Ne keto dite te nxehta perveluese te gushtit 2026, Shqiperia e artit humbi nje nga personalitetet me te rendesishem te kohes sone: Kujtim Buzen. Piktor dhe studiues i artit viziv, historian dhe kritik arti, vleresues i fuqishem i disa prej vlerave me te rendesishme te ansambleve me shquara skulpturore dhe te piktures sone monumentale.

Qe ne vitet e studimeve, ne vitet `60 , u ndje perkushtimi i ketij studiuesi te ri ne themelimin e Bibliotekes Artistike te Institutit te Larte te Arteve, Dega Figurative, per te pasuruar ate me kolanen e mjeshtrave te medhenj boterore, duke filluar nga ata te Rilindjes, me Leonardo da Vinci-n, El Greco-n, e deri tek impresionistet me Renoir e Manet, si dhe me mjeshtrat e shekullit e 20-te: Modigliani-n, Picasso-n, Braque,, Dali etj. Nje ndihme e vyer iu dha Kujtimit ne kete kontribut te tij edhe nga zonja e nderuar e Librarise se Librit Sovjetik ne ato vite, Tasia (me vone fatkeqsisht , nen akuza te rreme e arrestuar dhe denuar politikisht).

Nder shume kujtime personale me Kujtimin shkepus ate te vitit 1965. Ishte viti i mbrojtes se diplomave ne kursin tone. Per aresye shendetesore serioze, u detyrova te shtrohesha ne Senatoriumin e Tiranes, c`kam e pengonte realizimin e punes sime te diplomes ne kushte normale. Ne marreveshje me doktorin e nderuar Hatibin, m`u krijua mundesia te punoja ne spital, ne nje dhome te vecante. Vizitat dhe per pasoje kontaktet e mia ishin sipas rregullave ne Senatorium mjaft te kufizuara. Megjithate, gjate gjithe asaj kohe( disa muaj), Kujtimi e gjente mundesine per te qene shpesh i pranishem, per te me ndjekur ne punen time, derisa ajo u perfundua ( Tablloja „Ne kopshtin e femijeve“) dhe une munda te mbroj diplomen normalisht me shoket e shoqet e kursit tone ne qershor te po atij viti, me noten maksimale.

Nje kontribut te rendesishem ne sistemimin, organizimin dhe vendosjen ne rruge shkencore te saj dha Kujtim Buza si Drejtor i Galerise Kombetare te Arteve, qe ndodhej ne ate kohe fillimisht ne rrugen Fortuzi ( Vitet `60). Ky kontribut vazhdoi edhe me pas, me emerimin e tij si sekretar ne Lidhjen e Shkrimtareve dhe Artisteve ( qe nga viti 1973). Qene kohe te veshtira te nje periudhe te nderlikuar, pas Pleniumit te katert . Ne kete periudhe, ekspozitat ishin masive dhe arti kishte marre karakter te theksuar ideologjik. Edhe ne keto rrethana, Kujtim Buza u mundua ne cdo rast te ndihmoheshin artistet me aq sa ishte e mundur.

Kontribut te rendesishem Kujtimi ka dhene edhe pas vitit 1990, si pjesemarres i perhershem ne grupimet artistike te krijuara ; si pjesemarres i rregullt e prej shume vitesh i Ekspozites „Nentori“, „PranverArt“ si dhe asaj te grupimit artistik „Pleneri“, me shoket dhe koleget peizazhiste. Arti i peizazhit ishte pasioni i madh i tij. Ne tere krijimtarine piktorike e ne te gjitha periudhat e krijimtarise se tij, Kujtim Buza i mbeti besnik artit realist, artit te shendetshem realist ne kuptimin me te mire. Eshte e qarte se paleta realiste e Kujtim Buzes u pasurua edhe nga ndikimet pozitive dhe perforcuese, nga pervoja e gjigandit te artit, atit te tij, Abdurrahim Buza.

Te tre artistet, treshja e shquar Abdurrahim Buza, Kujtim Buza dhe nipi i talentuar Sokoli, perben nje rast per t`u vleresuar posacerisht. Keshtu edhe idea e re, e shprehur nga Ylli Drishti per ndertimin e nje muzeu te ri posacerisht ne Pogradec, krahperkrah gjigandit tjeter pogradecar Lazgush Poradeci duhet te marre vleresimin e duhur.

LLAMBI BLIDO, Gusht 2026