Xhedah, Arabia Saudite (AP) – Presidenti Joe Biden tha se ai ngriti çështjen e vrasjes së gazetarit Jamal Khashoggi në fillim të takimit të tij me Princin Saudit të Kurorës Mohammed bin Salman të premten.
“I thashë hapur – që një president amerikan të heshtë për një çështje të të drejtave të njeriut nuk është në përputhje me vlerat tona dhe me mua” tha presidenti Biden. “Unë gjithmonë do të mbroj vlerat tona.”
Inteligjenca amerikane beson se princi i kurorës ka të ngjarë të ketë miratuar vrasjen e Jamal Khashoggit, një opinionist me bazë në SHBA, katër vjet më parë.
Presidenti Biden tha se Princi Mohammed pretendoi se ai “nuk ishte personalisht përgjegjës” për vdekjen e gazetarit. “I thash se mendoja se ai ishte përgjegjës”, tha presidenti.
Ishte takimi i parë mes dy udhëheqësve, që filloi me një përplasje të grushtave jashtë pallatit mbretëror në Xhedah, në një marrëdhënie që mund të rindërtojë partneritetet e sigurisë në Lindjen e Mesme dhe rrjedhën e naftës në mbarë botën.
Tani për tani, duket se ata po hedhin hapa të rëndësishëm së bashku. Presidenti Biden njoftoi se paqeruajtësit amerikanë do të largohen nga ishulli Tiran i Detit të Kuq deri në fund të vitit.
Arabia Saudite shpreson të zhvillojë atraksione turistike atje, si pjesë e përpjekjeve të mbretërisë për të zgjeruar ekonominë e saj përtej eksportit të naftës. Për shkak të një marrëveshjeje komplekse diplomatike që rregullon kontrollin e ishullit me vendndodhje strategjike, largimi i Amerikës kërkonte gjithashtu pëlqimin e Izraelit dhe marrëveshja ishte reflektimi i fundit i marrëdhënieve më të ngrohta mes izraelitëve dhe sauditëve.
Marrëveshja pasoi një njoftim të mëparshëm se sauditët po u jepnin fund kufizimeve të rrepta në fluturimet tregtare izraelite mbi territorin e tyre.
Presidenti Biden tha gjithashtu se po bëhej përparim në zgjatjen e armëpushimit në Jemen, ku Arabia Saudite ka luftuar me militantët e mbështetur nga Irani, duke çuar në një krizë humanitare.
USA-SAUDI/ENERGY
Tre orët e presidentit në pallatin mbretëror në Xhedah u panë si një fitore diplomatike për Princin e Kurorës, i cili është përpjekur të rehabilitojë imazhin e tij, të tërheqë investime në mbretëri për planet e tij të reformës dhe të forcojë marrëdhëniet e sigurisë së mbretërisë me SHBA.
USA-SAUDI/
Presidenti Biden dukej se e trajtoi takimin si një hap të domosdoshëm, por disi të papëlqyeshëm për të përmirësuar marrëdhëniet me eksportuesin kryesor të naftës në botë, në një kohë të rritjes së çmimeve të gazit dhe shqetësimeve për ambicjet bërthamore të Iranit.
Takimi solli zemërimin e kritikëve që besojnë se presidenti po braktiste premtimet e tij për të drejtat e njeriut, veçanërisht kur bëhet fjalë për vrasjen e Jamal Khashoggit, një opinionist me bazë në SHBA, i cili shkroi për gazetën The Washington Post.
“Përshëndetja me përplasjen e grushtave mes Presidentit Biden dhe Mohammed bin Salman ishte më keq se një shtrëngim duarsh – ishte e turpshme”, tha në një deklaratë Fred Ryan, botuesi i gazetës Post. “Ajo reflektonte një nivel afrimiteti dhe rehatie që i jep mbretërisë shfajësimin e pajustifikuar që ai po e kërkonte me dëshpërim”.
Shtetet e Bashkuara hodhën poshtë pritshmëritë për çdo rritje të menjëhershme të prodhimit të naftës saudite, e cila mund të ndihmojë në zbutjen e çmimeve të larta të gazit që janë politikisht të dëmshme për Presidentin Biden në vend. Por Shtëpia e Bardhë tha se parashikonte “hapa të mëtejshëm” gjatë javëve të ardhshme që “do të ndihmojnë në stabilizimin e tregjeve në mënyrë të konsiderueshme”.
Marrëveshja aktuale e OPEC+ skadon në shtator, duke hapur pas kësaj derën për një prodhim potencialisht më të lartë.
Rritja e çmimeve të gazit, të cilat u ndërlikuan nga sulmi rus në Ukrainë, janë një nga faktorët që e shtynë Presidentin Biden të rivlerësojë qasjen e tij ndaj Arabisë Saudite.
Presidenti amerikan kishte refuzuar prej kohësh të fliste me Princin Mohammed, trashëgimtarin e supozuar të fronit që aktualisht mbahet nga babai i tij, Mbreti Salman. Por këto shqetësime janë eklipsuar nga sfida të tjera, përfshi agresionin iranian në Lindjen e Mesme dhe përpjekjet e lëkundura për të përdorur diplomacinë për të parandaluar Teheranin të ndërtojë një armë bërthamore.
Në të njëjtën kohë, Arabia Saudite dëshiron të forcojë marrëdhëniet e saj të sigurisë me Shtetet e Bashkuara dhe të sigurojë investime për të transformuar ekonominë e saj në një ekonomi më pak të varur nga nxjerrja e naftës.
Sauditët kishin organizuar një pritje të përmbajtur për Presidentin Biden në aeroportin në Xhedah, ndryshe nga ceremonitë që shoqëruan vizitën e tij këtë javë në Izrael. Presidenti Biden u përshëndet nga guvernatori i Mekës, Princi Khalid bin Faisal dhe ambasadorja e Arabisë Saudite në SHBA, Princesha Reema bint Bandar, dhe më pas shkoi me limuzinë në pallatin mbretëror.
Presidenti më vonë u takua me Mbretin Salman, monarkun 86-vjeçar i cili ka vuajtur nga shëndeti i dobët, duke përfshirë dy shtrime në spital këtë vit. Gazetarët nuk u lejuan të hynin në dhomë, por sauditët publikuan video të Presidentit Biden duke shtrënguar duart me mbretin, ndërsa Princi i Kurorës i vështronte.
Saudi King Salman bin Abdulaziz receives U.S. President Joe Biden at Al Salman Palace upon his arrival in Jeddah
Më pas, Presidenti Biden dhe Princi Mohammed zhvilluan një takim më të gjerë me disa këshilltarë. Të dy udhëheqësit u ulën përballë njëri-tjetrit, një pozicionim që krijonte perceptimin se ata janë homologë. Është një imazh që Princi i Kurorës, i njohur me inicialet e tij MBS, ka qenë i etur të krijojë ndërsa forcon rrugën e tij drejt fronit pas anashkalimit, ndalimit dhe sekuestrimit të pasurive të rivalëve mbretërorë dhe kritikëve.
Ka pasur spekulime të konsiderueshme se si zoti Biden do ta trajtonte vizitën në Arabinë Saudite, qoftë nga pikëpamja e jashtme ashtu edhe për nga thelbi i saj, ndërsa në cilësinë e kandidatit për president, ai e ka kritikuar këtë vend lidhur me qasjen ndaj të drejtave të njeriut.
Qasja për gazetarët ishte e kufizuar. Gazetarët që udhëtuan me presidentin nuk ishin të pranishme kur zoti Biden trokiti grushtat me Princin e Kurorës dhe gazetarët u lejuan vetëm për pak kohë në takimin e tyre. Pothuajse asnjë nga komentet e tyre nuk mund të dëgjoheshin. Presidenti Biden nuk u përgjigj kur gazetarët e pyetën nëse ai ende e konsideronte Arabinë Saudite një vend të pabesë. As Princi Mohammed nuk iu përgjigj një pyetjeje me zë të lartë nëse ai do t’i kërkonte falje familjes së të ndjerit Khashoggi.
Vitin e kaluar, administrata Biden lejoi publikimin e një raporti të zbulimit amerikan që përcaktonte se princi i kurorës kishte të ngjarë të kishte miratuar vrasjen e gazetarit Khashoggi. Publikimi i raportit shkaktoi një krisje të mëtejshme në marrëdhëniet SHBA-Arabi Saudite.
“Pikëpamjet e mia mbi çështjen Khashoggi kanë qenë absolutisht të qarta. Dhe kurrë nuk kam heshtur për sa i takon të drejtave të njeriut”, ka thënë zoti Biden. “Arsyeja pse po shkoj në Arabinë Saudite është shumë më e gjerë. Është për të mbështetur interesat e SHBA-ve, në një mënyrë që sipas mendimit tim e kemi bërë gabim, duke u hequr dorë: nga ndikimi ynë në Lindjen e Mesme”.
Të shtunën, Presidenti Biden do të marrë pjesë në një mbledhje të udhëheqësve nga Këshilli i Bashkëpunimit të Gjirit – Bahreini, Kuvajti, Omani, Katari, Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe – përpara se të kthehet në Uashington. Udhëheqësit e vendeve fqinje të Lindjes së Mesme, Egjiptit, Irakut dhe Jordanisë do të marrin pjesë gjithashtu, dhe këshilltari i Sigurisë Kombëtare tha se Presidenti Biden do të bënte një “deklaratë të rëndësishme” mbi vizionin e tij për Lindjen e Mesme.
Vizita në Arabinë Saudite është një nga më delikatet për Presidentin Biden në skenën ndërkombëtare. Çdo sukses në qetësimin e marrëdhënieve mund të sjellë përfitime diplomatike pasi presidenti kërkon të sigurojë stabilitet në rajon.
Por kjo gjithashtu mund ta verë Presidentin Biden, i cili tashmë ka rënë në sondazhet e opinionit në vend, përballë kritikave më të thella se ai po tërhiqet nga premtimet e tij për të vendosur të drejtat e njeriut në qendër të politikës së jashtme.
“Nëse do të kishim nevojë ndonjëherë për një kujtesë vizuale të kontrollit të vazhdueshëm që autokratët e pasur me naftë kanë mbi politikën e jashtme të SHBA-së në Lindjen e Mesme, ne e morëm atë sot”, shkroi në Twitter ligjvënësi Adam Schiff, demokrat nga Kalifornia. “Një përshëndetje me grusht vlen sa një mijë fjalë”.
E fejuara e gazetarit të ndjerë Khashoggi, Hatice Cengiz, tha se me vizitën në Arabinë Saudite, Presidenti Biden po tërhiqej nga të drejtat e njeriut.
Ajo i tha agjencisë Associated Press në një intervistë të enjten, “Është shqetësuese dhe zhgënjyese. Dhe Bideni do të humbasë autoritetin e tij moral duke vënë naftën dhe lehtësirat mbi parimet dhe vlerat.”
Ministria për Evropën e Mbretërisë së Bashkuar ka reaguar pas dënimit nga Gjykata Speciale në Hagë ndaj ish-krerëve të UÇK-së.
Ministri për Evropën, Lord Wood i Anfieldit, tha se Mbretëria e Bashkuar respekton procesin gjyqësor të gjykatës dhe mbetet e përkushtuar ndaj drejtësisë, llogaridhënies dhe pajtimit në rajon.
Më tej, shteti britanik thekson se vazhdon të mbetet një mik dhe partner i afërt i Kosovës, duke mbështetur fuqimisht sovranitetin, pavarësinë dhe integritetin territorial të saj.
“Mbretëria e Bashkuar respekton pavarësinë e Gjykatës dhe procesin e saj gjyqësor dhe mbetet e përkushtuar ndaj drejtësisë, llogaridhënies dhe pajtimit në të gjithë rajonin. Mbretëria e Bashkuar mbetet një mik dhe partner i ngushtë i Kosovës, duke mbështetur fuqimisht sovranitetin, pavarësinë dhe integritetin territorial të saj, si dhe paqen në të gjithë Ballkanin Perëndimor.
Jemi krenarë për rolin që luajtëm përkrah aleatëve të NATO-s në ndihmën për parandalimin e një katastrofe humanitare në vitin 1999 dhe në mbështetjen e pavarësisë së Kosovës në vitin 2008.”, thuhet në reagim.
Ai thotë se vendimi i sotëm nuk ishte një gjykim për shtetësinë apo sovranitetin e Kosovës, ndërsa shton se gjetjet ndaj ish krerëve nuk duhet të përdoren për të nxitur tensione.
“Vendimi i sotëm nga Dhomat e Specializuara të Kosovës është një moment i rëndësishëm, por nuk është një gjykim mbi shtetësinë, sovranitetin apo të drejtën e Kosovës për të përcaktuar të ardhmen e saj. Mendimet e Qeverisë së Mbretërisë së Bashkuar janë me viktimat dhe familjet e tyre.
Gjetjet e Gjykatës kanë të bëjnë me individët dhe nuk duhet të përdoren për të ndezur tensione midis komuniteteve ose në të gjithë rajonin. Në këtë moment të rëndësishëm, udhëheqësit politikë dhe figurat publike kanë përgjegjësinë të promovojnë qetësinë, të sigurojnë që çdo reagim të mbetet paqësor dhe të vënë sigurinë e njerëzve në radhë të parë.
Mbretëria e Bashkuar do të vazhdojë të punojë me partnerë në të gjithë rajonin dhe më gjerë për të mbështetur paqen, drejtësinë dhe një të ardhme të sigurt dhe të begatë për të gjitha komunitetet.”, shtohet më tej në komunikatë. Panorama
Në vitin 1963, në vendin aziatik kishte vetëm 153 njerëz mbi një shekull të vjetër, e ndjekur nga një rritje eksponenciale, e prirë nga gratë, të cilat tani përbëjnë gati 88% të popullsisë totale super të moshuar.
Kane Tanaka, e cila vdiq në vitin 2022, në moshën 119 vjeç e 117 ditë, ishte gruaja japoneze me jetëgjatësi më të madhe në histori.
VOAL- Numri i njëqindvjeçarëve në Japoni ka tejkaluar shifrën 100 000 për herë të parë: një rekord që ka qëndruar për 56 vjet, duke konfirmuar vendin si shoqëria kryesore në botë për jetëgjatësinë e grave. Sipas të dhënave të publikuara nga Ministria e Shëndetësisë dhe Mirëqenies, në shtator numri i personave mbi 100 vjeç arriti në 107,677, një rritje prej 7,914.Gratë përbënin 87.6%, me 94,298 persona.Personi më i vjetër është Fuyo Kishimoto, 114 vjeç, banor i Kiotos.Ndër burrat, më jetëgjati është Hikaru Kato, 112 vjeç, nga Kumamoto. Në vitin 1963, kur filloi anketa, në Japoni kishte 153 njëqindvjeçarë, dhe që nga viti 1970, numri është rritur çdo vit: duke tejkaluar 1,000 në vitin 1981, 10,000 në vitin 1998 dhe 50,000 në vitin 2012. Në vitin 2025, jetëgjatësia mesatare ishte 87.33 vjet për gratë dhe 81.35 për burrat.Në krahasim ndërkombëtar, Japonia mban epërsinë e saj të përgjithshme falë grave, ndërsa burrat janë tejkaluar nga Suedia, Zvicra dhe Italia. ATS
Asnjë qeveri në botë nuk është vërtet e përgatitur për ndryshimet që Inteligjenca Artificiale do të sjellë në shoqëri. Paralajmërimi vjen nga bashkëthemeluesi i Microsoft, Bill Gates, i cili në një intervistë për Reuters tha se qeveritë kanë mbetur shumë prapa përballë zhvillimit të shpejtë të kësaj teknologjie.
Gates, i cili deri vonë ishte ndër zërat më optimistë për potencialin e Inteligjencës Artificiale, tashmë shpreh shqetësime më të mëdha për ndikimin e saj në tregun e punës, rrezikun e sulmeve të mundshme dhe varësinë që mund të krijohet nga “shoqëruesit” dixhitalë të IA-së.
“Nuk mendoj se ndonjë qeveri po merret me këtë në masën që duhet të merret”, tha Gates, duke shtuar se qeveritë kanë mbetur shumë prapa në këtë çështje.
Megjithatë, ai theksoi se IA ka edhe një potencial të jashtëzakonshëm për të ndihmuar njerëzit më të varfër në botë, nëse përdoret në mënyrën e duhur dhe nëse sigurohet një akses sa më i barabartë.
Fondacioni Gates njoftoi të martën se planifikon të investojë të paktën 1 miliard dollarë gjatë dy viteve të ardhshme për të zgjeruar aksesin në Inteligjencën Artificiale.
Gates tha se shqetësimet e tij i ka diskutuar me liderë botërorë, përfshirë presidentin amerikan Donald Trump dhe ekipin e tij. Ai gjithashtu tha se po përpiqet të takohet me presidentin kinez Xi Jinping më vonë gjatë këtij viti.
Potenciali i IA-së në shëndetësi
Pavarësisht paralajmërimeve, Gates dhe fondacioni i tij besojnë se Inteligjenca Artificiale mund të ndihmojë në ngushtimin e hendekut mes vendeve të pasura dhe atyre të varfra, në vend që ta thellojë atë.
Programi prej 1 miliard dollarësh është pjesë e një plani më të gjerë të Fondacionit Gates, i cili ka njoftuar se do të shpenzojë rreth 9 miliardë dollarë në vit. Fondet e reja do të përdoren për të mbështetur partnerët që punojnë në fusha si arsimi, shëndetësia dhe bujqësia.
Një tjetër synim është krijimi i bazave të të dhënave të nevojshme për zhvillimin e IA-së, duke përfshirë mundësinë që modelet e mëdha gjuhësore të funksionojnë në të gjitha gjuhët që fliten në botë.
“Në sektorin e shëndetësisë, është e vështirë të mbivlerësohet madhësia e mundësive”, tha Gates, duke iu referuar përdorimit të IA-së për të mbështetur punonjësit e kujdesit shëndetësor, si dhe për zbulimin e barnave dhe vaksinave të reja.
Por ai paralajmëroi se qeveritë duhet të bashkëpunojnë për të shmangur probleme serioze, duke e krahasuar zhvillimin e IA-së me skenarët e filmave ku një kërcënim i jashtëzakonshëm i detyron vendet rivale të bashkohen.
“IA është në një farë mënyre si kjo inteligjencë aliene. Ata janë këtu dhe ne më mirë të bëjmë atë që i shohim të bëjnë në këto filma”, tha ai.
Çështja Epstein dhe ndikimi në reputacionin e Gates
Në qershor, Gates dëshmoi para Kongresit lidhur me marrëdhënien e tij me Jeffrey Epstein, i dënuar për krime seksuale dhe që tashmë ka vdekur.
Gates nuk është akuzuar për asnjë krim dhe ka thënë vazhdimisht se i vjen keq për marrëdhënien me Epstein. Sipas tij, ai kishte shpresuar se financuesi mund të siguronte donacione për kauza globale në fushën e shëndetësisë.
Gates ka deklaruar gjithashtu se Epstein u përpoq ta shantazhonte duke përdorur informacione lidhur me marrëdhëniet e tij jashtëmartesore.
Çështja e shtyu Fondacionin Gates të kërkonte një auditim të jashtëm. Sipas materialit, hetimi nuk gjeti pagesa për Epstein apo përfshirje në aktivitete kriminale.
Gates ka deklaruar se, pavarësisht zbulimeve, marrëdhënia me Epstein nuk i ka shkaktuar dëme të konsiderueshme as reputacionit të tij dhe as atij të fondacionit.
“Sa i përket aksesit tim tek udhëheqësit e qeverisë ose gatishmërisë së gazetarëve për të më intervistuar, nuk shoh ndonjë rënie”, tha ai, duke shtuar se interesi për ekspertizën e Fondacionit Gates në uljen e vdekjeve të fëmijëve dhe eliminimin e malaries nuk është zvogëluar “aspak”. bw
Anija ruse e logjistikës ushtarake “Sparta”, shihet e ankoruar në Tartus të Sirisë në fillim të shtatorit. Foto:. (RFE/RL)
Amos Chapple
Një muaj pasi u tha se bazat e Rusisë në Siri do t’i “dorëzoheshin” Damaskut, anijet ushtarake ruse janë rikthyer në portin e Tartusit, konfirmojnë imazhet ekskluzive të siguruara nga Radio Evropa e Lirë (REL).
Një flotë prej tri anijesh ruse, të shoqëruara nga një anije shkatërruese e marinës, u pa për herë të parë duke lundruar drejt jugut, në brigjet e Spanjës, në fund të gushtit. Destinacioni i deklaruar i autokolonës detare ishte Egjipti, por menjëherë pasi kaluan Ngushticën e Gjibraltarit, anijet i fikën transponderët për të shmangur gjurmimin e tyre.
Një imazh i publikuar në llogarinë “Russian Forces Spotter” në X tregon flotën ruse duke lëvizur në drejtim të jugut përgjatë bregdetit spanjoll, gjatë rrugës së saj për në Siri në fund të muajit gusht.
Imazhet e siguruara nga REL-i, të shkrepura në fillim të shtatorit, konfirmojnë se flota është ankoruar së fundi në portin sirian të Tartusit për të shkarkuar një ngarkesë të panjohur. Imazhet, të cilat nuk ishin publikuar më parë, duket se kundërshtojnë pretendimet zyrtare se pjesa e objektit të Tartusit, e cila më herët ishte nën kontrollin rus, i ishte dorëzuar Sirisë për përdorim civil.
Anijet që shihen në imazhet nga Tartusi janë anija shkatërruese e marinës, Admiral Levchenko, Sparta, një anije ushtarake logjistike, dhe Akademik Pashin, një anije furnizuese e projektuar për furnizimin e anijeve të tjera në det. Anija e katërt e flotës, cisterna e naftës, General Skobelev, nuk duket në imazh.
Ankorimi i anijeve ruse mbështet vlerësimet e analistëve se pazaret e ftohta gjeopolitike ia kanë mundësuar Kremlinit t’i mbajë bazat e tij në Siri, edhe pse deklaratat zyrtare duket se janë formuluar në mënyrë të tillë që të sugjerojnë të kundërtën.
“Udhëheqjes së re të Sirisë i duheshin gjëra që vetëm Rusia mund t’i ofronte”, tha për REL-in Ruslan Trad, analist për çështjet e Sirisë. Ndër faktorët e tjerë, rezervat e armëve të Sirisë janë kryesisht ruse dhe Damaskut “i duhet t’i rimbushë depot”, tha Trad.
Hyrja e portit në Tartus më 12 gusht.
Presidenti i Sirisë, Ahmed al-Sharaa, kishte udhëhequr një grup rebel gjatë luftës civile në vend, i cili ishte shpesh objektiv i bombardimeve ruse, ndërsa Kremlini përpiqej të mbështeste ish-udhëheqësin sirian Bashar al-Assad. Në vitin 2017, Moska pretendoi se kishte plagosur al-Sharaan në një sulm ajror.
Assad u rrëzua nga pushteti në dhjetor të vitit 2024 dhe forcat ruse që po evakuoheshin nga Siria në atë kohë u goditën me gurë teksa largoheshin nga bastionet e tyre nëpër vend.
Në janar të vitit 2025, autoritetet e reja siriane i dhanë fund qirasë 49-vjeçare të Moskës për pjesën veriore të portit, e cila ishte e rezervuar për anijet ruse.
“Në përgjithësi, rusët bënë një bast të keq duke mbështetur Assadin, por më pas e luajtën dorën e tyre mjaft mirë dhe armiqtë e tyre sirianë rezultuan të ishin shumë pragmatikë”, tha Aron Lund, analist për Lindjen e Mesme në Agjencinë Suedeze të Kërkimeve të Mbrojtjes.
“Nafta dhe gruri rus e kanë ndihmuar Sirinë të qëndrojë në këmbë gjatë trazirave ekonomike”, ndërsa “votat ruse në OKB kanë mundësuar heqjen e udhëheqjes aktuale të Sirisë nga listat e OKB-së për terrorizmin. Dhe, natyrisht, bashkëpunimi sirian i ka mundësuar Rusisë t’i mbajë bazat e saj”, tha Lund, duke shtuar se objektet “mund të jenë duke funksionuar tani në një formë të kufizuar”.
Automjete ushtarake ruse të grumbulluara në portin e Tartusit para evakuimit të tyre nga Siria, pas rënies së Assadit në dhjetor të vitit 2024.
Tartusi është baza e vetme detare ruse jashtë ish-Bashkimit Sovjetik dhe është një qendër kyç furnizimi për praninë ushtarake të Kremlinit në Afrikë. Objektet alternative të mundshme në Libi dhe Algjeri kanë infrastrukturë më pak të zhvilluar dhe do të kërkonin marrëveshje të ndërlikuara diplomatike, përfshirë me Turqinë.
Një raport i qershorit nga Shërbimi rus i REL-it tregoi se baza ajrore Khmeimim, pika e dytë kryesore e pranisë ruse në Siri, vazhdon të përdoret nga avionët e Ministrisë së Mbrojtjes së Rusisë që fluturojnë drejt Malit dhe vendeve të tjera afrikane. Korpusi Afrikan i Rusisë po përpiqet të ndihmojë ushtrinë e Malit të rimarrë kontrollin e zonave në veri të vendit, të mbajtura nga rebelët tuaregë dhe grupet xhihadiste.
Imazhet e fundit satelitore të bazës ajrore tregojnë se në bazë po zhvillohen punime të mëdha ndërtimore. Siria dhe Rusia kishin deklaruar se baza Khmeimim do të presë një “qendër të përbashkët trajnimi dhe rehabilitimi”.
Pasojat e një sulmi me dronë rusë ndaj një pike karburanti në Kiev, më 15 shtator.
Shërbimi ukrainas i REL-it
Rusia dhe Ukraina kanë shkëmbyer sulme gjatë natës duke goditur një pikë karburanti dhe një rafineri nafte, sipas autoriteteve vendëse dhe kanaleve vëzhguese në Telegram.
Këto sulme ndodhën vetëm disa orë pasi presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, tha të hënën mbrëma se Moska dhe Kievi ishin pajtuar të mos i sulmonin objektet energjetike të njëri-tjetrit.
Ndërkohë, autoritetet lituaneze thanë se një avion luftarak i NATO-s e rrëzoi një dron që hyri në hapësirën ajrore të vendit në orët e para të së martës.
Në kryeqytetin ukrainas, një pikë karburanti dhe disa objekte magazinimi u goditën të martën herët dhe një burrë u shtrua në spital në gjendje të rëndë pas sulmit, tha kryetari i Kievit, Vitali Klitschko.
Rusia i ka zgjeruar sulmet së fundmi edhe ndaj pikave të karburantit në Kiev, ndërsa autoritetet ukrainase thonë se rreth 300 pika karburanti janë goditur muajt e fundit, shumica e tyre në ose pranë rajoneve të vijës së frontit.
Ndërkohë, një sulm me raketa në qytetin rus Taganrog, pranë kufirit me Ukrainën, dëmtoi një magazinë në pronësi të shitësit online Ozon, si dhe magazina që u përkasin kompanive bujqësore, tha të martën guvernatori rajonal, Yuri Slyusar.
Rajoni i Samarës në Rusi u vu gjithashtu në shënjestër të dronëve gjatë natës, ndërsa një objekt industrial pësoi dëme, sipas guvernatorit rajonal, Vyacheslav Fedorishchev, i cili shtoi se 40 dronë u shkatërruan gjatë sulmit.
Ai nuk tregoi se për cilin objekt bëhej fjalë. Ky rajon është shtëpi e një numri rafinerish të mëdha të naftës.
Kanalet vëzhguese në Telegram raportuan se pas një sulmi me dronë, në zonën industriale të rafinerisë së naftës në Syzran, në rajonin e Samarës, u pa një zjarr.
Sulmet ndodhën pak pasi Trump tha në një postim në Truth Social të hënën se: “Ukraina është pahtuar për të mos i goditur caqet energjetike ruse. Rusia është pajtuar për të njëjtën gjë!”
Pas postimit të Trumpit, presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky tha se Kievi ishte i gatshëm t’i ndalte sulmet ndaj Rusisë nëse aleatët e Ukrainës do të garantonin se Moska do t’i ndalte sulmet ndaj objekteve energjetike, infrastrukturës kritike dhe rrugëve të furnizimit me ushqime në Ukrainë.
Avioni i NATO-s rrëzon dronin mbi Lituani
Ndërkohë, në Lituani, një avion luftarak i NATO-s e rrëzoi një dron të martën herët në mëngjes, tha Qendra Kombëtare Lituaneze për Menaxhimin e Krizave, pasi më herët ishte lëshuar një alarm për dronë në kryeqytet, Vilnius, dhe në rajonin përreth.
“Së bashku me aleatët e vet të NATO-s, Lituania do ta mbrojë hapësirën e vet ajrore”, shkroi presidenti lituanez, Gitanas Nauseda, në X pas incidentit.
Sipas transmetuesit publik lituanez LRT, i cili iu referua të dhënave paraprake nga Qendra Kombëtare për Menaxhimin e Krizave, droni kishte ardhur nga Bjellorusia fqinje dhe po lëvizte drejt perëndimit.
Incidenti në Lituani, anëtare e BE-së dhe NATO-s, ndodhi pas sulmeve të fundit me dronë nga Rusia pranë kufirit me Poloninë.
Kievi ka paralajmëruar së fundi se Moska “po troket në derën e NATO-s”.
“Sulmet barbare të Rusisë në kufirin Ukrainë-Poloni, në Yahodyn, nuk janë thjesht vazhdim i sulmeve të saj ndaj kufijve shtetërorë”, shkroi në X të dielën ministri i Jashtëm ukrainas, Andriy Sybiha.
“Ky është terrori i Putinit që po ‘troket’ drejtpërdrejt në dyert e BE-së dhe NATO-s”, shtoi ai.
Forcat ukrainase kanë goditur dy objekte të rëndësishme të industrisë së gazit në Siberinë veriperëndimore, rreth 3 mijë kilometra nga kufiri me Ukrainën. Sipas forcave speciale ukrainase, objektivat ishin dy fabrika të mëdha të përpunimit të gazit në Novy Urengoy dhe në rajonin Purovsky, në Yamal-Nenets, një nga zonat kryesore të prodhimit të gazit në Rusi.
Ukraina e ka cilësuar sulmin si goditjen më të thellë në territorin rus që nga fillimi i luftës. Forcat speciale thanë se dronët përshkuan më shumë se 3 mijë kilometra për të arritur objektivat, duke theksuar se kjo zonë konsiderohej më parë si një hapësirë e sigurt në prapavijën ruse.
Nga ana tjetër, autoritetet ruse konfirmuan se një dron ukrainas kishte sulmuar një objekt industrial në Novy Urengoy. Guvernatori i Yamal-Nenets, Dmitry Artyukhov, deklaroi se sulmi u zmbraps, ndërsa mbetjet e dronit shkaktuan një zjarr në një strukturë industriale.
Sipas tij, nga ngjarja nuk pati viktima apo të plagosur. Artyukhov u bëri thirrje banorëve të qëndrojnë të qetë dhe tha se situata ishte nën kontroll.
Sulmet me rreze të gjatë veprimi janë shtuar javët e fundit, me të dyja palët që po godasin objektiva industriale, ushtarake dhe infrastrukturore shumë larg vijës së frontit.
Sulmi në Urale është marrë përsipër nga grupi ukrainas Fire Point, i cili është përfshirë në zhvillimin e mjeteve të përdorura nga Ukraina për sulmet në thellësi të territorit rus.
Sipas ish-këshilltarit të Ministrisë së Mbrojtjes së Ukrainës, Serhiy Sternenkos, droni që kreu sulmin përshkoi rreth 3 mijë kilometra nga kufiri ukrainas, duke shënuar një tjetër rekord për sulmet ukrainase në distancë të largët.
Ukraina ka kryer edhe më parë sulme në rajone të largëta të Rusisë. Në fund të korrikut, dronët ukrainas goditën objektiva në zona si Bashkortostani dhe Çuvashia, duke treguar zgjerimin e kapaciteteve të Kievit për të goditur thellë në territorin rus. bw
Prezantuesja televizive egjiptiane Sarah Khalifa dhe 11 persona të tjerë janë dënuar me vdekje me varje, pasi u shpallën fajtorë për përfshirje në një çështje të trafikut të drogës.
Sipas gazetës shtetërore Al-Ahram, të dënuarit ishin pjesë e një grupi kriminal që importonte lëndë të para të përdorura për prodhimin e drogës, me qëllim shitjen e tyre. Autoritetet kanë sekuestruar më shumë se 750 kilogramë lëndë narkotike dhe materiale të importuara për prodhimin e tyre. Gjatë hetimeve janë zbuluar gjithashtu armë dhe municione të paligjshme.
Sarah Khalifa, 39 vjeçe, njihej kryesisht për programin televiziv “Mission Impossible”, i cili trajtonte çështje kriminale. Ajo i ka mohuar akuzat ndaj saj.
Në të njëjtën çështje, nëntë të pandehur të tjerë janë dënuar me burgim të përjetshëm, ndërsa shtatë persona janë shpallur të pafajshëm.
Avokati i Sarah Khalifas ka deklaruar se do të apelojë vendimin për dënimin me vdekje.
Vendimi ishte shpallur fillimisht muajin e kaluar, por u konfirmua vetëm një muaj më vonë, pasi gjykata mori opinionin fetar të myftiut të madh të Egjiptit, një procedurë e detyrueshme në rastet kur gjykata jep dënim me vdekje.
Gjatë procesit gjyqësor, prokuroria paraqiti dëshmi nga 20 persona, si dhe prova elektronike, përfshirë biseda dhe video. Sipas Akhbar al-Youm, gjatë një seance gjyqësore në shtator të vitit të kaluar, kur u pyet për rolin e saj të dyshuar, Khalifa tha se nuk kishte parë kurrë drogë deri në momentin kur u fotografua me të në ambientet e autoritetit kundër narkotikëve.
Sipas një raporti të Amnesty International për vitin 2025, në Egjipt u dhanë 492 dënime me vdekje gjatë atij viti, ndërsa 23 persona u ekzekutuan. Raporti thekson se dënimi me vdekje duhet të kufizohet sipas së drejtës ndërkombëtare vetëm për krimet që përfshijnë vrasje të qëllimshme. bw
Ukraina ka informuar zyrtarisht Organizatën Ndërkombëtare të Aviacionit Civil (ICAO) se hapësira ajrore e Rusisë është e pasigurt për trafikun civil, tha të mërkurën Ministri i Jashtëm Andrii Sybiha.
“Ukraina ka njoftuar zyrtarisht ICAO-n se hapësira ajrore ruse nuk është e sigurt për aviacionin civil për shkak të aktivitetit të shtuar ushtarak. Ne i bëjmë thirrje të gjithëve ta shmangin këtë”, tha Sybiha në X.
Ai tha se Rusia kishte “injoruar qëllimisht kërcënimet ekzistuese” të krijuara nga lufta e saj e përgjithshme kundër Ukrainës, duke argumentuar se rreziqet kishin rezultuar tashmë në disa incidente aviacioni vitet e fundit.
“Ky është vendimi ynë i përgjegjshëm për të njoftuar ICAO-n dhe të gjitha linjat ajrore, si dhe qeveritë, që të tregojnë kujdes — edhe nëse Rusia refuzon të përmbushë përgjegjësinë e saj për t’i informuar ata. Ne duam të parandalojmë incidente të padëshiruara”, tha Sybiha.
Njoftimi zyrtar erdhi një ditë pasi Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy paralajmëroi linjat ajrore, siguruesit dhe bizneset që përdorin aeroportet kryesore ruse se hapësira ajrore e vendit po bëhet gjithnjë e më e rrezikshme, ndërsa Kievi zgjeron operacionet e tij me dronë me rreze të gjatë veprimi.
“Sot duam të paralajmërojmë çdo linjë ajrore që përdor hapësirën ajrore ruse, çdo sigurues, të gjithë ata që ende përdorin aeroportet kryesore ruse: Qielli rus po bëhet plotësisht i rrezikshëm”, tha Zelenskyy të martën.
Ukraina nuk kërcënon aviacionin civil, këmbënguli Zelenskyy, ndërsa paralajmëroi se shkalla në rritje e operacioneve me dronë ukrainas brenda Rusisë do të thotë se rreziqet nuk mund të injorohen më.
Ai tha se hapësira ajrore ruse “do të mbyllet në mënyrë efektive”, ndërsa pasojat e luftës së Moskës do të kthehen gjithnjë e më shumë në territorin rus.
Pak orë pas deklaratës së Zelensky-t, disa fluturime midis Turqisë dhe Moskës u ndërprenë gjatë natës.
Kompania turke e fluturimeve me kosto të ulët Pegasus Airlines anuloi 12 fluturime për në dhe nga Aeroporti Vnukovo i Moskës gjatë natës së të mërkurës, sipas të dhënave të aeroportit.
Një fluturim i Pegasus nga Antalia për në Moskë u devijua gjithashtu për shkak të shqetësimeve të sigurisë në hapësirën ajrore ruse, sipas raportimeve të mediave turke.
Turkish Airlines, transportuesi kryesor i vendit, i mbajti kryesisht shërbimet e saj për në Moskë në funksion, megjithëse anuloi dy nisje dhe dy mbërritje nga dhe për në Stamboll.
Hapësira ajrore e Ukrainës ka qenë e mbyllur për aviacionin civil që nga 24 shkurti 2022, kur Rusia nisi pushtimin e saj në shkallë të plotë.
Aviacioni civil rus, në të kundërt, ka vazhduar të operojë gjatë gjithë luftës, pavarësisht ndërprerjeve gjithnjë e më të shpeshta dhe mbylljeve të përkohshme të aeroporteve gjatë sulmeve me dronë ukrainasë.
Pavarësisht rreziqeve, hapësira ajrore ruse ende mbart trafik të konsiderueshëm ndërkombëtar pasagjerësh.
Aeroplanët transportues evropianë dhe amerikanë ndaluan fluturimet mbi Rusinë pas pushtimit të plotë të Ukrainës nga Moska në vitin 2022.
Linjat ajrore kryesore, përfshirë Emirates, Turkish Airlines, Air India, Etihad dhe Qatar Airways, si dhe disa transportues kinezë, vazhdojnë të fluturojnë për në ose përmes vendit. bw
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, mirëpriti praninë e një delegacioni të lartë rus në G20, duke injoruar protestat e zyrtarëve të BE-së, të cilët refuzuan të shfaqeshin së bashku me Ministrin rus të Financave, Anton Siluanov, në “foton tradicionale familjare” të takimit.
Siluanov mbërriti në Asheville, Karolina e Veriut për takimin dy-ditor të ministrave të financave të G20 dhe guvernatorëve të bankave qendrore të hënën me ftesë të administratës Trump. Paraqitja e tij e parë ballë për ballë në forum që nga përshkallëzimi i konfliktit në Ukrainë në vitin 2022 shkaktoi menjëherë protesta nga delegatët evropianë.
Ministri gjerman i Financave Lars Klingbeil e quajti vendimin për ta trajtuar Siluanovin si një pjesëmarrës të rregullt një sinjal “shqetësues” . Zyrtarë të tjerë të BE-së thuhet se kërcënuan të bojkotonin foton nëse zyrtari rus nuk përjashtohej, sipas Washington Post.
Trump i hodhi poshtë kritikat kur u pyet për vizitën e Siluanov.
«Do të shohim çfarë do të ndodhë, por na pëlqen të shkojmë mirë me të gjithë», u tha ai gazetarëve në Zyrën Ovale. «Një nga arsyet pse jam kaq i suksesshëm është se shkoj mirë me të gjithë».
Ndryshe nga evropianët, Sekretari i Thesarit Scott Bessent zhvilloi një takim dypalësh me Siluanov. Moska tha se të dy diskutuan bashkëpunimin ruso-amerikan mbi çështjet financiare dhe koordinimin brenda G20.
Zyrtarët amerikanë thanë se Bessent ngriti gjithashtu çështjen e planit të Trump për zgjidhjen e konfliktit në Ukrainë dhe perspektivat për bashkëpunim dhe rritje ekonomike dypalëshe. Raportime të tjera sugjeruan se pala amerikane e bëri të qartë se nuk do t’i ofronte Moskës ndihmë ekonomike ose marrëveshje në fusha të tjera para se të përfundonin armiqësitë.
Siluanov mori pjesë në diskutimet e G20 mbi ekonominë globale, rritjen ekonomike dhe borxhin sovran. Ai paralajmëroi se “fragmentimi gjeopolitik” po pengon gjithnjë e më shumë lëvizjen e lirë të mallrave, kapitalit dhe teknologjisë, ndërsa vuri në dukje automatizimin, inteligjencën artificiale dhe zëvendësimin e importit si nxitës të rinj të rritjes ruse. bw
Drejtori i CIA-s, John Ratcliffe, propozoi një takim midis Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, Presidentit rus, Vladimir Putin dhe Presidentit ukrainas, Volodymyr Zelenskyy, gjatë një vizite të fshehtë në Moskë në fillim të kësaj jave, raportoi Axios të shtunën.
Vizita kishte për qëllim gjithashtu të vlerësonte nëse shefat e inteligjencës ruse mund të ndihmonin në bindjen e Putinit për të ecur drejt rifillimit të negociatave të ndërmjetësuara nga SHBA-të me Ukrainën, thanë burime për Axios.
Zyrtarët amerikanë e informuan Zelenskyy-n të premten rreth bisedimeve të Ratcliffe në Moskë dhe propozimit për samitin.
Administrata Trump e ka ngritur më parë mundësinë e një takimi. Zelenskyy ka shprehur mbështetje për idenë, ndërsa Putin e ka hedhur poshtë atë.
Trump i tha Axios se vizita e Ratcliffe ishte “një punë standarde” dhe nuk kishte për qëllim të paralajmëronte Rusinë kundër një sulmi të mundshëm në territorin e NATO-s.
Gazeta “New York Times” raportoi se Ratcliffe i dha Alexander Bortnikov, kreut të Shërbimit Federal të Sigurisë (FSB) të Rusisë, “një vlerësim të zymtë” të luftës dhe i kërkoi Rusisë të arrinte një marrëveshje përpara se pozicioni i saj të përkeqësohej.
Burime i thanë Axios se Ratcliffe e shihte Bortnikovin si një figurë konstruktive që mund të ndihmonte në ringjalljen e përpjekjeve diplomatike.
Shefi i stafit të Zelenskyy-t, Kyrylo Budanov, tha të enjten se bisedimet e ndërmjetësuara nga SHBA-të me Rusinë mund të rifillojnë në shtator, sipas raporteve të medias./ AA.
Bilanci i përmbytjeve katastrofike pranë kufirit mes Nepalit dhe Kinës është rënduar ndjeshëm, me 750 persona të konfirmuar të vdekur dhe 3,044 të tjerë të zhdukur. Sipas autoriteteve nepaleze, 734 persona kanë humbur jetën në Nepal, ndërsa 2,498 rezultojnë të zhdukur. Në anën kineze, autoritetet kanë raportuar 16 viktima dhe 546 persona të zhdukur në Tibet.
Ekipet e shpëtimit vijojnë kërkimet në zonat e prekura, ndërsa kushtet e vështira dhe terreni malor po e komplikojnë operacionin. Autoritetet nepaleze kanë paralajmëruar gjithashtu për mundësinë e përmbytjeve të reja, pas rritjes së nivelit të ujërave në lumenjtë e zonës.
Katastrofa ka shkaktuar dëme të mëdha në banesa, rrugë, ura dhe infrastruktura të tjera, ndërsa mijëra njerëz janë detyruar të largohen nga zonat e rrezikuara. bw
Lëvizje “shahmat” nga Trump; SHBA-të fitojnë kontrollin e 55% të prodhimit të sipërmarrjes së përbashkët në Venezuelë në një marrëveshje të paprecedentë që riformëson hartën e energjisë dhe gjeopolitike.
Marrëveshja do t’i japë palës amerikane akses në rreth 65 miliardë fuçi rezerva të provuara dhe, sipas zyrtarëve amerikanë, do të krijojë rezervën e dytë më të madhe të naftës në pronësi të korporatave në botë, pas Saudi Aramco.
Marrëveshja u bë publike nga presidenti amerikan Donald Trump përmes platformës Truth Social, i cili e paraqiti atë si një hap strategjik për forcimin e sigurisë energjetike të Shteteve të Bashkuara në dekadat e ardhshme.
Sipas Trump, marrëveshja është arritur me ndërmjetësimin e Sekretarit të Shtetit Marco Rubio dhe Sekretarit të Luftës Pete Hegseth, në bashkëpunim me presidenten e përkohshme të Venezuelës, Delcy Rodriguez, si dhe me kompani private.
“Me udhëzimin tim, Sekretari i Shtetit Marco Rubio dhe Sekretari i Luftës Pete Hegseth, duke punuar ngushtë me Presidenten e Përkohshme shumë të respektuar të Venezuelës, Delcy Rodriguez, dhe përmes një partneriteti me bizneset private, kanë siguruar kontrollin shumicë të SHBA-së mbi më shumë se 65 MILIARDË fuçi rezerva të provuara nafte në Venezuelë, pa asnjë kosto për taksapaguesin amerikan”, deklaroi Trump.
Presidenti amerikan e cilësoi marrëveshjen si një fitore si për Shtetet e Bashkuara, ashtu edhe për popullin venezuelian. Sipas tij, kjo nismë është pjesë e politikës “America First” dhe synon sigurimin e furnizimeve të qëndrueshme dhe me kosto të ulët të naftës në Hemisferën Perëndimore, si dhe uljen e çmimeve të karburanteve në SHBA.
Edhe Sekretari i Shtetit Marco Rubio e ka përshëndetur marrëveshjen, duke e paraqitur atë si një zhvillim të rëndësishëm për të dyja vendet.
Sipas një zyrtari amerikan, SHBA-të do të kontrollojnë 55% të prodhimit aktual të sipërmarrjes së re të përbashkët dhe do të kenë mundësi të sigurojnë furnizime nafte me kosto të ulët.
Marrëveshja përfaqëson një nga ndërhyrjet më të forta të Uashingtonit në ekonominë e një vendi të Amerikës Latine në dekadat e fundit. Ajo shihet gjithashtu si pjesë e strategjisë së administratës Trump për të zgjeruar ndikimin amerikan në Hemisferën Perëndimore, ndërsa synon njëkohësisht të kufizojë praninë dhe ndikimin ekonomik të Kinës në rajon. bw
Komentet