Dhuna policore ndaj protestuesve dhe erozioni i besimit ndaj qeverisë Rama përbën një sfidë për aspiratat e Shqipërisë për standarde demokratike dhe integrimin evropian.
Policia shqiptare ka përdorur gaz lotsjellës, topa uji dhe forcë fizike për të shpërndarë protestuesit në Tiranë, duke nxitur kritika të ashpra për përdorim disproporcional të forcës. Këto veprime bien ndesh me normat evropiane të të drejtave të njeriut, të përcaktuara në Konventën Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe kriteret e Kopenhagës për anëtarësimin në BE, të cilat kërkojnë që forca të jetë proporcionale dhe e orientuar drejt mbrojtjes së tubimeve paqësore.
Protestat u intensifikuan në muajin maj në Zvërnec dhe u përhapën me shpejtësi në kryeqytet, ku mijëra qytetarë kërkojnë dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama, hetime të thella nga SPAK-u dhe transparencë për vendimmarrjet. Kjo valë vjen pas protestave të mëparshme (2025-2026) të shkaktuara nga skandali i korrupsionit me ish-zv/kryeministren Belinda Balluku. Protestuesit e akuzojnë qeverinë Rama për korrupsion të thellë.
Qeveria Rama i justifikon masat policore me nevojën për të ndaluar vandalizmin dhe dhunën nga një pakicë protestuesish, ndërsa kritikët e shohin si represion sistematik që kufizon lirinë e tubimit dhe hapësirën demokratike.
Anulimi i samitit të NATO-s 2027 dhe humbja e besimit ndërkombëtar
Një tjetër goditje e rëndë për qeverinë është rreziku i anulimit të samitit të NATO-s në Tiranë për vitin 2027. Draft-deklaratat për samitin e Ankarasë nuk e përmendin më Shqipërinë si vend mikpritës, kryesisht për shkak të shpenzimeve të ulëta në mbrojtje dhe paqëndrueshmërisë së brendshme të shkaktuar nga protestat e vazhdueshme. Kjo reflekton humbjen e besimit të aleatëve, veçanërisht të SHBA-së, ndaj administratës Rama.
Bashkimi Evropian i vlerëson vendet kandidate në bazë të sundimit të ligjit, transparencës dhe respektimit të të drejtave themelore.
Ngjarjet aktuale nxjerrin në pah tre pika kryesore që bien ndesh me parimet e Bashkimit Evropian
Liria e tubimit kundrejt represionit shtetëror: Përdorimi i forcës në shkallë të gjerë, edhe kur ka incidente me dhunë nga disa protestues, rrezikon të shkelë parimin e proporcionalitetit.
Transparenca dhe përgjegjësia: Dyshimet për “kapje shteti” kërkojnë hetime të pavarura, jo vetëm kontroll policor të qytetarëve.
Kredibiliteti institucional: Vazhdimi i protestave masive dhe sinjalet negative nga NATO-ja tregojnë një humbje prestigji ndërkombëtar, që dëmton rrugën e Shqipërisë drejt BE-së.
Kryeministri Rama ka deklaruar se integrimi evropian mbetet përparësi, por kritikët shohin hipokrizi midis retorikës pro-BE dhe praktikave që minojnë besimin publik e ndërkombëtar.
Qeveria Rama po humbet gradualisht besimin si brenda vendit ashtu edhe jashtë tij. Legjitimiteti demokratik nuk mbahet me forcë policore, por me dialog, transparencë dhe respekt ndaj të drejtave të qytetarëve. Ndërsa protestat vazhdojnë, Shqipëria përballet me një test vendimtar: a do të zgjedhë rrugën e sundimit të ligjit dhe integrimit evropian, apo do të thellojë krizën e brendshme me pasoja afatgjata për stabilitetin dhe perspektivat e vendit?