Dritan Prençi ka treguar në dosje të tjera se di të kërkojë “arrest me burg”, madje dhe kur mungojnë provat. Por te dosja e Belinda Ballukut, sa më shumë rëndohet hetimi, aq më e madhe bëhet pikëpyetja se kush ia ka “lidhur duart” prokurorit të SPAK.

Në dosjen Balluku, ndërkohë, një tjetër personazh i futbollit, kësaj here Igli Tare është marrë nën hetim për pastrim parash, pasi SPAK dyshon se është përdorur për të fshehur pronësinë reale të një vile që prokuroria ia atribuon Ballukut. Por ndaj tij nuk rezulton publikisht një masë arresti. Edhe biznesmeni Pandeli Carapuli është marrë nën hetim për pastrim parash në lidhje me vilën e Dhërmiut, por sërish pa masë arresti.

Por dy standardet vijojnë edhe brenda vetë dosjes Balluku. Rasti më i pastër është ai i Evis Berberi, i cili qëndron në burg që prej marsit 2024 dhe Prençi ka kërkuar për të një dënim të rëndë për korrupsion, tendera dhe pastrim parash. Në të njëjtën dosje të ARRSH-së, për Erald Elezin dhe Gentian Gjylin prokurori Prençi ka kërkuar dënime shumë më të ulëta, ndërsa masat e tyre të arrestit në shtëpi u zbutën.

Edhe Ergys Verdho është tashmë i pandehur në një tjetër procedim të SPAK për “shpërdorim detyre”, ndërsa në dosjen Balluku është thirrur disa herë për të dhënë shpjegime. Ai gjithashtu nuk ndodhet në arrest dhe deri tani është i amnistuar nga Dritan Prençi.

Por një prej rasteve më domethënëse është Viola Haxhiademi, ish-sekretarja e përgjithshme e Ministrisë së Infrastrukturës. BKH i sekuestroi telefonin dhe nga ekspertimi janë dalë komunikime të frikshme korrupsioni, por sërish prokurori Dritan Prençi është treguar i butë, duke mos caktuar asnjë masë sigurie për ish numrin 2 të Ministrisë së Energjisë dhe Industrisë.

Dhe qershia mbi tortë, është vetë Belinda Balluku.

SPAK thotë zyrtarisht se ajo është e pandehur për shkelje të barazisë në tendera dhe se ndaj saj ekzistojnë gjithashtu dyshime për korrupsion pasiv dhe pastrim parash. Prokuroria ka sekuestruar edhe një vilë që e konsideron pronësi indirekte të saj dhe produkt të dyshuar korrupsioni.

Dritan Prençi e kërkoi një herë heqjen e imunitetit për Belinda Ballukun. Më 16 dhjetor 2025 SPAK iu drejtua Kuvendit për autorizimin e heqjes së lirisë së saj. Kuvendi nuk ia dha autorizimin.

Por që atëherë dosja është rënduar. Janë shtuar dyshimet për korrupsion dhe pastrim parash, janë sekuestruar pasuri dhe janë marrë në hetim persona të tjerë. Po të shtojmë këtu dhe faktin, se Balluku i ka bërë presion një prej dëshmitareve kryesore, Mirzeta Kashnicës, si dhe kontrollon të gjithë Ministrinë e Energjisë dhe Industrisë, me njerëzit e saj.

Atëherë pse nuk ka një kërkesë të re? Kjo është pyetja që Dritan Prençi duhet t’i përgjigjen.

Pse në dosje të tjera SPAK kërkon burg kur sheh rrezik procedural, ndërsa në një çështje ku vetë prokuroria flet për tendera të manipuluar, korrupsion, pastrim parash, pasuri të fshehura dhe madje presione ndaj dëshmitarëve, figura qendrore e hetimit vazhdon jashtë qelisë?

Nuk ka provë që Prençi ka bërë marrëveshje me Ballukun për ta aministuar, por kur ky prokuror ka vepruar me nxitim të jashtëzakonshëm për të arrestuar biznesmenë dhe gazetarë, me fjalë goje dhe thashetheme, në rastin e Belinda Ballukut, po e merr shtruar, aq shtruar sa zërat qarkullojnë se do ta amnistojë duke e çuar në gjykim pa masë sigurie./ Voxnews

Odisejada politike për ta bërë Kosovën me president, kishte një qëllim të errët. “Komandantët” pa ushtarë ngulmojnë kthimin në pushtet, edhe pse janë refuzuar për të katërtën herë radhazi nga populli i Kosovës. Sepse krimet dhe hajnitë zyrtare, tashmë, janë faktike dhe të konfirmuara ligjërisht.

Pozitive është se, më në fund, Kosova u bë me president. Populli i Kosovës po dëshmon pjekuri dhe emancipim. Brenda dy dekadave ka zgjedhur në krye të shtetit tri zonja të nderuara. Së fundi, njëra syresh e besimit katolik, dëshmi kjo e trashëgimisë, tolerancës të shkëlqyer nder fetare.

Të tria këto zonja, veç tjerash, kanë pasur specializime të ndryshme në SHBA dhe, mbi të gjitha, kanë orientim proamerikan. Zonja Atifete Jahjaga, Dr. Vjosë Osmani shkëlqyen në pozitën e kreut të shtetit.

Presidentja Justina Shiroka – Pula gjithashtu vjen nga bota akademike. Me keqardhje, ajo vjen nga një parti fort të përfolur për krime vrastare, hajni zyrtare, abuzuese e shtetit. Një lakmi-cen ky lëndues i figurës të kreut të shtetit, edhe pse nuk ka afera faktike përgjatë ushtrimit të pozitës ministrore apo të deputetes të PDK-së.

Mosha 73 vjeçare e presidentes aktuale, është përkfizim i dukshëm për atë. Ecejaket e shpeshta ndër shtete dhe kancelari botërore, do të jenë të lodhshme për moshën e saj.

Mënyra e zgjedhjes, edhe pse jo për fajin e saj, u bë në kushte të rënda, nën zhurmimin dhe kërcënimin me  mjete piroteknike dhe krisma tjera.

Njeri nga kuadrot e PDK-sä shantazhoj dhe kërcënoi deputetët në sallën kuvendore: Kuvendi dhe Prishtina janë rrethuar, ligjin për Gjykatën Speciale duhet me votuar sonte!” Kësaj atmosfere të zymtë dhe të frikshme, u paraprinë deklarime rrugaçërore: “Nëse dënohen çlirimtarët, do ta kallim Kosovën”, siç është Nait Hasani e tjerë. Kurse kreu i PDK-së, Bedri Hamza, një ditë para dhënies së verdiktit, akuzoi dhe kërcënoi Gjykatën e Hagës: “Para se të jipni dënimin, duhet t`i mendoni pasojat!”

Organizimi i protestave “në emër të popullit”, ndërkohë që ishin partiake, vetëm të partive të PAN-it, është një mashtrim dhe falsifikim grotesk, i turpshëm. Në Kosovë kanë ndodhur krime makabre. U huazuan metodat e Enver Hoxhës, gjatë Luftës së Dytë Botërore, vrasja e kundërshtarëve politikë, për ta marrë pushtetin me dhunë.

Mos përzierja e LDK-së në pazaret e zgjedhjes të presidentes dhe të votimit për zhbërjen e Gjykatës Speciale, ishte vendim i duhur. Është ironike dhe absurde që viktima ta amnistojë persekutorin, pa kërkuar kurrë falje!

Transportimi i protestuesve me autobusë të sposorizuar nga shteti, nëpër Kosovë, Evropë, është e ndershm me paratë e taksapagueseve të Kosovës.

Eksponentët e PDK-së, AAK-së, nuk e kanë hallin e të dënuarve në Hagë, por të vetes, sepse emrat e disave lakohen në ketë Gjykatë, si pjesë e  Kriminale.

Pedagogu Lush Susaj ka rrëfyer një episod nga protestat studentore të viteve 2018-2019, duke sjellë në vëmendje rastin e studentit Selman Porja, i cili, sipas tij, u la një vit pas në studime për shkak të pjesëmarrjes së tij.

Sipas pedagogut, studenti u ngel sepse i mbajti çadrën gjatë leximit të poezisë së një studenti tjetër. Susaj thotë se kur Selman Porja u kthye në klasë, iu drejtuan me fjalët: “Çohu ti, Selman, se je i mirë për t’i mbajtur çadrën Lushit”.

Pedagogu e konsideron këtë episod si një shembull të mënyrës se si trajtoheshin studentët që ishin përfshirë në protestat e asaj periudhe.

“Është një djalë, po ia them emrin se nuk ka problem. Ai quhet Selman Porja. E kanë ngelur në klasë një vit vetëm sepse mbante çadrën kur po lexoja poezinë e një studenti tjetër. Po binte shi dhe çadrën e mbante që të mos lagej letra. Kur shkoi në klasë, i thanë: “Çohu ti, Selman, se je i mirë për t’ia mbajtur çadrën Lushit”. Po a i thuhet studentit në mes të klasës për kolegun vetë? Sepse në mendjen e tyre, gjatë vitit 2018-2019, ne që e kishim kuptuar çfarë mizorie po i përgatiste kombit shqiptar, ishim armiqtë e shtetit. Edhe sot është i papunë, ka mbaruar për inxhinieri pyjesh, ndërsa sot pyjet digjen se punësojnë patronazhistë”,- tha Susaj. Panorama

    Deklaratë për mediat

“Lëvizja për Zhvillim Kombëtar” është investuar shumë dhe me të gjitha mënyrat për Reformen Territoriale dhe Reformen Zgjedhore.

Meqenëse nesër diskutohet në Kuvend, Reforma Territoriale j’u rikonfirmojmë qëndrimin tonë:

• Ndryshimin e numërit të bashkive, rikthimin e komunave dhe uljen e numërit tw Qarqeve, sipas standarteve më të mira europiane të përshtatura në traditen, llogjiken dhe specifikat e Shqipërisë.
• Kalimin në zgjedhjet me dy raunde nëse asnjë kandidat në raundin e parë nuk fiton 50% +1 votë.
• Pragu i vlefshmërisë së zgjedhjeve të jet me pjesmarrjen e 50% +1 votë të zgjedhësve.
• Votimin dhe numërimin elektronik.

Tashmë propozimet e LZHK-s janë bërë pjesë e platformës së opozitës për t’i parqitur në Kuvendin e Shqipërisë dhe mbrojtur ato me konsekuencë, se kjo reformë është shumë e rëndësishme për të ardhmen e shqiptarëve, demokracisë dhe Shqipërisë.

Jo pa qëllim, sipas Nenin 81/2 të Kushtetutes, ligji për zgjedhjet e përgjithshme dhe vendore, miratohet me tre të pestat e të gjithë anëtarëve të Kuvendit, pra kërkohet një konsensus i gjërë i partive politike, se në rastin konkret reforma territoriale nuk i përket vetëm një mandati qeverisës të një partie por duhet të jetë shumë afatëgjatë.

I bëjm thirrje shumicës parlamentare të PS, që nesër të tërheq projektin e saj një partiak dhe të mos bëjë të njëjtin faji si në vitin 2014 ku e vetme bëri ndarjen administrative dhe pasojat e saj i’u kushtuan shumë shqiptarëve.

***

“Lëvizja për Zhvillim Kombëtar” ka shprehur në vijimësi qëndrimet dhe shqetësimet për zhvillimet politike në Kosovë dhe në trevat e tjera shqiptare, gjithnjë në raport me interesin kombëtar.

Sikurse dihet, brenda një periudhe prej 16 muajsh, Kosova ka kaluar nëpër tri palë zgjedhje parlamentare, për shkak të dështimit për të krijuar një shumicë të qëndrueshme dhe për të zgjidhur ngërçet institucionale.

Por, sidoqoftë klasa politike e Kosovës, duke vendosur interesin e shtetit mbi interesat e ngushta partiake diti të tregojë përgjegjësinë që kërkon investimi dhe besimi i shqiptarëve, i demokracive perëndimore dhe i Aleancës Euroatlantike, duke kaluar ngërçin për zgjedhjen e Presidentit.

Zgjedhja e akademikes Justina Shiroka Pula si Presidente e re e Republikës së Kosovës shënon një moment historik dhe kthesë vendimtare për stabilitetin politik të vendit. “Lëvizja për Zhvillim Kombëtar” përshëndet këtë zhvillim të shëndetshëm institucional dhe i uron punë të mbarë e suksese.

Po kështu vlerësojmë edhe projektligjin për ndryshimet lidhur me ligjin për Dhomat e Specializuara.

Lëvizja për Zhvillim Kombëtar

Bashkëkryetar

Dashamir Shehi                                Ekrem Spahiu

Për aq sa jam pro zgjedhjes së presidentes së re, Justina Shiroka-Pula, po aq jam kundër mënyrës së zgjedhjes së saj, për faktin se presidenti duhet të zgjedhet drejtëpërdrejt nga populli e jo si produkt i marrëveshjeve (pazareve) politike!

Zgjedhje me imazh pozitiv për vendin

Megjithatë kjo ishte zgjidhja më e mirë dhe më fatlume në dhjetvjetëshin e fundit, e cila e nxori vendin nga kriza e thellë politike dhe e shpëtoj republikën nga dhuna dhe kaosi qytetar si pasojë e situatës së krijuar pas vendimit të Gjykatës Speciale në Hagë!

Nuk më ka pëlqyer aspak sjellja dhe papërgjegjësia e disa partive politike në procesin e zgjedhjes së presidentes së vendit dhe të votimit të Ligjit për Dhomat e Specializuara në Hagë!

Me zgjedhjen e presidentes përveq shmangies së zgjedhjeve të reja dhe evitimit të dhunës qytetare u arritën edhe këto suksese të rëndësishme për vendin, siq janë: mandati katërvjeçar i ‘Qeverisë Kurti 4’, mandati pesëvjeçar i Presidentes Justina, stabiliteti politik në Kuvend dhe krijimi i imazhit pozitiv të Republikës së Kosovës në arenën ndërkombëtare.

Efekti pozitiv i një proteste trejavore

Protestat trejavore, edhe pse nuk do të ndikojnë në verdiktin e Gjykatës Speciale, ato ndikuan në arritjen e marrëveshjes politike për zgjedhjen e Presidentes pas votimit të Ligjit për Dhomat e Specializuara në Hagë!

Nuk duhet harruar, në demokraci kush i fiton zgjedhjet e merr pushtetin, bllokadat politike, protestat dhe dhuna fizike nuk kanë vend.

Siq e ceka në fillim të këtij shkrimi, edhe pse nuk më pëlqyen rrethanat e zgjedhjes, për të cilat presidentja nuk mbanë përgjegjësi, sikurse që nuk mbanë përgjegjësi për problemet e akumuluara (shkaktuara) ndër vite dhe dekada, Presidentja Justina Shiroka-Pula e meriton mbështetjen e gjerë qytetare dhe të mërgatës sonë!

Justina Shiroka-Pula ishte zgjedhje fatlume dhe e qëlluar për vendin!

Kjo fitore bëhet akoma më e madhe, pasi në çastet e fundit u evitua tendenca për ta kthyer Kosovën në kaos dhune me përmasa tragjike të vëllavrasjes për interesa meskine të politikanëve të papërgjegjshëm kosov(r)ar!

Në evitimin e skenarit tragjik të vëllavrasjes shqiptare dhe shpëtimin nga tragjedia e përgatitur nga jashtë për Kosovën, meritat u takojnë dy liderëve partiakë, Albin Kurti dhe Bedri Hamza, të cilët i thirrën zërit të arsyes për arritjen e marrëveshjes së imponuar nga protestat në rrugë!

Sikurse për meritat, të njëjtët e mbajnë edhe përgjegjësinë historike për ruajtjen e stabilitetit politik pas fitores së madhe për Kosovën në minutat e fundit të afatit kushtetuues!

Ligji i miratuar për Gjykatën Speciale në Hagë, do të kujtohet si katalizator i një marrëveshje politike që i solli institucionet e reja në Kosovë, por jo edhe lirimin e të burgosurve të dënuar në Hagë!

“Shkopi magjik” nuk është në dorën e Presidentes

Kosovës nuk i duhen më përplasjet politike, por përgjegjësia shtetërore dhe përpjekjet e përbashkëta ligjore për të kërkuar drejtësinë në Procesin e Apelit! Ne, mund të mos pajtohemi për shumë gjëra, por duhet të pajtohemi me faktin që Kosova është e të gjithëve dhe nuk mund të jetë peng i askujt!

Justina Shiroka-Pula është zgjedhur presidente e re e Republikës, në njërin prej momenteve më të vështira dhe të pazakonta politike në historinë më të re të Kosovës.

Tendenca e disave, që zonjen Justina Shiroka-Pula ta portretizojnë si presidente partiake dhe më përkatësi fetare është produkt i armiqve të Kosovës, e njerëzve të ligë dhe injorant pa taban kombëtar, të cilët në secilën situatë kërkojnë t’i nxjerrin një mijë arsye për kundërshtime!

Mbetemi me shpresën që tani e tutje, Kosova do të ketë më shumë stabilitet institucional dhe politik, progres në integrimet euro-atlantike, mbi të gjitha në forcimin e partneritetit me BE-në, SHBA-në dhe NATO-n, përfshirë botën e civilizuar dhe demokratike.

Presidentes së re i uroj shëndet, suksese dhe mbarësi në detyrën e re. Uroj që gjatë mandatit të saj të udhëhiqet nga dashuria për vendin dhe qytetarët, e motivuar nga uniteti, drejtësia dhe barazia qytetare, zhvillimi dhe forcimi i institucioneve të Republikës së Kosovës.

Florim Zeqa, analist i pavarur politik

Strukturat e Ministrisë së Mbrojtjes dyshohet se fshehën proceset gjyqësore dhe problemet financiare të biznesmenit izraelit, duke e certifikuar si partner të sigurt të shtetit shqiptar…

Sipas dokumenteve zyrtare, kryeministri Edi Rama dhe ish-ministri i Mbrojtjes, Pirro Vengu, dhanë urdhrin politik dhe firmosën procedurat që i hapën rrugë izraelitit Ron Yeffet të merrte kontrollin mbi industrinë e armatimeve, automjeteve dhe pajisjeve ushtarake.

 

Veprimet e para hetimore të Byrosë Kombëtare të Hetimit për çështjen “Kayo-Timak Defence” kanë zbuluar se, me urdhër të ish-ministrit Pirro Vengu, katër struktura të Ministrisë së Mbrojtjes firmosën relacionet paraprake që legjitimuan marrëveshjen. Sipas të dhënave të dosjes, këto relacione përmbajnë informacione të pavërteta ose të paplota.

Drejtuesit e strukturave nuk verifikuan të dhënat për figurën dhe aktivitetin e Ron Yeffet, garancitë e tij ekonomike dhe financiare, burimet e furnizimit me lëndë të para, si dhe shtetet apo kompanitë ndërkombëtare partnere të NATO-s nga të cilat ai do të siguronte armatimet, automjetet, dronët dhe pajisjet ushtarake.

Agjencia e Inteligjencës dhe Sigurisë së Mbrojtjes, raport i rremë për figurën e Ron Yeffet

Agjencia e Inteligjencës dhe Sigurisë së Mbrojtjes, shërbimi informativ i ushtrisë, hartoi raportin për figurën e Ron Yeffet. Në këtë dokument, agjencia e paraqiti atë si person pa probleme me drejtësinë në shtetet ku kishte zhvilluar kontrata shtetërore dhe private.

Raporti nuk pasqyroi të dhënat për problemet ligjore të Ron Yeffet në Senegal, ku ai është përballur me akuza për mashtrim financiar dhe falsifikim dokumentesh në kontrata investimesh shtetërore dhe private.

Agjencia nuk përfshiu as padinë e paraqitur më 6 mars 2026 nga shtetasi amerikan Mark Faist kundër Ron Yeffet. Paditësi pretendon se Yeffet e mashtroi në shumën 8.6 milionë dollarë, duke i premtuar kontrata shtetërore në Shqipëri dhe duke përdorur si garanci lidhjen e tij me kryeministrin Edi Rama.

Në vitin 2013, “Signature Bank” në New York e paditi Ron Yeffet për një detyrim që lidhej me një hua prej 250 mijë dollarësh. Palët e zgjidhën çështjen më pas. Në vitin 2025, një kantier për riparimin e anijeve në Florida ngriti një tjetër padi ndaj tij për një konflikt financiar. Kjo çështje vazhdon të shqyrtohet nga gjykata.

Agjencia e Inteligjencës dhe Sigurisë së Mbrojtjes nuk i pasqyroi këto të dhëna në relacionin e saj. Më pas, ajo firmosi procedurën për pajisjen e Ron Yeffet me “Certifikatën e Sigurisë për Aktivitetin Industrial Ushtarak”, dokument që i hapte rrugë ushtrimit të aktivitetit në Shqipëri dhe kryerjes së importeve e eksporteve në emër të ushtrisë shqiptare.

Relacione të ngjashme për figurën e Ron Yeffet dhe aktivitetin e kompanive të tij, “Timak” dhe “UNO 18”, hartuan edhe struktura të tjera të Ministrisë së Mbrojtjes, mes tyre Agjencia e Industrisë së Mbrojtjes dhe Drejtoria e Përgjithshme e Politikave të Mbrojtjes, e cila ka në varësi Drejtorinë e Politikave të NATO-s dhe BE-së.

Agjencia e Industrisë së Mbrojtjes ka për detyrë të rregullojë dhe mbikëqyrë prodhimin, tregtimin, transportin, magazinimin dhe zhvillimin e armatimeve ushtarake. Ajo duhet të verifikojë nëse subjektet plotësojnë kriteret e legjislacionit shqiptar për sigurinë kombëtare dhe standardet e NATO-s.

Strukturat e Ministrisë së Mbrojtjes e paraqitën Ron Yeffet si person të përshtatshëm dhe të sigurt për t’u përfshirë në industrinë ushtarake shqiptare, megjithëse dokumentacioni ndërkombëtar tregonte ekzistencën e disa konflikteve dhe proceseve gjyqësore ndaj tij.

Sipas materialeve të përgjimit të administruara në dosje, Ron Yeffet dyshohet se planifikonte të sillte armatime nga Afrika në Shqipëri dhe më pas t’i dërgonte drejt Ukrainës nëpërmjet kompanisë “Timak Defence”, duke përdorur dokumente dhe etiketime të falsifikuara.

SPAK dhe BKH duhet të përcaktojnë nëse strukturat e Ministrisë së Mbrojtjes dështuan të kryenin verifikimet ligjore apo fshehën qëllimisht të dhënat për Ron Yeffet, për të zbatuar urdhrin politik të Edi Ramës dhe Pirro Vengut./Pamfleti

Shqipërisë po i imponohet një tjetër ndryshim i hartës territoriale, me reduktimin e numrit të bashkive nga 61 në 46, por më shumë sesa një analizë e nevojave të qytetarëve dhe e eficiencës së shërbimeve, debati deri tani është përqendruar te kufijtë administrativë dhe përfaqësimi politik.

Rreziku është që reforma, e cila duhet të përmirësojë qeverisjen vendore, po kthehet në një tjetër ushtrim të aritmetikës elektorale, ndërsa kostot e tranzicionit t’i paguajnë qytetarët.

Reforma e vitit 2014 reduktoi numrin e njësive vendore nga 373 në 61 bashki, me argumentin se njësitë më të mëdha do të kishin më shumë kapacitete financiare, administratë më profesionale, shpenzime më të ulëta dhe shërbime më cilësore.

Por përvoja tregoi se përveçse barra fiskale për qytetarët u rrit, nga ana tjetër shërbimet publike për qytetarët u përkeqësuan më tej, sidomos në zonat rurale. Problematikat e reja u bënë shkak për zhvendosje të popullsisë jashtë vendit ose drejt qendrave më të mëdha urbane.

Në vend që debati për reformën e dytë të niste nga defektet që krijoi reforma e parë, vëmendja u zhvendos te numri i bashkive që duhet të mbeten dhe ato që duhet të shkrihen.

Llogaritë politike dhe elektorale po peshojnë më shumë sesa nevoja për shërbime, pasi kufijtë administrativë përcaktojnë shpërndarjen e votave, përfaqësimin në këshillat bashkiakë dhe kontrollin politik mbi njësitë vendore.

Për këtë arsye, çdo ndryshim i hartës duhet të mbështetet në analiza transparente që provojnë përfitimin publik, jo vetëm në argumente të përgjithshme për eficiencën.

Nëse bashkimi i dy apo tri bashkive është ekonomikisht i arsyeshëm, kjo duhet të provohet me shifra, i cili mungoi nga platforma e mazhorancës.

Dokumenti i reformës që miratoi Kuvendi nuk pati të dhëna se sa do të kursehet nga administrata, sa do të përmirësohet mbledhja e të ardhurave, sa do të rriten investimet për banor dhe sa do të kushtojë ofrimi i shërbimeve në zonat më të largëta dhe mbi dhe të gjitha, për sa kohë do të përballojnë qytetarët kostot e tranzicionit!

Pikërisht ky tranzicion është një nga aspektet më pak të diskutuara të reformës. Bashkimi i bashkive nuk përfundon me ndryshimin e emrit, pasi njësitë që bashkohen kanë buxhete, detyrime financiare, kontrata, struktura administrative, tarifa vendore dhe sisteme të ndryshme të menaxhimit.

Unifikimi i tyre kërkon shumë kohë dhe para. Një tjetër problem është integrimi i sistemeve financiare, regjistrave, arkivave dhe platformave digjitale. Pa një përgatitje paraprake, ndryshimi administrativ mund të sjellë vonesa në dokumentacion, leje dhe shërbime të tjera që qytetarët dhe bizneset i marrin nga pushteti vendor.

Edhe investimet publike mund të përballen me një periudhë pasigurie, pasi bashkitë që do të shkrihen kanë projekte të miratuara, kontrata në zbatim, procedura prokurimi dhe angazhime financiare.

Transferimi i këtyre përgjegjësive kërkon koordinim institucional, pasi në të kundërt, ekziston rreziku i vonesave në realizimin e investimeve, pikërisht në territoret që kanë më shumë nevojë për infrastrukturë.

Përvoja administrative sugjeron se një tranzicion i tillë mund të kërkojë dy deri në tre vjet për t’u stabilizuar, në varësi të përgatitjes dhe burimeve të vëna në dispozicion.

Ngutja për reformën e re e vë edhe më shumë në dyshim zbatimin e saj, nisur nga fakti se ende nuk ishte zbatuar tërësisht reforma e vitit 2014. Më shumë se një dekadë më vonë, decentralizimi fiskal dhe administrativ mbetet i papërfunduar, bashkitë vazhdojnë të kenë kompetenca që nuk shoqërohen me burime të mjaftueshme financiare, ndërsa premtimi për shërbime më cilësore dhe më pranë qytetarëve nuk është realizuar.

Në mungesë të këtyre elementeve, dyshimi se reforma udhëhiqet nga llogaritë politike dhe jo nga interesat e qytetarëve bëhet i vështirë për t’u shmangur, duke rrezikuar që reforma e fundit të mbivendosë një tranzicion të ri mbi një reformë ende të pakonsoliduar dhe që, mbi të gjitha, nuk do të arrijë të përmirësojë shërbimet ndaj qytetarëve, përkundrazi mund të nxisë një valë të re largimi kryesisht nga zonat rurale./ Monitor/

Presidentët Frank-Walter Steinmeier dhe Emmanuel Macron po i afrohen fundit të mandateve të tyre. Takimi i tyre në Francë tregoi qartë se partneriteti franko-gjerman ka nevojë urgjente për impulse dhe ide të reja.

Delegacioni gjerman nuk pa asgjë nga grevat e nxënësve në rrugët e Parisit. Autokolonat e tyre kaluan pa pengesa nëpër kryeqytetin francez. Ndërkohë, rreth Harkut të Triumfit dhe Champs-Élysées qarkullimi ishte bllokuar për orë të tëra. Për shkak të vizitës së nivelit të lartë, rrugët ishin mbyllur në një zonë të gjerë.

Presidenti francez Emmanuel Macron kishte zgjedhur një gjest të veçantë. Nderimet ushtarake për mysafirin gjerman, presidentin Frank-Walter Steinmeier, u zhvilluan këtë herë nën Harkun e Triumfit. Kështu, herët në mëngjes, himni gjerman u dëgjua në zemër të Parisit, nën rrezet e diellit dhe në temperatura të ulëta.

Shumë pyetje, pak përgjigje
Ishte një gjest solemn, plot miqësi dhe simbolikë, por njëkohësisht dukej sikur vinte nga një epokë e largët. Në të dy vendet, forcat populiste në skajet e spektrit politik po fitojnë gjithnjë e më shumë mbështetje. Në Gjermani, AfD-ja renditet në vendin e parë në sondazhet kombëtare. Në Francë, pas Emmanuel Macron mund të vijë Jean-Luc Mélenchon nga e majta ose Marine Le Pen nga e djathta ekstreme.

Kësaj i shtohet edhe një krizë ekonomike që kërcënon mirëqenien. Çështjet e pazgjidhura të drejtësisë sociale po i nxjerrin brezat e rinj në protesta. Macron theksoi në Paris se rrjetet sociale po shndërrohen gjithnjë e më shumë në instrumente të dezinformimit dhe po nxisin dyshime ndaj demokracisë.

Ndërsa AfD-ja mund të formojë së shpejti qeverinë e parë në një land gjerman, presidenti Steinmeier mbetet optimist. Ai deklaroi se Gjermania do të vazhdojë të luajë një rol mbështetës dhe udhëheqës në Evropë dhe se gjermanët do të mbeten evropianë të mirë. Megjithatë, ai nuk shpjegoi se mbi çfarë e bazonte këtë bindje. Gjatë konferencës së përbashkët për shtyp në Pallatin Élysée nuk u lejuan pyetje nga gazetarët.

E ardhme pa plan
Politologu Jacob Ross nuk habitet nga kjo situatë. Sipas tij, si Macron ashtu edhe Steinmeier nuk kanë një program të qartë për Gjermaninë, Francën dhe Evropën. Ata përfaqësojnë sisteme politike që po përpiqen t’u përgjigjen krizave të shekullit XXI me receta të shekullit XX.

Edhe pse të dy kanë stile të ndryshme politike, Ross sheh ngjashmëri, veçanërisht aty ku politikat e tyre kanë dështuar. Një shembull është qasja ndaj Rusisë. Për një kohë të gjatë, të dy mbështetën një politikë që synonte integrimin e Rusisë në Evropë, por ngjarjet e vitit 2022 i detyruan të ndryshonin kurs. Që atëherë, sipas Ross, të dy kanë vepruar kryesisht në mënyrë reaktive.

Pak mbështetje për idetë e Macronit
Ross vlerëson se Macron ka bërë disa propozime të guximshme për Evropën, por pa mbështetjen e Berlinit. Për shumë vite, elitat politike gjermane janë përgjigjur me rezervë ndaj iniciativave që vinin nga Parisi, pa paraqitur vetë alternativa konkrete.

Një nismë e përbashkët që Franca dhe Gjermania promovuan së fundmi në Komisionin Evropian synon luftimin e konkurrencës së pandershme. Shtetet që përfitojnë avantazhe përmes praktikave të padrejta duhet të përballen me masa të rrepta evropiane. Edhe pse Kina nuk u përmend drejtpërdrejt, nisma synon kryesisht atë. Pekini subvencionon masivisht kompanitë e veta, produktet e të cilave po mbushin tregun evropian, ndërsa firmat evropiane ende përballen me pengesa për hyrjen në tregun kinez.

Bashkëpunim i vështirë në mbrojtje
Gjermania dhe Franca prej kohësh dëshirojnë më shumë bashkëpunim edhe në fushën e mbrojtjes. Megjithatë, projektet e mëdha të përbashkëta të armatimit po ecin me vështirësi.

Kur projekti i avionit luftarak FCAS dështoi në qershor, të dy palët theksuan se bashkëpunimi do të vazhdonte në projektin e tankut të së ardhmes MGCS. Por pikërisht gjatë vizitës shtetërore u shfaqën mosmarrëveshje.

Shefi i Shtabit të Përgjithshëm francez, Fabien Mandon, deklaroi në Asamblenë Kombëtare franceze se Gjermania kishte vendosur të tërhiqej nga projekti i tankut. Një ditë më vonë ai sqaroi se ishte shprehur në mënyrë të paqartë. Megjithatë, sipas vëzhguesve, ky “keqkuptim” pasqyron pakënaqësinë që ekziston në të dyja palët për bashkëpunimin dypalësh.

Ministri gjerman i Mbrojtjes, Boris Pistorius, e kundërshtoi fuqishëm këtë interpretim. Ai deklaroi se projekti MGCS nuk është ndërprerë dhe përkundrazi mbetet një projekt kyç i bashkëpunimit franko-gjerman në sistemet tokësore. Projekti përfshin veçanërisht përpunimin dixhital të informacionit në fushën e betejës, si dhe sistemet pa pilot dhe të automatizuara. Prandaj, bashkëpunimi do të vazhdojë.

Një vështrim drejt së ardhmes përmes mbrojtjes dhe hapësirës
Të premten (10.10.2026), presidentët e Francës dhe Gjermanisë vizituan disa institucione pranë Bordosë, të lidhura ngushtë me sektorin hapësinor dhe me parandalimin bërthamor. Midis tyre ishte edhe ArianeGroup, një kompani franko-gjermane që prodhon raketat M51 të afta për të mbajtur armë bërthamore për nëndetëset franceze. Në program ishin përfshirë gjithashtu edhe kompani startup që fokusohen në teknologjitë e së ardhmes.

Thuhet jozyrtarisht se ky fokus ishte një dëshirë personale e Macronit. Presidenti francez ka folur prej kohësh për një “dimension evropian” të parandalimit bërthamor francez. Duke parë njoftimet amerikane për zvogëlimin e angazhimit të tyre në Evropë, idetë e tij po marrin gjithnjë e më shumë vëmendje.

Që në vitin 2020, Macron propozoi një “dialog strategjik” mbi rolin e armëve bërthamore franceze në sigurinë evropiane. Sot disa vende, përfshirë Gjermaninë, tregojnë interes për këtë ide. Diskutimet aktuale përqendrohen tek ajo që Macron e ka quajtur “parandalim i avancuar”, që mund të përfshijë stërvitje të përbashkëta ushtarake dhe vizita në vende strategjike.

Megjithatë, vendosja e përhershme e armëve bërthamore franceze në vende të tjera nuk është në diskutim. Sipas doktrinës bërthamore franceze, Franca ruan gjithmonë të drejtën ekskluzive për të vendosur mbi përdorimin e armëve të saj bërthamore.

Një lamtumirë e përbashkët
Të premten pasdite përfundoi vizita dyditore shtetërore e Steinmeierit në Francë. Deri tani janë ndjerë pak impulse të reja për marrëdhëniet franko-gjermane. Kjo e bën edhe më urgjente që pasuesit e dy presidentëve të zhvillojnë një vizion të përbashkët për të ardhmen e marrëdhënieve mes dy vendeve.

Macron dhe Steinmeier do të largohen pothuajse njëkohësisht nga postet e tyre në vitin 2027, pas dhjetë vjetësh në detyrë. Në këtë kuptim, vizita shtetërore në Francë ishte gjithashtu një nga takimet e tyre të fundit të përbashkëta, nën hijen e një lamtumire të afërt./DW

Profesori amerikan Daniel Serwer ka komentuar ndryshimet e miratuara nga Kuvendi i Kosovës në Ligjin për Dhomat e Specializuara, duke ia lënë Bashkimit Evropian vlerësimin nëse dispozitat e reja janë në përputhje me detyrimet e Kosovës dhe me synimin për të cilin u krijua Gjykata Speciale. Në një përgjigje për Gazetën Express, Serwer tha se Brukseli duhet të shqyrtojë nëse ndryshimet ligjore garantojnë përmbushjen e misionit kryesor të gjykatës, që lidhet me vënien para përgjegjësisë të personave të dyshuar për krimet e përmendura në raportin e Dick Martyt.

Ndryshimet në ligj u miratuan më 6 tetor, pas vendimit të gjykatës në Hagë për dënimin me gjithsej 81 vjet burgim të katër ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Ndërhyrjet ligjore prekin disa aspekte të funksionimit të Dhomave të Specializuara, përfshirë juridiksionin, dënimet dhe procedurat. I pyetur nëse këto ndryshime mund të ndikojnë në rrugën e Kosovës drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian, Serwer theksoi se vlerësimi i përket vetë institucioneve evropiane. Sipas tij, janë kriteret e përcaktuara nga BE-ja ato që do të përcaktojnë nëse legjislacioni i ri përbën problem për procesin e integrimit.

Profesori amerikan vlerësoi se qëllimi i ligjit të miratuar nga Kuvendi është që Gjykata Speciale të funksionojë më pranë asaj që, sipas tij, ishte kuptimi i përgjithshëm i mandatit të saj në momentin e krijimit. Megjithatë, ai vuri në dukje se Kosova nuk ka mundësi ta zbatojë vetë këtë legjislacion.

Bashkimi Evropian ka shprehur kundërshtime ndaj ndryshimeve, duke argumentuar se ato bien ndesh me detyrimet ndërkombëtare të Kosovës. Në reagimin e tij, Unioni ka kërkuar respektimin e plotë të mandatit dhe pavarësisë së Dhomave të Specializuara, të cilat janë pjesë e sistemit juridik të Kosovës dhe të sanksionuara në Kushtetutë. BE-ja ka theksuar gjithashtu se puna e gjykatës bazohet në parimin e përgjegjësisë penale individuale dhe ka kërkuar nga autoritetet kosovare të respektojnë detyrimet që garantojnë pavarësinë gjyqësore, llogaridhënien dhe drejtësinë për viktimat dhe familjet e tyre nga të gjitha komunitetet.