Nuk do të thotë se je shqiptar vetem të flasësh shqip apo ta kesh një emër shqiptar, por atë ta dëshmosh së vepruari për kombin tënd.
Kur njerëzit e mëdhej nga vlera dhe cilësia, por dhe nga veprat, e që i bëjnë jo veç për të mirën përsonale por për atë kombëtare në përgjithësi, na janë ajka vlerëmadhe e kombit. Pa të tillët do na mungonte krenaria që e kemi si etni e veçantë para çdo kombi tjetër. Me të tillët njerëz u bëmë faktor dhe prezantues e promovues vlerash edhe gjithandej diasporës shqiptare nëpër botë; me ta u bë disi edhe riidentifikimi i neve si komb; për të cilën vlerë që kishim, forcat e ndryshme sunduese por dhe ato përkrahëse të tyre u përpoqën të na zhbëjnë kombëtarisht. Kësaj nuk iu arrit, falë burrave me më vlerë të kombit, siç na është i yni Shaban Salih Gashi. Ku për këtë të mirë fati na e solli birin e kombit, që kurrë s‘u ndal në shtimvlerën, dhe deri në çlirimin përfundimtar nuk pushoi së vepruari.
Vepra e Shabanit na e dëshmoi se, pavarësisht rrethanave me plot vështirësi e rreziqe me plot sakrifica, të sakrifikosh për atdheun është obligim moral e patriotik për çdo shqiptar.
Me krenarinë më të madhe i vëra këto shkronja në ndërtim fjalësh për njeriun dhe pjesëtarin e familjes tonë Shaban Gashin, i cili që nga rinia e hershme me sjelljet, të bëmat dhe veprimtarinë e vetë të gjithanshme sot na bën krenarë; e çmojmë fatin që e patëm dhe e kemi njeriun më vlerëmadh që mund ta ketë dikush.
Si në fëmijëri, rini dhe në pjekurinë e vet, ishte dhe na është shëmbull i veprimtarisë rezistuese dhe sakrificës për gjithë jetën në të mirën e kombit dhe atdheut.
Edhe pse largë në distancë jetonim, Shabani në Pejë e ne në Grabanicë, vizitat na ishin shumë të shpeshta; kushtet e udhëtimit na ishin shumë të vështira, se për të shkuar në Pejë, njëherë duhej shku këmbë në Klinë (mbi 5km) e mëpastaj me tren…; por këtë e bënim me dëshirën më të madhe. Në atë kohë nuk na ishte magjistralja Prishtinë – Pejë. Në pushimet e gjata shkollore me javë të tëra i kalonim si me Shabanin ashtu edhe me Haxhiun, Aliun, Sadikut e Ganiun (djem të dajës së Shabanit e kushëri të mi); pa i lënë anash hallën time Zelfijen (nanë e Shabanit), bacin Bajram (dajë i Shabanit), dadë Fatimën (motër e Shabanit), pastaj dadën Xufë e kështu me radhë.
Në këto dy familje të Shaban Gashit e Bajram Haxhë Berishës kalova muaj të tërë përgjatë katër viteve përsa isha në shkollë të mesme po në Pejë.
Edhe këta kur na vinin në Grabanicë rrinin me javë tek ne.
Bash asnjë aheng gëzimi nuk e kishte bukurinë e as madhështinë pa pjesëmarrjen e këtyre dy familjeve vlerëmëdha; e sidomos i veçanti ynë Shabani; biles ftoheshin edhe në gazmende të tjera nga shumë familje të Grabanicës; ku me kujtohet në do dasma Shabani, për nderim, ishte edhe flamurtar (bajraktar), siç ishte rasti në dasmën e Anton Arifit, dikund në vitet e 70-ta.
Shabani, me pedantërinë që kishte, ishte një shembull i mirësjelljes dhe adukatës sidomos për neve që rrinim më së shpeshti me të. Edhe sjellja e tij shëmbullore ndaj prindërve të tij, por dhe në përgjithësi, neve na mësonte, se të tillë duhet të jemi edhe ne.
Si jetimë që ishimin (vitetet e 70-ta) përgëdhelja e dadës Zelfije, dadës Fatime e, e Shabanit në veçanti, neve ndjeheshim se nuk qenkemi të vetëm, edhepse tanimë kishim mbetur pa babanë.
Kur na vinin këta në vizitë, e ndjenim veten disi më të fortë dhe më të mëdhej; kjo ishte si punë jetimësh e shumë edhe të varur nga të tjerët.
Nganjëherë Bajram Haxha (Berisha) dajë i Shabanit, vinin në grup familjar tek ne, me vete merrte edhe sharkinë, dhe ia thojke këngës deri në orët e vona e në dritë të llambës apo fitilaçi me vajgur; por nuk mungonte as i veçanti ynë Shabani.
Pas burrërimit Shabanit i erdhi edhe koha për martesë, e këtë e bëri me një rugovase Xhevahiren (Xhevën), vajzë e një babai burrë shumë të çmuar fisnik rugovas, të quajtur Misin. Me të cilin kishim fatin të rrinim shpeshherë, dhe të dëgjonim fjalë tamam burrash.
Edhe pas martesës Shabani me familjen e ngushtë tani të krijuar, Grabanicën e vizitonte shpesh, por tani me rrethana krejtësisht tjera… Ishte një burrë model i burrërisë për të tjerët. Kishte kriju një familje shembullore, dhe vet i punësuar me kualifikime të larta dhe me të ardhura t‘mira. Ishte një familje për lakminë e të tjerëve. Në çdo tubim dhe vizitë ishin të veçuar me pedantërinë dhe kulturën që kishin; pra, ishin një familje tipike intelektuale dhe të respektuar nga të gjithë që e njihnin.
Në vitet e 80-ta sikur u përmbys çdo gjë e tyre; Shabani me veprimtarinë e vet atdhetare ishte bërë halë në syrin e atij pushteti okupues policor; kishin filluar përcjelljet dhe përndjekjet; ftohej pandalshëm në stacionin policor në Pejë; iu bastis disaherë edhe banesa në Pejë; jeta badhkë me gjithë familjen iu bë e pamundëshme të vazhdohej në ato rrethana. Kështu, filloi të rrënohej e tëra e arritu dhe e krijuar si më së miri por me plot mund. Shabani me zemërthyerje detyrohet t‘a lë vendlindjen dhe të emigronte në vende të largëta; së pari në Zvicër pastaj në Gjermani dhe më në fund në Sh.B.A..
Edhe këtu Shabani, pas shumë mundimeve dhe peripetive, shëndriti si Ylli polar; mblodhi familjen rreth vetës dhe u integrua çdokund ku e kërkonte puna me karakter kombëtar; u bë faktor unifikues i mërgatës shqiptare, e sidomos në vitet e 90-ta ku jeta intitucionale kishte ra përtokë nga aparthejdi policor serbosllav. U angazhua që mërgata të jetë sa më kontributdhënëse në të mirën e kombit dhe në çlirimin e Dardanisë. Senzibilizoi çështjen shqiptare (të Kosovës) në qarqet më të larta të mundëshme në ShBA. Që më kohë Shabani kishte kriju kontakte shumë të ndërsjellta dhe të besueshme me kongresmenë dhe emra me peshë të madhe politike në botë. Me të tillë faktorë, e në të mirë të qështjes tonë, Shabani kishte udhëtuar disa herë në Dardani e Shqipëri.
Besimi i shfaqur ndaj Shabanit dëshmojnë shumë emisione televizive e dokumentarë të ndryshëm ku vlerëmadhi na është i dukshëm në shoqërim me njerëz që vendosnin për fatin tonë si komb.
Edhë pas përfundimit të luftës, Shabani nuk ndejti duarkryq; u aktivizua në rimëkëmbjen e Dardanisë së shkatërrur nga lufta barbare; senzibilizoi shqiptarët për ndihmë dhe rindërtim; sidomos të shkollave e spitaleve; dhe me qellim që jeta institucionale të fillojë së vepruari.
Shabani ynë, si pjesë të veçantë të bëmirësisë së tij, mori hapin për ndërtimin e një objekti ndërlidhës ShBA -Kosovë (Dardani), me qëllim aktiviteti të ndërsjellë të vlerave historike, kombëtare e kulturore e pse jo edhe arkivore të këtyre dy vendeve historikisht mike, dhe ky objekt ngreh shtat në Pejën e Haxhi Zekës, me emërtimin ’Shtëpia e Bardhë‘.
Shabanit tonë i falenderohem prej toke e në qiell për të bëmat, për të cilat kurrë nuk kurseu mund e as sakrificë deri në çlirimin definitiv, e që na bëri të gjithëve krenarë që e patëm dhe e kemi.
Shoqëria jonë, por dhe faktori zyrtar i shtetit tonë, i kanë borxh të tillëve, t‘i kenë në konsideratë dhe t‘i çmojnë dhe vlerësojnë si gurthemel të shtetësisë së Kosovës, dhe sikurqë na është vlerëmadhi Shaban, të vlerësohet me Mirënjohje Presidenciale.
U jam përjetësisht mirënjohës nipi ynë vlerëmadh, dhe ju uroj shëndet e mbarësi në vazhdim!
Ps. Arsyeja që nuk më la të shkruaj edhe më gjerësisht, më është dalja e librit të vetë Shabanit këto ditë nga shtypi (botimi), ku janë të përfshira thuajse shumica e të bëmave dhe fakteve, por jo edhe të gjitha ato që e kompletojnë emrin dhe veprën me shumë vlera të këtij njeriu që la gjurmë të pashlyera, të cilat do na janë pjesë e pasurisë së historiografisë tonë kombëtare.
Kohë më parë shfaqa gatishmërinë që të isha pjesë kontributdhënëse e pasurimit të këtij libri, por rrethanat e krijuara një gjë të tillë nuk ma bënë të mundur.
Sa mire qe kujtohen ata qe dhane contribute per clirimin e njohjen e Kosoves. Mr. Sabiti me vllazni kane dene kotribute Te shquare.Vine gna nje trev e bytycite qe Jane Kufi me Kosoven.
Kane miqesi e shoqeri te vjeter. Nderveti.
Byttyci? u dogj e u poqe gjat luftoj ne luften dyte boterore,krijoj nje batalion me commandant Ali Brahimin me 200 luftetare qe u inkuadruen ne brigaden e XXV te malaise gjakovves,se bashku me nje batalion te krahines kuksit -hasi me -TE vermin qellim sic ish te” premtuare” nga
Front antifashiste -”Aleatet”,dhe ”Resolutes te ”Bujanit”,”per bashkimin e kosoves me shqiperine”,
“‘D’ESHIRE E KA HERSHME E SHQIPTARVE KETEJ E ANDEJ KUFIRITE”
PTA bashkimin bombar”.
NE BYTYCE U STREHUA DHE CETA E GANI BEG KRYEZIUTE,QE NUK KISHTE QELLIM TJETER VEC LUFTE KUNDER PUSHTUSVE.
ATA NUK LUFTUANE KUNDER PARTIZANVE I KISHIN STANET DER ME DERE me CETEN E KOSOVES ME VONE BATALIONI ME KOMANDANT HASaN& E SHEBAN: HAXHINE e Shtab Qamil Brovina komisar etj.
NUK DISKITOHETVCertifikimi I personalitetit Ibfahim Rugova qevu be celsi I kosove ne te gjith boten
per nderkomtarizimin e Pavassise se Kosoves Dardane.
PO SHTU DHE Veptimtare:
DR.i SHKENCAE -NAIM SALI CUNG TAHR DEDUSHAJE.
EDHE KY INTELEKTUALE I SHQUARE NE KOSOV E USA.SHBAMERIKES KA DHENE KONTRIBUT te SHQURE.
KISHA SHKURE NE AMERIKE NE FUD VITIT 96,24.12.96.
DIASPORA USHTONT,SHKRuATE ,NJE RADIO FLISTE,GAZETAT ”ILLYRIA”,”,DIELll”-”Vatra” jepnin sinjalin per Kosoven,
Digjoim ne lajme flisin kryetari I deges P.d. Mr.Rrustem Ibra dhe Mr .Naim Dedushajn etj etj.
Mora telefon me doli Z.Rrustem Ibra u perezentova,i thash jame visitor ,por deshroj te vije ne demonstraten
Qe keni organizuar ne Washington DS., Cfare kushteshh keni?? Mr.Rrustemi tha :mjafton te keshe deshire me ardhe,ne ora 6-7 a.m.,Para perfaqesise diplomatike te shqiperise ne okb. ne New York(nuk I trogova qe aty punonte -diplomatic perfaqusis I shqiperise ne okb,
Mr..Sokol Necaj,i cili ishte vllaj I Gezim Necaj qe ish te bashkshoti I vajzes time Aljona F.Doci-Necaj
.mkd
Mr.Rrustemi me tha ne mengje Para autobusit,hajde te pim nga nje café ,faleminderit I thash, por kame dhe nje ”kerkes” me thrash kame dhe baxhanakun- Fatmit Hesen Filaj artiste Ansamblit shtetetit shqiptar “
A mund re vine ??,po tha me gjth qef artiste Jane kurdohere te mireseardhure.
Shkuem me dy autobus rreth 100 veta por atje u ben
Me dhjet fishes
Ne autobus u njohem me nje shqiptar nga STRUGA Dibra Madhe Prof. Muharrem Dika personalities erudid qe e njite, ,shume mire Kosoven, ”kroacin” ku ishte diplomure e gradure por dhe trojet shqiptare ne male te zi,serbi,maqedoni ,selanik ,janine Cameri e me gjere.
Entusiasem I madhe flamuj shqiptar,Amerikane , a thur je sheshin ” Skederbej” ,veshje kombetare nga te gjitha krahinate
Thirrje, fri Kosovo,ju es ej (free Kosiva,usa.usa).
Nje manifestim I jashtzakonshem,te rinje,te rejampleq plaka,femije te veshur me rroba kombetare,thirrje qe shkonin
Der ne kale te qiellit nga atlantiku ne Adriatic,,
Folen personalitete: USA ,kongtrsi,senatore,aktiviste, patriote shqiptar
Naimi”nipashi ”na ndihmoje ne nje lajm mortors qe e Ruaj sikujtim ne nje koruniz te Vogel-te vdekjes se NENES tone shume
Te dashur qe ne kushtete shumte veshtira me nje kujde e pune te made, rriti kater Jemima:
Halilin djali madh, Skenedrin I dyti,Fatbardhin i treti,,Saniene e katerra(ne fakte femija pare I ka vdeure e Vogel f. dhe gjashti
cur ish te ne arrati (me Fatbardhin 5 vjec,Sania 1.5v& vets shtatezene) dimrin e vitit 44 ne dragobi diten ne nje shpell
“‘Gjelysen” e Nate ne shtepin e dajes Sali Mani ,une e mbaj mend mire ate shpell,dy gure mbeshteture nje fleet cadre Na mbronte ,ne Anan tjetrin frynte veriu binte debore,lageshim ”quell” beheshim por shpresa qe do behej Nate e do shkonim ne shtepi tek s.m .Na mbante gjalle.
,,
Vllaj I Vogel qe lindi ne shpell ”partizani”pas dy mujsh vdiq(nga Kushner jashhtzakonishte te veshtira),
Une nuke didja c eshte vdekja , mendoja se do ngjallej cur te shkonim ne shtepi,Nena qante e dremiste pa pushim ne nuke denim
t’a pajtonim ,T’a ngushllonim.(”Nena e Partizait” Mr. Mujo Mehmet Bucpapaj- ngjarje e keture
22.8.90* Nene Rush Doci u kthye nga arrati me dy femje te vegjel per dore dhe te birin te vdekurr ne arrati ,kembet nuk I te hecte”Ajo ishte denuare nga ndjenja kombetare te mos merrte pjes ne varrim,qante e,mellenjehej tek sa
shikkonte nga shpatet e gjelisenit .dheiun qe hidhej mbi foshnjen e pafajshme”….)
Naimi(Dedushaj) eshte nga ktahinat krshnike te plave gucisr,Ne I kemi miqe e nip,mbesa shum qe shkelqejn ne pave- gus,kosove gjermani,usa,itali, angli,france e gjithandej.
Napa jan vllezrit , Johes e dr Naimit,-bis,Ismajl e Prof. dr. Isyf Isuf Zymer Tahir Dedushaj
Plav -Gusia Jane nip e daje me malin e gjakives.
Baba I
Ismalit dhe Isufite (Isufi zymer d.) ka jetuar eshte
e shkolluare nder daje imamn Sula krasnoqes( Prof, Rexhep
Man Dedushaj plav-gsia ender shekuj New York) ,ka lufture kinder nazi fashimit I rrjeshtuem ne brigaden e XXV te ushtrise shqptotere Ku isht komandant u ksaj Brigade major Veli Nimani Doci(se bashku me vllezer Shabanin & dr. Maxhun N.D. )+/
Velia,Isufin e perdori Si sekretyar-perkthyse , pa varnish se diinte sebokkroatisht
merrte dhe perkthysin frengjishesh e Isufin,
Ne nje aksion te beret nga brigade jugosllanve ne nje fshate Ku kishin bere repression e dhue,komandanti brig 25 Major Velia Nimani I kerkoi sqarim komandantit %%
nje takim.
Komandanti sab I tha delegurve per takim (Mehmet Bajramit,Ali Brahim,Selim Brahe,Hajdar Docit,,Deli Qerimit,Xhemal Bubrrecit,Shaban Nimani,,Mehmet Dermani ‘plav gusi ,Hasan Haxhia,Hasan Hyseni I kuksit ) Ne moron takim me perfaqsusit e Serb ja parashtruam kerkesatbe komdatit I shqiptarve V. N.(shih Prof. R.D.),, At a sorbet thane” ne je mi nje
Delegat Thotr ne per kete pune kemi ardh ”per sqim”
Serbishte ju the shukvde vetellke tote vu ne se kemi me j’a tregu qefin”
Ai qe fliste frengjishte nyk e kuptoj
Miter than te komandes Serb: ”le te vine”, se kemi me j’a kendue kengen”??
Isufi e kuotoje pert cha dmth???
Isufit j’a mbajten emrin shenim ne nje bllok??
Kur po nise per takim 7-8 vet. Isufi pyet komansatin Ku po shakeni??
Po shkojm ne takim??
Isufi I that:”atje duhet me shkure me shume forces se ”Thurin Kurth”
Atehere I thote oficerit informative merri 10-15 veta e nga 5-10 cata per battalion..
Kur shkojn Para Kermandes kerkojn kushte berabata,sigurimi e bisedimi….,,,,
Komandant V,.Nimani I than” supozojm aksident”??
Qeveshte I pa besushem”
“‘po u persert ne fillojm luften kunder jush”.”jo veteme
brigade(me efektiv 2000. Luftetare) qe perbehet Edhe nga Kosovar .por mobilizojm die populilin.”
Nuk ndodhen me reprezalje Sa qem atje”
Me vine ndryshoj puna ”vllazrim bashkim”
Por cur Jane kthyer Isufin ka hy ne shkollen e ofiverave ne tirane,ku per Pak kohe Veli Nimani ishte professor.
Isufit i ka beer pershtypje p’se Veliu ne dispozicione,komandant battalion paraushtara
Ishe( student ushtarak 26-31 oficer karrjere 31 2.0
.43
Antar I grupit oficerave pro demolrat me pergjegjes ali Sh shkupin,bedri spahin,ne grupin pergjegje Asim Vokshi president, Veliu ,prek gjeto u,mehmet bajraktari.10.3.43 kryetate I kshillit pare malaise gjakoves,antare I cetes kosoves me tre vallezer: ali shabani dr.Maxhun nimani ,antare i kshillit gjakove0vjesht 42(prof z.rexha)
Antare I kshilit e shtabite kosovesv.43(fadil Hoxie doc a,sh,sh,)
Kryetar kshillit krasniqesvvjesht 43 doc.a.sh.sh
Komandant I zone operative tripods 10.7.44,
zv commandant I zones tret operative shkoder,lezb, puke,,mirditre),kukes tropoje,(general q.kapisyzi), komandant I zones operative te Rrafshit Dukagjinit Kove(ismet Shaqira me kujtohet),organizator I conferences bujanit,nenshkruse e kerkuse I komseguent I vendosure resolute per referendum kosoves e rrafshit duagjinit ne Kosov e shqiperi,kembngulese I ”bashkimit” kombetare kjo I shkaktoj dhe ekzekutimi ,bashkpunuse I p….motra,shqiperi jugosllavi.etj.
Komandant me garden majored I brigades XXV te ushtrise shqiptar qe u quajte ..”shvinisrte” Se luftetare e sag thonin”kosova I takon shqiperise se jane shqiptar ne Tokat e tyre denbabaden” dardane” informacion dergure K.q.p.k.sh.. nag
fushe Kosovar 17.nentore 44 s.p.dv.
Pa beer nje viti kthimi nga
Kosovar u hap ”lajmi enigmatic I pa besushem lakmi u via aksidentalisht ?? Si sot nuke besono
por isufi ish te edhe
ai ne ndjekje Si shume Kosovar tjere’ve kthyer,denuare internal d
e asgjesure andej e ketej kufiri(politikane liri belishovva e denure ashper nga partial saj padretsisht shame ashper
)
Isufi E kuton qe Ai emri qe mbajtenn shenim ne bllok serbet
Ne Kosovo e ndiqi ne shqiperi .
shkoj plav gusi u be arsimtre .
Sigurimi si e ndoqi Veliune ,nipie Isufin etj
etj e mc xhaxhin Cung Tahirin I pushkatuane.
In Memory
28.10.46
Faleminderit
Thek You
Fatbardh Doci
Scientific Collaborator
New York
28.10.2018