VOAL

VOAL

Pandeli Majko bën luftë klasash si trafikant i votës, duke e trajtuar komunitetin e votuesve të PS si klientin e tij Nga Elida Buçpapaj

March 26, 2021

Komentet

 PS dhe PD, dy bijat e  Partisë Komuniste zbatuan në perfeksion Projektin “KATOVICA” – Nga Skënder Sadri KAPITI

 

 

 Duke marrë shkas nga Protestat patriotike të studentëve të cilët protestojnë prej 5 muajsh kundër politikës së vjetër të këtij tranzicioni traumatik, antipublik, korruptiv, hajdutërie  dhe të eksodit, ku me të drejtë studentët akuzojnë sot se politika e tranzicionit është zbatimi i Projektit “ KATOVICA”.  Unë këtë projekt dhe politikën pas komuniste   e kam quajtur si politikë e një demkracie popullmashtruese dhe që e kam denocuar qysh shumë kohë më parë, që në vitin 1997  si politikë e Projektit “KATOVICA”,

PO E DERGOJ PËR BOTIM KËTË SHKRIM TIMIN   TË VITIT 2015.

Durrës, 11. 11. 2015: Demokracia , apo më saktë paskomunizmi pseudodemokratik  , se vetëm demokraci në Shqipëri nuk ka, është një kapitalizëm grabitqar i politikës së grabitjes, anëkandit dhe shitjes së pasurive të shqiptarëve dhe të shtetit shqiptar, një kapitalizëm politik i pa interesuar për zhvillimin ekonomik, për mirëqenien sociale dhe aspak edhe për investimet dhe integrimin e Shqipërisë; kapitalizëm monopol politik që madje edhe provokon e spekullon me imazhin dhe krenarinë kombëtare; kapitalizëm politik që ka monopol autoritetin, pushtetin dhe drejtësinë duke i blerë dhe ato, dhe prandaj shqiptarët vetëm sa largohen nga Shqipëria.

Kapializëm politik që do të thotë se politika është në Shqipëri korrupsioni, pushteti dhe biznesi të pasfidueshëm nga demokracia, ligji e drejtësia. Fakti që pas vitit 1990 e në vazhdimësi deri më sot në Shqipëri nuk u ndëshkuan krimet e komunizmit, nuk u krye dekomunistifikimi i vëndit dhe pastrimi e dekriminalizimi i politikës, nuk u kompensuan desidenca antikomuniste, ish-të persekutuarit dhe ish-pronarët për padrejtësitë e së shkuarës së ish regjimit dhe nuk u integruan ata politikisht, kjo do të thotë se tranzicioni 25 vjeçar është një sistem hibrid demokratiko-komunist apo me sakt një komunizëm bastard. Faji për këtë është edhe i vetë këtyre të fundit, pra i desidencës antikomuniste që nuk diti dhe nuk qe e aftë të organizohet, por u përça dhe u manipulua nga politika, e cila luajti dhe u tall me kartën e desidencës antikomuniste. DESDENCA ANTIMUNITE  u josh dhe u mashtrua nga politika dhe politikanët shspiunë të komunizmit dhe ishkomunstët e konvertuar në demkratë, u kënaq  me disa përfitime të vogla, u kënaqën me një përmirësim të vogël të gjëndjes së tyre, po që më shumë u tradhëtuan interesat e saj edhe nga drejtuesit e atyre polishoqatave të quajtura antikomuniste që e penguan desidencën antikomuniste që të krijonte partinë e vet të mirëfilltë politike, të djathtën e vërtetë shqiptare.

 

Pra në Shqipëri fisnikëria e persekutuar nacional-demokratike nuk është e organizuar ende si parti politike dhe për pasojë as e integruar politikisht në strukturat politiko-shtetërore të Shtetit shqiptar. Ajo, pas vitit 1990 vetëm sa u lirua nga burgjet dhe nga kampet e internimeve dhe sot pas 25 vitesh endet poshtë e lart me dëshmi penaliteti dhe me letrat e ishpronave të tyre nëpër zyrat e nëpërkëmbjes së Shtetit shqiptar , nëpër Gjykatën e Strazburgut dhe shumica prej tyre azilojnë nëpër vëndet e BE duke kërkuar strehim politik dhe ekonomik edhe sot në vitin 2015.

Në Shqipëri komunizmi nuk u shëmb nga ndonjë Revolucion apo Lëvizje Demokratike , po më shumë komunizmi u vetëshëmb, pasi hëngri dhe heronjt e “revolucionit”, regjimi u izolua nga populli i cili përfundoi në armik si pasojë e luftës së klasave, regjim që falimentoi politikisht dhe ekonomikisht, pra regjimi komunist vetëra ose u vetëshëmb sepse konsumoi vetveten. Regjimi komunist më shumë çuditi se si ra, se sa, se si erdhi.

Por pas rënies së tij përsëri triumfatorë ishte komunizmi sepse pushteti u ndërrua dhe kaloi nga duart e komunistëve në ato të ishkomunistëve të konvertuar në demokratë.

 

Komunizmi vetëra si regjim në dukje, po nuk ka rënë dhe nuk është çrrënjosur nga tabani e trualli shqiptar ku i ka shtrirë rrënjët dhe që vegjëtoi filizat e tij: bijë, bija ,nipa e mbesa, trashëgimtarë ideologjikë dhe biologjikë të diktatures dhe të ateizmit komunist që e kanë mbërthyer shtetin dhe sistemin e “ri” në këto 25 vite tranzicioni.

Komunizmi ekstremist u shndërrua në komunizëm kapitalist; ishkomunistët më të devotshëm të regjimit dhe agjentët e ishsigurimit dhe pasuesit e trashëgimtarët e tyre kanë kapur e mbërthyer , pronësuar dhe privatizuar ekonominë, politikën, qeverisjet, administratën, drejtësinë, pasuritë, financat, diplomacinë, mediat, institucionet e pavarura shtetërore, shoqatat e të gjitha llojeve me emërtesa politike, kulturore, artistike, ambjentaliste, feministe, OJQ etj.; pra tërë shoqërinë civile; kanë në pronësi shumicën dërrmuese të mediave: gazetat e televizonet; shkollat, universitetet etj.

Po ta vërejmë me vëmendje ecurinë e këtij tranzicioni postkomunist në Shqipëri do të konstatojmë se në mënyrën dhe realitetin e realizimit të tij nga politika në përgjithësi deri tani në vitin 2015 konstatojmë shëmbullin me të mirë të zbatimit të planit të Katovicës parashtruar nga M.Gorbaçov në vitin 1986, që udhëzonte që të krijohen parti të majta, të qëndrës e të djathta po në këto parti të jenë komunistët në krye.

 

A nuk është e vërtetë kjo ku tërë spektri politik shqiptar pothuajse pati liderë komunistë ku më shëmbullorja është PD e cila në krye të saj pati deri me 23 qershor 2013 një ishkomunist të thekur, e që u bë dhe kryeministër dhe më parë dhe president i shtetit shqiptar. Berisha ishte vetë shëmbulli më i mirë si pasues e zgjatim i enverizmit në demokraci.

Tjetër, “Katovica” udhëzonte që partia që do të marrë pushtetin do të shajë me themel e çati komunizmin me qëllim që të fitojmë simpati te Perëndimi dhe te desidenca antikomuniste, dhe na intereson karta morale e tyre e do t’u afrojmë punë të parëndësishme por kurrë nuk do t’u lëmë atyre pushtetin.

Askush jo vetëm në Shqipëri po as në tërë ishkampin komunist, asnjë parti politike që e ka dominuar tranzicionin nuk e ka kryer e zbatuar në perfeksion edhe këtë direktivë se sa patite politike në Shqipëri, pasi dhe madje edhe pas 25 vitesh po me këtë kartë pretendonte akoma për të mashtruar desidencën antikomuniste dhe popullin me sharje e akuza ndaj të shkuarës komuniste e duke mos kursyer me lloj-lloj shpifjesh e intrigash ndaj dhe kundërshtarit politik me terma të dalë boje si bllokmenë, bij të etërve etj., e duke mos kursyer fjalë nga më ordinere ndaj të gjallëve po dhe të vdekurve që kemi dëgjuar nga goja e mësuar e këtyre ishkomunistëve dje kundër perëndimit e demokracisë, po që na u bënë antikomunistë demokratë pas rënies së tij.

Dhe këto buçima të tyre antikomuniste i’u servirën popullit e veçanërisht të persekutuarve, fisnikërisë dhe desidencës antikomuniste si reforma dhe si “hakmarrje”kundër komunizmit për të fshehur trashëgiminë më të paskrupullt si shërbëtorë të regjimit dhe të mashtrimit të desidencës antikomuniste për tu marrë atyre votën , për tu grabitur pronat dhe për t’i mos integruar ata politikisht e për t’i mbajtur ata larg pushtetit..

Partia që do të marrë pushtetin porosiste Gorbaçovi në Katovicë do të bëjë propagandë kundër komunizmit me disa ndëshkime të vogla të nomenklaturës komuniste dhe në ekonomi, kapitalistë dhe pronarë të ardhshëm të jenë njerëzit tanë.

Besoj se nuk ka nevojë për koment , se ky projekt më së miri është realizuar në Shqipëri sidomos nga PD që e ka dominuar politikisht tranzicionin E DERITANISHËM NË VITIN 2015, pasi askush dhe asgjë askujt nuk i hyri gjë në këmbë prej ishfunksionarëve më të lartë e më të zellshëm të komunizmit përveçse ndonjë gjyqi qesharak e ndonjë ndëshkimi të vogël siç ishte ai për kafe i bashkëshortes së ishdiktatorit, madje PD në pushtet de fakto u bë mburoja e nomenklaturës së kuqe sepse kanë qenë vetë shërbëtorë, ishspiunë e komunistët më servilë të diktaturës e ku kryetari i PD-së, Berisha ka qenë mik besnik i fëmijëve të diktatorit, privilegj që nuk e kishin as anëtarët e Byrosë Politike të PPSH-së.

Ajo që vërehet pos të tjerash është shtirja e politikes për ndjesi e dhimbje ndaj të persekutuarve politikë, e jo vetem ndaj tyre, po edhe për të tjerët, po që nuk ishte gjë tjeter veçse ndjesi e dhimbje sipërfaqësore e mashtrim për të fshehur urrejtjen dhe neglizhencën kriminale të tij që vjen si pasojë se vete PD dhe PS dhe gjithpolitika e pushtetit te tranzicionit kane pasur përvojën dhe trashëgiminë komuniste të pandjesisë, urrejtjes shoqërore dhe kënaqjes me vuajtjet e fatkeqësitë dhe varfërinë e të tjerëve; një politikë që ka montuar e shëmbëllyer e lënë si trashëgimi një sistem autokratik të moderuar ku si kryeligj të pashkruar ka vjedhjen, mashtrimin, korrupsionin e krimin (elektoral, ekonomik, politik, të drogës, të trafiqeve, ordiner etj.); pra një regjim e sistem neokomunist mizantrop(që urren shoqërinë) pasi mashtron, përgojon, shan, kritikon, akuzon pa argument dhe i bën etiketimin e gjykimin kujdo që guxon të kundërshtojë e që nuk shërben e nuk lobon për të dhe nuk është dakord me dëshirimin e tij, ekzaltimin, gënjeshtrën e pranimin e realitetit fals të tij.

Si pasojë e ketij tranzicioni, Shtetin shqiptar e ka pllakosur padrejtësia neokomuniste mbuluar me petkun e demokracisë; e kësaj demokracie komuniste: e lirisë dhe të së drejtës që ata të djeshmit dhe këta të sotmit trashëgimtarë të tyre, të këtij pluralizmi dhe të kësaj demokracie që përzgjedhin në politikë dhe në çdo sferë sociale këtë sërë njerëzish që e kanë degraduar në këtë gjëndje ekonominë, individin, shoqërinë dhe shtetin shqiptar. Ky është tranzicioni i kapitalizmit politik grabitqar, i kapitalizmit të pandjesisë sociale dhe i korrupsionit që të kujton kapitalizmin e egër, të hershëm, paramodern: kapitalizëm politik i monopolit të ligjit, të drejtësisë, të korrupsionit, të manipulimit dhe spekulimit , pronësimit e privatizimit abuziv e me vjedhje të pasurive të shqiptareve dhe të shtetit shqiptar; kapitalizëm që e ka polarizuar tejskajshëm shoqërinë: në një pakicë të pasurish që e kanë blerë dhe drejtësinë dhe në një shumicë absolute të varfërish që nga mospasja e mundësisë për të realizuar prosperitetin, lumturinë dhe minimalisht as mbijetesën marrin rrugën e eksodit edhe sot”.

Shënim:Edhe pas vitit 2015, kohë kur unë e shkrova këtë shkrim , kjo periudhë vetëm sa e përkeqësoi akoma më shumë gjëndjen në Shqipëri,kur aktualisht kemi në qeverisje një regjim të egër antihuman,antiliri, autokrartik dhe kleptokratik, korruptiv të pashëmbullt në Europë, si pasojë e të cilit Shqipëria, trojet dhe pasuritë e saj janë nxjerrë në anëkand,dhe kur Shqipëia dhe shteti shqiptar janë  etiketuar si narkoshtet dhe kanabistan nga ndërkomëtarët; kur SOVRANITETI KOMBËTAR SOT ËSHTË  KËRCËNUAR NGA REGJIMI I KORRUPSIONIT, HAJDUTËRISË, ANTILIGJIT E ANTISHTETIT; KUR SHQIPËRIA VAZHDON TË BOSHATISET DHE PËRDITË PO BOSHATISET NGA LARGIMI I I RINISË PREJ ATDHEUT TË TYRE.

MURI I BERLINIT RA, POR MURET POLITIKE DHE IDEOLOGJIKE MIDIS SHQIPTARËVE VAZHDOJNË TË QËNDROJNË- Nga Frank Shkreli

Më 9 nëntor 1989, bota dëshmoi një nga ngjarjet më të rëndësishme të historisë bashkëkohore: rënien e Murit të Berlinit. Pas 28 vjetësh ndarje, ky mur, simbol i diktaturës komuniste, i shtypjes së lirive njerëzore dhe i ndarjes së Evropës në dy kampe ideologjike, u shemb nën peshën e vullnetit të njerëzve për liri dhe bashkim. Me atë rast nuk ra vetëm një mur betony, por ra një simbol i padrejtësisë historike, i izolimit dhe i një sistemi që kishte ndarë familje, shoqëri dhe kombe. Rënia e tij shënoi fillimin e një epoke të re për Evropën dhe dëshmoi se asnjë diktaturë dhe asnjë ndarje e imponuar nuk është e përjetshme.
Por, ndërsa Evropa përkujton këtë ngjarje historike, shqiptarët kanë arsye të bëjnë një reflektim të veçantë: Muri i Berlinit ra, por sa mure të tjera vazhdojnë të qëndrojnë mes shqiptarëve?  Për shqiptarët, ashtu si edhe për kombe të tjera në Evropë, fundi i Luftës së Ftohtë dhe rënia e komunizmit në Evropë hapën një kapitull të ri historik. Shqipëria doli nga izolimi i gjatë komunist — Kosova vazhdoi rrugën e saj drejt lirisë dhe pavarësisë, ndërsa shqiptarët në trojet e tyre në Maqedoninë e Veriut, Mal të Zi, Luginën e Preshevës dhe viset e tjera fituan mundësi të reja për të kërkuar e mbrojtur të drejtat e tyre kombëtare.  Pavarësia e Kosovës më 2008 ishte një nga arritjet më të mëdha të historisë moderne shqiptare. Ajo ndryshoi realitetin politik të rajonit dhe krijoi mundësi të reja për një bashkëpunim më të ngushtë ndërmjet shqiptarëve.  Megjithatë, sot, më shumë se tri dekada pas shembjes së Murit të Berlinit, duhet pranuar se shumë prej shpresave të asaj kohe ende nuk janë realizuar ndër shqiptarët.  Po, shqiptarët kanë fituar liri politike dhe kanë krijuar institucione shtetërore, por nuk kanë arritur të kapërcejnë shumë prej ndarjeve që vazhdojnë t’i pengojnë. Disa prej tyre janë trashëgimi e historisë, ndërsa të tjera janë prodhim i politikës së ditës, i interesave partiake dhe i mungesës së një vizioni afatgjatë kombëtar.
 
Muret më të vështira për t’u shembur nuk janë gjithmonë ato që ndajnë territoret, por ato që ngrihen në mendjet e njerëzve dhe në ndërgjegjen politike të një shoqërie. Një nga këto mure është ndarja politike dhe partiake. Në Shqipëri dhe Kosovë, por edhe në hapësirat e tjera shqiptare, rivalitetet politike shpesh janë shndërruar në pengesë për bashkëpunimin. Interesat partiake dhe ambiciet personale të politikanëve individual kanë zënë jo rrallë vendin e interesave të përbashkëta. Kundërshtari politik trajtohet si armik, ndërsa kompromisi, aq i domosdoshëm në një demokraci funksionale, shihet si dobësi. Nuk kërkohet që shqiptarët të kenë të njëjtat bindje politike apo të mendojnë njësoj për çdo çështje. Demokracia jeton nga pluralizmi dhe dallimet. Por kërkohet që, përtej këtyre dallimeve, të ekzistojë një platformë e përbashkët për çështjet themelore kombëtare.   Shqipëria dhe Kosova, si dy shtete të pavarura, kanë një përgjegjësi të veçantë historike. Marrëdhëniet ndërmjet tyre nuk duhet të varen nga raportet personale të udhëheqësve apo nga përkatësia e tyre partiake. Ato duhet të mbështeten në interesa strategjike, bashkëpunim institucional dhe një vizion të përbashkët për të ardhmen.   Nuk është e pranueshme që dallimet ndërmjet qeverive të Tiranës dhe Prishtinës të pengojnë projekte të rëndësishme ekonomike, kulturore, arsimore dhe diplomatike. Dy shtetet mund të kenë politika të ndryshme në shumë fusha, por nuk duhet të kenë qëndrime të ndryshme për rëndësinë e bashkëpunimit kombëtar.
Një tjetër mur që ende nuk është shembur është ai i ndarjeve ideologjike dhe i interpretimit të historisë shqiptare të shekullit të kaluar, dominuar nga regimi komunist sllavo-aziatik.  Edhe pas kaq shumë vitesh nga përmbysja e komunizmit, shoqëria shqiptare nuk ka arritur të bëjë një rivlerësim të plotë dhe objektiv të trashëgimisë së saj historike e kulturore.  Figura të shquara të kombit vazhdojnë të mbeten peng i paragjykimeve dhe dënimeve ideologjike dhe përjashtimi të një regjimi që kërkoi të kontrollonte jo vetëm të tashmen, por edhe të kaluarën e shqiptarëve.  At Gjergj Fishta, Ernest Koliqi, Martin Camaj, Arshi Pipa dhe shumë e shumë figura të tjera të kulturës kombëtare meritojnë të vlerësohen mbi bazën e veprës dhe kontributit të tyre, dhe jo sipas gjykimeve politike të një kohe që i përjashtoi nga kujtesa zyrtare.  Një shoqëri që nuk ka guximin të pajtohet me historinë e vet, nuk mund të ndërtojë një të ardhme të shëndoshë. Historia nuk duhet të jetë pronë e partive politike dhe as instrument për të ndarë shqiptarët. Ajo është pasuri e përbashkët kombëtare.
Por ndarjet, për fat të keq, nuk përfundojnë këtu. Shqiptarët në  Maqedoninë e Veriut, Mal të Zi, Luginën e Preshevës dhe viset e tjera shqiptare nuk duhet të mbeten jashtë vëmendjes së politikës kombëtare të Tiranës dhe Prishtinës zyrtare. Të drejtat e tyre gjuhësore, kulturore, arsimore dhe politike duhet të jenë pjesë e një angazhimi të vazhdueshëm të Shqipërisë dhe Kosovës. Nuk mund të pretendohet se ka një vizion kombëtar kur një pjesë e shqiptarëve vazhdojnë të përballen me vështirësi për të realizuar të drejtat e tyre themelore, kulturore, gjuhësore dhe të identitetit të tyre kombëtar.  Në këtë kontekst, nuk mund të lihet jashtë as diaspora shqiptare. Ajo qëndroi pranë çështjes kombëtare në momentet më të vështira, veçanërisht gjatë përpjekjeve për lirinë dhe pavarësinë e Kosovës dhe shembjen e komunizmit. Kontributi i saj politik, diplomatik, financiar dhe kulturor është pjesë e historisë modern shqiptare.  Por diaspora nuk duhet të kujtohet vetëm në raste ceremoniale apo gjatë fushatave zgjedhore. Ajo duhet të trajtohet si një potencial i rëndësishëm kombëtar dhe të përfshihet në mënyrë serioze në strategjitë e zhvillimit, diplomacisë, arsimit dhe kulturës.
Rënia e Murit të Berlinit na kujton se ndryshimet historike kërkojnë guxim, vendosmëri dhe vullnet qytetar. Por na kujton edhe se liria, pasi fitohet, duhet të mbrohet dhe të përdoret me përgjegjësi.  Shqiptarët kanë bërë hapa të rëndësishëm historikë!  Kanë kapërcyer diktaturën, kanë fituar pavarësinë e Kosovës dhe kanë krijuar mundësi të reja për zhvillimin e tyre politik e kombëtar. Këto arritje nuk duhen nënvlerësuar. Por ato nuk janë arsye për vetëkënaqësi.  Shqiptarët sot kanë nevojë për institucione vërtetë demokratike, për bashkëpunim ndërmjet Shqipërisë dhe Kosovës, për mbështetje të shqiptarëve në rajon, për një diasporë të përfshirë në jetën kombëtare dhe për një histori të çliruar nga paragjykimet ideologjike.  Bashkimi kombëtar nuk fillon dhe nuk përfundon me kufijtë shtetërorë. Ai fillon me vetëdijen për përkatësinë e përbashkët, me respektin ndaj historisë, me solidaritetin dhe me përgjegjësinë për njëri-tjetrin.  Nuk është fjala për të mohuar realitetet shtetërore dhe politike në të cilat jetojnë shqiptarët, por për të ndërtuar një hapësirë të përbashkët kombëtare, ku gjuha, kultura, historia, arsimi dhe interesat e përbashkëta të mos bëhen peng i politikës së ditës.
Muri i Berlinit u shemb më 9 nëntor 1989. Ishte një fitore e lirisë mbi diktaturën, e vullnetit njerëzor mbi ndarjen dhe një fitore e shpresës mbi frikën.  Por, për shqiptarët, përvjetori i kësaj ngjarjeje duhet të jetë edhe një moment vetëkritike. Nuk mjafton  që në këtë ditë të përkujtojmë muret që kanë shembur të tjerët, nëse nuk kemi guximin të shohim muret që vazhdojmë t’i mbajmë mes nesh. Evropa e shembi Murin e Berlinit për të kapërcyer ndarjen e saj historike. Shqiptarët duhet të shembin muret politike, ideologjike dhe mendore që vazhdojnë të pengojnë bashkëpunimin dhe unitetin e tyre kombëtar, që nga shembja e komunizmit zyrtar në Evropë.  Historia u dha mundësinë shqiptarëve. Tani përgjegjësia është e tyre.  Dhe kjo përgjegjësi nuk mund të shtyhet, pafundësisht.  Shqiptarët kanë nevojë për një Pakt Kombëtar — jo për interesat e politikanëve të këtyre 35-viteve tranzicion të pafund — por për një marrveshje historike me njëri tjetrin.
Frank Shkreli

Deklarata skandaloze e një akademiku- Nga Prof. dr. ESHREF YMERI

 

Sapo ndoqa deklaratën e akademikut në fjalë para Blendi Fevziut, të cilën e shprehu fare prerazi, madje pa u ulur në tryezën e Klanit, se shqipja, demek, na e paska zanafillën në vitin 1500. Kurse Blendi Fevziu, si sahanlëpirës shembullor i Ramës, hapi sytë i çuditur, sikur të ishte ndonjë analfabet hesapi. Të njëjtën deklaratë e ka pasë përsëritur sa e sa herë nëpër studiot televizive edhe profesori Xhevat Lloshi. Madje, Instituti i Albanologjisë pranë Akademisë së Shkencave,  ca vite më parë, ka pasë botuar dhe hedhur në qarkullim librin e Anila Omarit, me titull “Marrëdhëniet gjuhësore shqiptaro-serbe”, në të cilin, për marrëzinë e saj, ka deklaruar se 93% e leksikut të shqipes na qenka i huazuar. Këto marrëzira nuk i ngre as dheu, as qielli. Por shqiptarët me vetëdije të lartë kombëtare nuk kanë ç’presin nga një akademi shkencash me orientim antikombëtar lidhur me lashtësinë e kombit shqiptar dhe të gjuhës së tij. Po si t’ua bëjmë disa dijetarëve perëndimorë, të cilë kanë shkruar ndryshe nga sa deklaron akademiku Valter Memisha, profesori Xhevat Lloshi dhe plot të tjerë. Ata dijetarë janë të shumtë, por këtu do të mjaftohem vetëm me citimin e dy prej tyre.

Filologu dhe  albanologu i shquar Lui Benloeu (Louis Benlæ (1818-1900), profesor i Universitetit të Dizhonit, ja çfarë shkruan për gjuhën shqipe:

“Në fillim të punës sime mendoja të trajtoja thjesht një çështje gjuhësore dhe etnografike; dhe veç kur shoh se po prekja një çështje të gjallë, madje gjithë regëtimë, një çështje kombi. Dhe ç’komb! Më i vjetri i kontinentit tonë me atë të baskëve… Në një seri konferencash që u organizuan në fillim të verës së vitit 1878, munda t’i parashtroj këto konkluzione në Akademinë e Mbishkrimeve dhe të Letrave të Bukura. U përpoqa t’i mbështes e t’i shpjegoj me ndihmën e shqipes të disa emrave të përveçëm pellazgjikë (emra perëndish, vendesh, malesh etj.) dhe të disa dokeve të çuditshme të shqiptarëve…” (Citohet sipas: Fotaq Andrea. “Pena të arta franceze për shqiptarët”. Grand Prind. Tiranë 2007, f. 332, 333-334).

I dyti është shkrimtari Moris Dryon (Maurice Druon – 1918-2009), anëtar i Akademisë franceze prej vitit 1967 dhe Sekretar i saj në periudhën mes viteve 1985-1999. Përballë mashtruesve dhe mitologëve grekë, si edhe në kundërshtim me politikën armiqësore europiane ndaj etnisë shqiptare, ai shkruan:

“Albanians belong to people older than its history, and the grandparents of Albanians took part in the War of  Troy, led by Achilles (… on one side) and Hector (on the other)” –  “Shqiptarët u përkasin popujve më të vjetër se vetë historia dhe gjyshërit e shqiptarëve merrnin pjesë në luftën e Trojës, të udhëhequr nga Akili (…në njërën anë) dhe Hektori (në anën tjetër)” (Citohet sipas: “What others say about the Albanians? Maurico Druon”. Facebook. 20 shtator 2016).

Ky personalitet i kulturës franceze i jep një leksion të mirë shpifografisë dhe mitologjisë greke për ata të ashtuquajturit grekë të lashtë.

Akademiku Valter Memisha dhe profesori Xhevat Lloshi duhet të ngrihen dhe “të hedhin poshtë” edhe Enciklopedinë e madhe greke, në të cilën shkruhet:

“Stërgjyshët e shqiptarëve të sotëm, pellazgët, në periudhat parahistorike, kanë jetuar në pjesën më të madhe të botës që njihej atëherë, duke zhvilluar një qytetërim shumë të rëndësishëm e duke ngritur vepra me vlerë të tejzakontë”  (vëll. 19, f. 873).

Intelektuali i shquar, Prof.dr. Alban Kraja, reagoi menjëherë në një videomesazh pas deklaratës së akademikut Valter Memisha. Videomesazhi titullohet “Tradhti e turpshme”.

Akademia e Shkencave është shndërruar me kohë në një fraksion të politikës antikombëtare të partisë socialiste, e cila, duke pasur në krye Ramën, një tradhtar të betuar të kombit shqiptar, pati komanduar në udhëheqje të asaj akademie një politikan të dështuar, si Skënder Gjinushi, një zero me xhufkë në lëmin  e lashtësisë së gjuhës shqipe.

Florida, 10 Nëntor 2026

Sa shumë PS kemi brenda PD…. Nga Adriatik Riza Dosti

Sa shume PS kemi brenda PD….

Ndaj nuk po mundemi dot t’i rrezojme as Ramen e as pushtetin e tij kriminal.

Ndaj dhe demokratet jane teper te zhgenjyer, te lodhur e mosbesues.

Ne kemi ne PD nje Rame te llojit tjeter, por pengmarres Partie njejte si ai.

Ne kemi ne PD… Tao, Ulsi, Brace, Maznik, Tom Dosh, Pelesh etj sa te duash… ani pse quhen Noka, Bardhi, Gjekmarkaj, Balliu , Eno, Ivi, Belo , Bylykbashi etj etj

Ne nuk na duhen ” demokrate ” extremiste e militante me çeshtje te hapura penale, mashtrues ordinere e njerez qe fshihen pas PD e pas “dashurise” per ty, o Doktor, vetem e vetem per t’i shpetuar drejtesise.

Nuk na duhen ne PD ata qe thyen e sabotuan rrevolten e kuksianeve ne rrugen e Kombit duke i bere nje sherbim te madh Rames.

Nuk na duhen ne PD as ai Blushi i Metes e as ai Mehdiu i Gerdecit, por as edhe ata e ato qe kane nderruar nga 5 e 6 Parti deri me sot… nese vertet duam ta rrezojme Ramen.

Ne kemi fatkeqesisht ne PD militante te semura extremisht shpirt – menderisht qe per Liderin e Partine as ju plas by..a fare per Shqiperine.

Ne kemi ne PD tone plot Zegjinera, Sara Mile, Belinda, Elisa, Olta… ani pse quhen Albana, Eda, Jozefina, Floriana, Ina etj etj .

Ne kemi ne kryesine e PD e ne krye te degeve te saj plot shqiptare te mire e demokrate te ndershem, sikurse fatkeqesisht edhe plot te tjere edhe me te keqinj, me te poshter, me te demshem e me te rrezikshem se patronazhistet e falangat kriminale te Rames qe po e mbajne peng PD e demokracine dhe po shkaterrojne endrren e çdo demokrati.

Lexoji komentet e pergjigjet qe u jep gazetareve ajo zonja ( Eda Grimci ) qe ke ne krah ne kete foto z.Berisha… lexoji e pastaj demokrateve te vertete thuaju te verteten e asaj qe ata duan te dijne… pse s’ po e rrezojme e pse s’ po e permbysim dot Ramen.

E pra as banditet e Rames nuk kane guxuar t’i fyejne demokratet e ndershem e veçmas gazetaret, sidomos ata te cilet per vite me radhe jane perleshur me shtetin e qeverine kriminale te Edvinit…

E pra, per fatin e keq, veçmas te demokrateve te Deges 9 z.Berisha nuk gjen kerkundi qofte edhe nga llumi e injoranca e kontigjentit te Rames… dike tjeter, aq me shume femer, qe te guxoje te perdore kete lloj gjuhe publike rrugaçerore duke adresuar fyerje te renda ndaj gazetareve.

Aq me ndyre akoma kur zonja juaj me burrin doganier te Edi Rames, merr persiper edhe kurajon e çmendur sa t’u çoje atyre edhe mesazhe idiote kercenuese… ke te fala nga burri im (???)

E imagjinon tani, z. Berisha, se cila eshte gjuha qe kjo Sara Milja blu qe ti ke ne krah, mund te komunikoje me demokratin e thjeshte, me qytetarin e zakonshem e me shqiptarin te cilit Rama i ka ardhur ne maje te hundes.

Ne PD nuk kemi me e kurren e kurres nevoje z.Berisha per nje Evi Kokalari nr.2 si kjo Grimci qe ti mban ne krah e ne kryesi, sepse thjesht s’ na duhet me llum por na duhet dinjitet.

S’ kemi me e kurren e kurres nevoje per Zeqo – Sara, Bela – Elisa e Olta e as per Kumbaro e Manastirliu ani pse me emra e mbiemra te tjere.

Te kam njohur per burre z.Berisha… ndaj qendroji premtimit te madh qe ju bere ca kohe me pare demokrateve teksa publikisht ju the: te pastrojme se pari shtepine tone, sepse qe nga aty fillon demokracia.

Sakte… dhe se luan Topi… bujrum beje… madje me rrenje e me themel.

Ndryshe genjejme veten e presim te na genjeni edhe ju… e ndryshe Ramen e banden e tij kriminale ne pushtet aty i ke jete e mot… ok.

A.R.D

MITINGU I POEZISË NË GJAKOVË PARA SHUARJES!- Nga JUSUF BUXHOVI

-Sot kur do të duhej të mbahej Mitingu i 62-të, nuk kurrëfarë shenjash nga organizatorët, që emblema e identitetit tonë kulturor-lerar të vazhdojë!

 

Në paraditën e dhjetë nëntorit të vitit 1964, në Parkut e Qytetit në Gjakovës, para nxënësve të shkollave të mesme të qytetit dhe qytetarëve të shumtë, një grup i shkrimtarëve të rinj nga klubi i sapoformuar letrar “Gjon Nikollë Kazazi”,nën drejtimin e poetit të njohur Din Mehmeti dhe në praninë e poetit Enver Gjerqeku, hapën Mitingun e parë të Poezisë.

Ishte ky fillimi i një manifestimi letrar i komunikimit me dashamirët e letërsisë në një formë të hapur. Si i tillë, me kyçjen në bashkëorganizim të Shoqatës së Shkrimtarëve të Kosovës dhe të Bashkësisë së Kulturës, mori mbikëqyrjen institucionale-shtetërore. Kjo u pasqyrua kur mitingu kaloi nën patronatin e Fadil Hoxhës, asokohe anëtar i Kryesisë së RSFJ-së dhe të KQ të LKJ-së, i pranishëm në mbrëmjet qendrore të mitingut me kreun më të lartë politik dhe kulturor të Kosovës. Tretmani i tillë i Mitingut, bëri që pas tri vitesh të kthehet në një manifestim që tubonte poetë dhe shkrimtarë të njohur nga të gjitha viset e ish Jugosllavisë. Pak më vonë, me pjesmarrjën e shkrimtarëve të njohur botërorë, edhe fitues të çmimit Nobel, Mitingu mori edhe karakter ndërkombëtar. Me kalimin e kohës, krahas aktiviteve në në hapësirat e pallatit të kulturës “Asim Vokshi”, ato u shtrinë edhe me orët letrare nëpër shkollat fillore të qytetit dhe përreth si dhe me orën letare në Junik.

Festa e poezisë, siç quhej Mitingu i Gjakovës, vazhdoi edhe pas rrënimit të autonomisë së Kosovës në mars të vitit 1989, kur Serbia filloi të qëllojë të gjitha shtyllat e identietit tonë institucional dhe kulturor.

Edhe asokohe, Mitingu i Poezisë ruajti karakterin e tij kulturor. Kësaj i ndihmoi fakti se dr. Ibrahim Rugova ishte Kryetar i Shoqatës së Shkrimtarëve të Kosovës dhe njëherësh president i Kosovës. Kështu, nën përkujdesjen e vazhdueshme të dr. Rugovës manifestim u mbajt edhe në rrethanat e pushtimit dhe të represionit më të egër serb. Madje, nga viti 1991, Mitingu i Poezisë në Gjakovë, fiton edhe karakrerin kombëtar, meqë për herë të parë morën pjesë shkrimtarë nga Shqipëria (Besnik Mustafaj dhe Xhevahir Spahiu), rrugë kjo që do të vazhdojë me përfshirjen në rrezën e Mitingut edhe të Tropojës dhe pjesëve të tjera të Malësisë së Gjakovës.

Mitingu vazhdoi edhe pas çlirimit të Kosovës, por më kohë u vërejt një tërheqje e institucioneve qendrore nga organizimi dhe financimi i veprimtarisë së manifestimit. Kjo ndikoi, që Mitingu, viteve të fundit të zbehet deri në atë masë, saqë edhe mbajtja e mitingut të gjendet buzë shuarjes, siç ndodhi këtë vit me anashkalimin e tij, me çka ëmblema e fundit e identitetit tonë kulturor-letrar, akulturimit tonë, në rrethanat e shtetit, do t’ia jepte edhe një argument më tepër!

(Në foto, disa nga pjesëmarrësit e Mitingut të Parë të Poezisë në Gjakovë më 10.11.1964: Din Mehmeti, Enver Gjerqeku, Jusuf Buxhovi, Ali Olloni, Nexhmedin Soba, Hasan Hasani, H. Hagjosaj, N. Vula, Bujar Rexha, Mazllom Saneja, Bajram Rama …)

NDARJET ADMINISTRATIVE QË RREZIKOJNË COPËTIMIN E HAPËSIRËS ETNIKE SHQIPTARE NË MAL TË ZI – Nga XHELADIN ZENELI

Dihet tashmë se si trevat shqiptare në Mal të Zi mbeten jashtë trungut etnik shqiptar me vendimet famëkeqe të Kongresit të Berlinit në vitin 1878 dhe me ate të Konferencës së Ambasadorëve ne Londër në vitin 1913.
Që nga ajo kohë,dhe pas aneksimit të tyre, trevat shqiptare kanë vazhduar të  parcijalizohen, nga regjimet e ndyshme, brenda Malit të Zi.Për dekada, shqiptarët janë përballur me ndarje administrative që kanë ndikuar në dobësimin e lidhjeve të natyrshme midis vendbanimeve të tyre.
Sipas të dhënave zyrtare të regjistrimit të vitit 2023, shqiptarët përbëjnë 4.97% të popullsisë së Malit të Zi në nivel shteti, ndërsa Ulqini dhe Tuzi  mbeten dy qendrat kryesore të popullsisë shqiptare. Përveç këtyre dy komunave shqiptarët janë prezent dhe kanë rrënjë historike gjithashtu edhe në Komunën e Tivarit (Kraja), Plavës, Gucis  dhe ate të  Rozhajës.
Shqiptarët në Mal të Zi janë përballur dhe vazhdojnë të përballen me emigrimin, boshatisjen e vendbanimeve dhe dobësimin gradual të përdorimit të gjuhës si dhe asimilim kombëtar në disa zona ku ata gravitojnë si etni autoktone.Kur këtyre proceseve u shtohet edhe fragmentimi administrativ, atëherë pasojat mund të jenë edhe më të thella.
Çështja e organizimit territorial  lidhet drejtpërdrejt me mënyrën se si ruhet ose dobësohet kompaktësia demografike, territoriale dhe kulturore e shqiptarëve në trojet e tyre historike.Sepse kufijtë administrativë nuk janë thjesht vija në hartë. Ata përcaktojnë qendrat politike, ekonomike dhe institucionale me të cilat lidhen vendbanimet. Për një popullatë numerikisht të vogël, si shqiptarët në Mal të Zi, mënyra se si organizohet territori mund të ketë pasoja afatgjata.Prandaj për shqiptarët  duhet të jetë me e rëndësishme nëse një vendbanim shqiptar lidhet administrativisht me një komunë ku shqiptarët janë shumicë se sa me një komunë ku shqiptarët përbëjnë pakicë. Shembulli më i mirë i kësaj është treva e Krajës për të cilën do të bëhet fjalë më gjërë, më poshtë.
Pasojat e ndarjeve administrative të trojeve shqiptare në Mal të Zi ngrisin shqetësime serioze për ruajtjen e identitetit kombëtar, gjuhësor dhe kulturor të shqiptarëve. Bashkëngjitja e vendbanimeve me shumicë shqiptare në komunat e dominuara nga popullsia sllave  ka ndikuar në shkëputjen e lidhjeve të tyre territoriale, politike dhe institucionale me qendrat shqiptare.Kjo krijon  kushte për asimilim gradual dhe çkombëtarizim, duke e vështirësuar përfaqësimin politik, zhvillimin institucional dhe ruajtjen e identitetit kombëtar të shqiptarëve .

Ndryshimet territoriale dhe administrative që ndikuan në copëtimin e kompaktsisë etnike shqiptare

Viti 1957 shënon një kthesë të rëndësishme në organizimin territorial të Republikës Popullore të Malit të Zi, në kuadër të Jugosllavisë socialiste. Reforma e asaj kohe ndryshoi mënyrën e organizimit të pushtetit lokal, duke shkrirë një numër të madh komunash të vogla dhe duke përqendruar kompetencat në komuna më të mëdha.
Për historinë e trevave shqiptare, kjo periudhë është veçanërisht e rëndësishme për të kuptuar ndryshimet në organizimin administrativ të Krajës, Anës së Malit, Ulqinit dhe Tivarit. Çfarë ndryshoi në vitin 1957?
Para reformës se këtij viti, ekzistonin shumë komuna lokale, përfshirë komuna të organizuara rreth vendbanimeve dhe krahinave tradicionale. Reforma e vitit 1957 e zvogëloi ndjeshëm numrin e tyre, deri në një sistem prej 20 komunash. Si pasojë e këtij riorganizimi të zonave administartive
ish-rrethi i Tivarit u nda në komunat e Tivarit dhe të Ulqinit, dhe në këtë proces, Ostrosi (Kraja) ishte një ndër njësitë administrative që humbën statusin e mëparshëm dhe u përfshinë në komunën e Tivarit*.

Procesi i ndarjes territoriale të shqiptarëve në Mal të Zi vazhdon edhe gjatë sistemit pluralist

Parcijalizimi i trevave shqiptare ka qenë gjithëmonë skenar dhe strategji e regjimeve të ndryshme në Mal të Zi.Fatëkeqësisht këto skenare të  ndarjes administrative dhe parcializimit te kompaktësisë territorriale të  vendbanimeve etno-gjeografike shqiptare, vazhdojnë edhe pas rënies së sistemit monist, pra gjatë kohës së Malit të Zi të ashtuquajtur demokratik. Shembulli më i mirë për këtë është Gucia e cila në emër të ligjit të atëhershëm për organizimin territorial në Mal të Zi, të vitit 2013 këtij vendbnimi iu dha statusi i komunës në vehte edhe përkundër faktit se Gucia,si në aspektin historik ashtu edhe ate etno-gjeografik, gjithëmonë ka qënë  pjesë e një territori kompakt me Plavën.Në vend që kjo hapësirë të shihet si një tërësi e përbashkët territoriale me lidhje të forta gjuhësore , kulturore  dhe historike, pas këtyre ndryshimeve, nga perspektiva e shqiptarëve, ajo është sot si një mozaik i fragmentuar administrativ.

Kraja- një hapësirë e lidhur natyrshëm me Anën e Malin dhe Ulqinin

Në këtë kontekst,pra në kontekstin e ndarjeve administartive, duhet parë edhe kërkesa, kohë më parë, e Forumit Shqiptar për krijimin e ‘komunës urbane të Krajës’ në kuadër të Komunës së Tivarit.Kjo kërkesë meriton një debat të hapur brenda faktorit politik dhe shoqëror shqiptar, sepse një organizim i tillë,mund të prodhojë efekt të kundërt me interesin e ruajtjes së homogjenitetit dhe kompaktësisë territoriale shqiptare.
Kjo është arsyeja pse debati për Krajën si ‘komunë urbane’ eventuale e Tivarit,  duhet të trajtohet sipas tezës se asaj se a po ndërtohet një organizim territorial që forcon apo dobëson pozitën kolektive të shqiptarëve në këtë hapësirë?
Nëse qëllimi është forcimi i pozitës së shqiptarëve, atëherë duhet të shqyrtohen të gjitha alternativat: lidhja administrative me Ulqinin, një status i veçantë brenda strukturës ekzistuese, apo forma të tjera të vetëqeverisjes lokale që garantojnë zhvillimin dhe ruajtjen e identitetit të Krajës.Por një gjë është e qartë: çdo zgjidhje që e largon Krajën nga hapësira natyrore politike, ekonomike dhe shoqërore shqiptare e Ulqinit duhet të analizohet me shumë kujdes.
Pra pyetja që nuk mund ti shmangemi dot është se pse Kraja duhet të jetë njësi administrative e Tivarit, kur lidhjet e saj historike, gjeografike dhe kombëtare e afrojnë natyrshëm me Ulqinin?Kraja është një hapësirë shqiptare me lidhje të fuqishme historike, kulturore dhe shoqërore me trevat e Komunës së Ulqinit. Çështja e Krajës nuk duhet të përdoret vetëm si instrument i politikës ditore.Duhet të bëhet një debat i dokumentuar mbi historinë, demografinë, gjeografinë dhe nevojat reale të popullsisë.Duhet të krahasohen modelet administrative të së kaluarës me realitetin e sotëm dhe të dëgjohet drejtpërdrejt zëri i banorëve të Krajës.Pra,në vend që Kraja të mbetet objekt i vendimeve të marra nga qendra të tjera administrative, debati duhet të përqendrohet tek vetë banorët e saj.
Gjatë 36 viteve te pluralizmit politik në Mal të Zi, nuk ka pasur asnjë kerkesë zyrtare nga asnjë subjekt politik shqiptar lidhur me ate që Kraja si njësi administrative ti bashkohet Komunës së Ulqinit.Pse lidhja me Ulqinin meriton të rishikohet?
Siç e përmendëm edhe më lart, Kraja ka lidhje historike, familjare, ekonomike dhe kulturore me Ulqinin dhe në veçanti me Anën e Malit.Është  e padrejtë të shkëputësh administrativisht një hapësirë të tillë nga qendra shqiptare më e afërt dhe ta vendosësh në një strukturë tjetër administrative.Pikërisht për këtë arsye, çështja e statusit administrativ të Krajës meriton të hapet si një debat serioz publik dhe institucional: a është më logjike që Kraja të vazhdojë të jetë e lidhur administrativisht me Tivarin, qoftë kjo edhe përmes të ashtuquajturës ‘komunë urbane, apo lidhjet e saj natyrore me Ulqinin duhet të marrin një rëndësi më të madhe në një reformë të ardhshme territoriale?. Mendoj se lidhjet e Krajës me Ulqinin duhet të jenë një nga alternativat kryesore.

Nga parcializimi drejt një strategjie të përbashkët

Është koha që faktori politik shqiptar në Mal të Zi të ketë një strategji kombëtare shqiptare për organizimin territorial, e cila do të përfshijë të gjitha hapësirat ku shqiptarët kanë prani historike dhe janë autokton në trevat e tyre që sot administrohen nga Mali i Zi. Sepse nëse secila zonë trajtohet e shkëputur nga tjetra, atëherë humbet kuptimi i tërësisë.Një popull i vogël nuk e ka  luksin e politikës së copëzuar.Do të ishte politikisht naivitet të mos analizohet efekti afatgjatë i çdo ndryshimi territorial mbi strukturën demografike, politike dhe institucionale të shqiptarëve.
Prandaj, politika shqiptare duhet të ketë një strategji të qartë për popullin e vet,zhvillimin ekonomik, arsimin në gjuhën shqipe, infrastrukturën, forcimin e institucioneve lokale dhe lidhjet e natyrshme ndërmjet vendbanimeve shqiptare dhe me këtë edhe ruajtjen e identitetit dhe qënies së tyre kombëtare.

Xheladin Zeneli
Nëntor 2026

Referencat:
*Arkivi Shtetëror i Malit të Zi – Fondet arkivore të Ulqinit
*Studim akademik – Historia e formimit të komunave në Mal të Zi

Pasivizimi i adresave të shqiptarëve në Serbi – Sfidë për të drejtat kombëtare dhe test i përgjegjësisë parlamentare – Nga REFIK HASANI

Unifikimi për të garuar me një listë të përbashkët përmes “Koalicionit Shqiptar”, si dhe mbajtja e zgjedhjeve për Parlamentin e Serbisë më 25 tetor të muajit të kaluar, përbëjnë një zhvillim të rëndësishëm.

 

 

Megjithatë, bazuar në rezultatet përfundimtare të shpallura dje nga Komisioni Republikan i Zgjedhjeve, rezultati i arritur përfaqëson një realitet konkret politik, i cili, ndonëse është i qartë dhe i konfirmuar zyrtarisht, nuk përputhet plotësisht me pritshmëritë paraprake.

 

U arrit ky rezultat pasi u siguruan dy ulëse, përkatësisht dy mandate deputetësh, në legjislaturën e re të Parlamentit të Serbisë.

Ajo që do të duhej shpërfaqur në këtë trajtim, është se pasivizimi i adresave përmes ushtrimit shtetëror sistematik të një spastrimi etnik-diskriminimi, ku janë hequr votuesit me të drejtë vote edhe nga regjistrat e votuesve.

Si pasojë e heqjes, fshirjes së adresave të quajtur si pasivizim, janë prodhuar efekte administrative, demografike, politike tepër të dëmshme diskriminuese ndaj shqiptarëve etnikë dhe autoktonë në Serbi.

Dhe në zgjedhjet parlamentare në Serbi, të mbajtura më 25 tetor, pati drejtpërdrejtë që së paku dy deputetë nuk arritën të marrin vota, pasi të gjithë të pasivizuarit shqiptarë janë hequr nga regjistrat e votuesve.

Përmes pasivizimit të adresave janë veprime administrative sistematike dhe se heqja e të drejtës së votës, duke tjetërsuar kështu strukturën demografike dhe elektorale në Krahinën e Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit.

Humbja, cenimi i të drejtave elementare individuale dhe kolektive të neve shqiptarëve, mohimi në përfaqësim, kështu Serbia po zbaton pa zhurmë dhe krejt në heshtje një strategji të qartë dhe me veprime konkrete po arrin të shpopullojë zyrtarisht Rajonin e Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit.

Mendohet se çdo i 4-ti shqiptar, si shtetas i Serbisë, që i përket nacionalitetit shqiptar nga Komuna e Preshevës, Medvegjës dhe Komuna e Bujanocit, është i pasivizuar. Ose, e shprehur në shifra, mbi 25 mijë qytetarë shqiptarë mbeten të pasivizuar nga adresat e tyre.

Si pasojë e gjithë këtij spastrimi etnik, apo, më saktë, diskriminimit që quhet pasivizim, bazuar në hulumtimin dhe në Ligjin mbi vendbanimin dhe vendqëndrimin (“Gazeta Zyrtare e RS”), nr. 87/2011, i cili po vazhdon të zbatohet në mënyrë selektive dhe diskriminuese, duke targetuar vetëm shqiptarët në Serbi.

Pasivizimi drejtpërdrejt ka kontribuar në dobësimin demografik, politik dhe institucional të shqiptarëve, ka privuar nga mundësia e pjesëmarrjes në jetën publike dhe politike, ka për qëllim të reduktojë ndikimin e shqiptarëve etnikë dhe autoktonë në Serbi.

Dy deputetët shqiptarë nga “Koalicioni Shqiptar”, në Parlamentin e Serbisë, është domosdoshmëri e kohës që, me prioritete, të adresojnë pyetje parlamentare me shkrim, që në seancat e para të kësaj legjislature, në formën e interpelancës, për të kërkuar sqarime, informacione apo llogaridhënie, drejtuar Ministrisë përkatëse dhe Kryeministrit.

Se sa është numri i të pasivizuarve, përmes një liste në gjithë Serbinë, por edhe krahasimet me nacionalitete të tjera jo shqiptare në komunat e Serbisë.

Deputetët shqiptarë kanë obligim nga votuesit që të ngrenë alarmin, duke njoftuar e sinjalizuar, dhe do të duhej të ndërmerrnin veprime emergjente, duke kërkuar, insistuar dhe këmbëngulur edhe në ngritjen e një Komisioni të ngarkuar për hetimin e pasivizimit.

Por edhe të ndalojnë menjëherë këto praktika diskriminuese dhe të ofrojnë mundësi për hetime të pavarura dhe transparente, duke siguruar dhe garantuar pasqyrimin e numrit të saktë të qytetarëve të pasivizuar, si dhe rikthimin e të gjitha adresave të pasivizuara të shqiptarëve në Serbi.

Qeveria e re e Republikës së Serbisë duhet të sigurojë që të gjitha procedurat administrative të jenë transparente, të kontrollueshme dhe të zbatohen njësoj ndaj të gjithë qytetarëve, pa dallim të përkatësisë etnike.

Do të duhej të reflektonte dhe të ndërronte narrativat dhe diskursin që kishte ndjekur e udhëhequr pushteti i hekurt nga Aleksandër Vuçiqi.

Është përgjegjëse për ndalimin e pasivizimit të adresave, eliminimin e praktikave diskriminuese dhe garantimin e të drejtave themelore të shqiptarëve në Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc.

Jo vetëm nga deputetët e kësaj legjislature, por se pasivizimi duhet t’i nënshtrohet një kontrolli të plotë dhe të paanshëm të ligjshmërisë, proporcionalitetit, transparencës, monitorimit ndërkombëtar dhe mosdiskriminimit.

Lista studentore drejt pushtetit në Serbi mund të konsiderohet shpresë për ndaljen e diskriminimit ndaj shqiptarëve dhe demokratizimin e vetë Serbisë.

Një Ese me vlera të jashtëzakonshme për shoqërinë shqiptare- Nga Prof. dr. ESHREF YMERI

 

 

       Para pak ditësh, lexova Esenë e Prof.dr. Fatmir Terziut, me titull “Mashtrimi i suksesit: Shqipëria përballë kultit të pasurisë, pushtetit dhe dukjes (Një leksion filozofik mbi dallimin ndërmjet suksesit të vërtetë dhe iluzionit të tij në shoqërinë shqiptare)”.

       Në këndvështrimin e një lexuesi objektiv, kjo Ese ka vlerat e një leksioni edukativ, i cili duhet t’u rekomandohet pedagogëve të sociologjisë, për ta trajtuar me studentët si temë leksioni në auditoret e universiteteve. Kjo Ese madje mund të shërbejë edhe si temë për mbrojtjen e një doktorate.

Në themel të kësaj Eseje është fasada dhe realiteti. Me fjalën “fasadë”, duhet nënkuptuar një arritje e rëndësishme, e cila, siç e thekson bukur mirë profesori erudit Terziu, “një ditë paraqitet si pasuri e shpejtë, një ditë tjetër si një post i lartë, një tjetër si… një fotografi pranë një personi të rëndësishëm…”.

Le të kujtojmë për një çast fotografinë e Ramës me Barak Obamën disa vjet më parë. Për atë fotografi Rama pati paguar 80 mijë dollarë, me të vetmen arsye, që, gjatë fushatës zgjedhore, t’ua tundte shqiptarëve para hundës, për ta reklamuar veten si një figurë “shumë të rëndësishme” politike.

Kësisoj, Profesor Terziu e ka vënë theksin në një plagë të rëndë, e cila po e gërryen përbrenda pa pushim shoqërinë shqiptare, plagë kjo me emrin dualizëm, çka do të thotë: në qenien e njeriut bashkekzistojnë dy dukuri të papërputhshme ose të kundërta me njëra tjetrën. Ky dualizëm, në figurën e politikanëve, bëhet shumë i rrezikshëm për shoqërinë.

Vetvetiu lind pyetja:

Kush janë politikanë të tillë?

Sigurisht, ata që gëzojnë pasuri, të siguruar nëpërmjet ushtrimit të pushtetit dhe jo nëpërmjet punës së ndershme. Të tillë politikanë e manifestojnë haptazi dualizmin e vet: në dukje, e reklamojnë veten si gardianë të ligjit, por që, në të vërtetë, janë dhunuesit e pamëshirshëm të tij.

Le të ndalemi në një rast konkret.

Arjan Konomi është opinionist, shkrimtar, gazetar dhe aktivist politik.

Në një informacion, të botuar në internet kohë më parë, thuhej:

“Një incident është raportuar sot në fshatin Vuno, ku gazetari dhe publicisti Arjan Konomi është përfshirë në një përplasje me pjesëtarë të eskortës së kryeministrit Edi Rama.  Pas incidentit, Konomi është shoqëruar në Komisariatin e Policisë së Himarës. Sipas Konomit, konflikti ka nisur për shkak të automjeteve të eskortës së kryeministrit, të parkuara në qendër të Vunoit. Konomi, banor i zonës, mësohet se ka kundërshtuar mënyrën e parkimit, duke kërkuar që rregullat të zbatohen njësoj për qytetarët dhe zyrtarët, pavarësisht funksionit që mbajnë. Debati ka përshkallëzuar më pas në një përplasje fizike me pjesëtarë të eskortës. Konomi është larguar me forcë nga vendi i ngjarjes dhe më pas është dërguar në komisariat. Konomi më pas pretendon se, gjatë përballjes, Rama u ka thënë policëve:

“Maskara… merreni!”.

Konomi mohon të ketë ofenduar Ramën ose të ketë kërcënuar familjen e tij dhe thotë se vetëm kishte pyetur pse policia nuk po gjobiste makinat e eskortës, ndërkohë që më herët kishte gjobitur banorë dhe turistë për të njëjtën shkelje (Citohet sipas: “Truprojat e Ramës përplasen me Arjan Konomin në Vuno, gazetari përfundon në komisariat”. Faqja e internetit “McnTv”. 20 gusht 2026).

Ky qëndrim skandaloz i Ramës ndaj një qytetari dinjitoz, i cili ngre zërin për barazinë e të gjithëve para ligjit, të kujton Dante Alighierin (1265-1321), zëri i të cilit ushton që nga mesjeta e largët:

“Mashtrimi dhe forca janë mjete që i përdorin  njerëzit e këqinj”.

Dhe, në sinkron me këtë aforizëm të poetit italian, Profesor Terziu shpërthen:

“Nëse duam një Shqipëri, ku suksesi të mos jetë një maskë, por një arritje e vërtetë, duhet të

mësojmë të nderojmë jo vetëm atë që shkëlqen, por edhe atë që ndriçon; jo vetëm atë që ngrihet mbi të tjerët, por edhe atë që ndihmon të tjerët të ngrihen; jo vetëm atë që fiton, por edhe atë që fiton pa shkelur mbi dinjitetin e askujt”.

Pra, Profesor Terziu ngre zërin për vlerësimin e individëve të talentuar dhe të atyre që shërbejnë si mbështetje e fuqishme e tyre, të cilët janë shtylla e suksesit të shoqërisë.

Për fatkeqësinë tonë kombëtare, njeriu që kemi në krye të qeverisë, duke qenë krejtësisht i dështuar gjatë gjithë jetës së vet, për shkak të komplekseve të inferioritetit, është i paedukuar, arrogant, prandaj edhe s’e ka për gjë ta ofendojë qytetarin publikisht me fjalë të turpshme dhe madje të luajë edhe rolin e kryepolicit me urdhrin që jep për arrestimin e tij.

Populli ynë, edhe në kushtet e demoshëmtisë dhjetoriste pas më shumë se tri dekadash, nuk ka mundur dot të ngrihet në nivelin e popujve hungarez, polak dhe rumun, të cilët i patën përmbysur udhëheqësit e vet edhe në kushte e diktaturës së egër komuniste. Madje populli rumun, diktatorin e vet, Çausheskun dhe bashkëshorten e tij, jo vetëm që i patën përmbysur, por edhe i patën pushkatuar publikisht.

———-0———-

  ” RILINDJA  KOMUNISTE” ASHT  ANTIEUROPJANE !- Nga Fritz RADOVANI

 

 

DY FIGURA BOTNORE  Të  POPULLIT SHQIPTAR EUROPJAN

Gjergj Kastrioti – Skenderbeu asht themeluesi i Shtetit Shqiptar po, edhe mbrojtësi i Europës nga pushtuesit turq. Per këte qendrim burrnor Ai sot, nderohet dhe respektohet nga të gjitha shtetet Europjane dhe Botnore.

Figura e Tij, sot asht e papersëritëshme në gjithë Boten e qytetnueme!

Nanë Tereza asht simbol i dashunisë per të gjithë popujt e mbarë Botës.

Ajo me mesazhet e Saja bani me triumfue dashunia njerzore mbi vorfninë, tue i dhurue njerzimit buzqeshjen ndaj lotve, dhe perklleljen ndaj urrejtjes.

Ajo mbasi preku me duert’ e Saja vorfninë e tejskajshme në Botë, deklaroi se: “Unë i perkas Popullit Shqiptar!”, dhe, se: “Nuk na duhen armë e bombe për me sjellë paqen, por dashuni dhe dhimshuni.”

Papa Gjon Pali II me të vertetë që e ka njoftë mirë Nanen Tereze, po prej Saj Papa njofti mirë dhe Popullin Shqiptar. Papa ka thanë në Tiranë në 1993:  “Ajo që ka ngja në Shqipni të dashtun Vllazën dhe Motra, nuk asht pa kurrë në historinë e njerëzimit… Drama e Juej Shqiptarë të dashtun, zgjon interesimin e gjithë Kontinentit Europian dhe asht e domosdoshme që Europa mos t’ Ju harrojë!” Asht ajo që po ngjet sot nga qeverisja “Rilindja”!

Dëbimi e boshatisja e Atdheut nga Rinia Shqiptare asht tradhëti kombtare!

Rrnoftë nder shekuj Populli Shqiptar Europjan!

            Melbourne, 7 Nandor 2026.                                            

Lahuta e familjes Shkreli – nga Lukë Toma Shkreli te Vasel Gjergj Shkreli- Nga Frank Shkreli

Pesëdhjetë vjet në amshim — Lahuta që bashkon brezat — Në kujtim të një lahutari të shquar dhe të një trashëgimie familjare që vazhdon të jetojë edhe në Amerikë.

Ka njerëz që nuk i merr koha, sepse ajo që lënë pas është më e fortë se harresa. Ata vazhdojnë të jetojnë në kujtesën e familjes, në traditat e popullit dhe në vlerat që u përcjellin brezave.  Njëri prej tyre është gjyshi ynë, Lukë Tom Miruka Shkreli, të cilin e kujtojmë në 50-vjetorin e kalimit të tij në amshim.  Për familjen tonë, ky është një përvjetor i mbushur me mall, krenari dhe mirënjohje. Por është edhe një rast për të kujtuar një trashëgimi që kapërcen kufijtë e familjes dhe bëhet pjesë e historisë së kulturës shqiptare: traditën e lahutës dhe të këngës epike në familjen tonë.

Gjyshi ynë, ishte lahutari që la gjurmë dhe trashëgimi. Lukë Tom Miruka Shkreli ishte protagonisti kryesor i kësaj tradite në familjen tonë. Emri i tij lidhet me një kohë kur lahuta ishte një nga mënyrat më të fuqishme për të ruajtur kujtesën historike, për të përcjellë bëmat e të parëve dhe për të mbajtur gjallë identitetin dhe ndjenjën e përkatësisë kombëtare.  Në Malësinë e Madhe shqiptare, lahutari nuk ishte thjesht një këngëtar që shoqëronte zërin me një instrument. Ai ishte bartës i kujtesës popullore, interpretues i këngëve epike dhe përcjellës i një tradite që kalonte nga brezi në brez. Përmes lahutës ruheshin ngjarje, personazhe dhe kujtime që, në shumë raste, jetonin në ndërgjegjen e popullit përpara se të regjistroheshin në libra.  Në këtë traditë u formua dhe dha kontributin e vet gjyshi ynë, Lukë Toma Miruka Shkreli. Pesëdhjetë vjet pas largimit të tij nga kjo jetë (1976), kujtimi i tij vazhdon të jetojë jo vetëm në familjen tonë, por edhe në trashëgiminë që la pas — një familje të madhe, por edhe disa breza lahutarësh.

Një nga veçoritë më të çmuara të historisë sonë familjare është se tradita e lahutës nuk u ndërpre me largimin e gjyshit tonë.  Atë e vazhduan pjesëtarë të tjerë të familjes, ndër ta i biri Gjergji, axha i im dhe babai i Vasel Shkrelit, lahutarit grashigimtar deri në ditët e sotëme, si edhe kushëriri ynë Ndue Frani.  Edhe Gjergji e Noni ishin të njohur si lahutarë në trevat ku jetuan dhe vepruan, por edhe më vonë në Amerikë.  Kështu, lahuta nuk mbeti vetëm kujtim i një brezi. Ajo u bë një trashëgimi që kaloi nëpër disa breza, duke ruajtur lidhjen me identitetin e të parëve dhe me kulturën dhe historinë e Malësisë së Madhe.  Kjo është një histori për të cilën meriton të shkruhet e të dokumentohet. Sepse, kur një traditë ruhet nga disa breza të së njëjtës familje, ajo dëshmon për një lidhje më të thellë me rrënjët, me identitetin dhe me përgjegjësinë për të mos lejuar zhdukjen e një pasurie kulturore.dhe kombëtare siç është lahuta.  Vasel Shkreli, është sot bartësi i sotëm i kësaj trashëgimie. Sot, në këtë vijimësi historike e familjare, ai zë një vend të veçantë, si bartësi aktual i traditës së lahutës në familjen tonë.  I njohur në trojet shqiptare dhe në mesin e shqiptarëve në Amerikë, Vasel Shkreli përfaqëson vazhdimësinë e një trashëgimie që ka rrënjët te gjyshi ynë, Lukë Tom Miruka Shkreli.  Rëndësia e tij prej lahutari nuk qëndron vetëm në ruajtjen e një tradite familjare.  Ajo lidhet edhe me faktin se kultura shqiptare vazhdon të jetojë edhe përtej kufijve të atdheut, atje ku shqiptarët kanë krijuar bashkësi të reja, pa i harruar gjuhën, historinë dhe zakonet e të parëve. Sidomos në Amerikën tonë, lahuta bëhet edhe një urë lidhëse midis brezave. Midis atyre që u larguan nga vendlindja më shumë se gjyysëm shekulli më parë dhe pasardhësve që, në minimum, ata kanë nevojë ta njohin historinë e familjes dhe të popullit të vet. Kur tingujt e lahutës dëgjohen larg Malësisë së Madhe, ata nuk përcjellin vetëm një melodi të vjetër. Ata sjellin me vete kujtesën e vendlindjes, gjuhën e të parëve dhe krenarinë për një trashëgimi që nuk njeh kufij. Për këtë arsye, kontributi i Vasel Shkrelit duhet parë në vijimësi edhe në kuadrin më të gjerë të ruajtjes së identitetit kulturor shqiptar në diasporë.

Viti 2026 sipas disa kërkesave duhej të kishte qenë Viti i Lahutës.  Përvjetori i shkuarjes në amshim të gjyshit tonë përkon me vitin 2026, kur intelektualë, studiues dhe artistë shqiptarë, dhjetorin e e vitit të kaluar, kanë kërkuar që viti 2065 t’i kushtohej Lahutës Shqiptare.  Megjithse nuk ndodhi gjë zyrtarisht, kjo kërkesë e intelektualëve shqiptarë, ka një rëndësi të veçantë. Sepse, lahuta është një nga simbolet e traditës epike shqiptare dhe meriton vëmendje të vazhdueshme nga institucionet kulturore, studiuesit dhe shoqëria shqiptare.  Pikërisht këtu qëndron edhe mesazhi ynë: një trashëgimi e tillë nuk duhet të mbështetet vetëm te përkushtimi i familjeve dhe i individëve që e ruajnë traditën e lahutës. Ajo meriton edhe vlerësimin dhe mbështetjen zyrtare të institucioneve shqiptare.  Një vit kushtuar lahutës do të ishte një mundësi për të organizuar veprimtari kulturore e shkencore, për të regjistruar dëshmitë e lahutarëve, për të mbledhur këngët e vjetra, për të krijuar dokumentarë dhe për t’ua përcjellë këtë trashëgimi brezave të rinj.Do të ishte, gjithashtu, një rast për të nderuar lahutarët e njohur dhe ata që kanë ruajtur traditën në familjet e tyre, pothuaj gjithmonë, larg vëmendjes zyrtare.  Në këtë kuptim, përkujtimi i gjyshit tonë Lukë Tom Miruk Shkrelit dhe i lahutarëve të tjerë të familjes sonë merr një domethënie përtej përvjetorit familjar të kujtimit të këtij viti.  Sepse trashëgimia është një përgjegjësi për të ardhmen. 50-vjet pas kalimit në amshim të gjyshit tonë, historia e familjes Shkreli dëshmon se tradita mund të mbijetojë kur ka njerëz që e duan, e ruajnë dhe e përcjellin atë.

Lukë Tom Miruka Shkreli ishte figura qendrore e kësaj historie familjare. Gjergji dhe Ndue Frani e vazhduan traditën pas tij dhe për dekada. Sot, Vasel Shkreli e bart atë më tej, anë e mbanë trojeve shqiptare dhe në Amerikë.  Kjo vazhdimësi është për ne një arsye krenarie, por edhe një detyrim moral: të mos lejojmë që emrat e lahutarëve, në përgjithsi, të mos mbeten vetëm në kujtimet familjare, por edhe që trashëgimia kombëtare që ata ruajtën të marrë vlerësimin e merituar.  Sepse një popull nuk e ruan identitetin vetëm duke kujtuar të kaluarën. Ai e ruan atë duke njohur njerëzit që e mbajtën gjallë, duke dokumentuar veprën e tyre dhe duke ua përcjellë trashëgiminë brezave që vijnë, dhe hjo vetëm brenda familjes, por edhe më gjërë.

Në këtë 50-vjetor të kalimit në amshim të gjyshit tonë, përulemi me respekt para kujtimit të gjyshit tonë, Lukë Tom Miruka Shkreli duke nderuar të gjithë pjesëtarët e familjes që kontribuan në vazhdimësinë e ruajtjes së traditës familjare dhe trashëgiminë e lahutës. U qoftë i përjetshëm kujtimi!  Për fat të mirë, lahuta e gjyshit tonë vazhdon të tingëllojë edhe sot — në 50-vjetorin e kalimit të tij në amshim, me zërin e nippit të tij Vasel Shkrelit — nga sallat e Nju Jorkut, në Washington DC e deri në Gjirokastër, Strugë, e Malësi të Madhe. Lahuta e tij jeton në kujtesën tonë, në duart e bartësve të saj dhe në zërin e brezave që nuk e lënë traditën të shuhet. Sepse kur hesht lahuta, nuk hesht vetëm një instrument, hesht një pjesë e kujtesës së Kombit. Prandaj ruajtja e lahutës nuk është vetëm detyrë e lahutarëve, por ëshë përgjegjësi e të gjithë shoqërisë shqiptare, sidomos në Shqipëri e Kosovë, anë e mbanë trojeve shqiptare në Ballkanin Perëndimot, por edhe në mërgim.

Fragment këngë epike:

Në Shkrel të Malësisë n’male t’vjetra,
u nie lahuta si zemër e letra,
për burra t’fortë që s’njihnin frikë,
as n’ditë t’rënda, as n’kohë t’vështirë.

Luk Toma e çon zanin në mal,
si erë e fortë që s’nalet n’valë,
e fjala e tij mbetet si gur,
kur lidhet njeriu me emën e flamur.

Gjergj Luka n’odë ka këndue,
për besën e burrit që s’është harrue,
për tokë e nder që s’kanë çmim,
për gjakun e shenjtë në çdo kuvendim.

Vaseli mbrapa e vaazhdon traditën,
si rrjedhë e lumit që s’e ndalin ditën,
e Nua Frani me za të vjetër,
e kthen kujtimin në brez tjetër. (Frank Shkreli)

LAHUTARËT PROTAGONISTË TË FAMILJES TONË PËR NJË SHEKULL

Image

Luk Tom Miruka Shkreli – Gurthemeli i familjes tonë, i njohur në kujtesën vendase si një nga përfaqësuesit e hershëm të traditës tradicionale të malësorit dhe lahutare, i lidhur me këngët e odave dhe rrëfimet e vjetra të fisit dhe kombit. Ai përfaqëson shtresën themelore të trashëgimisë së kënges epike në familjen tonë dhe të ktahinës ku kemi jetuar.

Image

Gjergj Luka Shkreli –Bartës i repertorit tradicional të këngës epike, i njohur për interpretim të qëndrueshëm dhe besnik ndaj formës së vjetër të këngës së Malësisë. Në këngët e tij reflektohen temat e nderit, qëndresës dhe historisë lokale.

 

Image

Vasel Gjergj Lukë Tom Shkreli, Trashigimtari –Deri në ditët e sotëme përfaqëson vazhdimësinë e drejtpërdrejtë të kësaj tradite brenda familjes, duke ruajtur si instrumentin e lahutës, ashtu edhe mënyrën tradicionale të interpretimit të këngës epike në tubime familjare dhe shoqërore –në Amerikë dhe anë e mbanë trojeve shqiptare

 

Image

Nua Frani Shkreli –Kushëri i yni, një tjetër bartës i rëndësishëm i kësaj trashëgimie familjare, i lidhur me ruajtjen dhe transmetimin e këngëve të vjetra epike, duke kontribuar në vazhdimësinë e traditës në komunitetin local dhe më gjërë.

 

Image

Lahutari i Shkrelit dhe nipi i (Luk Tom Mirukës) Vasel Shkreli duke u përshendetur në Malësi të Madhe me ish-presidentin e Republikës së Shqipërisë, Bujar Nishanin

Image

Vasel Shkreli me lahutë nga Malësia e Madhe në Washington DC

 FADIL BERISHA NDEROHET NË VATIKAN – Nga Frank Shkreli

 Një tjetër krenari për shqiptarët e Amerikës dhe për Kombin kur arti, humanizmi dhe identiteti shqiptar takohen në skenën ndërkombëtare.  Falë nderës Zotit, Kombi shqiptar ka plot individë individ, të cilët me suksesin e tyre kapërcejnë kufijtë e suksesit personal dhe marrin kuptim për një komunitet të tërë dhe për mabrë Kombin. Ka vlerësime që nderojnë talentin dhe arritjet e një njeriu, por që njëkohësisht shndërrohen në burim krenarie për bashkësinë nga e cila ai vjen dhe për Kombin dhe vendin që përfaqëson me punën e tij.
Një ngjarje e tillë është nderimi i fotografit të njohur shqiptaro-amerikan Fadil Berisha në Vatikan, në kuadër të veprimtarisë ndërkombëtare World Changers Summit 2026, të mbajtur më 22 tetor në Casina Pio IV, në Vatikan. Samiti, i organizuar nga Instituti për Studime të Avancuara dhe Bashkëpunim (IASC), mblodhi personalitete nga fusha të ndryshme, me synimin për të diskutuar besimin, përgjegjësinë etike, dinjitetin njerëzor dhe sfidat e së ardhmes. (IAScoop⁠) Për Fadil Berishën, pjesëmarrja dhe nderimi në këtë mjedis ndërkombëtar përbëjnë një moment të rëndësishëm në rrugëtimin e tij profesional dhe shoqëror. Për ne shqiptarët e Amerikës, kjo ngjarje ka edhe një domethënie tjetër: është një rast për të shprehur krenarinë për një bashkëkombës që, përmes talentit, punës dhe përkushtimit, ka krijuar një emër të njohur në botën ndërkombëtare, si fotograf shqiptaro-amerikan me famë ndërkombëtare Fadil Berisha është një nga emrat e njohur të fotografisë së modës dhe portretit në Shtetet e Bashkuara. I lindur në Kosovë dhe i vendosur më pas në Amerikë, ai ndërtoi një karrierë të suksesshme në New York, duke bashkëpunuar me personalitete të njohura të modës, artit dhe jetës publike. fadilberisha.com+2.
Përmes aparatit fotografik, Berisha ka dëshmuar një ndjeshmëri të veçantë artistike, duke e shndërruar fotografinë në një gjuhë universale, të kuptueshme përtej dallimeve gjuhësore dhe kulturore. Emri i tij lidhet me botën e modës ndërkombëtare, me portrete të personaliteteve të njohura dhe me një karrierë të ndërtuar përmes profesionalizmit dhe përkushtimit. Megjithatë, për një personalitet krijues, suksesi nuk matet vetëm me famën apo me emrat e njohur që kalojnë para objektivit të tij. Ai matet edhe me aftësinë për të ruajtur një vizion personal, për të përcjellë vlera përmes artit dhe për ta përdorur përvojën e fituar në shërbim të ideve që shkojnë përtej profesionit.  Pikërisht këtu qëndron një nga dimensionet më interesante të profilit të Fadil Berishës e që është ndërthurja e krijimtarisë artistike me angazhimin ndaj komunitetit dhe mbështetjen e talenteve të reja.
May be an image of text
Gabriele Pao-Pei Andreoli  (https://gpandreoli.com/about-me) duke i dorëzuar  fotografit dhe humanistit me famë botërore, Fadil Berishës medaljen përkujtimore Humanitas Magnifica, për vizionin e tij artistik dhe përkushtimin e tij humanitar.
Kështu shkruan Profesor Andreoli në faqën e tij sociale: “Ishte kënaqësi të mirëpritnim fotografin dhe udhëheqës humanitar me famë ndërkombëtare, Fadil Berisha, në IASC – World Changers’ “Multiverse of Trust in the Quantum Era,” që u mbajt më 22 tetor 2026 në Casina Pio IV, Qyteti i Vatikanit.  — Humanizmi si vlerë që e tejkalon suksesin personal –Në një botë ku suksesi shpesh vlerësohet përmes famës, pasurisë dhe ndikimit publik, është e rëndësishme të kujtojmë se arritjet marrin një kuptim më të plotë kur shoqërohen me përgjegjësi njerëzore.Humanizmi nuk është thjesht një fjalë e bukur. Ai është një qëndrim ndaj jetës, një bindje se dinjiteti i njeriut duhet të mbetet në qendër të çdo veprimtarie dhe se talenti e ndikimi personal mund të përdoren për të ndihmuar të tjerët.  Në këtë kuptim, nderimi i Fadil Berishës në një veprimtari ndërkombëtare kushtuar besimit dhe dinjitetit njerëzor na jep rastin të reflektojmë mbi lidhjen mes artit dhe përgjegjësisë shoqërore.  Një artist mund të ndikojë në shoqëri jo vetëm përmes veprave të tij, por edhe përmes shembullit që jep, mundësive që krijon për brezat e rinj dhe gatishmërisë për të mbështetur nisma që promovojnë bashkëpunimin e mirëkuptimin. Këto janë vlera që i japin suksesit një dimension më të gjerë se ai individ”, ka shkruar Gabriele Andreoli.
Rëndësi ka që kjo ceremony u zhvillua në Vatikan se Vatikani përfaqëson një qendër me rëndësi të jashtëzakonshme fetare, historike dhe diplomatike. Salla “Casina Pio IV”, ku u zhvillua samiti, është selia e Akademisë Papnore të Shkencave dhe një hapësirë ku janë zhvilluar takime ndërkombëtare mbi marrëdhëniet mes shkencës, teknologjisë, etikës dhe së mirës së përbashkët. (Vatican News⁠) Samiti i këtij viti, me temën Multiverse of Trust in the Quantum Era, trajtoi çështje që lidhen me zhvillimin teknologjik dhe përgjegjësinë njerëzore në një botë gjithnjë e më të ndërlidhur. Në qendër të diskutimeve ishte ideja se përparimi shkencor dhe teknologjik duhet të udhëhiqet nga etika, besimi dhe respekti për dinjitetin njerëzor. (Allatra⁠) Në këtë mjedis, prania e një shqiptaro-amerikani si Fadil Berisha ka rëndësi simbolike. Ajo dëshmon se shqiptarët nuk janë vetëm vëzhgues të zhvillimeve ndërkombëtare, por marrin pjesë në to përmes profesionit, krijimtarisë dhe angazhimit të tyre. Rëndësia e ngjarjes nuk ka nevojë për ekzagjerime por vetë pjesëmarrja në një forum të tillë ndërkombëtar dhe vlerësimi i një personaliteti shqiptar janë të denja për t’u pasqyruar me dinjitet.
Natyrisht se kjo medalje për Fadil Berishën shënon një sukses për punën e tij shumë-vjeçare si fotograf me famë botërore dhe humanitar, kjo është edhe njç krenari sidomos për komunitetin shqiptaro-amerikane, pjesë e të është edhe Fadil Berisha si njp anëtar aktiv i tij.  Historia e shqiptarëve në Shtetet e Bashkuara është një histori përpjekjesh, sakrificash, integrimi dhe suksesi. Siç kam pasqyzruar shpesh, breza të tërë shqiptarësh kanë ndërtuar jetën e tyre në Amerikë, duke kontribuar në shoqërinë amerikane, por pa i harruar rrënjët, gjuhën dhe kulturën e tyre.  Në këtë histori, personalitete si Fadil Berisha kanë një vend të veçantë. Ata dëshmojnë se prejardhja shqiptare nuk është pengesë për të arritur majat e suksesit ndërkombëtar. Përkundrazi, ajo mund të bëhet pjesë e identitetit dhe e historisë personale që e shoqëron njeriun në çdo hap të jetës.  Për shqiptarët e Amerikës, suksesi i një bashkëkombësi në një fushë të rëndësishme ndërkombëtare është më shumë se një lajm i mirë. Ai është një dëshmi e potencialit të komunitetit tonë dhe një burim frymëzimi për të rinjtë shqiptarë që kërkojnë të ndërtojnë të ardhmen përmes dijes, punës,  talentit dhe përkushimit. Kjo tregon gjithashtu se krenaria e diasporës nuk buron vetëm nga kujtimet e së kaluarës, por edhe nga arritjet e sotme. Ajo forcohet sa herë që shqiptarët, në cilindo vend të botës, dëshmojnë se mund të konkurrojnë me dinjitet dhe të kontribuojnë në fusha të ndryshme të jetës ndërkombëtare. Fadil Berisha është pjesë e kësaj historie suksesi dhe është një vlerësim që shkon përtej një indidivid.  Nderimi i Fadil Berishës në Vatikan na kujton se arti dhe humanizmi mund të krijojnë ura mes njerëzve, kulturave dhe kombeve. Në një kohë kur bota përballet me ndarje, konflikte dhe sfida të reja teknologjike, nevoja për të vlerësuar dinjitetin njerëzor, bashkëpunimin dhe përgjegjësinë bëhet gjithnjë e më e madhe. Për Fadil Berishën, ky moment i shtohet një karriere të ndërtuar me punë dhe përkushtim. Për komunitetin shqiptaro-amerikan, ai përbën një rast krenarie dhe një mundësi për të vlerësuar kontributin e bashkëkombësve tanë edhe në jetën ndërkombëtare.  Por mesazhi më i rëndësishëm është se suksesi fiton vlerë të qëndrueshme kur nuk mbetet vetëm pasuri e individit, por shndërrohet edhe në frymëzim për të tjerët. 
 
Urime Fadil Berishës për këtë vlerësim dhe për përfaqësimin dinjitoz të shqiptarëve në arenën ndërkombëtare! Qoftë ky një tjetër kapitull i suksesshëm në rrugëtimin e tij artistik dhe njerëzor, si dhe një burim frymëzimi për brezat e rinj të shqiptarëve të Amerikës dhe në Atdhe. Sepse, në fund të fundit, krenaria e një kombi nuk matet vetëm me historinë që trashëgon, por edhe me njerëzit që, përmes talentit, punës dhe vlerave të tyre, ndërtojnë të ardhmen.
Frank Shkreli

Keda Kaceli: Iu luta Papa Leo XIV të bekojë rininë shqiptare kundër kesaj të keqeje antishqiptare që ka zaptuar jetën e bashkëkombësave tanë! Intervistoi Elida Buçpapaj

Keda Kaceli është një politikane, gazetare dhe përkthyese shqiptare, si dhe presidente e Fondacionit “Jonuz Kaceli”, që mban emrin e gjyshit të saj, një intelektuali të shquar pushkatuar nga diktatura në Masakrën e 1951, kur diktatura i shpalli një luftë të hapur intelektualëve shqiptarë. Kjo ngjarje tragjike shënon një nga kulmet e terrorit shtetëror të diktaturës, ku u eliminuan fizikisht njerëzit e shkolluar në Perëndim, me qëllim parandalimin e çdo opozite të mundshme intelektuale. Familja jetoi në kushte ekstreme varfërie dhe izolimi shoqëror. Bashkëshortja e Jonuz Kacelit, gjyshja e Keda Kacelit,  tentoi të vetëmbytej nga dëshpërimi në një pus në Tiranë para internimit, por u shpëtua nga fqinjët. Ajo arriti t’i rriste e vetme 7 jetimët mes përbuzjes, urisë dhe persekutimit të vazhdueshëm të rrethit komunist. Dhe persekutimi shkonte nga brezi në brez. Me hapjen e Ambasadave, Familja si refugjate politike u vendos në Itali bashkë. Keda Kaceli ishte tetë vjeçe, ndërsa motra tre vjeçare. Dhe jeta e saj mori rrjedhë tjetër. Ishte një sukses i Keda Kacelit përkthimi në italisht i librit të famshëm autobiografik të At Zef Pllumit, “Rrno për me tregue”, Pjesa e Parë e të cilit e pa dritën e botimit në vitin 2013 me parathënien e Silvio Berluskonit, asaj kohe kryeministër i Italisë. Berluskoni, i prekur thellë nga historia e vuajtjeve të klerit dhe popullit shqiptar nën diktaturën komuniste e pranoi me kënaqësi të autor i parathënies. Në 2025 doli në italisht vëllimi i dytë i “Rrno për me tregue” si vijim i dëshmisë rrëqethëse e vuajtjeve të martirëve të kombit shqiptar persekutuar nga diktatura që Keda e ka amanet nga At Zef Pllumbi t’ju japë zë viktimave që edhe sot e kësaj dite kërkojnë drejtësi. Më 21 tetor Keda Kaceli pati një takim shumë të veçantë. Ajo u takua me Shenjtërinë e tij Papa Leo XIV të cilit i dhuroi librat e At Zef Pllumit, fratit françeskan dhe një nga figurat më të shquara të Kishës Katolike e të kulturës shqiptare që mbetet një simbol i fuqishëm i rezistencës shpirtërore dhe intelektuale kundër diktaturës komuniste në Shqipëri.

Duke përfituar nga ky rast i mora Keda Kecelit intervistën e mëposhtëme:

———-

Pyetje: Sapo jeni takuar me Shenjtërinë e tij Papa Leo XIV, cili ishte qëllimi i këtij takimi:

KEDA KACELI: Si mbesa e Jonuz Kacelit, intelektual i shquar i pushkatuar nga diktatura komuniste në Masakrën e vitit 1951 të bombës në Ambasadën Sovjetike, misioni im në nder të martirëve të komunizmit dhe vuajtjeve të heronjve tanë që ende nuk kanë drejtësi nuk do të ndalet kurrë.

Edhe takimi i shumëpritur me Shenjtërinë e Tij, Papa Leoni XIV në Shën Pjetër lidhej me martirët shqiptarë të diktaturës, 6000 prej të cilëve u mungon edhe sot një copë tokë ku t’ju prehen eshtrat, që familjarët të kenë ku të luten për shpirtërat e tyre apo të sjellin nga një buqetë me lule.

Prej disa muajsh po përgatisja këtë takim dhe me ndihmën e Zotit të madh e arritëm.

Vjet bashkë me Fretnit tanë Françeskanë në Shqipëri tek Botimet Françeskane, botuam vëllimin e dytë në italisht të librit monumental të At Zef Pllumit “Rrno vetëm për me tregue”.

Vëllimi i dytë sikurse i pari që pati atë jehonë të madhe mediatike, mban dhe ai një parathënie shumë të rëndësishme ashtu siç e kisha paralajmëruar në vite: fjalët dhe mbështetjen shpirtërore të Eminencës së Tij, Kardinalit amerikan Raymond Leo Burke, i cili është një mik i imi i shtrenjtë që me udhëzon dhe këshillon kurdoherë e që në një farë mënyre ka zënë vendin e Atit tim shpirtëror At Zef Pllumit që aq shumë më deshi dhe këshilloi ato pak vite që e pata fatin të isha bijë e tij në shpirt, saqë më besoi me zemër trashëgiminë e tij, biblën e dhimbjes shqiptare siç e quaj unë teologjinë e tij e cila në vetvete mban si titull amanetin që superiori i tij At Marin Sirdani i la në kohën më të vështirë për Kishën Katolike Shqiptare dhe për besimin fetar të një kombi i cili tek feja sheh edhe rrugëtimin e tij shekullor:

“Zef, dhe sikur të gjithë ne të shkojmë si qeni në rrush dikush duhet me teprue, prandej shko Zef, ti duhet me jetue, dhe sikur kurrgja të mos jesh i zoti me ba veç se me rrnu, shko Zef, rrno, rrno vetëm për me tregue, dikush me kallxue se si kje puna. Kush të teprojë le të kallxojë!“

 

Pyetje: Dhe ti po e vazhdon këtë kallxim?

KEDA KACELI: Po. Kjo fjali është monumentale. Besoj tek forca e saj është drithëruese. Kur e kam lexuar për herë të parë atë fjali një mori me ndjenja e ndjesi pështjelluese me kanë përshkuar shpirtin. E mora dhe unë si mision për veten time sikurse ai foli edhe për mua edhe me mua! Dhe meqë Patër Zefi ma ka lënë amanet veprën e tij, ashtu dhe unë deri sa të kem frymë amanetin do e ruaj e do ta përcjellë atë.

Ndaj sipas këshillës së mikut tim Kardinalit Burke shkrova një letër për të takuar Papën dhe për t’i dhuruar librat e At Zefit me dedikimet përkatëse.

Kërkesa u pranua nga Zyra Papnore dhe m’u kërkua të zgjidhja ditën e njëres prej pritjeve të ditës së Merkure që Shenjtëria e Tij mban çdo javë me besimtarët që vijnë nga gjithë bota.

E imagjinoni gëzimin tim të madh?

Për më tepër kur zgjodha ditën mu tha që do kisha biletën që i rezervohet njerëzve dhe miqve drejt për drejtë të Fesë dhe Besimit apo misionarëve.

Ajo ditë do mbetet, po e përsëris, në kujtesën time si dita më e veçantë e jetës.

Pata fatin që Ati i Shenjtë u ndal me mua disa minuta. Ai më dëgjoi për gjithçka i thashë.

Dhe pasi më bekoi dhe më tha që do të vijë në Shqipërinë tonë.

 

Çfarë i thatë Shenjtërisë së Tij?

KEDA KACELI: Iu luta padyshim që të më bekojë në vazhdimin e misionit në përhapjen e dëshmisë se palëkundur të guximit të martirëve tanë dhe të mesazhit të dashurisë tyre për jetën për atdheun dhe Zotin.

Iu luta ta bekojë rininë tonë Shqiptare në këtë rrugë të mundimshme kundër kësaj të keqe të gjatë antishqiptare që ka zaptuar jetën e bashkëkombësave tanë.

Shenjtëria e Tij pasi më dëgjoi me vëmendje më tha “Bekuar qofshin njerëzit vullnetmirë që luftojnë dhe nuk dorëzohen”!

Ka qenë shumë emocion i madh. I dorëzova sakaq librat me dedikimet përkatëse në italisht dhe anglisht, të At Zefit në italisht si dhe simbolikisht librin e Ratzinger që kam përkthyer në shqip për ta patur Ati i Shenjtë në Bibliotekën e Tij.

Papa Leo XIV më tha se do t’i mbante. “Paçka se nuk di shqip për ta lexuar atë, por librat italisht do t’i lexoj” më tha Ati i Shenjtë.

Më pas Father Edgard i mblodhi librat me premtimin e një përgjigje dhe kontakti të ardhshëm. Ndërsa ne qendruam me përulësi të Puthjes së Dorës me Unazën e Peshkatarit pasi na dhuruan rruzaren e bekuar nga Ati Shenjtë, që e mbaj gjithmonë me vete.

Duke shpresuar që Sigurimi i Shtetit, i cili nuk është ndalur edhe pse thuhet se është ndryshuar sistemi, bashkë me politikanë e gazetarë që punojnë nën rrogoz kundra nesh që mbetëm armiq dhe halë në sy për ata që atdheun dhe kombin e kanë parrullë e slogan jo mendim e veprim, të mos veprojë sërish në prishjen e Planeve siç ka vepruar kur fillova të merresha me realizimin e filmit disa vite më parë apo kur ndali mos përfshirjen e librit të At Zef Pllumit në italisht në Panairin e librave shqip në Itali. Por kjo mua nuk më ka ndaluar të vazhdoj misionin dhe të luftoj për amanetin e Padër Zefit tim.

Ja pra për këto folëm me Shenjtërinë e tij, Papa Leon, takim i paharruar dhe i shënuar i jetës pas takimit me At Zef Pllumin atë 24 Gusht të vitit 2005 në Shkodër, që ka qenë takimi me një martir të gjallë e që mbijetoi për të mbajtur një amanet dhe për të përcjellë memorien e një Kombi nga Djalli i vrarë, por i shpëtuar nga Zoti.

Takimi me Atin e Shenjtë është takimi më i rëndësishëm i jetës time deri më sot pasi ai shëmbëllen dhe është Zëvendësi i Krishtit të gjallë mbi tokë.

Lufta mes Errësirës dhe Dritës vazhdon por e Keqja me emisarët e saj nga portat e ferrit të errët “Non praevalebunt“ – «Nuk do të fitojë»!

 

Pyetje: Pushkatimi i gjyshit, internimet, vuajtjet, privimet, sakrificat, largimi nga Shqipëria deri tek protestat sot?

KEDA KACELI: mendoj se e Keqja e shqiptarëve dhe Shqipërisë ka qenë diktatura komuniste, trashëgimtarët e të cilës po e shpopullojnë vendin tim, sikur Familja ime e la Shqipërinë në 1991, por unë kam besim në Zot dhe tek Shqiptarët se kjo e Keqe “Non praevalebunt“ – «Nuk do të fitojë» dhe i ka ardhur fundi!

 

 


Send this to a friend