VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

“PAUL GAUGAIN” À LA FONDATION BEYELER

By | May 13, 2015

Komentet

Zvicra: Karantinë edhe atyre që kthehen nga Spanja dhe Rumania

Në Zvicër 181 infeksione të tjera brenda 24 orësh

VOAL – Rritja tendenciale e numrit të rasteve të reja të pozitivitetit ndaj koronavirusit konfirmohet në Zvicër: të martën, Zyra Federale e Shëndetit Publik raportoi një tjetër 181 infeksion që sjellin totalin nga fillimi i epidemisë në 35.927.

Pas zeros së dyfishtë të djeshme, tre raste të reja të koronavirusit janë raportuar në Ticino, për gjithsej 3,445. Dy shifra të tjera pozitive në Graubynden janë konfirmuar gjithashtu. Të martën, mjekët e Ticinos i dërguan një letër qeverisë duke kërkuar që përdorimi i maskës të bëhet i detyrueshëm edhe në merkate, bare dhe mjedise të tjera të mbyllura. rsi/ev

Të Gjelbrit: Për një Zvicër “klimatikisht pozitive”

VOAL – Të Gjelbrit kanë bërë disa propozime për ta bërë Zvicrën “klimatikisht pozitive” që nga viti 2040. Qëllimi është ta bëjmë atë të kapë më shumë CO2 nga atmosfera sesa emeton. “Bëhet fjalë për përshpejtimin e asaj që Këshilli Federal dhe Parlamenti kanë planifikuar deri tani,” thanë ekologjistët të Mërkurën në një konferencë për shtyp në internet.

Në veçanti, është theksuar që ambiciet e ligjit të CO2 dhe Strategjisë 2050 të rriten, për të zvogëluar konsumin e energjisë dhe emetimet e dioksidit të karbonit, gjithashtu përmes një përdorimi më të madh të burimeve të rinovueshme.

“Para se të bëhet pozitive për klimën në 2040, Zvicra duhet të arrijë neutralitetin deri në vitin 2030, domethënë duhet të ulë emetimet e saj të brendshme dhe të importit me 50%,” thanë Të Gjelbrit.

Ekzistojnë dy mënyra për të nxjerrë CO2 nga atmosfera: një natyrore dhe një teknike. E para përfshin ripyllëzimin, ruajtjen e pyjeve ekzistuese dhe ligatinat. E dyta është rikuperimi dhe ruajtja e CO2. Në Zvicër, disa projekte janë duke u zhvilluar për këtë qëllim, kujton Këshilltari Kombëtar Bastien Girod.
ATS/eb

Zvicër – Avioni i parë me energji elektrike i certifikuar në botë fluturon në kantonin e Fribourg

Voal.ch – Quhet Velis Electro, i prodhuar nga firma sllovene Pipistrel, një prani shumë i heshtur dhe aspak ndotës i qiellit, kur krahasohet me avionët tradicionalë.

Është i pari avion në botë i certifikuar me motor elektrik që ka bërë fluturimin e parë inaugurial në Ecuvillens, kantonin e Fribourg.

Avioni, i cili kushton 175,000 €, paraqet një hap të rëndësishëm drejt aviacionit ekologjik, sipas Zyrës Federale të Aviacionit Civil, dhe do të përdoret kryesisht për trainimin e pilotëve.

Ai tani ka një gamë të kufizuar veprimesh: dy bateritë e tij prej 60 kilogramësh secila i lejojnë atij të qëndrojë në ajër për 50 minuta dhe të ulet në rast të prishjes së njërit prej tyre. Rezerva është 10 minuta.

Velis Electro është një avion dy vëndesh me gjatësi 6.47 m, me gjatësi të krahëve 10.71 m dhe me një peshë  172 kg, që arrin të fluturojë deri në 200 km/orë/ATS.ch/EB

 

 

PËRGJEGJE DHE PËRKRAHJE LIDHUR ME SHKRIMIN E MREKULLUESHËM NGA NUE OROSHI – Nga Abas Fejzullahi

E mbramja me hair apo ja nien zanin ma vonë…

 

Është titulli i mrekullueshëm i shkrimit që i nderuari Nue Oroshi e ka publikuar më  datën 20 të muajt Korrtor (Korrik), lidhur me shqetësimet e tija të arsyeshme për ndarje dhe përçarje ndërshqiptare si pasojë e kryeparëve të partive politike në trojet shqiptare..!

           Eh… të gjetë e mira Nue Oroshi,  si dëshmi po ta publikoj edhe këtë fotografi, si dëshmi, se syza s’ke, por kur merr në shenjë, se di a i vë, këte më së miri vet e di, por shenjën që e ke marrë në thumb(shënjestër) e ke qëllua mu aty ku duhet…

Në vend të hyrjes:

Merr n’thue sivjet e rrëzohesh në mot

 

Thënia popullore sipër u bie përshtati veprimeve jo të drejta, qofshin ato vetanake, familjare, të kryeparëve të partive politike dhe shtetërore…

 

Nëse me kujdesë e pa anime mbshtetemi në të dhëna e dëshmi ekzistuese dhe në hollësi përpunohen në kohë dhe hapësirë, rrjedhat politike, të udhëhequra nga kryeparët e partive politike shqiptare në të gjitha drejtimet, kudo në trojet shqiptare në përgjithësi, por në Shqipëri e Kosovë në veçanti, në këto vitet e fundit, ekzston arsyeja, për të paraqitur haptas MENDIMET në vijim që mund të pranohen nga ta që i udhëheq arsyeja dhe të kundërshtohen nga ata që i udhëheq lakmia:

 

  • Në kushtet dhe rrethanat që kanë vepruar të parët tanë shumica pa

Arsimim ndoshta edhe të mjaftueshëm apo edhe fare pa arsimim, po na dalin më mendjehollë, më të ndërgjegjshëm e me përgjegjësi njerëzore, se sa këta që kanë zënë vend në Kuvend si kurvendarë…!

 

  • Pasi që, shumica prej tyre lakmiçarë për pozita e pushtet si pushta e

pushtshtetarë me tituj e grada të pa merituara si komandanta e gjenerala, Profesora, Mr e Dr. Akademyka, Politikuaj e Specialista…që përmes pozitave e pushtetit, qeverisjesë për faqe të zezë e shumë të keqe dhe keq përdorimeve nga më të ndryshmet, kanë sjellur gjendjen e rëndë në vend në të gjitha drejtimet jetësore, tue rrënuar në vazhdimsi të tashmen dhe të ardhmen e brezave dhe të atdheut me shumë halle që ja kanë ngarkuar si barrë, përmes ndarjeve dhe përçarjeve ndërshqiptare me plotë zënka e hasmëri, që janë tue u përcjellur me pasoja të rënda në të gjitha drejtimet e do t’i përcjelllin  ndodhta edhe gjenaratat në vazhdimsi.., nëse vazhdojnë me të njejtëm mendësi!

Kengë e lavde spo din me u ngi, punë të mbarë s’ po bajnë për shpi…

Kuvendet shqiptare dhe shumicën e kurvendarëve si në Kosovë dhe Shqipëri, siç po dëshmojnë të gjitha rrjedhat e deri tashme janë përcjellur me disa lloje sëmurjesh të ndërlidhur njëra me tjetrën në veçant në këto 30 vitet e fundit, e mund të lindin edhe dyshime me bazë , se janë trashguese, ngjitëse dhe të pa shërueshme për fatin e keq të shqiptarëve:

1.Lavdrimet dhe këngët që bien plotësisht në kundërshtim me të vërtetën dhe realitetin që ka qenë apo ate ekzistues tani. Një shembull nga shumë të tjerë: Kënga  ku mes tjersh këndohet:”…as s’ka fe as parti që përçanë këtë shqiptari..” është e kundërta:”  S’ka fe as parti që bashkon këtë shqiptari..”

  1. Politikuajt e partive politike të shumta, si në Shqipëri dhe në Kosovë e kudo ndër shqiptarë, me përfaqësuesit e tyre në Kuvende përjashto pakicen e ndërgjegjshme që mbivotohet, janë përçarsit më të mdhenjë ndërshqiptarë, për ta dëshmuar këtë po e shkëpusim një pjesë nga shkrimi i të nderuarit Nue Oroshi me titullin:

E mbramja me hair apo ja nien zanin ma von”

Edhe ngatrresat politike që kanë ndodhur tek ne shqiptarët gjatë shumë shekujve ishin ngatërresa që e dëmtuan deri në palcë ashtin arbnor të tokës shqiptare.

Shpeshherë këto ngatrresa politike përfunduan me vrasje në mes të grupacioneve politike shqiptare të cilat kishin orjentime të ndryshme politike…”

 

  1. Si në Shqipëri si në Kosovë secila parti politike është shërbyer dhe shërbehet me shpfje, thash e theme me të dhëna e dëshmi ekzistuese apo të sajuara për ta rrëzuar nga pushteti njëra tjetrën…e për ta ardhur vet në pushtet, për interesat e tyre që u prin lakmia për pasuri e pushtet…!

 

 

  • SI PËRFUNDIM ME DËSHMI E MBSHTETI KËTË MENDIM:

 

Shqiptarët për fatin e keq të tyre i ka përfshi sëmurja virusale shumë e stërkequr e lakmisë dhe vetlavdrimit (përjashto pakicën me trupa vetmbrojtës-imunitet), është edhe sëmurje ngjitëse dhe siç është dëshmuar deri tani e pa shërueshëm, ku me arsye lind dyshimi, se mos është edhe trashëguese..!

VIRUSI i lakmisë i shoqëruar edhe me virusët e tjerë të kësaj natyre siç janë: virusi i smirës, urrejtjes, dredhisë, pabesisë, rrenës dhe mashtrimit në bashkëveprim në kohë dhe hapësirë i japin hapësirë vetlavdrimit  me ato veti e cilësi të cilat në të vërtetë mungojnë tek shumica përjashto pakicën:

 

  1. THIRREMI E LAVDROHEMI NË BESËN SHQIPTARE ( sepse na mungon e jemi të pa besë … përjashto pakicën që se pyet në të shumtën e rasteve askush e s’mund të bëjë kurrfarë ndryshimi në këtë drejtim, përkundër dëshirës që ka….!) I kemi kënduar e i këndojmë këngë me lahut, sharki e çifteli e shkruar lavde në proz e poezi, për këte ka të dhëna e dëshmi të mjaftueshme: Sa e sa figura të rëndësidhme atdhetare u vranë tinez e pas shpinës, për interesa meskine, lakmi e terrpi, për pozitë e për pushtet, të prerë në besë të qitur në pritë dhe të vrarë në pabesi…!

 

  1. THIRREMI E LAVDOHEMI ME TRIMNIN, që se kemi pasur të bashkuar kundër armikut (por shumë trima ndaj njëri tjetrit mes veti deri në vetshkatrrim shpeshëherë për LAKMI  e ndonjëherë edhe për asgjë..!)

 

  1. THIRREMI E LAVDROHEMI NË MORAL ( sepse jemi të pa moralshëm..!)

Si dëshmi ka shumë këngë popullore por edhe lufta e fundit në Kosovë…

 

  1. HASJANËT QË MERITOJNË LAVDRATË NË NIVEL KOMBËTAR

Nëse dikush duhet vërtetë të Lavdrohet, për ate që i ka munguar në jetën e përditëshme dhe e ka plotësuar e jetësuar me punë e me djersë janë HASJANËT në nivel kombëtar. Hasi i thatë i kanë thënë në vazhdimsi edhe sot e kësaj dite, se toka për bukë u ka munguar. Për t’i plotësuar nevojat e tyre të përditëshme familjare  pra bukën e gojës siç thuhet Hasjanët janë bukëpjeksë në përgjithësi.

Hasjanët kanë qenë dhe janë bukëpjeksit më të njohur në Ballkan e më gjërë dhe kanë krijuar pasuri me Furra buke si bukëpjekës me punë e djersë dhe ndershmëri. Kanë qenë e janë mikëpritës e bukdhënës të njohur dhe prktikisht e kanë jetësuar ate që u ka munguar me punë e me djersë e jo me llafe e lavde goje si shumë të tjerë sipër përmendur… që mirren me thash e theme e politikëbërje..!

Presidentja e Zvicrës zonja Simonetta Sommaruga:”Përgjegjësia që ndjeva në këto muaj ka qenë e madhe”

VOAL.ch – Presidentja e Zvicrës zonja Simonetta Sommaruga bëri bilancin për gjashtë muajt e parë të presidencës.

Në çdo vit një nga shtatë anëtarët e Këshillit Federal marrin presidencën e Konfederatës, në vitin pararendës është nënpresident.

Epidemia e koronavirusit karakterizoi gjashtë muajt e parë të Presidentes të Konfederatës zonjës Simonetta Sommaruga.

Kombinimi i presionit të të marrë vendime për masat e duhura ka qenë një barrë të rëndë për të gjithë këshilltarët federalë.

Sipas zonjës Sommaruga rreziku për të gjetur veten në të njëjtën situatë është megjithatë i ulët.

“Përgjegjësia që unë kam ndjerë muajve tëe fundit ka qenë shumë e madhe,” tha Sommaruga mbrëmjen e djeshme në një intervistë me televizionin zvicerano-gjerman SRF me rastin e Ditës Kombëtare. “Por në kohë krize unë jam një person i qetë,” tha ajo, duke pranuar megjithatë që nuk kishte fjetur gjithmonë mirë.

Presioni ka qenë i madh për të gjithë anëtarët e qeverisë dhe ata jo gjithmonë kanë ndarë të njëjtit mendim, por asnjëherë nuk ka qenë e nevojshme të votohet, theksoi ajo. Si presidente e Konfederatës, është detyra e saj të pajtojë këndvështrime të ndryshme dhe përvojat për të gjetur një rrugë të mesme, në mënyrë që në fund të gjithë të gjejnë veten pak a shumë në vendimin e marrë.

Popullsisë së Zvicrës Sommaruga i jep vlerësimin “shkëlqyeshëm” për sjelljen dhe reagimin ndaj këshillave që u ka dhënë Këshilli Federal. Ekziston besimi ndaj Këshillit Federal, por fakti që Zvicra ka zgjedhur një terren të mesëm ka qenë gjithashtu i rëndësishëm. Masat nuk u morën shumë herët, por hap pas hapi, për këtë arsye popullsia i kuptoi vendimet dhe i respektoi ato.

Zonja Sommaruga nuk pret që nëse numri i rasteve të infektimit të rritet më tej dhe situata të kthehet  si në fillim të epidemisë. “Tani ne jemi në një pikë tjetër,” tha ajo. Me përvojat e mbledhura dhe masat e zbatuara në muajt e kaluar, rreziku i një rikthimi të plotë është i vogël, nënvizoi Sommaruga.

Presidentja e Konfederatës është e lumtur që tani merret përsëri me dosje të tjera: “çështjet e klimës i kam për zemër”, thotë ajo. Epidemia nuk duhet të pengojë punën në tema të tjera të rëndësishme për Zvicrën dhe botën. Sidoqoftë, kriza e koronavirusit është ende në plan të parë: “Ne nuk duhet të heqim dorë e të dorëzohemi por edhe më 1 gusht duhet të jemi një vend që mbetemi të bashkuar”./ATS/EB

Bisedë me Xhemile Fetajin,e nderuar nga Presidentja e Zvicrës me mirënjohjen si “Heroinë e Përditshmërisë” Nga Elida Buçpapaj

Në ceremoninë zyrtare me rastin e 729 vjetorit të Ditës Kombëtare të Zvicrës kishin një ftesë të veçantë 54 zviceranë, që përfaqësuan nga dy persona të dy gjinive 26 kantonet përfshi Zvicrën e Pestë, sikurse quhet diaspora zvicerane. Ata ishin të ftuar në kremtimet festuese me Presidenten e Konfederatës Simonetta Sommaruga-n në Rüetli, “djepin e Zvicres” kur më 1291 u lidh besa, u firmos pakti i përhershëm dhe lindi Konfederata Helvetike. (CH)

Ky vit është shumë i veçantë për shkak të koronës që kërkon respektimin e rregullave. E megjithatë, zonja Sommaruga e shfrytezoi Festën Kombëtare për të falenderuar e shprehur mirënjohjen një grupi qytetaresh që simbolikisht përfaqësonin atë komunitet që, në kushtet e lockdown-it, i shërbyen vendit duke bërë që jeta të përvijonte normalisht.

Midis atyre të cilët Presidentja e Zvicrës i quajti “Heronjtë e përditshmërisë” në kohë krize, ata të cilët nuk “e respektonin” sloganin “stay home stay safe” ishte edhe Xhemile Fetaji, një shqiptaro-zvicerane me origjinë nga Gostivari, e cila në mënyrë shembullore i shërbeu qytetarëve si shitëse në Migrosin e Steckborn, qytezë me rreth katër mijë banorë në kantonin e Thurgaut në verilindje të Zvicrës buzë Liqenit të bukur të Konstancës.

Dje kur bisedova me të, Xhemilja ishte me plot emocione.

“Kur znj.Sommaruga na tha gjatë ceremonisë nëse i kishim bërë pyetjen vetes “përse unë jam ftuar në Rütli” unë në fakt ia kisha bërë vetes këtë pyetje”, më tregoi ajo.

Xhemilja është një “heroinë” e lockdown-it, periudhës kur ne ishim të këshilluar të rrinim të mbyllur dhe të dilnim nga shtëpia vetëm pēr domosdoshmeritë tona, sikur jane blerjet e ushqimeve, shkuarja ne postë, farmaci, mjek etj.etj.

“Gjatë gjendjes lockdown” më thotë Xhemilja, “u ndryshuan krejt planet e punës. U desh që ne të punonim pa plan, sepse, sapo i vendosnim mallrat dhe ushqimet në raftet e Migrosit, ato zbrazeshin menjëherë, aq shumë bliheshin nga qytetarët.”.

E kush nuk i kujton ato ditë plot zymtësi kur njerëzit mbushnin karrocat me majë për të krijuar rezerva sa më të mëdha për familjet e tyre që nga mielli, majaja e bukës deri tek letrat higjenike që zhdukeshin nga raftet e supermerkatove sa hap e mbyll sytë, pa marrë parasysh se gjithë ditën mediat në Zvicër qetësonin popullatën duke u thënë se nuk ka asnjë arsye për alarmizëm se dyqanet do të jenë gjithmonë plot e përplot, e, megjithatë në javët e para, të qetësohej popullata dukej se ishte e pamundur.

“Kur i shihja raftet e zbrazura dhe njerëzit që mbushnin karrocat, të merrte frika, kaq e tmerrëshme dukej situata”, vazhdon të më tregojë Xhemilja. “Shefi më thirri me ndihmu 2 orë plus, por nuk dilnin as dhjetë orë për të mbushur raftet nga ku mallrat bliheshin menjëherë. Dukej qartë që njerëzit kishin frikë. Frikë kisha edhe unë. Por kujtoja njerëzit nëpër botë që vdesin për një kore buke, ndërsa ne jetojmë në Zvicër me gjithë të mirat.” “E megjithatë”, ngulmon Xhemilja për një situatë që unë e njihja shumë mirë, “dukej sikur do të niste lufta. Çuditesha, por bënim gjithçka që të plotësoheshin kërkesat e blerësve, edhe kur disa kishin dëshira speciale, kur kërkonin papaya apo letër higjenike të aromatizuar. Atë periudhë, prej ngarkesës së punës unë në shtëpi isha shumë pak e pranishme dhe bashkë me bashkëshortin jemi shumë krenarë se fëmijët tanë (kanë dy fëmijë, djale e vajzë, Emirin dhe Emirën përkatësisht 12, 15 vjeç) nē atë periudhë aq të vështirë u organizuan shumë mirë, studionin vetë dhe u treguan shumë të përgjegjshëm edhe pa ndihmën time. Sepse unë nuk kam punuar 100% por 200% se më duhej që t’iu ndihmoja kolegëve, rrija pa orar në punë, në shërbim të blerësve. Dhe fëmijëve u them gjithmonë të ndihmojnë, të japin ndihmën e tyre sa herë të kenë mundësi. ”

“Përveç kësaj”, vijon Xhemilja, “në mbrëmje kur kthehesha, kisha kontakte përmes WhatsApp-it me shumë gra shqiptare në kantonin e Thurgaut, ku u sqaroja situatën, masat mbrojtëse kundër koronës, u jepja informacion, i pyesja si i kishin hallet, si shkonin me bashkëshortët, u jepja këshilla atyre me fëmijë të vegjël. Ishte ky një angazhim ndryshe nga ai i Migrosit, por edhe këtë e bëja me shumë përkushtim.”

Xhemilja kësaj pranvere në zgjedhjet lokale ishte kandidate e PS për parlamentin në Kantonin e Thurgaut. “Ylfeten e kam shembull, por më duhet ende pune”, më thotë ajo. E ka fjalën për Ylfete Fanajn, anëtare e parlamentit të Lucernës. Ylfetja ka lindur në Prizren. Bijë emigranti. I jati ishte punëtor ndërtimi, ndërsa Ylfetja gjatë 2020/21 drejton parlamentin e kantonit të Lucernës. Arritje të paimagjinueshme për dy dekada më parë!

Më tutje, Xhemilja më tregon: “Nē mëngjes fillonte ngarkesa e punës nga e para. Kishte njerëz që dëshironin t’jua çonim mallin në shtëpi. Kishte të moshuar që më vinte shumë keq kur i shihja të mundoheshin dhe i ndihmoja e ua çoja vetë blerjet nëpër shtëpi”.

“Kētu në Steckborn më njohin të gjithë!”, më thotë Xhemilja dhe pa dashur ajo i kishte dhënë përgjigje pyetjes: “Përse kishte marrë ftesë për në Rütli”.

Të gjithë ne banorët e Zvicrës në ditët kritike të rrezikut eksponencial të përhapjes të koronës, në mungesë të plotë të maskave, sepse me Kinën ku importoheshin ishin pezulluar fluturimet, ndërsa Franca e Gjermania kishin maska vetëm për vete, nuk harron frikën, si një paranojë kolektive kur të duhej të dilje nga shtëpia për blerje, ndërsa shitësit nëpër supermerkato të dukeshin kushërinj me ET, Samaritanë të Mirë apo superheronj.

Xhemilja është njëra prej tyre. Pjesë atij komuniteti që sakrifikuan pēr interesin e përgjithshëm kombëtar. Së bashku me ushtrinë e mjekëve, infermierëve dhe ekipet ndihmëse nëpër spitale.

Presidentja e Zvicrës në fjalën e saj gjatë ceremonisë midis të tjerave tha se “2020 ka qenë viti i koronavirusit, shpresoj se 2020 të jetë edhe viti i solidaritetit”, duke e nënvizuar këtë tipar të Konfederatës. Jo më kot motoja kombëtare e Konfederatës Helvetike është: “Unus pro omnibus, omnes pro uno” –
«Einer für alle, alle für einen» – “Një për të gjithë, të gjithë për një”.

Biseda jonë u përmbyll duke më treguar për ceremonë e kremtimeve në Rütli. Nuk kanë kaluar as 24 orë nga takimi me Presidenten e Konfederatës, por Xhemilja është plot emocion: “Dje”, më thotë ajo, “ishte një ditë shumë speciale për mua. Nuk fjeta fare natën e 31 korrikut kur u zbardh 1 Gushti. Ceremonia ishte organizuar në mënyrë të përsosur. Nuk quhet kot Zvicër. Moderatorja ma shqiptoi emrin shumë bukur. E falenderova. Zonja Sommaruga na takoi. I dhurova disa produkte të kantonit tonë. Bëmë edhe foto. Isha me fat sepse në Thurgau, kantonin ku jetoj, ka patur shumë njerëz që janë angazhuar kështu sikur unë. Zonja Sommaruga na falenderoi ne. Unë do të falenderoja Zonjën Sommaruga dhe Zvicrën, për shtetin demokratik që kemi.”

 

 

 

Dyzetvjetori i masakrës së Bolonjës kujtohet edhe në Tiçino

VOAL – Qeveria italiane dhe njerëzit e saj, në ditën e dyzetëvjetorit të masakrës në Bolonjë, dëshirojnë të mbajnë gjallë kujtimin e fakteve, por mbi të gjitha të dhmbshurisë, për të mos harruar 200 të plagosurit dhe 85 personat që, më 2 gusht 1980, panë jetët e tyre të rrënuara.

Në Itali ka shumë dëshmi dhe nisma kushtuar sulmit. “Lost & found 1980-2020. Memorie private dhe kolektive 40 vjet më vonë” është një traditë e artit publik për sulmin e 2 gushtit që përshkon rrugët dhe sheshet me veprat e artistëve të rinj, të gjithë të lindur pas vitit 1980, dhe i cili synon të realizojë një murale në çdo krahinë të Emilia-Romagnas për të “folur me gjeneratat e reja”. Në fakt, tri murale janë inauguruar në Bolonjë, Parma dhe Reggio Emilia përkatësisht nga artistët Collettivo FX, Alessandro Canu dhe PsikoPlanet.

Edhe bota e muzikës në Emiliano do të performojë të Shtunën në një maratonë live për të mos harruar. Në mesin e artistëve të ndryshëm, shquhen muzikanti Luciano Ligabue dhe këngëtarja Cristina d’Avena.

Por çfarë ndodhi atë të shtunë dyzet vjet më parë? Më 2 gusht 1980, në orën 10:25 të mëngjesit, një valixhe plot TNT shpërtheu në dhomën e pritjes në klasin e dytë në stacionin e Bolonjës. Fuqia e bombës rrëzoi krahun perëndimor të ndërtesës dhe goditi trenin e parë në Adria Express 13534 Ancona-Basel. Sulmi më i madh terrorist në Itali pas Luftës së Dytë Botërore ndodhi atë të Shtunë në Gusht.

Kërkimi i së vërtetës është ende në vazhdim. Tre ekzekutuesit materialë: Valerio Fioravanti, Francesca Mambro dhe Luigi Ciavardini, ish militantët e Forcave të Armatosura Revolucionare (Nar), u dënuan përfundimisht.

Pas dyzet vjetësh nga masakra, prokurori i përgjithshëm i Bolonjës zbuloi se nxitësit ishin katër masonë: Liçio Gelli dhe krahu i tij i djathtë Umberto Ortolani, ekzekutivi i lartë i Ministrisë së Brendshme Federico Umberto D’Amato dhe gazetari dhe ish-senatori i MSI Mario Tedeschi . Të gjithë të vdekur. Të katër ishin pjesë e shtëpizës Masonike P2, e cila më pas u shpall nga Komisioni Parlamentar një organizatë e vërtetë kriminale.

Një katastrofë që pas dyzet vitesh mbahet mend edhe në Ticino. Këngëtari Martin Avena, me emrin Martix, ishte vetëm një fëmijë kur i pa ato imazhe në televizion në 2 gusht 1980. Nga pamjet që ai kujton edhe sot: “Ishte zbulimi im në fëmijëri i një bote të papërkryer dhe të dhunshme”, na thotë ai. Singli i tij i ri autobiografik “Le Rose” kujton pikërisht atë moment, pasi sugjerojnë tekstet e këngës: “Dielli që shkëlqente edhe në Bolonjë, më 2 gusht, në ajrin e dëshiruar për vaknca, ora në mur shënonte 10:25 e paraditës. Atëherë një zhurmë e shoi atë diell, duke lënë një të ftohtë që vazhdon, nëse mendoj për ata njerëz pyes veten, “po ku ke qenë?”/rsi/eb

Martin Ackermann paralajmëron: “Tendenca e infeksioneve të reja në Zvicër është pothuajse eksponenciale”


VOAL – Numri i pjesëmarrësve në ngjarje publike duhet të jetë i kufizuar, në Zvicër, në maksimum 100 persona: thotë kreu i ri i grupit të punës Covid-19 të Konfederatës, Martin Ackermann, i cili në një intervistë të botuar sot, të Dielën, në SonntagsZeitung theksoi se infeksionet e reja të konfirmuara SARS-CoV-2 ndjekin një kurbë që i afrohet rritjes eksponenciale. Dje (e shtunë) ishin 180, pas dy ditësh rresht në të cilin 200 ishin tejkaluar.

Rritja eksponenciale duhet të shmanget absolutisht, nënvizoi Ackermann, përndryshe kufizimet drastike dhe të shtrenjta të reja mbi liritë individuale dhe ekonomia po afrohen. Një zbutje e mëtejshme, siç është ecja përpara për ngjarje madhore, janë të paimagjinueshme për Ackermann.

Ajo që e bën situatën të komplikuar, shpjegoi të dielën eksperti i mikrobiologjisë në Universitetin Politeknik të Zyrihut, është fakti që pavarësisht se virusi është në gojën e të gjithëve, shumë njerëz nuk njohin drejtpërdrejt dikë që është infektuar. Sa më “relativisht i ulët” të mbahet numri i rasteve, aq më shumë njerëz tundohen të zvogëlojnë masat e tyre parandaluese: sipas Ackermann, autoritetet duhet të komunikojnë më intensivisht dhe të sqarojnë se virusi është ende në qarkullim.

Disa rajone së shpejti mund të arrijnë kufirin e tyre në aftësinë e kërkimit të kontaktit. Nëse kjo ndodh, do të duheshin kufizime të mëtejshme të përgjithshme. Megjithatë, deri tani, strategjia e kontrollit me përcjelljen e kontakteve ende funksionon, thotë specialisti. ATS/eb

Për të kremtuar 1 Gushtin, Alpet Zvicerane u ndriçuan mbrëmë pa përdorur fishkezjarret

VOAL – Fishekzjarret tradicionale të 1 gushtit nuk mund të përdoreshin për shkak të pandemisë.

Për këtë arsye, Zhak Morard, një organizator i ngjarjeve nga Montreux, mendoi të ndriçonte malet Valais për të ofruar një shfaqje alternative, por jo më pak emocionuese: mbi 100 kilogramë magnez krijuan një dritë qelibari që ishte e dukshme deri në 20 kilometra largësi.


Reuters/eb

(Video) Presidentja e Zvicrës Simonetta Sommaruga me rastin e Ditës Kombëtare nderon shqiptaro-zviceranen Xhemile Fetaji me mirënjohjen “Heroinë e përditshmërisë”

Voal.ch – Këtë vit 1 Gushti Festa Kombëtare e Zvicrës u kremtua në mënyrë të veçantë.

E megjithatë, nën rregullat që dikton situata pandemike e koronavirusit, u festua nëpër familje, rrethe shoqërore e komunat në të 26 kantonet.

Po ashtu Presence Swisse hapi një faqe online për diasporën zvicerane nëpër botë.

Fishkzjarret shkëlqyen qiellin helvetik prej natës të 31 korrikut deri pas mesnatën e 2 gushtit.

Presidentja e Zvicrës Simonetta Sommaruga për ta kremtuar këtë ditë me kaq rëndësi kombëtare zgjodhi një mënyrë shumë të veçantë.

Në Rütli, në vendin që quhet “djepi i Zvicrës” buzë Liqenit të Lucernës, atje ku çdo vit kremtohet festa zyrtarisht, për të patur të pranishme gjithë Konfederatën, zonja Sommaruga kishte ftuar për çdo kanton nga një grua dhe burrë që ishin dalluar për kontributin e tyre gjatë pandemisë. Po ashtu ishin të ftuar edhe 2 përfaqësues të “Zvicrës të Pestë”, sikur quhet diaspora zvicerane. Gjithësej 54 përfaqësues, të cilëve  zonja Sommaruga u ndau mirënjohjet për kontributin e tyre të çmuar në përballimin e krizës, duke i quajtur ata “Heronjtë e Përditshmërisë”.

Në fjalën e saj zonja Presidente nënvizoi faktin se “forca e Konfederatës është solidariteti”. Ajo përmendi me nderim ndihmën e qytetarëve të Zvicrës në mbështetje të më të dobtëve dhe të moshuarve  me qëllim përballimin e situatës të jashtëzakonshme, që jeta e vendit në kushte aspak normale të vijonte normalisht, duke filluar nga supermerkatot, farmacitë, mjetet e transportit publik, por jo vetëm. Në ato momente të vështira u dëshmua solidariteti zviceran i qytetarëve për të ndihmuar të moshuarit, duke u bërë blerje dhe u ardhur në ndihmë atyre që kishin vështirësi ekonomike.

“Sot dua të them faleminderit. Faleminderit atyre që bënë blerje për të moshuarit në lagjet e tyre, atyre që i shërbyen vendit tonë pavarësisht virusit, stafit në spitale, stafit të shitjeve, punonjësve të hekurudhave, drejtuesve të kamionëve, fshatarëve, punëtorëve në vendet e ndërtimit dhe stafit në shtëpitë e të moshuarve “: këto ishin fjalët e Simonetta Sommaruga në kremtimet zyrtare për 1 gusht. “2020 ishte viti i koronavirusit, tha ajo, “por shpresoj që të quhet edhe viti i solidaritetit”.

Ceremonia po për shkak të situatës korona zgjati vetëm 90 minuta dhe prania ishte shumë e kufizuar, gjithësej ishin 150 të pranishëm.

Midis të nderuarve ishte edhe shqiptaro-zvicerania Xhemile Fetaji, me origjinë nga Gostivari, e cila mori direkt nga Presidentja e Zvicrës mirënjohjen bashkë me nga një fidan molle, që do të mbjellen në kantonet ku jetojnë.

Xhemile Fetaji është dalluar për kontributin e saj shembullor gjatë pandemisë si shitëse në Migros. Xhemilja ka punuar në mënyrë të jashtëzakonshme gjatë periudhës të lockdown.  Xhemilja është shumë aktive në jetën sociale. Këtë vit kandidoi për parlamentare në zgjedhjet lokale të kantonit të saj.

Për voal.ch Xhemile Fetaji tha: “Dje ishte një ditë shumë speciale për mua. Nuk fjeta hiç natën e 31 korrikut kur u zbardh 1 Gushti. Aktiviteti kishte një organizim të përsosur. Nuk quhet kot Zvicër. Kur filloi ceremonia më prekën shumë fjalët e Presidentes, zonjës Sommaruga, kur na u drejtua dhe tha :” Ju me siguri e keni pyetur veten pse pikërisht unë jam e ftuar këtu!” Edhe unë kur më erdhi ftesa për Rütli i kisha bërë vetes të njëjtën pyetje: Përse unë. Sepse në Thurgau, kantonin ku jetoj unë, ka patur shumë njerëz që janë angazhuar kështu sikur unë. Zonja Sommaruga na falenderoi ne, 54 përfaqësuesave nga e gjithë Zvicra. Unë do të falenderoja Zonjën Sommaruga dhe Zvicrën, për shtetin demokratik që kemi.”

Voal.ch e uron për këtë nderim duke i uruar suksese të tjera./Elida Buçpapaj

 

 

Xhemile Fetaji, kandidate e SP për këshilltare kantonale në Thurgau në partin SP shpreson të fitojë Nga Hava Kurti Krasniqi

Presidentja Sommaruga përshëndet ata që, përballë krizës së pandemisë, e mbajtën Zvicrën në rrugën e progresit

VOAL – Në përshëndetjen me rastin e festën kombëtare, Presidentja e Konfederatës Zvicerane Simonetta Sommaruga u drejtohet atyre që, gjatë krizës, e mbajtën Zvicrën në rrugën e progresit:

“Sot dua të them faleminderit. Faleminderit atyre që bënë pazar për të moshuarit në lagje, faleminderit atyre që e mbajtën vendin tonë në rrugën e progresit pavarësisht virusit, stafit në spitale, stafit të shitjeve, punonjësve të hekurudhave, drejtuesve të kamionëve, fshatarëve, punëtorëve në vendet e ndërtimit dhe stafit në shtëpitë për të moshuarit “: këto janë fjalët e Simonetta Sommaruga në përshëndetjen zyrtare për 1 gusht. Presidentja e Konfederatës kujtoi letrat e mbështetjes por edhe kritikat, falënderimet dhe kërkesat për ndihmë të marra nga Qeveria javët e fundit. Ajo përmendi një fermer malor që dhuroi një pjesë të pensionit për më nevojtarët: “më tregoi se Zvicra punon, është e fortë dhe e bashkuar”, tha shefja e Departamentit të Mjedisit, Transportit, Energjisë dhe komunikimit.

Solidariteti i treguar nga popullata e ka inkurajuar atë gjatë këtyre muajve, tha Presidenjta në një intervistë të transmetuar të premten në mbrëmje. Numri i infeksioneve po bëhet përsëri shqetësues, pranoi ajo, por është e vërtetë që sot ne dimë më mirë si të sillemi dhe të reagojmë, dhe kjo vlen si për autoritetet federale ashtu edhe për ato kantonale dhe për qytetarët.

Përveç fjalimit radioteleviziv, Sommaruga ka edhe dy veprimtari të tjera në rendin e ditës për ditën e shtunë: ceremonia 90-minutëshe me një audiencë të kufizuar në 150 persona, por që transmetohej live në internet nga livadhi i Grütli, për të nderuar 54 burra dhe gra të të gjitha moshave nga 26 kantone dhe nga “Zvicra e pestë” që u përkushtuan ndaj të tjerëve gjatë krizës, dhe më pas ajo në mbrëmje në Lozanë.


Pesë nga shtatë anëtarët e Ekzekutivit kishin njoftuar angazhime zyrtare me rastin e Ditës Kombëtare. Ignazio Cassis ishte në Ticino tashmë të Premten, në Tenero, ndërsa Alain Berset të Shtunën në manastirin antik të Augustinians të Monte Carasso. Guy Parmelin pritet në ora 7.00 në Cavaione, një fshat i Brusio në Valposchiavo, fshati i fundit që u bashkua me Konfederatën në 1874. Karin Keller-Sutter më në fund ndërhyri në Schaffhausen. Në fjalën e saj ajo vlerësoi pajtueshmërinë dhe aftësinë e Zvicrës në menaxhimin e krizës së koronavirus. Popullsia e kantoneve të tjera, kujtoi ajo, tregoi solidaritet edhe kur Ticino dhe Romandie ishin më të prekurit nga COVID-19. rsi/eb

Zvicra kremton 1 Gushtin, Ditën Kombëtare

Flamuri                                                              Stema

 

Zvicra (gjermanisht Schweiz; frëngjisht Suisse; italisht Svizzera; romançe Svizra), zyrtarisht Konfederata Zvicerane (gjer. Schweizerische Eidgenossenschaft: frëngj. Confédération suisse; ital. Confederazione Svizzera; rom. Confederaziun svizra) është një shtet pa dalje në det në Evropën Qendrore. Ajo kufizohet në veri me Gjermaninë, në lindje me Austrinë dhe Lihtenshtajnin, në jug me Italinë dhe në perëndim me Francën. Zvicra është e ndarë gjeografikisht midis Alpeve, Pllajës Zvicerane dhe Xhurës, që përfshin një sipërfaqe prej 41 285 km2. Ndërsa Alpet zënë pjesën më të madhe të territorit, popullsia zvicerane prej rreth 8 milionë banorësh është e përqendruar kryesisht në Pllajë, ku ndodhen qytetet më të mëdha. Midis tyre janë dy qendrat globale dhe ekonomike, Zyrihu dhe Gjeneva.

Konfederata Zvicerane është krijuar më 1 gusht 1291, që festohet çdo vit si Dita Kombëtare e Zvicrës. Vendi ka një histori të gjatë të neutralitetit ndaj luftrave. Zvicra nuk ka qenë në gjendje lufte ndërkombëtarisht që nga viti 1815 dhe nuk iu bashkua Kombeve të Bashkuara deri në vitin 2002. Megjithatë ajo ndjek një politikë të jashtme aktive dhe është e përfshirë shpesh në proceset për vendosjet e paqes nëpër botë. Zvicra është vendlindja e Kryqit të Kuq, dhe në të kanë selitë organizata të shumta ndërkombëtare, përfshirë edhe zyrën e dytë më të madhe të OKB-së. Në nivelin evropian, Zvicra është një anëtar themelues i Shoqatës Europiane të Tregtisë së Lirë dhe është pjesë e zonës Shengen, edhe pse nuk është anëtare e Bashkimit Europian dhe Zonës Ekonomike Europiane.

Zvicra ndodhet në kryqëzimin e Europës gjermanike dhe romane dhe përbëhet nga katër rajone kryesore gjuhësore dhe kulturore: gjermane, franceze, italiane dhe romanshe. Prandaj zviceranët, edhe pse mbizotërojnë gjermanisht-folësit, nuk formojnë një komb në kuptimin e një etnie të përbashkët apo gjuhës. Ndjenja e fortë e Zvicrës e identitetit dhe komunitetit është krijuar mbi një sfond të përbashkët historik, vlera të përbashkëta të tilla si, federalizmi dhe demokracia e drejtpërdrejtë dhe simbolizmi alpin.

Zvicra renditet lart në disa parametra të performancës kombëtare, duke përfshirë transparencën e qeverisë, liritë civile, konkurrencën ekonomike dhe zhvillimin njerëzor. Ajo ka pasurinë nominale për të rritur më të lartë në botë (pronësinë financiare dhe jo-financiare) sipas Crédit Suisse dhe është e teta për PBB për frymë në listën e FMN-së. Qytetarët zviceranë kanë jetëgjatësinë e dytë më të lartë në botë. Zyrihu dhe Gjeneva renditen ndër qytetet me cilësi më të lartë të jetës në botë.

 

 

Etimologjia

Emri Switzer (shqip: Zvicër) vjen nga dialekti gjerman alemanik Schwiizer, në origjinë një banor i Schwyz-it dhe territori i lidhur me të, një nga kantonet Waldstätten që formuan bërthamën e Konfederatës së Vjetër Zvicerane. Emri rrjedh si një eksonym, i aplikuar për trupat e Konfederatës. Zviceranët filluan ta përshtatin emrin për veten e tyre pas Luftës Svabiane të vitit 1499, e përdorur së bashku me termin për “Konfedratën”, Eidgenossen (fjalë për fjalë: shokë të betuar), e përdorur që nga shekulli i 14-të.

Emri latin Confoederatio Helvetica u neologjizua dhe u fut gradualisht pas formimit të shtetit federal në 1848, duke u paraqitur në monedha që prej 1879, i gdhendur në Pallatin Federal në 1902 dhe pas 1948 u përdorur në vulën zyrtare. Ky rrjedh nga emri i Helvetive, një fis gal që jetonte në pllajën zvicerane para epokës romake. Helvetia shfaqet si një personifikim kombëtar i Konfederatës Zvicerane në shekullin e 17, me një dramë të vitit 1672 nga Johann Caspar Weissenbach.

Historia

Lashtësia

Zviceranët nuk janë një popull etnik apo një popull me një fe, gjuhë apo diçka të ngjashme që është karakteristike për kombet, por zviceranët janë një popull që si element të përbashkët kanë rregullimin politik në favor të tri shumicave. Zvicra është një konfederatë kantonesh disa prej të cilëve kanë histori 700-vjeçare.

Në vitin 58 p. e. s. fisi keltik i helvetikëve u sundua nga Jul Çezari në pjesën qendrore dhe perëndimore të Zvicrës dhe iu bashkangjit Perandorisë Romake, në vitin 15 p. e. s. u përhap perandoria edhe në pjesët lindore dhe alpine të fisit të retëve. Pas ikjes së romakëve në fillim të shekullit V, Zvicra mund të ndahej në katër rajone:

pjesët anësore jugore alpine, që nga viti 568 i përkisnin hapësirës lombarde;
hapësira rete (identike me ipeshkvinë e Churit);
rajoni i pllajës nga liqeni i Bodenit deri në rrethin e lumit Aare si pjesë e Dukatit së Alemanisë;
pjesa perëndimore që i perkiste Mbretërisë së Burgundit.

Mesjeta

Në vitin 497 u sundua Alemania, në vitin 534 Burgundi, në vitin 539 Retia dhe në vitet 773/774 Lombardia nga Mbretëria Franke.

Dukati i Schwabenit u bë në shekujt XII/XIII në Perandorinë e Shenjtë Romake nga dinastia e Stauferve (1138 deri 1250) e rrëndësishme. Kështu në mesjetë, Zvicra i përkiste një kohë të gjatë kësaj perandorie. Por pushteti i perandorit nuk ndiheje fortë në këtë pjesë të perandorisë dhe kështu mund të formohejn vende të mëdha dhe të vegjël që mund të quheshin autonome.

Dhe kështu këto vënde, më saktë përfaqësuesit e tre kantoneve të Uri, Schwyz, Unterwalden, në vitin 1291 nënshkruan konfederatën, kështu që këto tre njësi administrative janë themelet e Zvicrës.

Në betejën në Morgarten në 15 nëntor të vitit 1315, Zvicra mundi armatën e Habsburgut dhe siguroi pavarësinë si Konfederata Zvicerane. Habsburgët i humbën deri në shekullin XV posedimet e tyre në Zvicër.

Në vitin 1353, tre kantonëve të para iu bashkangjitën kantoni i Glarusit dhe Zugit dhe qytetet shtete Lucerni, Zyrihu dhe Berna duke formuar “Tetë Vendet e Vjetra”. Dhe më vonë në vitin 1481, Frajburgu dhe Solloturni u bënë pjesë të konfederatës. Me anëtarësimin e Shafhauzenit, Baselit dhe Appenzellit u riemërua Konfederata në “Trembëdhjetë Vendet e Vjetra”.

Flamuri aktual i Zvicrës në mesjetë qe në përdorim afërsisht që nga viti 1500. Dhe poashtu në atë kohë banorët të asaj konfederate u quajtën për herë të parë Zvicerian – një emër që fillimisht u përdor vetëm për banuesit të Schwyzit në Zvicrën qendrore.

Reformimi dhe zgjerimi i shtetit

Reformimi protestant në shekullin XVI e ndau Zvicrën në aspektion fetar. Një pjesë e kantonëve me udhëheqjen e Zyrihut dhe me priftin e tij Huldrych Zwingli e kryej përtëritjen kishe, ndërsa kantonet në qendër të Zvicrës mbetën katolike.

Poashtu në atë shekull Kantoni Bern e sundoi vendin në brigjet e liqenit të Gjenevës. Por ky qe zgjerimi i fundit i madh i Zvicrës. Deri në vitin 1798, kufijtë e vendit nuk ndryshuan shumë.

Pas Luftës Tridhjetëvjeçare dhe Paqes Vestfale në vitin 1648, Zvicra mund të shkëputej përfundimisht dhe faktikisht nga Perandoria e Shenjtë Romake e Kombit Gjerman dhe u bë konfederatë e pavarur brenda botës shtetërore të Evropës.

Në vitin 1712 e fitojnë luftën protestantët kundër katolikëve dhe epërsia e kantonëve katolike mori fund përnjëherë.

Në shekullin XIX Zvicra është një nga vendet evropiane që përjeton zhvillimin industrial në ekonominë e saj dhe bëhet një nga shtetet më të industrializuara në kontinent. Absolutizmi epërson në shoqërinë zviceriane në atë kohë. Nga Gjeneva, Neuchâtel-i, Baseli dhe Zyrihu vijnë idetë të Iluminizmit.

Republika Helvetike dhe Kushtetuta Federale Zvicerane

Nga viti 1798 deri 1814 Zvicra është e zënë nga francezët në krye me Napoleon Bonaparte, që e prishi konfederatën e vjetër dhe e shpalli Republikën Helvetike. Por e cila nuk mbijetoi gjatë dhe pas humbjes së Napoleonit në luftën e tij kundër despotizmit evropian u shkatërrua përfundimisht. Pas 1814 Zvicra pushtohet njësoj si para 1798: despotizmi dhe absolutizmi i disa fisëve e përcaktoi politikën e brendshme.

Nga viti 1815 deri 1830 Zvicra zhvillohet ekonomikisht shumë shpejt, por kufijtë, doganat dhe monedhat e kantonëve i pengojnë shtetit shumë në zhvillimin e tij. Poashtu në vitin 1815 në Kongresin e Vjenës, Zvicrës i njohet “neutraliteti i përjetshëm”.

Në vitin 1847, luftohen kantonet katolike dhe liberale njëra-tjetrën për mosmarrveshjen e tyre në aspektin e pushtetit dhe sistemit politik. Liberalët kërkojnë një shtet me kushtetutë demokratike, por katolikët nuk e ndryshojnë mendimin e tyre dhe kërkojnë mbajtjen e sistemit e vjetër despotist. Fitoren e marrin liberalët dhe në vitin 1848 Kushtetuta Federale Zvicerane ngrihet në këmbë. Lufta si pasojë ka 130 persona të vdekur dhe 400 të plagosur. Është një nga luftat më të mëdha të Zvicrës. Zvicra për herë të parë është shtet federal me një demokraci përfaqësuese. Shteti i ri përbëhet nga 25 kantone dhe tre gjysmë-kantone dhe. Në vitin 1874, kushtetuta bën një revizion totale: e drejta e referendumit dhe elemente nga demokracia direkte hynë në fuqi. Në vitin 1891, i shtohet kushtetutës poashtu e drejta e iniciativës.

Në luftërat botërore Zvicra nuk merr pjesë, por organizata e Kryqit të Kuq (ide zviceriane) i ndihmon të plagosurit të luftës dhe e bën Zvicrën anëtare të luftës vetëm në aspektin human.

Gjeografia

Zvicra është e vendosur në sistemin e maleve të larta të alpeve. Shpesh në literaturën gjeografike përmendet si shtet alpin. Zvicra për një kohë të gjatë ka qenë e izoluar, larg rrugëve kryesore dhe bënte kufirin natyror ndërmjet shteteve të Evropës Qendrore dhe atyre të detit Mesdhe. Pozita ndërmjetësuese ka imponuar nevojën e një lidhjeje më të mirë me shtete fqinje. Parakushtet e mira të luginave të tërthorta dhe të qafave malore kanë qenë elemente të rëndësishme të vendosjes së një rrjeti të rrugëve përmes së cilave Zvicra hapet ndaj shteteve të zhvilluara të Evropës. Roli tranzit i saj shprehet në gjysmën e dytë të shekullit XIX, në kohën kur kushtet teknike të komunikacionit ndërrohen në saje të revolucionit industrial. Rrugët bashkëkohore e bëjnë Zvicrën prej një shteti të izoluar dhe të varfër të jetë nyje e shumë rrugëve që lidhin Evropën Mesdhetare me atë Atlantike dhe Evropën e Mesme.

Pozita qendrore e Zvicrës, e vendosur në rrugët e rëndësishme ndërkombëtare, periudha e gjatë e neutralitetit të saj, peizazhet e natyrës së Alpeve, luginat e thella të lumenjve, zona e përshtatshme e pllajës e kanë bërë që ajo të jetë atraktive dhe shumë tërheqëse në suaza botërore. Nuk është e rastësishme vendosja e shumë organizatave ndërkombëtare pikërisht në Zvicër. Organizata Ndërkombëtare E Kryqit të Kuq në Lozanë, Unioni Botërorë i Postave në Bernë, Organizata Botërore e Shëndetësisë dhe e Punës në Gjenevë, bankat ndërkombëtare në Basel etj. janë vetëm disa nga funksionet që ajo kryen në suaza botërore.

Gjeografia e Zvicrës përfshin një larmi të madhe peizazhes dhe klimash në një zonë të kufizuar prej 41,285 kilometra katrorë, e cila shtrihet në të gjithë anën veriore dhe jugore të alpeve. Popullsia është rreth 8.1 milionë, gjë e cila rezulton në një dendësi popullsie mesatare rreth 195 njerëz për kilometër katror. Pjesa malore jugore e vendit është shumë më pak e populluar se gjysma veriore. Zvicra përmban tri zona kryesore topografike: alpet në jug, mesfushën qëndrore dhe malet Jura në veri. Alpet janë male të cilat shtrihen përgjatë pjesës jug-qëndrore të vendit, që përbën rreth 60% të sipërfaqes totale të vendit. Ndër luginat e larta të alpeve zvicerane gjenden shumë akullnaja, që arrijnë një sipërfaqe prej 1063 kilometra katrorë. Nga këto burojnë burimet e disa lumenjve të mëdhenj, të tilla si Rhein, Aare, Reuss, Inn, Ticino dhe Rhone, të cilat rrjedhin në katër drejtimet kryesore në të gjithë Evropën. Rrjeti hidrografik përfshin disa nga liqenet më të mëdha të ujërave të ëmbla në Evropën Perëndimore, ndër të cilat janë të përfshira liqeni i Gjenevës, liqeni i Bodenit dhe Liqeni Magjore. Zvicra ka më shumë se 1500 liqene, dhe përmban 6% të Evropës në ujë të freskët. Liqenet dhe akullnajat mbulojnë rreth 6% e territorit kombëtar.

Demografia

Numri i popullsisë së tashme është 8.1 milionë banorë nga të cilët 24% janë të huaj. Një pjesë e madhe të “të huajve” e përbëjnë edhe shqiptarët. Jeta mesetare e njeriut është 84.7 vjet për femra dhe 80.3 vjet për meshkuj (viti 2011). Gjuhët zyrtare janë gjermanishtja, frëngjishtja, italishtja dhe gjuha romançe. Katolikët e përbëjnë 38.2% të popullsisë, protestantët 26.9% dhe 21.4% janë jo-fetarë (viti 2012).

Politika

Sipas legjendës Zvicr është krijuar më 1 gusht 1291. Për këtë shkak 1 gushti është ditë kombëtare (dita e pavarësisë) e Zvicrës.

Në politikën e jashtme Zvicra ndjekë rrugën e politikës neutrale dhe për këtë merret edhe si shtet “neutral”. Në Kongresin e Vjenës më 1815, i garantohet neutraliteti i përhershëm. Është anëtare e Organizatës së Kombeve të Bashkuara (OKB), Këshillit Evropian, EFTA-së, WTO-së, por jo edhe anëtare e Bashkësisë së Evropës (BE).

Inicialet e shtetit janë: “CH”, që nënkuptojnë shkronjat e para të emrit latinisht Confœderatio Helvetica.

Njësitë territoriale

Konfederata zvicerane përbëhet nga 20 kantone dhe 6 gjysmë-kantone:

*Këto kantone njihen si gjysmë-kantone dhe përfaqësohen vetëm me një këshilltar (jo dy këshilltarë) në Këshillin e Shteteve Zvicerane.

Kantonet kanë një status të përhershëm kushtetues dhe në krahasim me situatën në vendet e tjera, një shkallë të lartë pavarësie. Sipas Kushtetutës Federative, të gjitha 26 kantonet janë të barabartë në status. Secili kanton ka Kushtetutën e tij dhe parlamentin, qeverinë dhe gjykatat e tij. Megjithatë, ekzistojnë dallime të konsiderueshme midis kantoneve të veçanta, veçanërisht në aspektin e popullsisë dhe zonës gjeografike. Popullsitë e tyre ndryshojnë midis 15.000 (Appenzell Innerrhoden) dhe 1.253.500 (Zyrih), dhe sipërfaqet e tyre midis 37 km² (Basel-Stadt) dhe 7.105 km² (Graubünden). Kantonet përfshijnë një total prej 2485 komunat. Brenda Zvicrës ka dy enklava: Büsingen që i takon Gjermanisë, Campione d’Italia që i takon Italisë.
Ekonomia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Zvicra ballafaqohet me shumë probleme, në radhë të parë me mungesën e lëndëve të para për industri, me kushte jo të favorshme natyrore në të cilin relievi malor përfshin 2/3 e sipërfaqes së shtetit me klimë të ashpër dhe me dendësi të vogël të popullsisë, sidomos në kompleksin malor të Alpeve. Edhe pse Zvicra ka kushte të kufizuara të zhvillimit ekonomik, ajo për të ardhurat nacionale të përgjithshme për kokë të banorit, me 44.350 dollarë, është pas Luksemburgut në vendin e dytë në botë. Është befasuese fakti se si ka arritur një zhvillim të tillë në një ambient jo aq të volitshëm. Pa dyshim, faktorët shoqërorë janë ata më esencialë të cilët kanë ndikuar në transformimin e rrethit gjeografik. Nëpërmjet kuadrit kualifikues të punëtorëve Zvicra ka mundur të zhvilloi industrinë precize që nuk ka pretendime të mëdha në lëndët e para. Me ndërtimin e rrugëve, tuneleve, urave, hoteleve, vendet për pushime rekreacion, çdo pjesë e saj, pa marrë parasysh lartësinë, mund të vizitohet.

Turizmi dhe roli transit i saj janë dy shtylla të rëndësishme të ekonomisë. Intensifikimi i ka gjetur mbështetje në potencialin energjetik të shfrytëzuar prej lumenjve. Mirëpo, për një zhvillim kontinuel të ekonomisë pa dyshim ka influencuar statusi i saj neutral prej vitit 1815. E kursyer prej shkatërrimeve të dy luftërave botërore, papasur për pasojë fuqinë tërheqëse të kapitalit të jashtëm, i cili ka kërkuar siguri në investimet e veta.

Bazën ekonomike e bën industria e cila karakterizohet për konceptimin e kapitalit sipas degëve. Kështu, në industrinë e aluminit është monopoli Alusisse, në industrinë e makinave – Orlikon, në industrinë ë orëve – Longine dhe Omega, etj. Vlera e prodhimtarisë industriale është dyfishuar në periudhën e fundit, sidomos zhvillim më intensiv kanë shënuar industria kimike, e makinerisë, e orëve dhe elektronika. (Wikipedia)