VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Prof.Kristo Frashëri: Ja cila është prejardhja e nënës së Skënderbeut!

By | January 18, 2018
7 Comments
  • author avatar
    Qemal Iljazi 4 months ago Reply

    Shqiptaret e Maqedonise ne at kohe emertoheshin me emra sllave.PERANDORIA BIZANTINE ne at kohe ne Maqedoni qeveriste me Sllavet dhe fenomeni ishte qe Shqiptarve te ju humbej identiteti ,shkaku se ishin vendas edhe nuk pajtoheshin me Perandorine Bizantine.Te dhenat gjinden ne Arhivat Otomane.Shum shkrime jane gjetur.

  • author avatar
    Gjergji 4 months ago Reply

    Vojsave e fisit te fisme , e Triballeve te Pollogut eshte shqiptare, i njerez te mire. Po kush thote qe jane sllave? A nuk do e potenconte nje gje te tille, Barleti, po te kishte qene sllave?! E c’kuptojne me sllave, disa kur thone se ishte sllave? Po a nukjane shqiptare edhe sot ortodokset e Pollogut ne Maqedoni? Po a nukishte Maqedonia arberore- sheiptare atehere?!

  • author avatar
    Mendi 4 months ago Reply

    Pollogu edhe sot e kesaj dite eshte gati 100% shqiptarë,kurse
    fshati Gradec ,me krenari deklaron per prejardhjen e Vojsaves.

  • author avatar
    Ndrek Augustini 4 months ago Reply

    Nena e Gjergj Kastriotit Skenderbeu eshte Shqiptare,u lind ne Gradec afer Tetoves ne Makedoni,eshte bija e princit te Pollogut,malesore.

  • author avatar
    Fahri 4 months ago Reply

    Shkova nga Gothenburgu në Shkup me Aeroplan. Pasi zbritëm, në Aeroport brenda e pash Statujen e Aleksandrit të Madh, një maqedon diku 65 vjeq e fotografonte sa mundëte, e pyeta Anglisht pse po e fotografon, ma ktheu ky është hero Maqedon, menhëherë e pyeta por, a janë Maqedonët Sllav? Po tha, unë ok. Por, sipas fakteve të historisë këmba e parë e Sllavëve në Iliri-Ballkan ka hyrë në mes të viteve 600-700 të erës sonë a ështè ashtu e pyeta ma ktheu Po, unë po e pyes ky Alesandri i Madh nëse është Sllav ky paska ardhur 700 vjet para Sllavëve tjerë ne Iliri-Ballkan Poashtu i thash se e Ëma e ti Olimpia a nuk ka qene Ilire-Shqipëtare? Filloi të më shiqoi si Hut dhe filloj të shaj të gjithë Historianët falsifikatorë Maqedon e kuptoja shumë mirë por, unë prap e pyeta qka po thu dhe pse po bertet tha nuk e kam me ty dye i hidhruar i bërë tym, shkoj. A nuk mjafton kjo që Greqia e detyroj ti hjek të gjitha Statutë e Lekës së Madh dge të ua nderroj emrin e Autorrugës dhe të gjitha rrugëve dhe Aeroportit? Kur flasim për Nënen E Gjergj Kastriotit edhe sot ne kemi Shqipëtarë vlkezët tanët që mbajbë emra Sllav por, ti thuash se nuk je Shqipëtarë është në gjendje të vret. Iu lutem lexoni këtë dhe e shifni të vërteten WAS NAPOLEONE BONAPARTE ALBANIAN aty do te lexoni nga Feanqezi Prof Dr. I Historise që ka studiuar vetëm për prejardhëjen e njerzëve më të njohur në Hustori për Napoleone Bonaparten edhe për Aleksandrin e Madh dhe shumë gjëra tjera e Sa për Lekën e Madh ai thot se Grekët RREJNË për të. Iu përshëndes nga Suedia e cila tani më i ka faktet nga be se kush dhe qfarë prejardhëje kombi ka Si për Napoleone Bonaparten si për Skenderbeun si për Aleksabdin e Madh .

  • author avatar
    Fahri 4 months ago Reply

    Ne edhe sot e kësaj dite kemi shumë mbiemra shqipëtarë në Maqedoni që përfundojnë me Ovski të iu themi se janë Sllavë të mvesin në fyt edhe në Mal të Zi kemi sa të duash sidomis Mbiemra si Markovic ( Marku) etj etj dhe po të iu themi se janë Sllav të mbesin ne fyt. Edhe në Kosovë deri vonë diku kah viti 1950 ka oasyr plot Mbiemra që kan përfundyar ne Viq por, 100% janë Shqipëtarë e mis të flasim për Luginën e Preshevës my dhëndrri im e ja pasur deri vonë mbiemrin Beqiroviq. Kroacia, Serrbia, Mali I Zi, Maqedonia dhe Greqia gjithëmonë janë munduar ti asimilojnë Shqipëtarët në të gjitha format. Por, ëshrë fat i mirë që Suedia i pranon vetëm faktet e vërtetuara dhe unë kam ghetur fakte që janë vërtetuar se ne Shqipëtarët jemi të parët në Iliri(Ballkan) dhe ate 40 mijë vjet para të gjithë popujeve të tjerë të Ilirisë(Ballkani).
    Iu lutem lexoni për Prof. Dr. Aleksander Stipqeviq që jeton dhe vepron Në Zagreb të Kroacisë dhe ti thuash se Nëna e Skënderbiut ka qenë Sllave ështe baraz posi ti thuash Aleksander Stipqeviqit ti je Serb apo Kroat, ofronu deri në Zarë ë Kroacisë dhe quaje ndonjë Arbanas Sllav apo Kroat pamvarësishtë që pa fajin e tyre kanë emra dhe Mbiemra Sllav dhe Kroat atëherë do të shifish reagimi e tyre.
    Iu lutem lexoni edhe për ARIANIT KOMNENI dmth për të Baballakun e Ghergj Kastriotit

Komentet

(Tekst & Video) Theodoros Pangalos: Ish ministri i jashtëm grek: Shumë simpati për Shqipërinë dhe shqiptarët. Kemi një histori të përbashkët që është një histori europiane

Ish ministri jashtëm grek në Intervistë për emsionin #Përballë në RTSH  Intervistoi Lutfi Dervishi

Nëse lexon apo dëgjon që ka njerëz në administratën publike që paguhen pa shkuar në punë, që shkojnë formalisht në punë dhe gjatë orarit zyrtar bëjnë punë të tjera, që ka zyrtarë që rezistencën më të fuqishme ndaj reformave e bëjnë me buzëqeshje dhe mos veprim, që shkojnë në Bruksel dhe ngaqë nuk njohiin asnjë gjuhë të huaj dhe përgjigjen vetëm me tundjen e kokës – mos mendoni se po flitet për Shqipërinë.

Eshtë Greqia e viteve 80. Rrëfimtari,- një veteran i politikës greke, por edhe asaj europiane Teodor Pangallos. 32 vjet deputet. Ish zv/kryeministri, ish ministër i jashtëm. Njeriu prezent në ciklonin e politikës greke dhe asaj të Bashkimit Europian gjatë viteve 80 dhe 90.

Në një llibër të pazakontë për nga stili i të shkruarit, i mbështetur ne anekdoda treguar mes miqsh- rrefëhet me sinqeritet brutal- jo vetëm politika greke, por edhe kulisat brenda BE. Vendimmarrja, përfitimet dhe sakfricat e të qenit anëtar i Unionit. Libri tregon çfarë do të thotë konkretisht të mbrosh interesat e vendit mes anëtarëve të mëdhenj, dhe pse pavarëissht retorikës antieuropiane dhe antiNATO që kishte mbërttyer Greqinë në vitet 80l, interesi më i mirë i vendit mbetej Bashkimi Europian dhe ky nuk është konkluzion historik, por edhe mendimi kryeministrit kohës që publikisht shprehej për daljen nga TPE.

Një llibër që duket se është shkruar edhe për klasën politike dhe publikun shqiptar.Në një intervistë për #Përballë, Pangallos, i cili shprehet krenar që është arvanitas flet për marrëdhëniet historike mes dy vendeve, sfidat dhe rrugëtimin e përbashkët në të ardhmen.

* Zoti Pangalllos është kënaqësi që kam rastin për t’iu intervistuar.

Edhe për mua zoti Lutfi të jem në televizionin publik. Ka qenë një nga ëndrrat e mia.

* Ja që erdhi dita që kjo ëndërr të bëhet realitet.

* Po

* E lexova librin tuaj brenda natës dhe duket sikur e keni shkruar për publikun shqiptar….

* Unë e kam shkruar librin për të dy vendet edhe pa e ditur që do të përkthehet në shqip. Për mua kjo do të thotë shumë. Nuk jam i sigurtë në mund të këshilloj dikë ta lexoj brenda natës, por është një libër që nuk është libër serioz në sensin që kam shkruar shumë ndodhi dhe anekdoda rreth asaj që ne i themi sot Europë dhe kam shkruar gjëra që askush tjetër nuk i ka shkruar më parë. Po mendoj se është një libër edhe për një audiencë më të gjerë.

* Mënyra si është shkruar libri, të kujton më shumë rrëfenjat dhe anekdodat që dikush i thotë miqve të tij duke pirë një gotë verë…

* Po,…

* Kjo është përshtypja nga faqja e parë tek e fundit.

* Po, por ka edhe gjëra serioze brenda.

* Absolutisht.

* …rreth Europës dhe mendoj se është e rëndësishme për njerëzit që negociojnë tani pozitën e Shqipërisë në Europë, për të ditur ku po shkojmë? Çfarë është Europa. Europa është …interes… më së shumti. është…

* Jo rreth vlerave?

* është rreth interesit, biznesit. Ka nisur nga biznesi, por nuk është vetëm rreth biznesit, por gjithashtu rreth idealeve. Europa ka shumicën e kombeve në botë dhe shumicën e gjuhëve. çdo gjuhë paraqet karakterin kombëtar. Grekët janë krejt ndryshe nga suedezët dhe irlandezët janë krejt ndryshe nga polakët apo sllovakët apo bullgarët apo rumunët..

* Cfarë i mban bashkë…

* Ajo që i mban bashkë është interesi i përbashkët, sepse madhësia është një faktor në ekonominë e sotme- ekonominë globale. Por gjithashtu është edhe besimi në demokraci. Eshtë një komunitet i vendeve demokratike. Të drejtat e njeriut duhen mbrojtur në Europë dhe të drejtat e njeriut nuk janë çështje e shumicës, janë çështje e pakicës. Do të thotë se pakicat jo vetëm që kanë të drejtë të jetojnë në Europë, por duhet të jenë dhe të lira. Greqia është një vend të themi mesatar dhe Shqipëria është një komb i vogël në Europë dhe të jesh në Europë do të thotë të lëvizësh lirisht dhe lirisht të bësh biznes.

* Zoti Pangallosh ju vini nga Greqia dhe përmendët një fjalë që do të thotë shumë për miliona njerëz në gjithë botën- demokraci. A po kalon demokracia në ditët e sotme një krizë të… moshës së mesme?

* Mendoj se demokracia është në krizë sepse tashmë është një formë qeverisje globale, me përjashtim të Koresë së Veriut dhe eventualisht Venezuelës apo Kuba, megjithëse edhe ajo po lëviz drejt demokracisë, plot vende të tjera e kanë orientuar veten drejt zgjedhjeve të lira dhe sistemit shumë partiak., por kjo ka të bëjë edhe me të drejtat e njeriut, siç ju thashë më lart të drejtat e njeriut duhet të mbrohen edhe atëherë kur lidhen ngushtësisht me pakicat, sepse shumicat bëjnë çfarë të duan, kanë qeverinë, miratojnë ligje në Parlament. Demokraci nënkupton që edhe pakicat kanë të drejtë të jenë të lira dhe aktive. Dhe për më tepër pakicat duhet të jenë të lira të kërkojnë rrugë dhe mjete për t’u bërë shumica apo pjesë e shumicës. Kjo është demokracia në botën bashkkohore.

* Ju folët për një komunitet interesash dhe në librin tuaj ju shpjegoni në detaje çfarë do të thotë praktikisht të jesh në Europë, cilat janë rregullat e lojës dhe po citoj apo më mirë po perifrazoj ato që ju keni cilësuar si “interes kombëtar” për gjëra shumë konkrete. Po e them këtë sepse në Shqipëri flitet për reforma, kuptohet BE si një leje për t’u futur në një klub të pasur, nënkupton gjëra të bukura, por jo shumë konkrete. Ju flisni në libër për shembull edhe për 100 rrënjë ulliri të tuat, fati i të cilave lidhej nga vendimi që do të merrej në Bruksel. Ωfarë mund të mësojnë zyrtarë dhe qeveritar të Shqipërisë në dëshirën për t’u afruar në Bashkimin Europian?

* Ju e dini që kur Spanja dhe Portugalia dëshironin të bëheshin….

* ..anëtarë!

* Anëtarë. Spanja ishte prodhuesi më i madh i vajit të ullirit në Europë në atë kohë bashkë me Italinë dhe Greqinë. Ata prodhonin shumë më tepër se Greqia dhe në Greqi nuk është se i kushtohej rëndësi kësaj sepse vaji ullirit këtu ishte i mirë, i lirë dhe i shëndetshëm. Por e them këtë se dua të jem krejt i qartë dhe i kuptueshëm. Unë thashë kam 100 rrënjë ulliri, sepse kjo nënkupton diçka për mua. Unë nuk jam bujk, nuk jam fermer… por kjo ka të bëj me identitetin tim. Unë prodhoj vetë vajin e ullirit, po ashtu e bëj vetë verën dhe mendoj se kjo është thelbësore për identitetin tim. Ndoshta ka njerëz në Shqipëri që e kuptojnë çfarë unë dua të them. Ju duhet t’i përshtateni konsumatorëve dhe përdoruesve edhe atëherë kur ata nuk janë korrekt. Për shembull unë këto ditë kam kërkuar verë shqiptare në restorante shumë të shtrenjta këtu në Tiranë, unë isha aty me botuesin dhe miqtë e mi dhe mikëpritja ishte shembullore dhe më thonin: nuk kemi verë shqiptare. Kemi vetëm verë italiane. Verën italiane që keni këtu e keni me cilësi mesatare.

* Mesatare në cilësi, por jo në çmim…

* Po, po flisja për cilësinë, cilësi mesatare dhe çmim shumë i shtrenjtë për këtë verë që unë kurrë nuk do ta pija në Itali dhe duhet të prodhoni verë të mirë siç keni prodhuar më parë, para se rregullat që do të vendosen do të disiplionojnë kuotat e prodhimit. Dhe sot mbetet vetëm të prodhoni verë siç keni prodhuar apo edhe verë më të mirë, me çmim më të ulët.. Kam qenë për herë të parë në Shqipëri si vëzhgues në zgjedhjet e vitit 1991… Ndoshta ju nuk kishit lindur në atë kohë

* Ahh jo, kisha lindur… nuk jam aq i ri.

* Ahh po, por ju e mbani që nuk ka qenë kohë e zakonshme, ka qenë kohë historike…të rinjtë ndoshta nuk e mbajnë mend… Verë e mirë prodhohej në kufijtë veriorë të Greqisë, çka do të thotë se në Jug të vendit ju mund të prodhoni verë shumë të mirë, mund të prodhoni vaj ulliri në Bregdet, përderisa prodhohet në Itali, prodhohet në Korfuz dhe nuk ka asnjë arsye pse të mos prodhohet edhe në Shqipëri. Duhet të mbroni interesat tuaja dhe të mbrosh interesat tuaja do të thotë që të bëni të pamundurën që të prodhoni, ndryshe mund të jeni pjesë e Europës pa patur pjesë në të. ….Europa nuk është institucion ndërkombëtar. Amerikanët bëjnë gabimin që e marrin Europën si një institucion ndërkombëtar, si OKB, si Kombet e Bashkuara. Nuk është kështu. Europa është dinamike, është si biçikleta. Nëse nuk lëviz biçikleta ndalet. Duhet të pedalosh gjithë kohën, që të qëndrosh duhet të lëvizësh gjithë kohën. Dhe lëvizja duhet të jetë gjithmonë përpara. Të duhet të ndryshosh zakonet dhe mentalitetin, ndonjëherë thjesht duhet të ndryshosh mënyrën e të menduarit. Ne arritëm ta bëjmë këtë në Greqi vetëm pjesërisht dhe tani po ballafaqohemi me pasojat sepse ne kemi qenë dorëlëshuar. Europa nuk është për ata që shpenzojnë. është për njerëzit që investojnë….

* …dhe kursejnë..

* Dhe kursejnë. Po.

* Ju keni thënë në një fjalim publik, në mos gaboj në vitin 2012 se njerëzit duan të shkojnë drejt së ardhmes sepse nga natyra janë të prirur për të qenë më mirë dhe ju thatë se gjatë 20 viteve që ikën çdo vit ishte më i mirë se viti paraardhës dhe për 20 vitet që do të vijnë njerëzit duhet të mësohen që viti që vjen do të jetë po aq i keq sa ai që ikën…

* E kam thënë shpesh dhe tingëllon pak e vështirë për njerëzit këtu në Shqipëri. Ju e dini çfarë është një shtet komunist, por në Greqi nuk kemi patur një ekonomi shtetërore komuniste…

* Por ju keni provuar “frutet” e sistemit komunist në Shqipëri sepse në vitin 1990 dhjetëra mijëra shqiptarë erdhën në Greqi…

* Po dhe ata na ndihmuan shumë dhe ne tani kemi edhe një lidhje tjetër në historinë e përbashkët të Shqipërisë dhe Greqisë. Shqiptarët erdhën nga Jugu. Kanë ardhur drejt Jugut edhe në të shkuarën tejet të largët dhe nëna e Aleksandrit të Madh ishte…

* …Ilire.

* …ishte shqiptare, do të ishte këtej sot nëse familja e saj do të mbetej në Shqipërinë e sotme. Ajo ishte princeshë e Molosit. Molosët ishin një prej fiseve ilire, vëllai i saj gjithashtu quhej Aleksandër dhe ajo përdori… të paktën legjenda thotë kështu, nuk e di a është e vërtetë, por kur ajo mësoi se Filipi i Maqedonisë kishte një grua tjetër më të re dhe priste një djalë që do të zëvëndësonte djalin e saj Aleksandrin, ajo e helmoi atë. Princesha e Molosit, kishte një lidhje të ngushtë me …helmin (qesh). Më pas shqiptarët erdhën nga viti 1000 deri në vitin 1200.

* Arvanitasit.

* Po, Arvanitasit që janë pjesë e familjes time dhe jam shumë krenar për të. Dhe (arvanitasit) luftuan së bashku me grekët kundër Perandorisë Osmane për pavarësinë e Greqisë dhe ende janë patriotë të përkushtuar dhe (shqiptarët) erdhën sërish si punëtorë dhe Greqia kishte nevojë për punëtorë për të punuar sidomos në zonat rurale, në ndërtim apo në aktivitete të tjera të rëndësishme. Pra kemi një histori, që i themi e përbashkët sepse është bazuar në fakte dhe jo thjesht nga ndonjë ideologji. Tanimë 800 mijë shqiptarë jetojnë në Greqi dhe shumica e tyre janë të rinj, shkojnë në shkolla, mësojnë si të jenë të suksesshëm në jetë. Disa prej tyre janë tejet të suksesshëm. Shqiptarët tanimë nuk janë, ata të disa viteve më parë, thjesht njerëz që kaluan kufirin për të punuar dhe për të mbajtur familjet e tyre, ata po bëhen shumë aktiv të strukturuar dhe shumë të rëndësishëm në jetën tonë të përditshme. Kemi kampion olimpik nga minoriteti shqiptar. Gjërat po ecin mirë.

* Nëse shohim të shkuarën, siç po bëni ju tani, 800 apo 1000 vite më parë ne mund të gjejmë shembujt që ju përmendët, revolucionin grek arvanitët që erdhën rreth vitit 1200, emigrantët në vitet 90 të shekullit të kaluar, .. në çfarë mase historia mund të jetë….

* Historia nuk mund të jetë gjithçka, por të ndihmon…

* Po, por nuk duhet të harrojmë përvojat e hidhura…duhen parë dy anët e monedhës.

* Zoti Erdogan, po thotë….unë e dëgjoj zotin Erdogan është pak i lodhshëm se flet shumë dhe thotë shpesh gjëra pa i menduar. Ai thotë ndonjëherë se njerëzit që jetonin në Perandorinë Osmane ishin subjekte të Sulltanit dhe jetonin të lumtur sepse gjithkush tolerohej. Fjala tolerim e ka një kuptim, sepse nëse ishe turk, ti ishe një lider, ishe pasha, ishe…, por kur nuk e pranoje sistemin nuk toleroheshe. Në rastin më të keq të ikte koka, ose në rastin më të mirë të ikte pasuria, të merrnin fëmijët. Ali Pasha i Janinës e kuptoi këtë. Ai ishte një kriminel i madh, por edhe njeri i madh, një politikan i madh me fuqi analizuese. Ai përdori Napoleonin që në atë kohë ishte i suksesshëm në Europë, e përdori sa kohë ishte i suksesshëm, e përdori Napoleonin për të krijuar një shtet multietnik dhe multifetar. Kjo është e ardhmja. Nuk duhet ta lemë fenë të na ndajë dhe mendoj se Shqipëria e ka për detyrë të shkojë në Europë edhe t’u mësojë të tjerëve se si duhet të jenë realisht tolerant, me fenë dhe me pozicionet e ndryshme të vendeve që përbëjnë komunitetin europian. Njerëzit duhet të lëvizin lirishëm dhe nuk duhet pyetur për origjinën e tyre etnike apo qëndrimet e tyre me synimin për t’u bërë një. Ne nuk duam që kombet të zhduken, ne duam të jenë të suksesshëm dhe të larmishëm në struktura multi kombëshe.

* Ajo që ju po thoni është të shohim të ardhmen përmes së shkuarës. çfarë duhet të shmangim nga e shkuara e cila nuk ka qenë gjithmonë e lavdishme…

* Në të shkuarën ka patur përpjekje për të unifikuar njerëzit përmes forcës. Nuk u bë kjo gjë vetëm në Ballkan, më e shumta e kombeve, gjermanët, francezët, italianët u bashkuan përmes forcës, përmes operacioneve ushtarake. Tani po përpiqemi të bashkohemi përmes tregtisë, shkëmbimeve, informacionit. Në këtë aspekt edhe kombet e vogla kanë për çfarë të na mësojnë.

* Për çfarë…?

* Nuk e di. Për tolerancën, për mikpritjen. Duhet të ketë tolerancë mes njerëzve të kulturave dhe traditave të ndryshme në Komunitetin Europian.

* Zoti Pangallos ju jeni një politikan i njohur në Shqipëri dhe në rajon, doja të dija çfarë ju shkon në mendje kur dëgjoni fjalët, shqiptar, Shqipëri?

* Shumë simpati. Shumë simpati, sepse nuk mendoj se jemi vëllezër, sepse vëllezërit nuk ekzistojnë në një botë shumë kombëshe, por nëse kemi një kushëri… jeni ju. Nëse diku ekziston një kushëri për ne. Ne nuk i përkasim familjes së kombeve të mëdha. Nuk jemi as latin, as gjermanik, as slllav, që janë familje të mëdha dhe janë krenar që i përkasin këtyre familjeve, por ne nuk i përkasim këtyre familjeve dhe ju po ashtu nuk i përkisni. Idea për ta bërë Shqipërinë një komb latin është e gabuar. Kjo tashmë është e provuar në të shkuarën dhe unë nuk dua të përsëris provat. Ajo çka ofron Italia shpesh është e mirë dhe ju ndihmon ju për të krijuar një ekonomi tregu, por ndonjëherë e bëjnë,…si të them…., të duket kapitalizmi nga pikpamja e cilësisë…. Unë mendoj se ju duhet të zgjidhni lirisht dhe të bëni zgjedhje që ju ndihmojnë si për historinë si për karakterin kombëtar dhe do të jeni të vlefshëm për konstruktin europian.

* Ju përmendët kushurinjtë dhe dua të bëj një pyetje përgjigjen e së cilës doja ta merrja pas një pushimi të shkurtër, në këtë rajon janë tri kombe, grekët, sllavët, shqiptarët, tri alfabete, grek, latin, cirilik dhe tre fe. Sa i përket kushërinjëve janë shqiptarët kushërinj të parë apo janë sllavët?

* Ata nuk janë kushërinj, janë familje tjetër. Grekët dhe shqiptarët kanë jetuar së bashku… ju përmendët tre alfabete. Unë po ju them se ka vetëm një alfabet dhe ju e përmendët, alfa do të thotë alfa dhe beta do të thotë beta.dhe cirilik ishte për priftërinjtë bizantinë dhe murgjit që morën alfabeti bizantin dhe bënë ndryshime për përdorimin e gjuhëve sllave dhe ju morët gërmat latine për shkruar fjalët tuaja… gjyshi im kishte korrespondencë me Zogun, Mbretin e Shqipërisë duke shkruar në shqip me gërma kapitale greke dhe e kuptonin njëri-tjetrin. Zogu nuk është konsideruar një njeri shumë inteligjent dhe gjyshi im do të gjykohet nga historia, por këtë gjë e bënë. Arvanitika sot që është ende gjallë në zona të largëta dhe tek më të vjetrit mund të dëgjosh rrëfenja në gjuhën arvanite dhe mund të gjesh transkripte ose në gërma latine ose në gërma greke, shumë më parë se alfabeti latin. Kemi një histori të përbashkët që është një histori europiane. Dhe duhet ta “shesim” këtë histori duke shfrytëzuar gjithë mundësitë që ofron sot kultura…

* Një pyetje që do të dëshiroja përgjigje pas publicitetit. Shqipëria dhe Greqia, a mendoni se ka probleme që duhet të mësohemi të jetojmë me to dhe jo t’i zgjidhim.

* Po.

* Zoti Pangallos në ngutje për të zgjidhur një problem ndonjëherë duket hapim probleme të tjera…

* Të jetosh me një problem është më mirë se sa të përpiqesh ta zgjidhësh atë me forcë. Askush nuk mund të përdorë forcën në ditët e sotme dhe mendoj se të jetosh me problemin, ndonjëherë bëhet e nevojshme. Por progres do të thotë të zgjidhësh problemin. Pra më mirë të jetosh me problemin se ta zgjidhësh me forcë, por sigurisht më mirë akoma ta zgjidhësh atë. Për shembull dua të them se falë kryeministrit Rama, që e di se ka vështirësi në Parlament sot…. Për disa vite ushtria italiane dhe ushtria greke luftuan me njëra-tjetrën në Shqipëri dhe forcat greke mbërritën në Vlorë e deri në Durrës e Elbasan si fitimtarë. Por humbën shumë njerëz. 20 apo 30 vite më parë italianët erdhën dhe ngritën varreza për të rënët e tyre…

* …ata i morën të rënët në luftë dhe i kthyen në Itali.

* Po.

* Nuk ngritën varreza këtu.

* Në disa raste ngritën monumente dhe varre..sidoqoftë. Kjo nuk ishte një çështje mes nesh. Ishte atëherë çështja e lejes që duhet të jepte Shqipëria për të mbledhur të rënët.

* Po.

* Për t’i identifikuar dhe për t’i varrosur. Leja u dha nga Shqipëria dhe jemi shumë falenderues. Ismail Kadare shkroi një libër…

* …Gjenerali ushtrisë së vdekur…

* ….po e kam lexuar disa vite më parë dhe e di si ka ndodhur dhe çfarë ka ndodhur. Ky nuk ishte një problem mes jush dhe nesh. Ky problem u zgjidh vitin e kaluar dhe ja pse unë dua të them publikisht faleminderit për kryeministrin Rama. E di që për shumë njerëz kjo histori nuk është e rëndësishme, por për disa është shumë e rëndësishme që të dinë që të rënët në luftë do të prehen në një varrezë aty ku dhanë jetën. Fakti që u dha një zgjidhje për problemin dëshmoi se ky ishte një problem i zgjidhshëm…

* Kur Charlsi Anglisë erdhi për vizitë në Greqi, disa javë më parë, ai duhet të shkonte te varrezat e ushtarëve të rënë britanikë dhe ishte një moment i mirë. Kështu që le të zgjidhim problemet që ende ekzistojnë dhe të forcojmë tregtinë që është më e fuqishme nga ç’mund ta mendojë kush mes vendeve fqinje dhe nuk duhet të imitojmë ministra apo kryeministra që duan të duken si heronj dhe që shfaqin pikpamje agresive, sepse në këtë mënyrë ju transformoni këta lidera në personalitete qesharake dhe ….

* Ju përmendët probleme që mund të trajtohen dhe të zgjidhen…

* Po.

* A shihni probleme që më mirë t’i lemë të flenë?

* Jo. Problemet që i lemë të flenë mund të zgjidhen përmes besimit të përbashkët në institucione. Shqipëria është në rrugën e mbarë për të qenë pjesë e institucioneve europiane, për shembull pranimi i vendimeve të gjykatës europiane dhe mendoj se kjo është gjë e mirë. Duhet t’i besojmë atyre. Ata nuk janë në xhepin tonë. Problemi është se ke besim në institucionet ndërkombëtare vetëm nëse je shtet ligjor dhe ky nuk është psh rasti Turqisë. Turqia nuk është shtet ligjor dhe ajo që mund të të ndodhë ty nuk është shkruar gjëkundi. Ju jeni gazetar dhe në Turqi disa dhjetëra gazetarë janë në burg. Ata nuk e dinë pse.

* Ju përmendni Turqinë?! Pse?

* Sepse Turqia në mënyrë sistematik përpiqet të vendosë hegjemoni në marrëdhënie….

* ..me vendet e rajonit.

* Po, me vendet e rajonit. Ata duhet të kuptojnë se mund të jenë aq popullor sa dëshirojnë, por nuk mund të jenë më lider në rajon.

* Kur Greqia u bë anëtare e BE-së, unioni kishte vetëm 10 anëtarë, ndërsa sot kemi një realitet tjetër, një familje e madhe me 28 anëtarë. Sa e lehtë/e vështirë është për Shqipërinë për të “luajtur” në këtë hapësirë.

* E dini, ju përmendët fjalën “lojë”. Nuk është lojë…

* Nuk ka hapësirë…

* Nuk ka hapësirë për propagandë apo për transferim të ëçështjeve të brendshme në Strasburg apo në Bruksel. Ne mësuam shumë nga pritshmëritë që kishim në lidhje me marrëdhëniet europiane dhe pjesë e këtij mësimi është shënuar edhe në librin që ndoshta u shërben negociatorëve të ardhshëm shqiptar.

* Kur Greqia u bë anëtare e BE-së në fillim të viteve ‘80, sipas alfabetit ju uleshit mes Gjermanisë dhe Francës..

* Po mes tyre….

* Dhe atëherë ministri jashtëm Gensher ju thoshte se jeni si lumi Rin që ndan Gjermaninë me Francën. Ku qëndron Greqia sot?

* Në atë moment i thashë zotit Gensher, jam shumë i lumtur sepse unë i bashkoja, lumi Rin, një lum i madh për kulturën europiane, unë “bashkoja” Gjermaninë dhe Francën që është një rol model për të luajtur dhe rol i dobishëm. Mendoj se kisha të drejtë. Gensher nuk mi përmendi më këto fjalë, por jam i sigurtë që ai luajti një rol unifikues me Gjermanisë dhe Francës sa kohë ishte gjallë dhe së bashku me kolegët francezë ja arriti të ketë sukses. Tani marrëdhëniet Franko – Gjermane janë fondamentale, janë faktor stabilizues për jetën europiane, për jetën politike europiane. Ne jemi pa luftë (në kontinent) për periudhën më të gjatë në histori. Dhe mendoj se marrëdhëniet e mira mes Gjermanisë dhe Francës janë themelore.

* Europa sot është ndryshe nga Europa e viteve 80- 90 ku ju keni qenë aktor, janë rritur liderët populistë, partitë nacionaliste, lojtarë të rinj, politikanë jo tradicional që kthehen në lider. Si e shihni ju të ardhmen e Europës.

* Ka ndodhur një ndryshim fondamental, që ishte kolapsi komunizmit. Ky ishte një vend i Enver Hoxhës. Dhe në kohën kur ne shkuam në Europë askush nuk mendonte se Enver Hoxha do të ishte akushi sot në Shqipëri, apo Tito në Jugosllavi apo…liderë të tjerë në Rumani dhe Bullgari. Ne atëherë menduam se kjo situatë nuk do të ndryshonte. Bashkimi Europian nuk ishte një operacion antikomunist në thelb, ishte krijuar për të dhën zgjidhje për probleme dytësore. Në atë kohë problemi kryesor ishte komunizmi. Ndodhi një ndryshim kryesor dhe ndodhi dhe ndryshimi i numrit të anëtarëve. Nuk mund të kishte më 12 anëtarë. Një numër i madh njerëzish u çliruan nga dominimi komunist. Gjithmonë ka patur ndryshime, …çështja e emigrantëve, po e bën gjithnjë e më të vështirë për të pranuar fakte të reja. Për shembull në Gjermani në një kohë të caktuar nuk ka patur turq dhe më pas një numër turqish shkuan në Gjermani- 5 milionë dhe tani janë 10% e popullsisë gjermane dhe nuk duket se janë shumë të dëshiruar për të ndryshuar- sa i përket pozicionit të grave dhe çështjeve të tjera kulturore që janë shumë të rëndësishme. Kjo do të thotë se ka një cak toleranca ku ju mund të përshtatni emigrimin me kusht që të mos ndryshojnë kushtet ekonomike dhe mënyra jetesës sepse atëherë nuk ke më vend. Emigrimi duhet të jetë si emigrimi shqiptar në Greqi, një mënyrë për të jetuar më mirë për tu pasuruar. Unifkimi europian përmes institucioneve ekzistuese është shumë i rëndësishëm, është një operacion me mjete paqësore dhe duhet të jetë universal, por të huajt janë të huaj dhe nuk mund të kesh pa fund emigrantë të huaj në vendin tënd. Problemi është se sot partitë fashiste po shfaqen në vende që nuk kanë fare problem me emigrantët. Në Norvegji nuk është se ka shumë emigrantë dhe kanë një nga partitë më të mëdha fashiste në botë. Mendoj se në të ardhmen partitë fashiste do të zhduken, ata do të thonë çfarë kanë për të thënë dhe kaq.

* çështja e politikanëve jo tradicionalë, çështja e lëvizjeve jo tradicionale që kthehen në parti, tashmë ka lojtarë të rinj në fushë, si Siriza në Greqi, lëvizja me 5 yje në Itali, Podemos në Spanjë. Cila është ideologjia sunduese e partive si Siriza?

* E dini që arsyeja pse unë jam kundër këtyre lëvizjeve të reja është se zakonisht ata nuk kanë ideologji, paraqesin një miks ideologjish, elementi unifikues..është se kur shihni të transferuar në vendin tuaj ide që kanë qenë zotëruese në vitet ‘30 apo ‘40, në Greqi apo në vende të tjera si Austria, kjo paraqet një situatë të rrezikshme… mendoj se është koha për të patur një diskutim serioz rrethe kësaj çështje. Mendoj se këto parti që përfaqësojnë shtresa margjinale të shoqërisë që përpiqen të vijnë në pushtet duhet të përjashtohen nga jeta politike, ashtu siç ka ndodhur shpesh herë edhe në të shkuarën.

* Si t’i përjashtosh?

* Duke mos i votuar.

* Aha.., duke mos i votuar, me zgjedhje duke i bërë thirrje votuesve. Zoti Pangallos ju jeni në politikë për më shumë se 3 dekada dhe tani jeni në pension. Pyetja është cili është çmimi që duhet të paguajë një njeri që është thellësisht i përfshirë në politikë?.

* Të pranosh kritikën. Mendoj se krijimi i partisë socialdemokrate nga Andreas Papandreu në Greqi krijoi mundësi, mundësi që unë i shfrytëzova, me sukses do të thoja sepse unë kam qenë 32 vjet në Parlament, i zgjedhur në të njëjtën zonë, pranë Athinës.

* Kur nisët t’i shërbenit vendit tuaj në pozicionin e zv/ministrit të Tregtisë në fillim të viteve ‘80, në librin tuaj thoni se një nga momentet më emocionuese ishte kur patë të shkrua në mure në Athinë parrullën: Rroftë Ministria e Tregtisë, për shkak të disa veprimeve konkrete në favor të publikut, si ndalimi i reklamave për lojërat dhe ushqimet e pashëndetshme për fëmijët. Por realiteti është, siç edhe e keni përmendur se 10 vite më pas reklamat u kthyen në televizion. Një hap para, dy hapa pas?!!

* Po, por mësimi është se duhet të luftoni gjithë kohën.

* Të luftosh gjithë kohën?

* Kur ndalon së luftuari… Ju e njihni betejën e Herkulit me Hidrën, mostrën me 3 koka, një kokë luani, një kokë gjarpri, një kokë dhie. Sa i prisnin një kokë, lindnin dy koka të tjera….është betejë e vazhdueshme….

* Në atë kohë përballeshim edhe me një problem me prodhuesit e bukës. Atëherë kishim shumë biznese të vogla familjare që prodhonin bukë. Bënin bukë, por rregullat ishin të shumta dhe kini parasysh se buka ishte “ushqimi” përditshëm për shoqërinë. Furrtarët nuk pranonin asnjë negocim dhe paralajmëruan edhe grevë. Unë i paralajmërova furrtarët të bënin bukën gati përndryshe do të dërgoja ushtarë në furra të gatuanin dhe të shpërndanin bukën me çmim fiks. Ishte një veprim që përmbante një dilemë të madhe, i ngjashëm me reagimin që ti pret nga organizmi kur i jep një ilaç të ri.. Tashmë tregu i bukës në Greqi është i rregulluar. Ka konkurrencë. është buka masive, por ka edhe bukë të cilësive të tjera….

* Kur ju përshkruani Greqinë e viteve 80 apo më mirë të themi, administratën publike të Greqisë, njerëz që nuk shkojnë në punë por që marrin rrogë, njerëz që shkojnë në Bruksel, por nuk dinë anglisht…

* Po..

* Njerëz që paraqiten në punë dhe pjesën tjetër të ditës bëjnë punë të tjera, duket sikur ke shkruar për Shqipërinë e viteve 2000, – 2010.

* Kam të njëjtën ndjesi. Na duhet të përballemi me sistemi klientelist politik. Jemi të dobët. Nuk kemi industri. Njerëzit kërkojnë mundësi dhe thonë hajt ta shtyjmë. Nuk ka gjë të re me klientelizmin e ka thënë me kohë Aristoteli. Bëjmë zgjedhje, votojmë çdo katër vjet dhe përpiqemi të ofrojmë zgjidhje…

* çfarë mund të mësoj Shqipëria nga gabimet e Greqisë dhe po i referohem, veçanërisht krizës ekonomike greke. A mund të mësojmë diçka prej saj? A mësoi vetë Greqia nga kjo krizë?

* Sigurisht që mësuam. Modernizimi politikave ka qenë pezull për një kohë të gjatë sepse bezdiste lojtarët politik dhe gjithë sistemin politik. Ju e dini që ndryshimi has në shumë rezistencë dhe në të njëjtën kohë janë hapa të nevojshme që duhen marrë.

* Një nga gjërat që më ka bërë më shumë përshtypje në librin tuaj është momenti kur si zyrtar i ministrisë së jashtme, si i ri që ishit shkuat te Andreas Papandreu dhe e pyetët: cilat janë objektivat politik..

* …Po se në atë kohë ishim me Kostas Simitis, që më vonë u bë kryeministër. Papandreu ishte shprehur në favor të largimit nga Bashkimi Europian dhe NATO dhe të bëheshim rajon autonom, të kishim tregti me Europën si Norvegjia, dhe po flisnim për modelin Norvegjez…

* Po kjo ishte retorika në fushatën e zgjedhjeve…

* Unë u zgjodha për herë të parë dhe i thashë atij (kryeministrit Papandreu). Si do të pranoj unë postin që po më ofron (zv/ministër i jashtëm) nëse kemi qëndrime shumtë ndryshme. Dhe ai më pyeti: për çfarë diferencash po flet?! Nuk kemi dallime. Do t’i lemë gjërat kështu si janë. Atëherë i thashë: çfarë politike do të ndjekim. Ai më tha: do të qëndrojmë në BE dhe do të djersitim të përfitojmë sa të mundemi dhe unë i thashë: po njerëzit ju kanë duartrokitur kur thatë: do të largohemi. Papandreu tha: do të rrimë në të njëjtën lagje (unioni) që na ka lënë Karamanlis. Ata nuk do të na votonin ne nëse ne vërtet do të iknim nga NATO dhe institucionet europiane. Atëherë e pyeta: po atëherë pse na duartrokisnin, nëse nuk na merrnin seriozisht. Ai më tha: ata donin të dëgjonin këto fjalë, por jo t’i bënim realitet. Ne jemi në Europë dhe duhet të negociojmë për interesat tona.

* Kur ke shkruar për politikanët është një fjali që më duket interesante, për politikanë të lartë: ata ndonjëherë nuk janë të sinqertë as me veten.

* Nuk janë sepse përpiqen të bindin njerëzit dhe janë disa politikanë

* disa..

* Politikanët janë njëlloj në gjithë botën, sa më shumë përpiqen të organizojnë lehtësisht jetën politike në përputhje me atë që duan njerëzit. Ata që mendojnë vetëm të kënaqin votuesit, nuk kanë të ardhme do të zhduken. Ju e dini ka politikanë që kanë bërë çfarë kanë dashur- Micotaqis. Ai shkoi në qendër, shkoi në të djathtë. U bë kryeministër i së djathtës. Na ka sulmuar ne. Ishte 90 vjeç…

* Pyetja e fundit që doja të bëja ka të bëj me marrëdhëniet me median. Ju keni thënë se preferoni më mirë marrëdhënie të keqe por sinqeritet se sa rastin kur njëra dorë lan tjetrën- si i thonë fjalës.

* Unë kam thënë edhe diçka tjetër. Kam thënë se më mirë preferoj shtypin e skandaleve sesa mungesën e shtypit.

* Pse?

* Sepse kritika është e nevojshme për demokracinë dhe nuk është sekret që ndryshimi në Bashkimin Sovjetik nisi nga zoti Gorbaçov me dy sllogane: perestrojka dhe gllasnost. Perestrojka nënkuptonte reformë të sistemi politik, zgjedhje me shumë kandidatë dhe glasnost ishte transparenca- pra të thuash të vërtetën rreth gjërave pavarësisht se pëlqehen apo jo nga njerëzit. Sigurisht zoti Gorbaçov humbi, por ai ishte një element tranformues i sistemit të Bashkimit Sovjetik dhe njëri pas tjetrit vendet që kishin adoptuar sistemin sovjetik dështuan si në Shqipëri dhe pjesa tjetër është histori.

* Kur vini në Shqipëri ju takoni miq të vjetër, si Fatos Nano dhe Sali Berisha, si i gjetët ato?

* Janë miq të vjetër, miq që kanë transformuar sistemin, i kam takuar që kur kam ardhur në Shqipëri. Janë në politikë, janë më të rinj se unë. Mbaj mend që në Shqipëri nuk kishte kushtetutë dhe ne kërkuam përmes ministrisë së jashtme një njeri shumë të rëndësishëm, konstitucionalistin e njohur Dhimitër Cacos që shkroi kushtetutën, duke marrë më të mirën nga gjithë kushtetutat që njihte dhe ishte njeri që njihte gjithë kushtetutat. Shqipëria e ka një kushtetutë të mirë që duhet zbatuar, jo ta ndërroj shpesh.

* Fjalë/mesazh për publikun shqiptar?

* Shpresoj që niveli jetesë të vijë gjithnjë e duke u rritur. E di që keni plazhe dhe vende shumë të mira. Personalisht më pëlqejnë plazhet. Shpresoj dhe uroj që shumë shqiptarë të vijnë për pushime në Greqi. E di që keni kaluar vështirë në transformimin e vendit.

Studimi shkencor vërteton teorinë se Hitleri ka vdekur më 1945

Një grup shkencëtarësh francezë studiuan disa fragmente të kafkës së Hitlerit dhe konfirmuan se lideri nazist ka vdekur si pasojë e cianidit, por edhe nga një plumb në kokë

Hulumtimet e fundit shkencore kanë konfirmuar teorinë e pranuar se kreu i Gjermanisë naziste Adolf Hitler ka vdekur në vitin 1945.

Një grup shkencëtarësh francezë studiuan fragmente të dhëmbëve të Hitlerit dhe kockave të nofullës që u ekspozuan në një muze në Moskë në vitin 2000. Ata analizuan edhe kafkën që ishte fshehur në Arkivat Shtetërore në Moskë.

Shkencëtarëve iu lejua të marrin mostra të eshtrave dhe t’i analizojnë ato në tërësi me mikroskopë dhe skanerë elektronikë.

Rezultatet e studimit u publikuan në revistën “European Journal of Internal Medicine”, ku thuhet se eshtrat e analizuara të Hitlerit ishin autentike dhe konfirmuan se ai ka vdekur në vitin 1945.

Teoria e pranuar thotë se Hitleri dhe Eva Braun kryen vetëvrasje në një bunker të Berlinit më 30 prill 1945, disa ditë para rënies së Berlinit. Nazistët e dogjën trupin e tij, kurse kafka e gjetur me urdhër të Stalinit u dërgua në Moskë.

Më pas lindën dyshimet se vetëvrasja është kryer nga helmimi me cianid apo me revole.

Shkencëtarët francezë pas analizave pohojnë se Hitleri ka përdorur edhe cianid dhe ka qëlluar veten në kokë. Kjo konfirmohet nga gjurmët e gjetura në dhëmbë dhe kafkë.

Tek dhëmbët e Hitlerit është gjetur gjurmë e gurit të bardhë, por jo edhe fibra të mishit, sepse ai ishte vegjetarian.

Shkencëtarët gjithashtu zbuluan se në dhëmbë nuk janë gjetur gjurmë baroti, gjë që mohon teorinë se kreu vetëvrasje me plumb në gojë. Vrima në anën e majtë të kafkës tregon se plumbi vdekjeprurës i Hitlerit kishte depërtuar në atë pjesë të kokës.

Ka dhe teori të tjera që thonë se Hitleri i mbijetoi disfatës në Luftën e Dytë Botërore dhe iku në Amerikën e Jugut. aa

Jeta nën kërcënim e 200 gazetarëve që mbulojnë mafian në Itali

Në foto: Paolo Borrometi

ROME – Për shumë ditë në këto katër vitet e fundit, Paolo Borrometi ka jetuar i izoluar edhe pse asnjëherë nuk është kurrë vetëm. Ai nuk ka shëtitur në park apo buzëdetit në vendlindjen e tij në Siçili për vite me rradhë. Ai nuk mund të shkojë në një restorant lirisht,  të ndjeke një koncert apo të shkojë në kinema. As makinën nuk e drejton dot vetëm, nuk shkon dot as për shopping apo thjesht të hajë një drekë. Para se të niset për në punë ku mbulon mafian si reporter, ai e fillon ditën me një kafe ekspres, një cigare dhe eskortën e policisë.  Të mbulosh mafian si gazetar në Itali do të thotë të jetosh i izoluar.  Gjithsesi, Borrometi, 35 vjeç, është në shoqëri të mirë. Rreth 200 reporterë në Itali jetojnë nën mbrojtjen e policisë një ngjarje e paprecedentë kjo në perëndim.

“Asnjë nga ne nuk do të jetë hero apo model,” kështu u tha gazetari Borrometi disa gjimnazistëve në Romë, ku ai jeton. “Ne thjesht duam të bëjmë punën tonë, detyrën tonë, duam të tregojmë histori”.

Edhe pse vrasjet që lidhen me krimin e organizuar po shtohen dita ditës në Itali, thonë autoritetet ,vëzhguesit ndërkombëtar i konsiderojnë rrjetet kriminale si kërcënim të madh për gazetarët në Europë.

“Mos rresht së shkruari, Paolo,” – shkruante në e-mailin që Borrometi mori dy ditë pasi ai ishte kanosur në 2014 jashtë shtëpisë së familjes së tij në Siçili nga dy burra të maskuar. “Vendi ynë ka nevojë për gazetari të lirë dhe investigative. Ke gjithë respektin tim”. Ky shënim ishte dërguar nga

Daphne Caruana Galizia, një gazetare malteze e cila u vra kur makina e saj shpërtheu nga eksplozivi. Gazetarja e njohur u vra katër muaj pas zgjedhjeve të parakohshme, të cilat u organizuan pasi ajo akuzoi kryeministrin Joseph Muscat dhe gruan e tij për lidhje me skandalin “Pamana Papers”. Akuza e gazetares se kryeministri dhe bashkëshortja e tij kishim llogari bankare jashtë vendit.  Kur ajo vdiq në moshën 53 vjeçare kishte 47 akuza që rëndonin mbi të përfshirë një akuzë nga ministri i ekonomisë në Maltë.

Gazetarja Galizia, u vra në tetor të vitit të kaluar, ndërsa reporteri 27 vjeçar Jan Kuciak u vra bashkë më të fejuarën e tij në Sllovaki në shkurt të 2018. Ai po investigonte për një çështje korrupsioni që lidhej me bandat kriminale italiane.

Nxënësit në shkollën  e mesme “Terenzio Mamiani” në Romë dëgjuan prezantimin e gazetarit ku foli për rreziqet e profesionit.

“Dy gazetarë janë vrarë nga mafia brenda Bashkimit Europian, të dy gazetarët ishin duke investiguar histori që lidheshin me mafian apo aferet e qeverisë” tha Pauline Adès-Mével ,e cila është përfaqësuese e “Gazetarëve pa kufij” një organizatë që mbron lirinë e shtypit me seli në Paris.

“Italia është historikisht një vend që e ka ndjerë në lëkurë aktivitetin e mafias. Dhjetëra gazetarë jetojnë dhe punojnë 24 orë nën mbrojtjen e policisë. Kjo nuk ndodh në vende të tjera” tha Adès-Mével .

Ndër këta gazetarë  është edhe Lirio Abbate, ekspert i mafias që punon në revistën “L’Espresso” . 11 vitet e fundit ai ka qenë i mbrojtur nga policia qëkur u sulmua me eksploziv para shtëpisë së tij në Palermo

Federica Angeli, reportere e La Repubblica së bashku me familjen e saj është nën mbrojtjen e policisë për 5 vjet. Roberto Saviano, autori i librit të njohur “Gomorrah,” që më pas u adaptua në film dhe në serial për krimin në Napoli është gjithashtu nën mbrojtje që nga viti 2006.

Gazetari Borrometit raportoi një vit rresht  në ëebsaitin e lajmeve “La Spia” për lidhjet e bizneseve sekrete të politikës me mafian në juglindje të Siçilisë para se mafia ti vihej pas. Në harkun kohor të 5 viteve ai mori qindra kërcënime nga grupet kriminale lokale. Borrometi, i cili ka arsimin në drejtësi, filloi të shkruante  në një gazetë lokale kur ishte 17 vjeç, i inspiruar nga gazetari investigativ siçilian Giovanni Spampinato, i ekzekutuar nga mafia në vitin 1970.

Ai krijoi portalin e tij para 5 vitesh. Investigimi i parë që bëri ishte ndërhyrjet e mafias tek zyrtarët e lartë në qytetin e tij Siçili që ndikonin në vendimmarrjen e qeverisjes lokale.

Artikulli i tij evidentonte lidhjet mes fuqisë politike dhe bandave kriminale, përmendte emra te shoqëruara me fotografi dhe imazhe. “Qytetarët duhet të dinin se kush ishin këta persona kur i takonin në lokale” shkruante ai në artikull.  Fillimisht nisën telefonatat kërcënuese në mes të natës. Por pastaj gjithçka degjeneroi në dhunë fizike pasi ai nisi të botonte një seri më artikuj që flisnin sesi tregu i fruta-perimeve në Siçili kontrollohej nga bandat kriminale. Gazetari po ushqente qenin jashtë banesës në vendlindjen e tij kur dy burra e sulmuan i kapën krahun e djathtë dhe ia thyen në tre vende. “Të vetmet fjalë që më thanë ishin: shiko punët e tua dhe se ky ishte paralajmërimi i parë” thotë gazetari.  Pas 5 vitesh nga kjo ngjarje, ai nuk e lëviz dot normalisht krahun.

Por kjo ngjarje nuk e ndaloi të raportonte mbi mafian madje të çonte në gjyq një numër mafiozësh që e kishin kërcënuar. Një natë, pasi një sulmi në apartament që për pak e shkrumboi të gjithë vendin, policia vendosi ta merrte në mbrojtje të plotë. Mafia nuk u step aspak. “ Do ta heqim kokën edhe nëse je brenda komisariatit” kështu shkruajti më pas një bos i mafias në një postim në rrjetet sociale.

Raportimet e tij dhe investigimet e policisë kanë ekspozuar një rrjet më të madh të mafias që është zgjeruar nga tregu i fruta-perimeve në Vittoria të Siçilisë në mbarë Italinë dhe me tej në Europë. Bashkëpunimet e mafias janë shtrirë përtej kufijve me grupe të tjera kriminale. Gazetari italian zbuloi se një kompani që prodhon domate  Pachino apo siç njihen “domate qershi”, të certifikuara nga ministria e agrikulturës italiane, ishte nën pronësinë e djemve të dy mafiozëve. “Njëri nga ata kishte kaluar mbi 20 vjet në qeli për lidhjet me mafian dhe tani punonte për kompaninë e djalit të tij”. Lajmi mori dhene dhe ministria e hoqi këtë kompani nga lista e subjekteve që tregtojnë “domate qershi”. Kjo bëri që mafiozët jo vetëm të ndiheshin të kërcënuar nga ekspozimi që u bëri gazetari por edhe të humbisnin miliona euro fitime.  Muajin e kaluar mafiozët vendosën të përshkallëzonin kërcënimet e tyre. Policia tha se kishin identifikuar disa mafiozë, të cilët po komplotonin me djemtë e tyre për të vrarë gazetarin duke i shpërthyer makinën me bombë. “Na duhet një fishekzjarr si në viti 90’, kur askush nuk mund të kalonte dot rrugën” dëgjohej një burrë të thoshte në përgjimet e policisë. “Një vdekje njëherë në aq është e nevojshme për të qetësuar të gjithë pëshpëritësit” dëgjohej në përgjim.

Referimi ishte për ato vite kur dy prokurorë të Palermos Giovanni Falcone  dhe Paolo Borsellino, u vranë brutalisht bashkë me badigardët e tyre dhe kur makinat me eksplozivë shpërthenin duke vrarë kalimtarë të rastësishëm dhe dëmtonin ndërtesa historike.

Në këtë përgjim të siguruar nga policia, burri kërkonte të rikthenin këtë periudhe të përgjakshme për të intimiduar autoritetet dhe qytetarët. Që nga ajo kohë nuk ka pasur shpërthime të makinave nga mafia në Itali.

Nino Di Matteo, një ish prokuror  që ka luftuar me mafian tha në një televizion disa ditë më parë se policia arrestoi personat që planifikonin sulmin për të vrarë zotin Borrometi.

“Gazetaria ka një rol thelbësor në luftën kundra mafias, veçanërisht në një moment të tillë. Mendoj se po ie nënvlerësojmë rrezikun që mafia përfaqëson  për vendin dhe demokracinë tonë” tha Di Matteo, i cili mbrohet me badigardë.

Gazetari Paolo Borrometi është mirënjohës  sigurisht ndaj policisë e cila ndërhyri dhe parandaloi një tragjedi.  “Shteti, policia dhe gjyqtarët më shpëtuan jetën” tha Borrometi gjatë një interviste në shtëpinë e tij në Romë. “Këtu jetoj pa familjen dhe njerëzit që dua” thotë duke buzëqeshur. “Por të paktën kam një punë të mrekullueshme.”

Disa kujtime gjatë aktivitetit dhjetëvjeçar me profesor Mentor Quku – Nga Nue Oroshi (fotot)

Lajmi se më 31 maj u nda nga jeta atdhetari, nacionalisti shqiptar, studiuesi titanik i Mjedës, ish kryetari i Ballit Kombtar për Shkodër dhe se fundit tash e dhjetë vite kordinator për Shqipëri, Çamëri dhe Mal të Zi i Shoqatës së Intelektualëve gjithshqiptarë “Trojet e Arbrit”, Mentor Quku më goditi rëndë.Më goditi rëndë sa që rrallë herë në ndonjë shkrim përkujtimorë më ka ndodhur që të bëj luftë të fortë me ndjenjat, për mbledhjen e mendimeve kujtimeve për përsonalitetin që kam shkruar. Por për këtë burrë të madhë të kombitë shqiptarë Mentor Qukun i cili ishte një intelektualë Erudit, një gjeni e rrallë që kishte kombi shqiptarë ka çka të thuhet e ka çka të flitët e shkruhet edhe në momentët e dhimbjes dhe pikllimit.

Por shumë shpejtë na ike dhe na le të vetmuar ne o Mentor Quku. Me studiuesin dhe atdhetarin Mentor Quku me ndajnë një sëri kujtimesh të mira dhe të gjata tani e dhjetë vjet më radhë. Prej mbajtjës së sesionit të parë shkencorë tash e dhjetë vjetë më parë e deri më tani kemi bashkpunuarë shumë ngushtë dhe Mentor Quku ka qenë kordinator i Shoqatës së Intelektualëve mbarë shqiptarë “Trojet e Arbrit”.Ai ishte shumë i përkushtuar në punën që e kryente.

Prej momentit të njoftimit për mbajtjën e sesionit shkencor baca Mentor ishte gjithmonë i angazhuar dhe bënte kordinimin e dhjetra ligjerusve, si dhe njëkosishtë organizonte edhe udhëtimet me komplet ligjerusit. Ai ishte i përkushtuar edhe në udheheqjën e seancave shkencore ku çdo herë kur e kishim vështirë pasi që kishim shumë ligjerues mbrenda një sesioni shkencor dhe sesioni duhet kryer mbrenda një dite atëherë kryetari i nderuar i Shoqatës “Trojet e Arbrit “prof.dr.Muhamet Shatri thoshte urdhero i nderuar Mentor udhëhiqe sesionin shkencor se ju përveç që jeni ligjerues në venët tuaja atdhetare rrjedh edhe gjak oficeri sepse Mentor Quku ishte në lidhje familjare me kolenel Faik Qukun një ushtarak i rrallë dhe një profesionist i mirë.Asesi nuk i harroj ato ditë kur nga Shkodra i prisja ne Prizren, Prishtinë,Ferizaj,Kukës,Istog, Shkup apo qytete të tjera studiuesit dhe atdhetarët Mentor Quku, Willy Kamsi, fotografin e mirnjohurë Anxhelin Nënshati, Fatbardha Mulleti Saraqi dhe shumë e shumë studiues të tjerë.

Gjithmonë ju printe Mentor Quku, ai përveç që ishte një tip studijuesi kishte edhe një sharm të bukur të shakave Shkodrane që e jepnin hijeshi kuvendeve tona.Në një rastë më patë thënë: “Ka momente që kam qenë i dëshpruarë dhe gjithmonë kam menduar se çka do të ndodhë me Nacionalizmën Shqiptare, por me të dalë në skenë Shoqata e Intelektualëve mbarë Shqiptarë “Trojet e Arbrit” atëherë e kam ndier vetën shumë të lumtur sepse çdo veprimtari atdhetare e Nacionalizmës Shqiptare është duke u shkruar me forcën e argumentit shkencor.”Profesor Mentor Quku edhe pse isha më i ri se ai shumë vite kishte një respekt të jashtzakonshëm për mua dhe gjithmonë me jepte kurajo të fortë se puna duhet të vazhdohet me përkushtim dhe pa u lodhur.

Në një momentë më tha” ndëgjo këtë që po e bëjmë ne sot në botimin e këtyre veprave Enciklopedike shume pak njerëz ja dinë sot vlerën, por pas dhjetë vjetësh këto vepra kanë me qenë shumë të kërkuara ndersa kur të kalojnë njëzet vjet ky projekt shkencorë do ta marrë vetën edhe në aspektin politikë dhe patjetër do të ndodhë bashkimi kombtarë. Profesorë Mentor Quku ka arritë të baj kordiniminë e njëmbëdhjetë sesioneve Shkencore që kemi mbajtur në mbarë Trojet e Arbrit, ku kemi botuar gjithsejtë njëmbëdhjetë vepra Enciklopedike të projektit E Djathta Shqiptare në Mbrojtje të Shqipërisë Etnike.Deri sa në paraditën e kësaj dite kisha një gjysmë ditë të gëzuar sepse miku im Avni Bilalli nga Kosova ma solli Librin e Djathta Shqiptare në Mbrojtje të Shqipërisë Etnike 11 e cila ishte një enciklopedi e gjallë, pjesën e dytë të ditës vërtet jam shumë thellë i lënduar në shpirtë e zemër për lajmin që më dha miku im Selman Etemi se Mentor Quku ka ndërruarë jetë.

Po sot derisa bisedonim me kordinatorin tonë për Amerikë studiusin dhe atdhetarin Tomë Mrijaj për organizimin e sesionit të XII shkencor, gjatë biseduam për Mentor Qukun, a do të përmisohet dhe sërish të jetë në gjendje që t’iu bashkohet karvanit të burrave të kombitë për bërjen e Shqipërisë Etnike. Si në balada të lashta Mentor Quku e zgjodhi edhe amshimin. Ai në amshim shkoj në fund Maj dhe u varros pikërishtë në fillim Qershori, në muajin kur u themelua Lidhja Shqiptare e Prizrenit, në muajin ku ra dëshmorë udhëheqësi ushtarak dhe politikë kundër forcave komuniste kapidan dr. Mark Gjon Marku, në muajin ku tash e dhjetë vjetë më parë u themelua edhe Shoqata e Intelektualëve mbarëshqiptarë “Trojet e Arbrit”.Shumë shpejtë na ike dhe na le ne të vetmuarë o Mentor Quku. Por ti mbete në mesin tonë sepse gjatë jetës e ringjalle Mjedën e madh, ku dhatë, një shembull për intelktualët tjerë se si duhet punuar me përkushtim, atdhedashuri e mirësi. Tek Mentor Quku ishin të lidhura studimi, atdhetarizmi, dhe intelektualizmi, ku te tri këto gjëra që posedonte intelektuali gjeni Mentor Quku si një trini e shenjtë i rrinë lartë në qiell në botën e amshimit.

Zbulohen faqe të ditarit të Ana Frank

Botohen shënime të panjohura të ditarit të Anne Frank, ku ajo shfaq mendimet e saj si adoloshente për seksin, dhe lakuriqësinë.

Siç është e njohur, ditari i vajzës hebreje, është shkruar gjatë kohës që ajo qëndronte e fshehur nga nazistët dhe u botua pas vdekjes së saj në fund të luftës.

BBC thotë se këto dy faqe ishin të ngjitura me një letër me ngjyrë kafe, me sa duket për t’i mbajtur të fshehura nga prindërit.

Megjithatë, teknikat e reja të imazhit u kanë mundësuar hulumtuesve t’i lexojnë ato.

Këto dy faqe janë shkruar më 28 shtator, 1942, jo shumë kohë pasi 13 vjeçarja Anne Frank u fsheh bashkë me familjen e saj për t’i shpëtuar persekutimit, shkruan Respublica.

“Unë do t’i përdor këto faqe për të shkruajtur mendimet e mia “të pista”, thuhet në një prej tyre.

Pastaj shton disa rreshta mbi nevojën për të folur mbi edukimin seksual, duke imagjinuar se për këtë duhet të flasë me dikë tjetër, siç ka bërë babai i saj kur i ka folur për prostitutat.

“Ana Frank shkruan në lidhje me seksualitetin me një mënyrë çarmatosëse”, thotë Ronald Leopold nga Muzeu i Amsterdamit.

“Ashtu si çdo adoleshente, ajo është kurioze për këtë temë. Janë shaka klasike të fëmijëve në rritje.

Ato tregojnë se Anna, me të gjitha ishte një vajzë normale”.

Një nga shakatë e saj është është:

“A e dini pse vajzat gjermane të Wehrmacht janë në Holandë? Për të shërbyer si dyshekë për ushtarët”.

Kjo nuk është hera e parë që e reja hebreje shkruan në lidhje me seksin.

Ajo ka shkruar edhe batuta të tjera që kishte dëgjuar në shtëpinë ku qëndronte e fshehur, por ka dhe tekste për periodat dhe seksualitetin e saj.

Anne Frank ishte fshehur me familjen e saj më 5 korrik, 1942, gati një muaj pasi kishte marrë si dhuratë për ditëlindjen e saj të 13-të një ditar.

Ajo jetoi e fshehur me familjen dhe miqtë e saj, deri në zbulimin nga nazistët dy vjet më vonë.

Ana Frank vdiq në kampin e përqendrimit nazist në vitin 1945, dhe ishte babai i saj, i cili ishte vetmi i mbijetuar i familjes që botoi ditarin e saj në vitin 1947.

Flutura Açka: Miqë e mi të vyer, im Bir më dha leksionin e jetës!

Miqtë e mi të vyer,

Ka ditë që përpiqem të formuloj disa rreshta falenderimi për ju,

por e kam patur të vështirë të ulem e të shkruaj, edhe pse jam njeri i stërvitur me fjalën.

Lebetia që kalova, dhe po kaloj, e ftoh njeriun me botën, e vetmon zemrën,

por vala e dashurisë dhe e merakut njerëzor që më ka rrethuar këto ditë,

më ka bërë të ndjej një prani të papërmastë në këtë humbje të madhe.

Nuk e kisha ditur se isha në mesin e një mbrojtjeje të tillë njerëzore,

të cilën nga shkujdesja dhe nxiti i përditës,

nuk kam mundur ta mas, as ta kuptoj si duhet.

Në ditët e pikëllimit tim akut, kjo prani u shfaq me të gjithë peshën, shqetësimin dhe përkorien e vet. E tillë, si e askund.

Miq shumë të shtrenjtë të jetës sime, të afërm e familjarë të ngushtë, morën rrugët nëpër Europë të më ishin pranë këto ditë.

Mijëra e mijëra e mijëra e mijëra mesazhe e telefonata, në të gjitha format që shpiku teknologjia, më kanë mbërritur,

bashkë me lutjen që t’i ndjej se janë pranë meje.

Në të vërtetë, janë pranë meje dhe unë lutem të gjej qetësinë e duhur që t’u përgjigjem e t’i falenderoj me po atë dashuri që më kanë shkruar dhe trajtuar humbjen time këto ditë.

Lexues, miq që kam takuar në jetën time, qytetarë të thjeshtë që shpesh më kanë ndalur në rrugë,

të panjohur të shumtë, të njohur të largët, njerëz publikë me të cilët ende nuk kam mundur të pi një kafe,

kolegë shkrimtarë dhe njerëz të kulturës shqiptare,

dhe jo vetëm, të tjerë që më kanë ndjekur në qëndrimet e mia publike,

miq të tjerë, mesazhet e të cilëve më kanë humbur nëpër rrjetet sociale,

kanë ndarë me mua diçka nga pesha e këtyre ditëve, më të rendat e jetës sime.

Secilit prej tyre, më vete, i përcjell falenderimin tim dhe mirënjohjen e thellë, duke ururar të dëgjoj vetëm lajme të gëzuara për secilin prej tyre.

Dikur, diku, kam lexuar se e vetmja gjë tërësisht e jona, është e shkuara.

Por im Bir nuk është e shkuara ime, ai është vetë jeta ime.

Me këtë ikje të parakohshme, im Bir më rindërtoi si njeri, më mësoi si të fal edhe të pafalshmen,

më la të kuptoj se nuk mjafton vetëm të jetosh me dinjitet,

por të ikësh nga kjo jetë po aq dinjitetshëm,

dhe të përpiqesh të kurosh edhe në ikje e sipër,

plagët e parakohshme të qenieve të dashura pranë teje.

Një djalosh i hapur ndaj botës së madhe prej studimeve ndërkombëtare,

një europian fanatik dhe fantastik,

një holandez i paqtë, feja e të cilit ishin ligji dhe liria,

një shqiptar krenar deri në mrekullim,

im Bir më dha leksonin më të çuditshëm dhe më të rëndësishëm të jetës sime:

Si të gjesh tokën pas shtrëngatës në oqeanin e dhimbjes.

“Mam, prova jote se më ke dashur vërtet, fillon tani.

Nëse do të dish të vazhdosh.

Bëj gjënë më të mirë që di të bësh!

Shkruaj! Të shkruash është terapia jote. Bëje, Mam, mos hyr në spiralen e dhimbjes, atje humb.”

Tani jam e tronditur dhe nën tundimin për ta përbirë brenda meje këtë dhimbje,

por kur ju mendoj juve, aq dashuri që më rrethon, trandem dhe kujtohem për kahjen kah duhet ecur.

Fli, Bir, jam mirë!

Çfarëdo jete që të kem, ditët e mia të jetës do të jenë gjithnjë më pak se falenderimet që kam marrë prej teje.

Ti ishe prej atyre që dite të më pasurosh edhe me ikjen tënde,

ti vije, dhe vjen ende, era Njeri!

 

1) Fotoja e Fluturës që ju shihni është shkrepur nga Jerini.

 

MJESHTRI I KOHËRAVE SHQIPTARE – Nga Kristina Demiri Dojçe

Foto: SPIRO DEMIRI (SHTIKA)

 

 

BABAJT TIM TË DASHUR SPIRO DEMIRI (SHTIKA )

 

Në këtë Pervjetor e në të gjithë PËRVJËTORËT.

 

 

 

Kudo ku hedh sytë në qytetin tim të dashur Korçë ,te shoh ty o ATË, BABA. Ngado që kam kaluar e udhëtuar nëpër Shqipëri,shoh dorën e punën tënde, baba i dashur.
Flasin për ty rrugët, pallatet, shkollat,spitalet, hidrocentralet, pritat, po me shumë flasin njerëzit me të cilët punove..
Të rinjtë të quanin baba,
Shokët të quanin vëlla,
Ishe miku më i mirë i të gjithëve.
Qyteti, që e deshe aq shumë, të quante Mjeshtri Duar Artë. Flasin veprat që edhe sot ia shtojne bukurinë.
Fshatin e lindjes, Shtikën (Kolonje, Ersekë) e deshe sa vetë jetën tënde dhe e mbajte në zemër përgjithmonë, po e kishe kudo me vete, se të gjithë të njohën e të ruajnë edhe sot në kujtesë SPIRO SHTIKA, e pak e dine që je SPIRO DEMIRI, i njejti njeri, me atë shpirt aq bujar, aq mikpritës, aq i dashur, aq fisnik.
Kush të njohu, kush luftoi me ty, kush punoi me ty, ka ndjerë
krenari
.Per Lirine e Atdheut duart e tua mbajtën Pushkën, për Jetën, për më të Bukurën, për të gjithë, mbajte Daltën dhe Projektet , o ARGJITEKT.
Nga Konispoli në Vermosh, nga Delvina ne Dibër, nga Tirana ne Devoll, nga Moglica ne Leskovik, udhët e çdo gur një histori.
Më krenare jemi ne Trashëgimtaret e tu, femijet, niper e mbesa, sterniper, e katraniper.

Me emrin tënd lidhen rrugët, shtëpitë, kantieret e ndërtimit, projektet në letër dhe ato të realizuara në jetë, fytyra qytetesh dhe njerëzish, që shikonin tek ty modelin e njeriut punëtor e zemërdhembshur, shëmbëlltyrën e pasionit të pastër,  shërbimit pa kusht e me zemër në dorë për komunitetin…

Ne vazhdimësia e gjakut tënd, fëmijët e tu, nipërit e mbesat, stërnipat e stërmbesat, farefisi, do të të kujtojmë në jetë të jetëve, brez pas brezi mbi këtë tokë.
Kujtimi yt i përjetshm!

Gur përmbi gur daltohej me daltë,
mjeshtërisht foli për kohrat shqiptare ,
dhe kënga i pikonte në buzë vec mjaltë ,
këmben kur e përplaste dridhej në valle.

Mjeshtri kohët nuk i kërkoi në lëndina ,
po kur fliste dhe ne dimër celte trendafila ,
djersinte për të dhëne të gjitha bukuritë,
kohrave shqiptare vulosi shqiptarisht

Më te fortë se gurët iu bënë gishtat nga kallot ,
me lisat foli gjuhën e blerimit ,
dhe mori nga kohërat madhështi plot,
tek njerëzit mbolli shpirtin e gëzimit.

Daltoi në cdo vend kohë dhe histori ,
po emrin e shkroi nëpër kohëra shqiptare,
dhe emrin e vërtete askush nuk ia di,
”Mjeshtër” i thërrasin të gjitha veprat kombëtare.

Britanikja The Mirror për Eleni Foureira, si një celebritet, favorite në Eurosong –

Gjithçka që duhet të dini për Eleni Foureira

Ajo është një nga favoritet për të “rrëmbyer” çmimin e madh të “Eurovision 2018”.Eleni Foureira për herë të parë do të cojë trofeun në Qipro. Kështu e nis tabloidi ‘The Mirror’, materialin që i kushton këngëtares shqiptare, e cili do të përfaqësojë Qipron në kompeticionin ndërkombëtar me këngën “Fuego”.

Kush është Eleni Fouriera?

Eleni Foureira është lindur më 7 mars 1987 në qytetin e Fierit (Shqipëri), vajza e një rrobaqepëse dhe një punëtori ndërtimi. Për shkak të luftës civile Eleni sëbashku me familjen e saj lanë Shqipërinë dhe migruan në shtetin fqinj Greqi. Athina ishte vendi ku Eleni u rrit dhe kaloj shumë kohë të jetës së saj.

Karriera e saj artsitike

Eleni gjithmonë e ka dashuruar performancën në skenë, gjë që e bën atë edhe më të veçantë. Dëshira për të qënë një këngëtare ka nisur që në moshë të vogël. Për disa vite ajo ka punuar në teatër.

Në vitin 2007 Eleni iu bashkua grupit “Mystique” dhe sëbashku me 2 pjesëtarët e tjerë të grupit realizuan disa hite. Por vetëm pas 2 vitesh “Mystique” u shpërbë për arsye të paqarta.

Pas shpërbërjes së grupit, Eleni vijoj një karrierë solo duke firmosur një kontratë me kompaninë diskografike mjaft të njohur “Universal Music Greece”. Gjithashtu ajo mori pjesë në një emision bamirësie “Just the tëo of us” ku fitoi dhe vendin e parë.

Në fund të vitit 2010 Eleni realizoi albumin e parë solo i cili pati shumë sukses duke u vlerësuar me diskun platinium.

Jeta private

Eleni është në një lidhje me futbollistin spanjoll Alberto Botia që prej 2016-ës.

Eurovision

Për 7 vite me rradhë përpjekjet e Elenit për të përfaqësuar Greqinë ne Eurovision dështuan pasi ajo u refuzua disa herë.

Por dëshira për të qënë një përfaqësuese në Eurovision u realizua. Ndonëse jo me Greqinë, Eleni mori përsipër të sjellë Qipron ndoshta për tu kthyer edhe me një fitore. Kënga e saj quhet “Fuego” e përkthyer në spanjisht “zjarr”.Kënga është e kompozuar nga Alex Papaconstantinou dhe prej disa ditësh qëndron në top 5-shen e hiteve në Greqi.

Eleni i siguroi Qipros një vend në finalen e madhe më 12 Maj në Lisbon të Portugalisë.

Kontradiktat etnike

Spekulimet dhe polemikat mbi origjinën e Elenit kanë qënë të shumta. Mediat greke ishin të paqarta mbi origjinën e saj. Kur ishte pjesë e grupit “Mystique” ajo deklaroi se ishte Braziliane. Ajo vazhdoi të theksonte se babai vinte nga Athina ndërsa nëna nga Janina ndërkohë kishte prejardhje Meksikane.

Përfundimisht mediat e zbuluan se Eleni vinte nga Shqipëria dhe emri i saj i vërtetë ishte Entela Fureraj. Ajo nuk dha asnjë deklarata lidhur me këtë deri vitin që lamë pas. Eleni pranoj origjinën e saj të vërtetë. Fakti pse ajo e mohoi prejardhjen ishin paragjykimet që mund të kishte në industrinë e muzikës greke. Eleni shpjegoi se ishte rritur në Greqi dhe ndihej Greke.

Për të treguar mbështetje për vendin e saj të lindjes, Shqipërinë ajo bëri gjestin shqiptar, së bashku me përfaqësuesin Eugent Bushpepa në Eurovision, i cili shkoi viral në Shqipëri, por nuk u pëlqye aspak në Greqi.

Doktor Hasan Kurti – Historia e mjekut elbasanas që u shndërrua në një libër të suksesshëm në Itali

Hasan Kurti lindi më 6 maj të vitit 1933 në Vidhas të Elbasanit.

Ai mbeti jetim që kur ishte fëmijë dhe në moshën 7-vjeçare, për shkak të varfërisë ekstreme, largohet nga shtëpia për të shërbyer në një familje. U detyrua të bëjë punë të rënda bujqësore, me lodhje e mundim, midis dhunës fizike e psikologjike.

Fillon të mësojë si audodidakt, por ëndrra për t’u arsimuar iu realizua vetëm pas çlirimit të Shqipërisë.

Shkollën fillore e kreu në Bradashesh.

Në vitin 1949 filloi klasën e pestë me korrespondencë, studionte vetë e jepte provimet. Në darkë drejtonte një kurs kundër analfabetizmit për moshat e rritura. Klasën e 6-të dhe të 7-të e përfundoi në shkollën shtatëvjeçare “Naim Frashëri”.

Për t’u takuar me ministrin e atëhershëm të Arsimit, Kahreman Ylli dhe për t’i kërkuar një bursë për vazhdimin e shkollës së mesme, udhëton mbi një kamion mallrash nga Elbasani në Tiranë dhe po atë natë fle në lulishten e Rrugës së Elbasanit, për të trokitur përsëri të nesërmen në dyert e ministrisë së Arsimit.

Fëmijëria e jetuar mes varfërisë dhe sëmundjeve kishte zgjuar tek Hasan Kurti dëshirën për t’u bërë mjek e për të ndihmuar më të dobëtit e të pafatët. I jepet e drejta e studimit dhe më vonë fiton bursën për në Politeknikumin Mjekësor në Tiranë, në Rrugën e Dibrës.

Pas mbarimit të shkollës së mesme, në korrik 1954, doktor Hasani emërohet në Qendrën Sanitare, shef i Epidemiologjisë në Elbasan. Emërimi në punën e re koinçidon me përhapjen e epidemisë së kollës së mirë e, më vonë, me epideminë e fruthit – morbilli.Për të punuar atij i duhej të shkonte në zonën e Shpatit: në Gjinar dhe në Zavalinë apo në zona të tjera duke ecur për shumë orë në këmbë në kushtet e mungesës së rrugës së makinës.

Në vitin 1956 filloi Fakultetin e Mjekësisë. Studionte në mënyrë sistematike dhe kishte rezultate të larta. Mësimdhënien profesionale e kreu me profesorë si: Ylli Popa, Fejzi Hoxha, Përparim Tepelena, etj.

Pas mbarimit të Fakultetit, në shtator të vitit 1962 fillon zyrtarisht punën pranë Kombinatit të Drurit në Elbasan.

Dr. Vil Mazreku, që punonte në Qendrën Sanitare, në sektorin e sëmundjeve ngjitëse, i propozon të shkojë në vendin e tij në Kombinat dhe kështu, doktor Hasani rikthehet në Qendrën Sanitare në sektorin Epidemiologjik, ku kishte punuar dikur si ndihmësmjek.

Në shtator të vitit 1964 shkon në Tiranë për t’u specializuar në Rontgen Diagnostikë Radiologji. Pas përfundimit të specializimit fillon punën si mjek radiolog në Spitalin Civil në Elbasan.

 Në foto: Hasan Kurti dhe Engjellushe Kongoli, më 20.8.1978, në Spitalin e Elbasanit

Në foto: Hasan Kurti dhe Engjellushe Kongoli, më 20.8.1978, në Spitalin e Elbasanit

Në 2 shkurt 1965, në një festë të thjeshtë e pa ceremoni martohet me bashkëshorten e tij, Sherife Mezini, që punonte në Bankën e Shqipërisë në Tiranë. Nga kjo martesë lindin tre vajza.

Pas shumë vitesh pune në spital transferohet në ambulancën e qytetit të Elbasanit, ku ushtron profesionin e mjekut radiolog në kushte jo të lehta, me orare të tejzgjatura, me një fluks të madh njerëzish si dhe me radiacion të lartë të rrezeve rontgen.

Del në pension në vitin 1993.

Në qershor 1995 transferohet familjarisht në Tiranë dhe në 2006 shpërngulet së bashku me të shoqen në Itali, pranë vajzave.

Pas vdekjes së gruas i dedikohet, për vite me radhë, dorëshkrimit të jetës dhe kujtimeve të punës si mjek, që ia dorëzon përpara se të sëmurej, vajzës së tij, shkrimtares Irma Kurti.

Mbylli sytë përgjithmonë në 19 prill 2018 në Bergamo të Italisë.

Në shënimet e tij, doktor Hasani shkruan: “Një nga mësuesit e mi të parë, Kostaq Xhuvani, një ditë, kur kisha mbaruar mësimin dhe po largohesha me një grup shokësh, më thirri dhe më tha: “Shiko djalë, ti ke rezultate shumë të larta në mësime. Të këshilloj që të mos e ndërpresësh shkollën, por të ecësh më tej!”. Kjo këshillë ishte nxitje në çdo hap që kam hedhur në rrugën e shkollimit”.

Për kushtet e vështira të punës doktor Hasani shkruan: “Kudo takonim varfëri, por mbi të gjitha, një mikpritje të madhe. Nuk ndjeja aspak lodhje, por vetëm kënaqësi kur shpëtoheshin dhjetëra jetë fëmijësh”.

Është dalluar gjithmonë për pasion, përgjegjësi dhe përkushtim, i gatshëm për të shkuar në çdo orë të natës në spital e për t’iu gjendur pranë pacientëve në situatë kritike. I heshtur dhe pafjalë, por i guximshëm dhe me kurajë për të evidentuar dhe zgjidhur probleme të organizimit e përmirësimit të kushteve të punës. Njihej si njeri modest, zemërgjerë, tolerant dhe i edukuar.

Shkrimtarja dhe Poetja Irma Kurti, rrëfen për babain dhe për romanin e saj “Në mungesë të fjalëve” që lindi mbi ditarin e tij. Ndër të tjera tregon: “Im atë ishte njeri me kulturë e mentalitet të hapur. Na ka përkrahur, që kur ishim fëmijë, mua e motrave për të ndjekur dëshirat tona, për të recituar apo për të kënduar në skenën e festivaleve në teatrin “Skampa”.

Ishte i pasionuar pas mjekësisë dhe letërsisë. Ruaj me fanatizëm blloqet e tij me fraza e paragrafë të shkëputura nga kryevepra të autorëve shqiptarë e botërorë. Këtë pasion ma transmetoi mua duke më shoqëruar në rrugëtimin e letërsisë deri në vitet e fundit të jetës së tij. Im atë më ndihmonte, më inkurajonte, por ishte dhe tepër kërkues, nuk më thoshte kurrë “të lumtë!”.

Në foto: Doktor Hasan Kurti më 10 qeshor 2012 në Itali

Shpesh, gjatë këtyre viteve në Itali, më thoshte: “Sa çudi, shoh në ëndërr gjithmonë Elbasanin dhe veten – mjek në spital, duke bërë radioskopi e duke u shërbyer pacientëve”. Por kjo s’përbënte asnjë çudi për mua: puna ishte jeta e tij dhe ai ndjeu vërtetë keqardhje kur iu desh të dilte në pension.

Në shkurt të vitit 2014, pak ditë përpara se të pësonte një iktus, babai më dorëzoi çfarë kishte më të shtrenjtë: ditarin me fragmente nga puna dhe jeta e tij; historinë e një fëmije jetim, të braktisur nga fati, por me vullnet të jashtëzakonshëm për të realizuar ëndrrën për t’u bërë mjek.

Sëmundja e ndryshoi raportin tonë: ne s’mund të flisnim më si më parë, s’mund të ndanim kujtimet, mallin për vendlindjen, mendimet për artin, letërsinë. Por ajo s’e ndryshoi dashurinë që babai më falte, përkundrazi, ajo u ridimensionua.

Në ato çaste, unë iu ktheva ditarit, që tani për mua përbënte një thesar të rrallë: e mora në duar, lexoja dhe shkruaja. Romani “Njeriu që fliste me pemët” i botuar në gjuhën italiane me titullin: “In assenza di parole”(Në mungesë të fjalëve) lindi kështu. Ai është pritur shumë mirë nga kritika italiane. E kam prezantur në plot qytete të Italisë dhe kudo është pritur me kërshëri dhe interes.

Me rastin e 23 prillit 2018, Ditës Botërore të Librit isha e ftuar në bordin e anijes Grimaldi Lines. Gjatë udhëtimit, ashtu si dhe në Barcelonë, pranë stendës së autorëve italianë firmosa kopje të tij për shumë lexues. Kjo është lumturia më e madhe: babai im, doktor Hasan Kurti dhe historia e tij jetojnë në faqet e këtij libri, që i ka kapërcyer kufijtë e Shqipërisë”.

Nga shkrimtarja dhe poetja: Irma Kurti (Vajza e Dr. Hasan Kurti)

Fjalët e fundit të shkencëtarit australian David Goodall në Zvicër

Fjalët e fundit të shkencëtarit australian në Zvicër

Shkencëtari australian me origjinë angleze David Goodall foli gjatë konferencës së tij të fundit për shtyp një ditë para Eutanazisë në Basel.

David Goodall, shkencëtari 104-vjeçar australian, i cili i dha fund jetës të enjten në Bazel të Zvicrës, tha se zgjedhja se si dhe kur duhet të vdesin duhet të jetë një e drejtë.Goodall u largua nga Australia më 30 prill, ai  mbërriti në Bazel më 7 maj, pasi vizitoi të afërmit e tij në qytetin francez të Bordosë.

Duke folur me gazetarët në një hotel pranë Spalentor Gate në Basel të mërkurën, një ditë para se t’i jepte fund kësaj jete, Goodall theksoi se ishte i lumtur që e kishte rastin ta bënte këtë në Zvicër, por do të kishte preferuar ta bënte këtë në shtëpi.

“Gjithkush mbi moshën e mesme duhet të ketë të drejtën e padiskutueshme për t’i dhënë fund jetës së vet si dhe kur ata zgjedhin, por ne na u desh që të iknim nga Australia për ta bërë këtë gjë”, tha ai. 

Konferenca për shtyp e shkencëtarit Goodall u përhap përmes një video.

Goodall, i cili festoi ditëlindjen e tij të 104-të më 4 prill, nuk ishte i sëmurë terminal, por ai mendoi t’i jepte fund jetës sepse cilësia e jetës së tij nuk ishte si më parë që i lejonte atë të bënte një jetë të pavarur.

Shkencëtari kishte pasur një takim të shkurtër në klinikën Life Circle në Basel, atje ku të enjten u mbyll cikli i jetës së tij. Zvicra është një nga vendet e pakta në botë që lejon vetëvrasjen e asistuar. Me këtë rast personit i jepet një droge vdekjeprurëse.

Vdekja e asistuar është e paligjshme në Australi. me përjashtim të një shteti, Victoria, i cili në nëntor 2017 votoi për të legalizuar eutanazinë në disa raste.

Ky ligj nuk hyn në fuqi deri në mes të vitit 2019 dhe Goodall nuk do të kishte përfituar  sepse ai nuk ishte i sëmurë terminal as nuk  vuante nga një sëmundje e pashërueshme.

I lindur në Londër në vitin 1914, shkoi në Australi në vitin 1948 për të dhënë mësim në Universitetin e Melburnit.

I pyetur nga gazetarët se cili do të ishte vakti i fundit që do të hante, ai u përgjegje se nuk e dinte dhe se këtyre kohëve ai e kishte humbur kënaqësinë e të ngrënit sikur e kishte pasur më parë. Ai u përgjigje se këtyre ditëve kënaqësia kulinare ishte e kufizuar.

Kur një gazetar tha bukë e verë si Krishti, ai e pranoi këtë

Goodall tha se nuk kishte asnjë dyshim rreth veprimit të tij të zgjedhur dhe ishte mirënjohës për mundësinë për të “arritur një fund të paqashëm”.

Ai u martua tri herë, ka katër fëmijë dhe dymbëdhjetë nipër e mbesa. Familja është e shpërndarë nëpër botë.

Pranë shtatit të tij të enjten kur ai i tha lamtumirë jetës ishte njëri nga djemtë e shkencëtarit së bashku me disa nipër e mbesa, të cilët erdhën respektivisht nga Shtetet e Bashkuara dhe Franca.

Goodall ishte një anëtar veteran i Exit International, një shoqatë për zgjedhjen e fundit të jetës.

Ai u përpoq pa sukses që të arrinte e të vdiste në shtëpinë e tij në Perth.

Organizata në fjalë organizoi udhëtimin e tij në klinikën Life Circle  në Bazel duke mbledhur edhe fonde për shkencëtarin që ai bashkë me një ish-kolegen e tij të udhëtonin në klasë biznesi nga Australia në Zvicër.

Shkencëtari 104 vjeçar mori Nembutal, intravenoz. Ai shkeli një çelës që lejoi një solucion të kripur, përzierë me ilaçin që të qarkullonte në  trupin e tij.

“Atë do ta zërë gjumi brenda një ose dy minutash dhe do të vdesë brenda orës”, tha Dr. Fiona Stewart.

Prof.Goodall iku nga kjo botë rreth orës 12:30.

Ylli i Hollivudit Marilyn Monroe në vitin 1962 pati një vdekje të karakterizuar si një vetëvrasje e mundshme pikërisht nga një mbidozë e tillë.  Edhe Jimi Hendrix vdiq nga një mbidozë e ngjashme në vitin 1970.

Stewart tha se më shumë se 30 australianë kanë bërë udhëtimin në Zvicër që nga themelimi i Dignitas në vitin 1998 në Zyrih. Numri është të paktën dhjetë herë më i lartë për britanikët.Në Zvicër janë tre organizma të tilla që i ndihmojnë të huajt t’i japin fund jetës: Dignitas në Zyrih,  Life Circle në Bazel dhe Ex International në Bernë.

Vetvrasja e asistuar ose eutanazia ka shkaktuar debat etik që lidhet me çështjet e religjionit, mjekësisë, ligjit dhe moralit.

 Gjatë konferencës për shtyp të mërkurën kur e pyetën nëse kishte zgjedhur ndonjë muzikë për të dëgjuar në momentet e fundit të jetës, ai tha se nuk kishte menduar për këtë. Pastaj shtoi: “Por në qoftë se duhej të zgjedhja diçka, mendoj se do të ishte finalja e simfonisë së nëntë të Beethovenit”, tha ai, duke zgjedhur pastaj të recitonte me zë të lartë në gjermanisht vargje nga Odeja e Gëzimit e Shilerit (të cilat i ka zgjedhur Bethoveni në finalen e Sinfonisë së Nëntë shënim i E.B.). Aty edhe u përlot, por vetëm një çast.

Goodall tha të mërkurën se ai pret që ekzekutimi i vdekjes së tij të ndodhë nga mesdita e së enjtes.

Dhe ashtu ndodhi.

/Kronika është bërë mbështetur në disa burime midis tyre swissinfo.ch /E.Buçpapaj

Finalja e Sinfonisë të Nëntë e Bethovenit

Ajo quhet Bilbili i Kosovës, mbretëresha e muzikës shqiptare, zonja Butterfly Nga Përparim Kabo

Zëri saj është krejt origjinal… ka në të një lloj pezmi e mallëngjimi epokal, ka natyralitet baritor dhe një vetëdije që lidhet me peisazhin brengat dhe lirizmin…

Ai është një zë hapsirash dhe njëherësh zë i ëmbël femre ku spikat krenaria…

e kam fjalën për zërin e Nexhmije Pagarushes…një artiste kjo unikale sa fine aq edhe e ngarkuar me epos…

Ajo mbushi 85 vjeç…udhëtim i gjatë ky, jo pa vështirësi dhe derte…Por zëri muza e parë kur është këngë, ka me vete dhe gjenezën dhe suksesin dhe hartën dhe udhën…Pagarusha na rriti me këngët e saj, na mësoj si shihet qielli dhe si vështrohet uji që rrjedh, si duhet atdheu dhe si duhet ti përkulesh madhështisë së tij…

Ajo si artiste kishte lirinë me vete dhe nuk njohu as një lloj kufiri as ideologjik e as shtetëror….

Ajo tejkaloi kohën dhe mentalitetet, pritshmëritë dhe hezitimet…Nexhmije Pagarusha këndoi për epokat…ndaj në këtë 85 vjetor i përkulur në gjunjë i puth duart…

Mirënjohje artiste e kombit shqiptar…

Ja vlen të kujtojmë dhe pak histori nga jeta e saj…

Nexhmije Pagarusha lindi në fshatin e vogël Pagaruša (Pagarusha në shqip), pranë qytetit të Malishevës, në Kosovë. Ajo mbaroi shkollën fillore në Mališevo dhe pastaj shkoi në Beograd, ku mbajti tre vjet në shkollën e muzikës, në seksionin solo canto. Ajo filloi karrierën e saj muzikore si këngëtare për Radio Prishtinë në vitin 1948.

Puna e saj muzikore krijoi pothuajse 40 vjet, dhe është shumë e vështirë të thuhet, se cili zhanër i përket, sepse ajo këndoi pothuajse të gjithë. Interpretimet e saj në muzikën popullore ishin po aq të përsosura sa interpretimet e saj në muzikën klasike, sidomos në opera. Pagarusha është dashur nga kritikët e muzikës dhe adhuruar nga admiruesit e muzikës. Ajo quhet Bilbili i Kosovës, mbretëresha e muzikës shqiptare, zonja Butterfly etj.

Ajo fitoi popullaritet të madh jo vetëm në vendin e vet por edhe në vende të tjera evropiane, si Shqipëria, Maqedonia, Bosnja dhe Hercegovina, Bullgaria etj. Ajo udhëhoqi disa turne me ansambël muzikor Shota në këto vende dhe gjithashtu në Izrael. Në Kosovë, ajo fitoi titullin “Këngëtarja e shekullit” (Këngëtarja e shekullit).

Kënga, Baresha (anglisht: Shephardess), është një nga këngët e saj më popullore. Ajo ishte e përbërë nga bashkëshorti i saj, Rexho Mulliqi dhe teksti u shkrua nga Rifat Kukaj. Pagarusha luajti në shumë faza teatrale dhe filma dhe gjithashtu si aktore ajo fitoi shumë çmime.

Ajo përfundoi karrierën e saj muzikore më 1984 pasi mbajti një koncert të madh në Sarajevë. Në vitin 2000 ajo këndoi një këngë të quajtur Ty ty (“Për ty”) në një shfaqje televizive shqiptare, pas 16 vjet mungese. Tani ajo punon si këshilltare e lartë për muzikë në Radio Kosova dhe në Radio Blue Sky, të dyja të vendosura në Prishtinë.
Ajo u nderua me çmimin “Nderi i Kombit” (Albanian: Nderi i Kombit) nga presidenti shqiptar Bujar Nishani në nëntor 2012.
ja dhe kenget…Baresha (English: The Shepherdess)
Ani mori nuse (English: Don’t worry, young bride)
Mora testin (English: I took the test)
Kur më shkon si zog n’hava (English: When you fly like a bird in the sky)
Kur më del në derë (English: When you show up at my doorstep)
Ke selvitë (English: At the cypresses)
Ç’u ngrit lulja në mëngjes (English: Why’d the flower rise in the morning)
Çil njat zemër plot kujtime (English: Open that heart full of memories)
Dallëndyshe (English: Swallow bird)
Një lule (English: A flower)
Zambaku i Prizrenit (English: Prizren’s lily)
Sytë për ty i kam të njomë (English: My eyes for you are wet)…

Pkabo 8 maj 2018

Flutura Açka për Jerinin e saj!

Shkrimtarja Flutura Açka e ka patur dashuri të jetës Jerinin e saj. Jerini, si për çdo Nënë të botës, ishte  jeta e saj. Ajo e ka lindur me dashuri, e ka rritur me dashuri dhe ka dashur që i biri i saj të jetonte sa gjithë jeta pa mbarim. Jerini ishte edhe objekt poetik i Fluturës. Ajo i dedikonte statuse poezi të botuara në librat e saj.
Me rastin e ditëlindjes të Jerinit më 24 Maj 2016 Flutura shkruan:
“May 24, 2016

Edhe 100, Bir, të priftë e mbara! Me ty, edhe pluhuri më është dukur i bukur, dhe largësitë me pérmasën e mendimit, dhe Holanda një Atdhe sa Shqipëria. Qenie që sheh, por më shumë ndien, që prek, por më shumë përkëdhel, që qesh, por më shumë gurgullon, që di të shohësh në sy, që di te bësh ndjesë, dhe pse një arkitekturë prej qelizash pafajësie. Ktheje mençurine në mirësi dhe të të vijë era Njeri!”

 

December 22, 2015

 

Birit

U rrit biri im,
Tani kepucet e mia,
I duken prej femije.
Tani kembengulja ime,
I duket prej plake,
Qe bezdis me keshillat
E seres se saj,
Zemerake…

Nga vellimi I ri poetik “Ftese per flirt” qe ia paraqes lexuesit shqiptar ne fillim te 2016

Më 10 Maj 2015 Flutura Açka bashkë me një foto ku kanë dalë të dy Nënë e Bir shkruan:

Te jesh Nene, nje nga pasurite me te medha njerezore. Te gjithe jemi Bir e Bije nenash. Lum kush e ka fatin ta dije dhe ta cmoje ne cdo rrethane e deri ne fund. Nje eko sot edhe per Nenat e Kumanoves!”