Më 11 shtator 2001, Shtetet e Bashkuara të Amerikës u goditën nga një seri sulmesh terroriste që tronditën jo vetëm vendin, por mbarë botën. Ngjarjet e asaj dite u shndërruan në një nga momentet më tragjike dhe më përcaktuese të shekullit XXI, duke sjellë ndryshime të thella në politikën ndërkombëtare dhe sigurinë globale.

Katër avionë pasagjerësh u rrëmbyen nga 19 terroristë të lidhur me rrjetin al-Kaida. Dy prej avionëve u përplasën me kullat binjake të Qendrës Botërore të Tregtisë në Nju Jork, ndërsa një avion i tretë goditi Pentagonin, selinë e Departamentit amerikan të Mbrojtjes.

Avioni i katërt, United Airlines Flight 93, u rrëzua në një fushë pranë Shanksville, në Pensilvani. Pasagjerët dhe ekuipazhi kishin tentuar të rimerrnin kontrollin e avionit nga rrëmbyesit, duke penguar që ai të arrinte objektivin e tij.

Asnjë nga 246 personat që ndodheshin në katër avionët nuk mbijetoi.

Sulmet shkaktuan rreth 3 mijë viktima, mes tyre pasagjerë, punonjës të shërbimeve të emergjencës dhe persona që ndodheshin në ndërtesat e goditura. Qindra zjarrfikës, policë dhe punonjës të tjerë të emergjencës humbën jetën gjatë përpjekjeve për të shpëtuar njerëzit e bllokuar.

Pamjet e sulmeve në Nju Jork u transmetuan drejtpërdrejt në televizionet e të gjithë botës. Tymi, zjarret dhe shembja e kullave binjake u bënë ndër imazhet më të fuqishme të tragjedisë, duke ndryshuar përgjithmonë perceptimin global mbi terrorizmin dhe sigurinë.

Pas sulmeve, Shtetet e Bashkuara nisën një fushatë të gjerë kundër al-Kaidës dhe organizatave terroriste.

Në tetor 2001, SHBA-ja dhe aleatët e saj ndërhynë ushtarakisht në Afganistan, ku regjimi taleban kishte strehuar udhëheqësin e al-Kaidës, Osama bin Laden.

11 shtatori solli ndryshime të mëdha edhe në mënyrën se si trajtohej siguria në aeroporte, kufij dhe institucione. U miratuan ligje të reja kundër terrorizmit, u zgjeruan kompetencat e agjencive të sigurisë dhe udhëtimet ajrore në mbarë botën iu nënshtruan kontrolleve shumë më të rrepta.

Sot, 25 vjet pas tragjedisë, 11 shtatori mbetet një plagë e thellë për familjet e viktimave dhe shoqërinë amerikane.

Çdo vit, në Nju Jork, në Pentagon dhe në Shanksville zhvillohen ceremoni përkujtimore, ku nderohen dhe lexohen emrat e personave që humbën jetën në sulmet terroriste.

Por përtej përkujtimit të viktimave, 11 shtatori vazhdon të jetë një pikë referimi për politikën ndërkombëtare. Luftërat që pasuan, ndryshimet në sistemet e sigurisë dhe pasojat politike të ndërhyrjeve amerikane në Afganistan dhe Lindjen e Mesme kanë ndikuar në zhvillimet botërore për më shumë se dy dekada.

Ngjarjet e 11 shtatorit mbeten kështu jo vetëm një kujtim i një prej ditëve më tragjike në historinë moderne të Shteteve të Bashkuara, por edhe një moment që ndryshoi rrjedhën e politikës dhe sigurisë ndërkombëtare. bw