Qytetarët do të mblidhen sërish sot në Tiranë, duke vijuar për të 83-ën ditë radhazi protestën kundër qeverisë dhe kastës politike.

Ashtu si në ditët e fundit, protestuesit pritet të grumbullohen fillimisht në sheshin “Skënderbej” dhe më pas të marshojnë drejt Kryeministrisë, ku do të vijojnë tubimin dhe fjalimet e tyre.

Protesta ka në fokus kryeministrin Edi Rama dhe qeverinë, por kritikat nuk janë kufizuar vetëm te mazhoranca. Pjesëmarrësit kanë sulmuar vazhdimisht edhe opozitën e drejtuar nga Sali Berisha, duke kërkuar largimin e asaj që e cilësojnë si kasta e vjetër politike.

“Rama në burg, Berisha në burg” është kthyer në një prej thirrjeve kryesore të protestuesve. Krahas saj, gjatë tubimeve janë dëgjuar edhe sloganet “Edi Rama jep dorëheqjen”, “Pa rini nuk ka Shqipëri” dhe “Shqipëria kërkon revolucion”.

Një ditë më parë, në protestën e 82-të, qytetarët marshuan nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë. Pas përfundimit të fjalimeve përpara godinës së qeverisë, ata vijuan marshimin në rrugët e kryeqytetit.

Nga podiumi u artikuluan akuza për korrupsionin, shpopullimin, arsimin, pronësinë dhe mënyrën e administrimit të pasurive natyrore. Protestuesit ngritën gjithashtu çështjen e investimeve dhe projekteve në zona si Sazani, Zvërneci dhe Rrjolli.

“Korrupsioni ka shkatërruar gjithçka, korrupsioni ka shkatërruar shkollat, universitetet, ka shkatërruar pyjet, ka shkatërruar pronësinë”, deklaroi një prej protestuesve gjatë tubimit të së enjtes.

Një tjetër pjesëmarrës vuri theksin te nevoja për bashkimin e qytetarëve dhe ndryshimet kushtetuese.

“Vetëm të bashkuar mund t’ia dalim. Kjo qëndresë është fuqia e vërtetë e një kombi të bashkuar”, u shpreh ai. bw

Shqipëria e ka kaluar kulmin e popullsisë prej 35 vjetësh dhe, sipas projeksioneve të Kombeve të Bashkuara, tkurrja demografike pritet të vazhdojë gjatë gjithë këtij shekulli. Seria e World Population Prospects 2024, mbi të cilën bazohet analiza e re e Our World in Data, e vendos maksimumin e popullsisë së Shqipërisë në vitin 1991, me 3.282.602 banorë.

Por akoma më alarmant është një projeksion i Kombeve të Bashkuara.

Në skenarin e mesëm të OKB-së, popullsia e Shqipërisë zbret në vetëm 1.184.997 banorë në vitin 2100. Kjo do të nënkuptonte rreth 2,1 milionë banorë më pak se në kulmin e vitit 1991, ose një tkurrje prej 63,9%. Vetëm nga niveli i projektuar për vitin 2026 deri në 2100, vendi do të humbiste rreth 1,57 milionë banorë, më shumë se gjysmën e popullsisë së sotme sipas serisë së OKB-së.

Shqipëria e nisi rënien 29 vjet përpara Europës

Kthesa demografike e Shqipërisë ka ardhur shumë më herët se ajo e Evropës në tërësi. Sipas të njëjtës databazë të OKB-së, popullsia e kontinentit europian arriti maksimumin në vitin 2020, me rreth 749,2 milionë banorë. Pra, Shqipëria e kishte kaluar kulmin 29 vjet më herët. Deri në vitin 2100, popullsia e Evropës projektohet në rreth 592,3 milionë banorë, afërsisht 21% nën kulmin e saj, një tkurrje shumë më e moderuar në përqindje se 63,9% që del për Shqipërinë.

Në fakt, Shqipëria i përket një brezi të vendeve të Evropës Lindore dhe Juglindore që e kanë arritur maksimumin demografik shumë herët. Serbia e pati kulmin në vitin 1987, Bullgaria në 1988 dhe Kroacia në 1990. Shqipëria dhe Bosnjë-Hercegovina e arritën atë në 1991.

Në pjesën tjetër të rajonit, seria e OKB-së e vendos kulmin e Kosovës në vitin 1997 dhe të Maqedonisë së Veriut në 2005, ndërsa Greqia vazhdoi të rritej deri në vitin 2010. Mali i Zi dhe Sllovenia arritën maksimumin shumë më vonë, në 2024. Turqia është një nga përjashtimet e rajonit: në skenarin e mesëm, popullsia e saj vazhdon të rritet edhe për rreth dy dekada dhe kulmon rreth vitit 2047.

Deri në 2100, vetëm Bosnja paraqitet me një rënie më të fortë se Shqipëria në rajon

Edhe më domethënës është krahasimi i madhësisë së tkurrjes së projektuar. Në grupin e vendeve të Ballkanit të krahasuara, Shqipëria del ndër vendet që humbin pjesën më të madhe të popullsisë së tyre nga maksimumi historik deri në vitin 2100.

Bosnjë-Hercegovina projektohet të zbresë nga 4,46 milionë banorë në kulmin e vitit 1991 në 1,37 milionë në 2100, ose rreth 69,4% më pak. Shqipëria vjen menjëherë pas saj me rënie 63,9%. Për Bullgarinë tkurrja nga kulmi deri në 2100 del rreth 60,7%, për Maqedoninë e Veriut 58,7%, Kroacinë 55,7%, Serbinë rreth 53,1% dhe Kosovën 50,2%.

Rënia e projektuar është më e moderuar në Malin e Zi, me rreth 49% nga kulmi deri në 2100, në Greqi me rreth 44% dhe veçanërisht në Slloveni, ku popullsia në fund të shekullit del rreth 23% më e ulët se maksimumi.

Pozicioni i Shqipërisë përputhet me një fenomen më të gjerë të Evropës Lindore. Our World in Data vëren se pothuajse të gjitha vendet që e kanë kaluar tashmë kulmin e popullsisë ndodhen në Evropë dhe Azinë Lindore, ku rënia e lindshmërisë ka qenë e shpejtë dhe normat kanë qëndruar të ulëta. Për vendet e Evropës Lindore, emigracioni i lartë ka shtuar më tej presionin në rënie të popullsisë. / ekofin.al

Protestuesit do të rikthehen sot për të 82-ën ditë radhazi në rrugët e Tiranës, duke vijuar tubimet kundër qeverisë dhe klasës politike.

Edhe këtë të enjte qytetarët pritet të mblidhen në qendër të kryeqytetit dhe të vijojnë protestën para godinës së Kryeministrisë.

Një ditë më parë, në protestën e 81-të, qytetarët u grumbulluan në sheshin “Skënderbej” dhe më pas marshuan drejt Kryeministrisë.

“Rama në burg, Berisha në burg”, “Edi Rama jep dorëheqjen”, “Pa rini nuk ka Shqipëri”, “Poshtë patronazhistët” dhe “Shqipëria kërkon revolucion” ishin disa prej thirrjeve të dëgjuara gjatë tubimit.

Një zhvillim i bërë publik në protestën e 81-të ishte njoftimi se grupi koordinator u është drejtuar me një letër Parlamentit Europian dhe institucioneve të tjera ndërkombëtare.

Sipas protestuesve, kërkesa synon që tubimet dhe mënyra se si autoritetet reagojnë ndaj tyre të jenë nën vëzhgimin e institucioneve ndërkombëtare, me qëllim shmangien e dhunës policore, arrestimeve arbitrare apo formave të tjera të presionit.

Ndërkohë, protestuesit po paralajmërojnë një tjetër fazë të mobilizimit me përfundimin e sezonit veror.

Një prej aktivistëve deklaroi se në shtator qytetarët pritet të rikthehen më fuqishëm në protestë, ndërsa nuk përjashtoi kalimin drejt mosbindjes civile nëse qeveria, sipas tij, vazhdon të mos reflektojë.

“Në ditët në vazhdim, me shtatorin kur shumë rikthehen në Tiranë dhe me skandalet që qeveria na nxjerr në shesh, shqiptarët do të rikthehen fuqimisht. Besoj se do të shkojmë drejt mosbindjes civile për arsye të mosreflektimit të qeverisë”, deklaroi ai. bw

Numri i lindjeve në vend shënoi një rënie të lehtë në gjysmën e parë të vitit 2026, por të dhënat sipas qarqeve tregojnë se tkurrja është përqendruar në pjesën më të madhe në Tiranë dhe më pak në Durrës, teksa ka rritje në qarqet e tjera periferike. Deri para tre vitesh Tirana kishte bilanc pozitiv te lindjeve për shkak të gravitetit demografik sidomos te të rinjve nga qarqet drejt saj.

Në rang kombëtar u regjistruan 10,229 lindje në 6 mujorin e parë të 2026, me rënie vjetore 1%, ose 108 lindje më pak. Vetëm në qarkun e Tiranës lindjet ranë 5.5% ose duke zbritur nga 5,022 bebe në 6 mujorin e parë 2025 në 4,748 në gjysmën e parë 2026, ose 274 lindje më pak (gati tre herë më shumë se mesatarja kombëtare). Kjo është rënia më e madhe, si në numër absolut, ashtu edhe për nga ndikimi në rezultatin kombëtar.

Në fakt, pa përfshirë Tiranën, lindjet në pjesën tjetër të vendit do të kishin shënuar rritje me 166, ose rreth 3.1%. Pesha e Tiranës në lindjet totale ra nga 48.6% në 46.4% brenda një viti.

E njëjta prirje vihet re në Durrës, ku lindjet u pakësuan 5% për të njëjtën periudhe. Të marra së bashku, Tirana dhe Durrësi regjistruan 327 lindje më pak, ndërsa të gjitha qarqet e tjera, së bashku, patën një shtesë prej 219 lindjesh.

Ecuria e lindjeve është tregues i rritjeve të kostove të jetesës në qendrat më të mëdha urbane. Tirana përqendron pjesën më të madhe të vendeve të punës, investimeve dhe shërbimeve, por njëkohësisht ka përjetuar rritjen më të fortë të çmimeve të apartamenteve, qirave dhe shërbimeve. Për çiftet e reja, sigurimi i banesës, pagesa e kredisë ose e qirasë dhe kostot e kujdesit për fëmijët po marrin një pjesë gjithnjë e më të madhe të të ardhurave.

Çiftet e reje e kanë të pamundur të jetojnë si me qira, ashtu dhe të blejnë shtëpi. Në fillim të muajit korrik çmimi mesatar i apartamenteve me qira (për të gjitha tipologjitë e pronave për banim) në kryeqytet arriti 721 euro në muaj, sipas agjencive imobiliare.

Me këtë nivel të çmimit të qirasë, e llogaritur me pagën mesatare mujore bruto (sipas nivelit të publikuar nga INSTAT për 3-mujorin e parë 2026), një individ, që jeton në kryeqytet duhet të shpenzojë 77% të të ardhurave të tij mujore bruto ose 97% të të ardhurave neto për përballimin e kostos së strehimit.

Në Tiranë, planet për blerjen e një banese janë më afër iluzionit sesa realitetit për familjet me të ardhura të ulëta dhe të mesme. Kryeqyteti shqiptar renditet i katërti në Europë për papërballueshmërinë e banesave, sipas raportit çmim – të ardhura.

Doris Andoni, sot konsulente e pavarur e angazhuar me institucione ndërkombëtare, me një karrierë të gjatë në administratën publike në çështjet e strehimit, e sheh situatën gjithmonë e më të vështirë për familjet me të ardhura të ulëta dhe ato të mesme.

“Zhvillimi i sektorit rezidencial është thellësisht i pabalancuar, i paplanifikuar, i përqendruar në qendër dhe brenda Unazës së Dytë, i orientuar ekskluzivisht drejt fitimit të menjëhershëm. Investimet bëhen spontanisht, pa vizion urban, duke gëlltitur hapësirat e gjelbra dhe ato rekreative, jetike për cilësinë e jetës, duke mbingarkuar infrastrukturën, trafikun dhe çdo shërbim publik. Dhe mbi të gjitha, duke krijuar një sistem strehimi plotësisht të papërballueshëm për shtresat e varfra dhe të mesme”, ka pohuar ajo më herët në një intervistë për “Monitor”. “Këto shtresa po dëbohen nga qyteti dhe ky është një nga dëmet më të mëdha që po i bëhet jetës urbane, duke krijuar një përqendrim të vetëm një kategorie të caktuar. Për momentin, kjo mund të mos jetë e dukshme, por do të bëhet e qartë kur të përfundojnë ndërtimet dhe të banohen, ose kur të mos banohen, sepse ka shumë mundësi që një pjesë e madhe të mbeten të pashitura ose të kthehen në Airbnb, me karakter thjesht sezonal”.

Bie Tirana, rriten qarqet

Rënia e lindjeve në Tiranë po tregon se avantazhet ekonomike të kryeqytetit nuk po përkthehen në kushte më të favorshme për krijimin ose zgjerimin e familjes.

Të rinjtë po e shtyjnë lindjen e fëmijëve, të kufizojnë numrin e tyre ose të zhvendosen drejt zonave ku banesa dhe jetesa janë më të përballueshme.

Ndërkohë, në pjesën më të madhe të qarqeve u regjistrua rritje. Fieri kishte shtesën më të lartë, me 69 lindje më shumë ose 9.9%, i ndjekur nga Berati me 11.1%, Dibra me 9.4% dhe Kukësi me 8.7%. Rritje pati edhe në Elbasan, Lezhë, Shkodër dhe Vlorë, ndërsa Korça mbeti e pandryshuar. Krahas Tiranës dhe Durrësit, rënie shënoi vetëm Gjirokastra, me 19 lindje më pak. Gjirokastra është një rast i veçantë për shkak të strukturës tejet të plakur të popullsisë së saj.

Përqendrimi i rënies në Tiranë është në përputhje me presionin që çmimet e banesave dhe shpenzimet e përditshme po ushtrojnë mbi familjet e reja./Monitor

Protesta ka hyrë në ditën e 81-të, duke shënuar një nga periudhat më të gjata të protestave të njëpasnjëshme të zhvilluara gjatë muajve të fundit në kryeqytet.

Prej 81 ditësh, qytetarët janë mbledhur në hapësirat qendrore të Tiranës dhe para Kryeministrisë, duke vijuar thirrjet kundër qeverisë dhe kërkesat për ndryshim politik. Protesta është identifikuar gjerësisht me emërtimin “Revolucioni i Flamingove”.

Gjatë kësaj periudhe, tubimet kanë kaluar në forma të ndryshme, nga marshimet dhe grumbullimet masive deri te protestat e përditshme para institucioneve. Kërkesa kryesore mbetet ajo për dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama dhe për ndryshime politike.

Protestuesit vijojnë të dalin në rrugët e Tiranës të shumtë në numër dhe me artikulime të qarta.

Për disa ditë protestave iu bashkua dhe diaspora, duke i dhënë një energjizim këtij tubimi.

Protesta e 80.
Gjatë protestës, qytetarët kanë përcjellë mesazhe të forta përmes pankartave dhe deklaratave të tyre, duke ngritur shqetësime për ekonominë, emigracionin, pensionet, sigurinë dhe funksionimin e institucioneve.

Një qytetare, e cila prej 33 vitesh jeton në Itali, tha se kishte ardhur në Shqipëri posaçërisht për protestën. Ajo u ndal te vështirësitë ekonomike të pensionistëve, ku tha se pensionet nuk dalin as pwr ilacce.

Një tjetër qytetare nga emigracioni tha se kishte ardhur nga Italia për të protestuar për shqiptarët dhe për ata që janë detyruar të largohen nga vendi.

Mesazhe të forta u përcollën edhe për emigrantët duke u kwrkuar atyre tw kthehen nw Atdhe. Ndërkohë, aktivisti Andi Tepelena i bëri thirrje SPAK-ut që të veprojë dhe kërkoi drejtësi për çështjet që, sipas tij, shqetësojnë qytetarët.
“80 ditë protestë, revoltë. I themi jo këtij sistemi. O SPAK, ku je? Nuk është koha për pushime, është koha të veprosh. Duam drejtësi me peshqit e mëdhenj”, u shpreh Tepelena.

Ai kërkoi gjithashtu që të bëhet publike se çfarë po ndodh me dosjen Balluku dhe ngriti pikëpyetje për investimet në sektorin e ndërtimit dhe pastrimin e parave.
“Paratë e botës së krimit pastrohen në kulla, ndërtime. Kanë shkuar çmime marramendëse. Ne kemi kërkuar dorëheqjen e Ramës. Nuk ka negociata me Edi Ramën. Duam qeveri teknike, me njerëz të ndershëm që u dhimbset Atdheu. Shtatori po vjen, është muaji i ndryshimit të madh dhe kam bindje që do të jetë varri i regjimit”, deklaroi ai.

Pas mbledhjes para Kryeministrisë, qytetarët marshuan në rrugët e Tiranës. bw

Shtatorin e kaluar, kryeministri Rama i dha pjesë nga koha e vet aplikacionit Diella që të prezantohej në mesin e një parlamenti që sapo filloi Legjislacionin e 11. Siç mbahet mend ajo nuk u prit mirë nga opozita dhe seanca degradoi në “përleshje” e cila e kishte zanafillën që prej AKSHI-t dhe miratimit ose dekretit presidencial disa muaj më parë. E cilësuar si instrumenti antikorrupsion brenda shtetit për prokurimet Diella bëri thuajse një vit ‘jetë nate’ deri sa dje dhe sot po agon ngadalë për t’u sqaruar po nga AKSHI se:-“Faqja është ajo që shihet, sistemi që kryen punën ndodhet pas saj”. Një sqarim ‘as as’ ose një orientim që nuk të shpie asgjëkund në harkun e një viti.

Ajo që njerëzit kanë informacion është se AKSHI ka një tjetër drejtues prej disa muajsh dhe se programues dhe zbatues të saj ndodhen në masa sigurie me akuzën nga SPAK për korrupsion dhe grup i strukturuar kriminal, pastrim parash dhe konkurrencë e paligjshme që lidhur me abuzimet në tenderat publikë dhe kap një vlerë prej 40 milion €.

Në se këto të dhëna që mbahen mend njihen dhe shumë detaje urojmë që të mos pluhurosem dhe të flenë në dosjet hetimore Emrat e lidhur me Mirlinda Karçanaj të cilës Gjykata e Lartë i ndryshoi masën e sigurisë nga “arrest në shtëpi” në “detyrim me paraqitje” ky lajm sqarues nga AKSHI duket pak i papritur. Mediat janë me pushime sikurse edhe detyrimi periodik për paraqitje i drejtoreshës nuk është mbuluar mediatikisht nga gazetarët e radio televizioneve, apo faqeve online. Herë pas here përmenden emra për persona të shpallur në kërkim si biznesmenët Ergys Agasi e Ermal Beqiri, ky i fundit i ndaluar së fundmi në Francë para disa javësh.

Nga akuza dhe hetimet shkalla e përfitimeve dhe e korrupsionit ka edhe një detaj interesant që cilësohet si ‘konkurrencë e paligjshme përmes dhunës’. Një shantazh i dukshëm mbi personat rreth tenderave prokurimet e të cilave i mbulonte Diella ( një aplikacion në vartësi të kryeministrit, por e pandjeshme nga trauma fizike dhe psikologjike humane).

A e bën kjo aplikacionin Diella pjesë të një beteje të “Cyber Sicurity” në qoftë se disa kode dhe fjalë kalime do ta zbërthenin e shkyçnin sigurinë e saj?

Në se Diella ka shumë shtresa sigurie, një prej tyre mund të jetë edhe retina e syrit të përdoruesit.

Në trajtën e një subjekti filmash investigativ “fiction”, dikush do të dyshonte se përse kryeministri Rama po i zgjat pushimet kaq shumë?

A ka hequr dorë ai nga bisedat “Sy m’sy” dhe “Flasim”?

Apo mjaftojnë syzat e shtrenjta dha largësia nga paparacët për ta mbajtur larg retinën e syrit si pjesë e shkallës së sigurisë për të cilën ndoshta SPAK-u një ditë do ta thërrasë?

Këto pyetje që ngjajnë pak sa me novelat e verdha të verës janë dyshime dhe jo hamendje me idenë për të zgjuar prokurorët nga vapa që dosjet të mos pluhurosen.

Shtysë u bë vetë ATSH me sqarimin e AKSHI-t.

Madje kaq papritur ky mund të jetë një shqetësim pasi kujt do t’i duhej sot sqarimi se:-“Diella është në shërbim brenda portalit e-Albania që prej janarit 2025 dhe deri tani ka përpunuar mbi 120 mijë dokumente zyrtare të vulosura elektronikisht, shifër që vijon të rritet.”

Ose kujt do t’i duhej tani dhe jo verës së kaluar kur Diella u propozua si Ministre Digjitale dhe u dekretua si aplikacion nën vartësi të kryeministrit. Informacioni enciklopedik dhe tekniko shkencor për konsum vere se:-“sistemi është zhvilluar në bashkëpunim me ‘Microsoft’, duke përdorur modele të ‘OpenAI’ në ‘Azure’, ndërsa operon me mekanizma të dedikuar logimi dhe monitorimi. Një imazh, një avatar apo një faqe statike nuk mund të përpunojë dhe të vulosë dokumente zyrtare”, padashje i kanë disa të vërteta brenda.

Të paktën tregon se dikush i merr vendimet, firmos dhe vulos.

Pjesa tjetër e sqarimit nga AKSHI se:-“Informimi i saktë i publikut është një përgjegjësi që na përket të gjithëve”, duket sa i vonuar aq edhe naiv sikur po e fton median dhe publikun për transparencë.

E gjitha kjo së-paku na vendos diçka në balancë. Transparencën pas një viti dhe tjetrën se ku janë 40 milion €.

Ose, çfarë do të kishte bërë sot shteti me 40 milionët në këtë kohë emergjencash nga zjarret?

Unioni i Gazetarëve Shqiptarë Profesionistë të Diasporës (UGSHPD)

Verband Albanischer Berufsjournalisten der Diaspora (VABD)

Union of Professional Albanian Journalists of Diaspora (UPAJD)

L’Union des journalistes professionnels albanais de la diaspora (UJPAD)

Unione dei Giornalisti Professionisti Albanesi della Diaspora (UGPAD)

18 Gusht, 2026

Protesta ka hyrë në ditën e 80-të, duke shënuar një nga periudhat më të gjata të protestave të njëpasnjëshme të zhvilluara gjatë muajve të fundit në kryeqytet.

Prej 80 ditësh, qytetarët janë mbledhur në hapësirat qendrore të Tiranës dhe para Kryeministrisë, duke vijuar thirrjet kundër qeverisë dhe kërkesat për ndryshim politik. Protesta është identifikuar gjerësisht me emërtimin “Revolucioni i Flamingove”.

Gjatë kësaj periudhe, tubimet kanë kaluar në forma të ndryshme, nga marshimet dhe grumbullimet masive deri te protestat e përditshme para institucioneve. Kërkesa kryesore mbetet ajo për dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama dhe për ndryshime politike.

Protestuesit vijojnë të dalin në rrugët e Tiranës të shumtë në numër dhe me artikulime të qarta.
Për disa ditë protestave iu bashkua dhe diaspora, duke i dhënë një energjizim këtij tubimi. gsh

Pa përfunduar betejën e sezonit ose stinën e zjarreve ministri i Punëve të Brendshme, Besfort Lamallari sugjeron një njësi të re, pra ekip  “me fokus të posaçëm krimet mjedisore” i cili do të shërbejë në 12 qarqet ku drejtorët e Policisë së Shtetit do të veprojnë ndryshe nga e shkuara.

Sistemi i pensioneve në Shqipëri regjistron tashmë shkallën më të ulët të zëvendësimit në të gjithë hapësirën europiane, çka tregon se pensionistët po përballen me presion të dyfishte, nga rënia e të ardhurave dhe rritja e çmimeve.

Të dhënat zyrtare të Eurostat për raportin e përgjithshëm të zëvendësimit dëshmojnë një tkurrje drastike të këtij treguesi, i cili ka rënë nga 0.43 në vitin 2019 në vetëm 0.30 në vitin 2023.

Kjo shifër alarmante tregon se pensioni mesatar bruto në vend përfaqëson tashmë vetëm 30% të pagës mesatare të grupit moshor aktiv 50-59 vjeç, duke thelluar hendekun mes të ardhurave të pensionistëve dhe ritmit më të shpejtë të rritjes së pagave në vendin tonë (të dhënat për Shqipërinë i takojnë vitit 2023, për Europën 2025).

Ky nivel e pozicionon Shqipërinë jo vetëm në fund të Ballkanit Perëndimor, por edhe në skajin më të ulët krahasuar me të gjitha shtetet e Bashkimit Europian, ku mesatarja e bllokut është e qëndrueshme, në rreth 0.57 – 0.60 e pagës mesatare.

Për më tepër, vendet e rajonit regjistrojnë tregues dukshëm më të lartë, ku Serbia ka një raport 0.48, Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut ruajnë nivele më të favorshme, ndërsa vende si Greqia, Italia apo Spanja arrijnë vlera nga 0.75 deri në 0.78.

Kjo rënie e paprecedentë në Shqipëri është pasojë direkte e disa faktorëve strukturorë që minojnë skemën e detyrueshme të sigurimeve shoqërore.

Së pari, informaliteti i lartë në tregun e punës dhe deklarimi i pagave pjesërisht nën dorë gjatë viteve të punës reduktojnë ndjeshëm bazën e kontributeve dhe madhësinë e pensionit.

Së dyti, skema shqiptare vuan nga ngurtësia e formulës së indeksimit, e cila nuk ka arritur kurrë të përshtatet me rritjen nominale të pagave në sektorin privat.

Nga ana tjetër, raporti i pafavorshëm i varësisë demografike, i cili po përkeqësohet vazhdimisht për shkak të emigracionit të popullsisë së re dhe plakjes së shpejtë të shoqërisë, ushtron presion mbi financat e skemës publike.

Dështimi i qeverisë për të mbrojtur të moshuarit është pasojë e drejtpërdrejtë e nënvlerësimit të politikave qeveritare ndaj kësaj shtrese.

Formula aktuale e indeksimit, e cila bazohet kryesisht te rritja e çmimeve të shportës (inflacioni) dhe jo te rritja e pagave në ekonomike, ka ndikuar në rritjen e hendekut ndërmjet pagave dhe pensioneve.

Ndërkohë që qeveria ka ndërmarrë politika për rritjen e pagave minimale dhe mesatare në sektorin publik, skema e pensioneve është lënë në hije përmes rritjeve simbolike, duke bërë që pensionistët të mos përfitojnë asgjë nga rritja e përgjithshme e produktivitetit dhe pasurisë kombëtare.

Në vendet e Bashkimit Europian apo edhe të rajonit qeveritë ndërhyjnë rregullisht me skema shtesë të mbrojtjes sociale.

Edhe pse qeveria ka ndërmarrë disa fushata kundër informalitetit, mungesa e një mekanizmi efikas kontrolli për dekada të tëra ka lejuar që qindra mijëra punonjës të deklarohen me pagë minimale ndërkohë që pjesa tjetër paguhet nën dorë.

Mungesa e vullnetit politik për të ndëshkuar rreptësisht këtë fenomen po bën që pensionet e reja vit pas viti t dalin me të ulëta në vlerë, ndërkohë që e kundërta duhet të ndodhte.

Gjithashtu qeveria ka dështuar të krijojë një mjedis të besueshëm dhe nxitës fiskal për zhvillimin e fondeve private të pensioneve.

Mungesa e reformave inkurajuese për kursimin individual të detyrueshëm apo vullnetar ka lënë të gjithë barrën e sigurimit të jetesës vetëm mbi skemën publike, e cila tani po shembet nën peshën e saj./MONITOR

Protesta e 79-të kundër qeverisë dhe kryeministrit Edi Rama pritet të vijojë sot në Tiranë, pas tubimit të një dite më parë, ku mijëra qytetarë u mblodhën dhe marshuan në rrugët e kryeqytetit.

Protestuesit kanë vijuar të përsërisin kërkesën për dorëheqjen e kryeministrit, ndërsa thirrje si “Rama jep dorëheqjen!” dhe “Atdheu nuk shitet!” janë shndërruar në refren të protestave të përditshme.

Në protestën e 78-të, fjalimet u mbyllën me thirrjen “Nesër më shumë”, ndërsa qytetarët nisën marshimin në bulevardet e Tiranës. Në tubim morën pjesë edhe shqiptarë të ardhur nga diaspora, të cilët prej ditësh janë bashkuar me protestat në kryeqytet.

Protesta e 79-të vjen pas më shumë se dy muajsh qëndresë të përditshme. Në protestat e fundit, qytetarët kanë deklaruar se do të vijojnë tubimet deri në plotësimin e kërkesave të tyre politike.

Marshimi pritet të zhvillohet përgjatë akseve kryesore të Tiranës, me protestuesit që synojnë të rikthehen përpara Kryeministrisë. Në qendër të protestës mbetet kërkesa për largimin e qeverisë dhe ndryshimin politik.

Protestat kundër qeverisë janë zhvilluar prej javësh, ndërsa në ditët e fundit pjesëmarrja e diasporës është bërë një nga elementët kryesorë të tubimeve në Tiranë. bw