave shqiptarë, që të mos e harrojnë historinë, të mbrojnë lirinë e ndërgjegjes dhe të mos heqin dorë kurrë nga dinjiteti njerëzor.

Gëzuar 98-vjetorin e lindjes dhe urime, paraprakisht, edhe për 10-vjetorin e emrimit Kardinal!  Jeta juaj mbetet një burim krenarie për Kishën Katolike, për shqiptarët dhe për të gjithë ata që besojnë se liria dhe e vërteta janë themele të domosdoshme të një shoqërie demokratike.  Zoti ju bekoftë, Eminencë! Rroftë liria e ndërgjegjes dhe triumfoftë gjithmonë e vërteta historike mbi gënjeshtrat dhe padrejtësitë e diktaturës komuniste! Qoftë Shqipëria një vend që nderon historinë e vet, kujton martirët e fesë dhe të Atdheut dhe vazhdon rrugën drejt një të ardhmeje demokratike të mbështetur në të Vërtetën dhe lirinë.

Ju falemnderit për durimin!