VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Largoni shëndoshjen në bark duke konsumuar këto ushqime

By | May 30, 2019

Komentet

Qyteti shqiptar me zemrën më të dobët – INSTAT publikon faktorët ndikues

Përpos të tjerave, virusi nxit një valë të madhe inflamacioni në mbarë organizmin.

Jeta sedentare, dieta e pakontrolluar dhe ekspozimi i lartë ndaj alkoolit dhe ndaj duhanit po i vret shqiptarët. 

Më së shumti duket sikur po prek meshkujt, që çdo vit e më shumë po humbasin jetën nga infarktet dhe goditjet në tru.

Alarmante është ulja e moshës së vdekshmërisë nga kjo sëmundje për meshkujt nën moshën 50 vjeç.

Sipas INSTAT, janë rritur me 0.9% vdekjet nga sëmundje të aparatit të qarkullimit të gjakut në 2019-n, në raport me një vit më parë.

Rritja ka ardhur tërësisht nga meshkujt, humbjet e jetëve të së cilëve janë rritur me 3.2%.

Të dhënat më të fundit zyrtare nga Ministria e Shëndetësisë identifikojnë tre faktorë të rrezikut përgjegjës për sëmundshmërinë, rreziqet e lidhura me dietën ushqimore, hipertensioni arterial, duhanpirja.

Aktualisht, faktorët e stilit të jetesës përbëjnë mbi 70% të barrës totale të sëmundshmërisë.

Në dy dekadat e fundit në Shqipëri, niveli total i vdekshmërisë për shkak të mbipeshës dhe obezitetit është rritur më shumë se dy herë.

Në veçanti, niveli i vdekjeve nga sëmundja ishemike e zemrës është rritur 2.5 herë, ndërsa niveli i vdekjeve nga diabeti është trefishuar.

Në vitin 2010, duhanpirja ishte shkaktare e 22% të të gjitha vdekjeve në Shqipëri.

Barra totale e sëmundjes për meshkujt dhe femrat shqiptare është më e larta në rajonin e Europës Juglindore, raporton Ministria e Shëndetësisë në strategjinë kombëtare të shëndetit 2016-2020, ndërkohë që sëmundjet infektive në Shqipëri kapin një përqindje të lartë të barrës së përgjithshme të sëmundjeve, barra e sëmundjeve të patransmetueshme (NCDs) në Shqipëri është rritur me 34% nga viti 1990 deri në vitin 2010.

Ritmi i rritjes ka qenë i ngjashëm si për burrat dhe për gratë. Sëmundjet kardiovaskulare përbënin rreth 55% të të gjitha vdekjeve (51% te meshkujt dhe 61% te femrat) analizoi Ministria e Shëndetësisë.

Berati me zemrën më të dobët, rritet Shkodra

Në të gjithë vendin, në 2019-n kishte 4.1 vdekje për 1000 banorë, për sëmundjen e  aparatit të qarkullimit të gjakut, me një rritje të lehtë në raport me 4, që ishte ky tregues një vit më parë.

Sipas qarqeve, qyteti me vdekjet më të larta nga zemra dhe tensioni, në raport me popullsinë është Berati, me 5.3 vdekje për 1000 banorë, me rritje në raport me vitin e mëparshëm (shih grafikun).

Në vend të dytë ka kaluar Shkodra, e cila ka shënuar një rritje të lartë të humbjeve të jetës nga zemra dhe tensioni në 2019-n (+8%), me 77 jetë të humbura më shumë, duke u ngjitur në 5.3 vdekje për 1000 banorë, nga 4.8% që ishte ky tregues vitin e mëparshëm.

Më pas renditen Korça e Gjirokastra (5.1 secili) , Vlora (4.9), Dibra (4.4).

Zemrën më të fortë e kanë tiranasit (3.5 vdekje për 1000 banorë), durrsakët (po 3.5) dhe elbasanllinjtë (3.4)./Burimi:Monitor

Sa shëndetshëm po rriten Fëmijët Shqiptarë – INSTAT publikon shifrat

Studimi referon se gjithashtu mbi 31% e fëmijëve nuk kanë mundësi që të ushqehen të paktën një herë në ditë me fruta dhe perime, qoftë të freskëta apo të përpunuara. Foto:Flickr

Një fëmijëri e shëndetshme hedh bazat e hershme të produktivitetit në një shoqëri të civilizuar.

Kequshqyerja në fëmijëri lë pasoja të përhershme si në zhvillimin fizik dhe në kapacitetet mendore, duke i bërë ata kur të rriten të nënshtruar vetëm ndaj nevojave për ushqim.

Një studim i INSTAT për mirëqenien e fëmijëve dhe adoleshentëve për periudhën 2016-2018 ka gjetur se rreth 40% e fëmijëve në këtë periudhë kanë qenë të privuar të ushqehen së paku me një vakt në ditë me mish, peshk, fasule ose thjerrëza, pasi familjet nuk kanë mundësi financiare t’ua sigurojnë.

Studimi referon se gjithashtu mbi 31% e fëmijëve nuk kanë mundësi që të ushqehen të paktën një herë në ditë me fruta dhe perime, qoftë të freskëta apo të përpunuara.

Fëmijët shqiptarë janë të privuar edhe nga aktivitet të tjera që ndikojnë në zhvillimin e tyre të shëndetshëm siç janë veshja, argëtimi dhe aktivitete jashtë shtëpisë.

Mbi 40% e fëmijëve nuk marrin pjesë rregullisht në aktivitete jashtë shtëpisë për një kohë të gjatë, të tilla si sport, muzikë, etj,, ndërsa më shumë se 18% e tyre nuk kanë akses në lodrat e përshtatshme për moshën e tyre.

Mbi 28% e fëmijëve nuk kanë asnjë mundësi të ftojnë shokët dhe shoqet në shtëpi apo të konsumojnë diçka me ta jashtë.

Gjithashtu 17% e fëmijëve nuk kanë mundësi të kenë të paktën një veshje të re.

Më shumë se gjysma e fëmijëve, rreth 54% e tyre, nuk kanë mundësi të ikin me pushime një javë në vit, qoftë duke shkuar tek një i afërm.

Gjithashtu më shumë se një e treta e fëmijë kanë vështirësi në infrastrukturën mbështetëse për të studiuar.

Më shumë se 39% e fëmijëve nuk kanë mundësi të ndjekin aktivitetet jashtë shkollës pasi nuk kanë mundësi të paguajnë ekstra dhe 28% e fëmijëve nuk kanë një hapësirë të përshtatshme në shtëpi për të studiuar./Burimi:Monitor

Vala e dytë e COVID -19, përgatitjet e nevojshme për secilin prej nesh

Frika për rikthimin e mundshëm të pandemisë në vjeshtë është e madhe.

Shqiptarët po i gëzohen ngrohjes së temperaturave dhe lehtësimit të masave shtrënguese kundër përhapjes së COVID-19, ndonëse frika për rikthimin e mundshëm të pandemisë në vjeshtë është e madhe.

Pak ditë më parë, në një intervistë për A2CNN epidemiologu Ilir Alimehmeti shpalosi tre skenarët e mundshëm për hipotezën ose gjasat e rikthimit të virusit në një valë të dytë në vjeshtë.

Sipas tij, në rastin më të keq, duke marrë në konsideratë mësimet e historisë, vala e dytë mund të jetë më e fortë se e para

Skenari i dytë, sipas Alimehmetit ka të bëjë me dobësimin e virusit ndërsa skenari i mesëm mund të jetë i ngjashëm me fenomenin e tërmetit që shoqërohet me pasgoditje më të lehta.

Ndërkohë, Anthony Fauci, drejtor i Institutit Amerikan të Alergjive dhe Sëmundjeve Infektive, ka paralajmëruar se sipas mendimit të tij, rikthimi i virusit është i paevitueshëm dhe “mënyra se si ne do ta përballojmë atë do të përcaktojë fatin tonë.”  Parashikime të ngjashme janë bërë edhe nga ekspertë evropianë.

Virusi do të vazhdojë të jetë kërcënim

Lothar Wieler, president i Institutit të Shëndetit Publik Robert Koch Institute, në Gjermani mendon se virusi do të vazhdojë të jetë kërcënim deri sa 60-70% e popullësisë do të infektohet prej tij.

“Për rrjedhojë, ne e dimë me siguri të madhe se do të ketë një valë të dytë. Shumica e shkencëtarëve janë të sigurtë për këtë. Ka edhe të tjerë që mendojnë se edhe një valë e tretë është e mundur”, tha ai.

Kësisoj, duke qenë se nuk ka asgjë të sigurtë mbi gjasat e një vale të dytë apo të tretë të virusit, është e udhës që të përgatitemi.

Vetëm koha do ta tregojë nëse koronavirusi do të ketë të njëjtën mënyrë operimi si gripi i stinës që kthehet çdo vit në vjeshtë ose do të ketë ngjashmëri me virusin H1N1 që goditi në pranverë dhe u kthye në dimër dhe vjeshtë.

Vala e Dytë e COVID-19, Përgatitjet e Nevojshme Për Secilin Prej Nesh

Ekspertët thonë se duhet të vazhdojmë të jemi të përpiktë me masat e distancimit fizik dhe higjenës dhe të mbajmë nën kontroll pritshmëritë për normalitetin.

Për tu përgatitur për një skenar të tillë, ndjekja e përpiktë e standardeve të higjenës është e një rëndësie jetësore.

Informimi nga burime të sakta të informacionit është po aq i rëndësishëm.

Ekspertët këshillojnë që të shtyjmë marrjen e vendimeve të rëndësishme dhe të përgatitemi mendërisht dhe praktikisht për një valë të dytë.

Nëse do të vazhdoni të punoni nga shtëpia, investoni për një karrige të mirë për të shmangur dhimbjet e shpinës gjatë qëndrimit ulur.

Për të përballur karantinën e mundshme të ardhshme investoni në një pajisje palestre që do ju ndihmojë të kryeni aktivitet fizik.

Vazhdoni furnizohuni me medikamentet e duhura për tensionin, diabetin, temperaturën dhe dhimbjet, në varësi të problemeve shëndetësore.

Investoni në një termometër të ri, blini alkol, doreza dhe maska që t’i keni në shtëpi.

Këtu do të mësoni për termometrin e saktë që ju duhet në shtëpi

Blini shtesë ushqime që kanë një datë të largët skadence dhe tregoni kujdes financat duke mos bërë shpenzime të panevojshme.

Gjatë këtyre muajve, mund të krijoni një ‘fond karantine’ për të përballuar të papriturat e mundshme në vjeshtë.

Të qenit të ndërgjegjshëm dhe proaktivë në këtë situatë është e vështirë por të jep terrenin e duhur për të qenë të përgatitur dhe mbrojtur sa më shumë veten dhe të tjerët./AgroWeb.org

Me sytë nga qielli, 3 eklipse në qershor dhe korrik

Eklipsi diellor vjen gjithmonë dy javë pas shfaqjes së eklipsit hënor dhe vazhdon në këtë rend.

Qielli në muajin qershor dhe korrik pritet të ofrojë tre spektakle natyrore.

Bëhet fjalë për eklipsin hënor që pritet të ndodhë në datat 5 qershor, 21 qershor dhe 5 korrik.

Kjo periudhë kohore quhet ndryshe stina e eklipseve dhe ajo pritet të përsëritet sërish në vitin 2029.

Hera e fundit kur ky fenomen u shfaq tre herë brenda një muaji hënor ishte 2018-a.

2 vite më parë, eklipsi i pjesshëm i diellit u vu re në 13 korrik dhe u ndoq nga eklipsi i plotë i hënës me 27 korrik dhe ai i pjesshëm i diellit me 11 gusht.

Fenomeni i Eklipseve Në Muajt Hënorë dhe Ato Kalendarikë

Ekspertët sqarojnë se në çdo vit kalendarik regjistrohen të paktën katër eklipse, dy diellore dhe dy hënore.

Të rralla janë rastet kur mund të regjistrohen 5 deri në 7 eklipse në një vit.

Eklipsi diellor vjen gjithmonë dy javë pas shfaqjes së eklipsit hënor dhe vazhdon në këtë rend.

Më pas, shfaqja e këtyre eklipseve zakonisht pritet gjashtë muaj më vonë.

Ekspertët e NASA-s thonë se shfaqja e tre eklipseve në të njëjtini vit kalendarik ndodh 12 herë në 5 shekuj (1801-2300).

Deri më tani NASA ka regjistruar gjashtë raste kur në një vit kalendarik janë shfaqur dy eklipse diellore dhe një hënor

NASA thotë se tre eklipse të tjera brenda një muaji kalendarik priten në Dhjetor të vitit 2206. Eklipsi i parë i pjesshëm diellor do të regjistrohet me 1 dhjetor 2206, ndjekur nga eklipsi i plotë hënor në 16 dhjetor 2206 dhe pasuar nga elipsi i pjesshëm diellor në 30 dhjetor 2206.

Sipas ekspertëve, ndonëse është e rrallë shfaqja e tre eklipseve në një muaj kalendarik, kur vjen puna tek muaji hënor, shfaqja e tyre është jo pazakontë.

Në fakt, nga vitit 2000 deri në 2050, fenomeni i tre eklipseve në një muaj ndodh 14 herë.

Në vitet 2000, 2011, 2018, 2029, 2036 dhe 2047, ka patur dhe do të ketë dy eklipse diellore dhe një eklips hënor brenda një muaji hënor.

Në vitet 2002, 2009, 2013, 2020, 2027, 2031, 2038 dhe 2049, ka patur dhe dotë ketë dy eklipse hënore dhe një eklips diellor në një muaj hënor./AgroWeb.org

Sa i shëndetshëm është kosi industrial? Mësoni të vërtetat me vlerë

Kosi, sidomos kosi i bërë vetë në shtëpi, është një burim i mirë dhe shumë i shëndetshëm i proteinave.

Për shkak se disa njerëzve nuk u pëlqen shija e kosit të thjeshtë, prodhuesit ofrojnë një shumëllojshmëri shijesh, në mjaft raste krejt artificiale.

Problemi qëndron në faktin që prodhuesit nuk kursehen aspak në sasitë e sheqerit që përdorin në kosin industrial.

Sa të shëndetëshëm janë

Tek disa lloje kosi frutash industrial që tregtohet edhe në Shqipëri, sasia e sheqerit arrin të jetë deri në 36 gram!

Dhe kjo sasi gjendet vetëm në një gotëz të vogël plastike me 125 gram kos frutash. Sa prej nesh nuk i ka mjaftuar e para dhe kanë ngrënë edhe një kos të dytë?

Imagjinoni se çfarë sasie sheqeri keni marrë në organizëm vetëm për pak minuta. Shtoni këtu ngjyruesit e mundshëm artificialë dhe kuptoni se nuk po ndihmoni shëndetin.

Edhe sikur të konsumoni një kos të vetëm frutash, sasia që merrni është e tepruar.

Ajo tejkalon kufirin e përditshëm prej 25 gramësh që Organizata Botërore e Shëndetësisë ka vendosur si konsum limit të sheqerit për gratë në ditë.

Ndërkohë që vetëm një gotë e vogël arrin të barazojë kufirin prej 36 gramë sheqer të përcaktuar për një organizëm të shëndetshëm tek meshkujt.

Kjo do të thotë, se jeni duke bërë një zgjedhje shumë të ngarkuar me sheqer mëngjes për mëngjes. Në këtë mënyrë ju jeni duke mbingopur me sheqer vaktin tuaj të parë të ditës.

Nëse e filloni ditën tuaj me një standart kaq të lartë sheqeri, do të keni probleme.

Kjo pasi do të detyroni organizmin tuaj të kërkojë edhe më tepër sheqer për pjesën tjetër të ditës.

Por edhe nëse zgjidhni kos frutash me ëmbëlsues artificialë, nuk po bëni një zgjedhje të shëndetshme.

Studimet e konsultuara nga AgroWeb.org tregojnë se sheqernat artificiale mund të nxisin çlirimin e insulinës njëlloj si sheqeri.

Studimet tek njerëzit por edhe vetë zakonet e përditshme tregojnë se nëse përdorni ëmbëlsues artificialë si zëvendësues të sheqerit, ju në thelb e mbani lart nevojën për të ëmbëla.

Kjo vetëm e bën edhe më të vështirë, uljen e konsumit të sheqerit për të mirën e organizmit tuaj.

A mund të shtojmë shije tek kosi natyral?

Mënyra më e mirë për t’i shtuar shije kosit natyral, është duke përdorur fruta të freskëta, ekstrakt vanilje ose pak kanellë.

Dekafeinato apo me kafeinë? Cila kafe është më e mira

Ekspertët rekomandojnë që të pini një gotë me ujë kur të zgjoheni dhe përpara se të pini kafenë.

Kafeja është një nga produktet më të dashura për njeriun.

Ajo arrin të shuajë përgjumjen tek gjithësecili prej nesh dhe të ofrojë një energji të menjëhershme.

Për më tepër, kafeja si ajo me kafeinë apo edhe ajo pa kafeinë, është një burim i shkëlqyer antioksidantësh.

Për të pasur një tablo më të qartë, lexuesit e AgroWeb.org duhet të dinë që kafeja dekafeinato nuk përmban kafeinë, ndërsa ajo e zakonshme përmban kafeinë.

Si ndahen

Kafja është një substancë alkaloide që nxirret nga kokrrat e kafesë dhe gjethet e çajit.

Konsiderohet si stimulues që ka ndikim në sistemin nervor qendror siç është truri.

Efektet e kafeinës janë të shumëfishta duke nisur me gjallërinë mendore duke e bërë njeriun më vigjilent, aktiv dhe më të përqendruar.

Nga ana tjetër, kafeja ka një efekt diuretik, që do të thotë se ajo ndihmon nxjerrjen e lëngjeve jashtë organizmit.

Kafeja me kafeinë nuk i nënshtrohet një procesi prodhimi shumë të sofistikuar siç ndodh me kafenë dekafeinato.

Kjo e fundit i nënshtrohet një procesi të quajtur “dekafeinim” që në thelb ka të bëjë me heqjen e kafeinës.

Përgjatë këtij procesi, janë përdorur disa përbërës si benzene, dikloromethan apo kloroform.

Por për arsye sigurie dhe efekte të padëshiruara, prodhuesit e kafesë zgjodhën një metodë të sigurt për heqjen e kafeinës.

Kjo metodë njihet ndryshe si filtrim.

Kokrrat e kafesë zhyten në ujë, më pas, uji që përmban kafeinën bashkë me substancat e tjera të lëshuara nga kokrrat filtrohet nëpërmjet përdorimit të qymyrit të drurit.

Uji i filtruar kthehet sërish tek kokrrat e kafesë të cilat më pas thahen duke marrë së bashku aromën e përqendruar në ujë.

Kafeina e nxjerrë gjatë filtrimit shitet tek prodhuesit e lëngjeve të gazuara.

Kafeja me kafeinë ka një shije dhe aromë superiore në krahasim me kafenë dekafeinato.

Besohet se efektet e padëshiruara të kafesë siç janë nervozizmi dhe rrahjet e shpejta të zemrës nuk shmangen plotësisht edhe nëse pini kafe dekafeinato.

Për ta përmbaledhur

1. Kafeja e zakonshme përmban kafeinë, ndërsa kafeja dekafeinato nuk përmban kafeinë.
2. Kokrrat e kafesë me kafeinë nuk janë subjekt i proceseve kimike siç ndodh me kafenë dekafeinato.
3. Shija dhe aroma e kafesë me kafeinë është më superiore në krahasim me kafenë dekafeinato.
4. Efektet e padëshiruara të kafesë jan&eueuml; të pashmangshme në rastin e të dy llojeve të kafesë./AgroWeb.org

Sheqernat industrialë dhe dëmet e shtuara gjatë stinës së nxehtë

Ka një lidhje të fortë mes sheqerit të shtuar, mbipeshës, diabetit dhe sëmundjeve të zemrës.

E dini sa sheqer konsumoni në ditë?

Nëse jeni si shumica e njerëzve, me shumë mundësi po konsumoni më shumë sheqer se sa keni menduar.

Kjo si pasojë e sheqerit të shtuar që ndodhet në shumë ushqime dhe pije. Sheqernat e tepërta shtojnë kaloritë, por asnjë vlerë ushqimore.

Studime të fundit tregojnë se ka një lidhje të fortë mes sheqerit të shtuar, mbipeshës, diabetit dhe sëmundjeve të zemrës.

Sidomos në periudhën e verës, konsumi i sheqerit shumëfishohet si pasojë e pijeve freskuese të sheqerosura, akulloreve industriale, etj.

Disa fakte rreth sheqerit

Të gjithë sheqernat, si ato natyrale dhe ato të përpunuara, janë karbohidrate të thjeshta që trupi ynë i përdor për të prodhuar energji.

Frutat, perimet dhe ushqimet e bulmetit përmbajnë sheqer.

“Sheqernat e shtuara” janë të gjithë sheqernat dhe shurupi që shtohen në ushqimet që ne konsumojmë kur ato prodhohen.

Ëmbëlsirat, pijet freskuese dhe pijet energjike janë burimet kryesore të sheqerit të shtuar.

Sheqeri shtohet në shumë produkte për arsyen kryesore: rritjen e  jetëgjatësisë së ushqimit. Kur ushqimet përpunohen, sheqeri shtohet që ato të kenë një jetë më të gjatë në raftet e marketeve.

Disa nga problemet që sheqeri i shtuar nëpër ushqime sjell janë:

Shëndet i keq

Nëse ne e mbushim trupin tonë me ushqime të tilla si biskotatat, drithërat e përpunuara, margarina, brioshët, nuk e furnizojmë atë me vitaminat dhe mineralet që i nevojiten.

Rritja e nivelit të yndyrnave në gjak

Trigliceridet janë yndyrat që ndodhen në gjak dhe në shtresat e dhjamit.

Nëse konsumojmë ushqime me sheqer të shtuar, rrisim nivelin e tyre në gjak duke rritur rrezikun ndaj sëmundjeve të zemrës.

Dëmtime të dhëmbëve

Të gjitha format e sheqerit dëmtojnë smaltin e dhëmbëve tanë.

Kur sasia e sheqerit teprohet, shëndeti i dhëmbëve përkeqësohet pavarësisht përkujdesjes.

Si të eliminoni sheqernat e shtuara

Pini ujë në vend të pijeve freskuese. Kjo përfshin dhe pijet me kafe si kapucinot, makiatot dhe produkte të tjera të tilla që i ëmbëlsoni.

Nëse doni lëng frutash, blini frutat dhe përgatiteni në shtëpi. Akoma më mirë po t’i hani frutat, kështu merrni dhe fibrat që ato kanë.

Bëni kujdes kur zgjidhni drithërat e mëngjesit. Qëndroni larg atyre që janë më ngjyra dhe me shije frutash. Sa më e thjeshtë aq më pak sheqer në përmbajtjen e tyre.

Nëse preferoni reçelet, AgroWeb.org ju këshillon që më të shëndetshëm janë ata që i përgatisni vet në shtëpi, pa ngjyrues dhe sheqer të tepërt.

Zëvendësoni ëmbëlsirat dhe akulloret me fruta të freskëta. Stina e verës ka një larmi frutash nga ku mund të zgjedhësh një të re çdo ditë./AgroWeb.org

Bletët punëtore të Moravës tërheqin vëmendjen e mediave të huaja

Skermo pranon se gjatë gjithë përvojës së tij 50 vjeçare në këtë fushë, nuk ka qenë kurrë dëshmitar i një stine të tillë kaq të artë.

Në një artikull të kushtuar veprimtarisë së kompanisë Morava dhe sfidave të prodhimit të mjaltit në vazhdën e pandemisë së COVID-19, AFP shkruan se bletërritësit shqiptarë po i gëzohen një prodhimtarie të paprecedentë të mjaltit falë uljes së nivelit të ndotjes dhe përdorimit të pesticideve.

“Ky është një vit i artë për bletët”, thotë 68 vjeçari Gëzim Skermo duke u kujdesur për 300 kosheret e fermës, një prej më të mëdhave në Shqipëri dhe e vetmja  që eksporton mjaltin në shumë vende të botës.

Skermo pranon se gjatë gjithë përvojës së tij 50 vjeçare në këtë fushë, nuk ka qenë kurrë dëshmitar i një stine të tillë kaq të artë.

Madje ai e përshkruan si një rilindje të natyrës dhe të bletëve punëtore që kanë shfrytëzuar këtë moment të artë.

Masat shtrënguese kundër përhapjes së virusit COVID-19 në gjithe vendin janë shoqëruar me një shpërthim pozitiv të bimësisë, ajrit të pastër dhe sasive tepër të ulëta të pesticideve.

“Nuk ka asgjë që t’i shqetësojë e të lëndojë bletët tani, as zhurmë, as ndotje, asgjë”, thotë Skermo.

Ferma Morava prodhon normalisht diku mes pesë deri në pesëmbëdhjetë ton mjaltë në vit. Mjalti që prodhohet është i llojeve të ndryshme, duke përfshirë këtu atë shumelulesh,pishës,akacies, gështenjës, tërfilit të bardhë e të tjerave në varësi të luleve të stinës.

Kjo fermë është gjithashtu përgjegjëse për mbledhjen dhe përpunimin e sasive të mëdha të bletërritësve shqiptarë anëembanë vendit.

Në Shqipëri, sipas AFP, numërohen  mbi 360,000 koshere bletësh.

Kushtet që ofron Shqipëria për bletët janë optimale për bletët. Foto: Kompania Morava

Vit i Begatë

Në këtë vit të begatë, bletërritësit  planifikojnë të nisin mbledhjen e mjaltit më herët se zakonisht për të shfrytëzuar prodhimtarinë e lartë. Ky është një lajm i jashtëzakonshëm për arsye se prodhimtaria e mjaltit në vend ia doli të rimëkëmbej nga humbjet masive të koshereve dhe ato financiare në vitet 2016-2017, të cilat arritën deri në 60 milionë euro.

Gjatë këtyre viteve, përdorimi i pescitideve, prania e parazitëve dhe zhdukja e shumë pyjeve shkaktoi një rënie drastike të numrit të bletëve.

Pesticide të caktuara siç është neonicotinoidi janë të ndaluara në vendet e BE-së por jo në Shqipëri, shkruan AFP.

Sidoqoftë, pak vite më vonë, kushtet që ofron Shqipëria për bletët janë optimale për bletët , thotë Eugen Skermo (administrator i kompanise).

Sipas tij, Morava përveç shpërndarjes në tregun vendas eksporton  40 tonë mjaltë në vit drejt vendeve si Shtetet e Bashkuara, Zvicra, Singapori dhe Kina, Kosova.

Sa i përket vendeve të Bashkimit Evropian, pavarësisht faktit se vetë blloku i ka dhuruar fermës një laborator analizash, ajo nuk e ka të mundur eksportimin e mjaltit sepse BE ndalon eksportin e te gjithe prodhimeve shqiptare me bazë shtazore.

Koshere bletësh në fermën Morava. Foto: Kompania Morava

Kompania Morava është themeluar në vitin 1993.

Ajo mbledh mjaltin në  rajonin e Korçës, por edhe më gjerë: Gjirokastër, Përmet,Kukes,Lezhe, Delvinë, Vlorë, Librazhd, Pogradec,Berat, Gramsh, etj. Investimet në punishte dhe në koshere kanë qenë të vazhdueshme përgjatë këtyre viteve. Ajo disponon makineri të ndryshme të nivelit europian për mbushje, paketim dhe ambalazhim.

Sot kompania zotëron me krenari Fermen e parë dhe më të madhe të prodhimit, ambalazhimit dhe paketimit të mjaltit dhe nënprodukteve të tij në Shqipëri dhe rajon, në harmoni të plotë me standardet më të larta evropiane.

Ajo është çertifikuar me Standardin e Cilesisë Ushqimore ISSO22000 dhe HACCP.

Aktiviteti i begatë i kompanisë Morava ka tërhequr vëmendjen e shumë mediave të huaja si France 24, Daily Times, Yahoo News, si dhe shume mediave te tjera në mbarë botën./ AgroWeb.org

Personaliteti dhe Shëndeti – Lidhja e ngushtë mes tyre rregullon mirëqenien

Personaliteti ynë luan një rol shumë të rëndësishëm në përcaktimin e sjelljes dhe zakoneve të përditshme.

Ky ndikim i ka shtyrë ekspertët të zbulojnë nëse personaliteti i njeriut luan rol edhe tek shëndeti i tij.

Sipas tyre, çdo gjë ka lidhje me personalitetin, duke nisur që nga shpeshtësia e vizitave tek mjeku e deri tek përballja me stresin.

Në Greqinë e lashtë, Hipokrati identifikoi katër lloje personaliteti (ndonëse tani ka më shumë).

Ai sugjeronte se secili prej tyre ishte i lidhur fort me prirjen e njeriut për të vuajtur nga një sëmundje fizike apo mendore.

Ky besim konfirmohet së fundmi nga mjekësia moderne.

Sipas kësaj të fundit, personaliteti që shfaqet në fëmijëri ka lidhje me shëndetin e mëvonshëm të njeriut dhe jetëgjatësinë e tij.

Personaliteti A

Njerëzit që kanë një personalitet të llojit A karakterizohen nga:

  • Dëshira për të pasur gjithçka nën kontroll
  • Rendja pas perfeksionit
  • Angazhimi maksimal ndaj objektivave dhe detyrave
  • Fiksimi pas punës dhe konkurencës
  • Padurimi
  • Agresiviteti në raste të caktuara

Disa studime kanë zbuluar një marrëdhënie të fortë mes personalitetit të tipit A dhe hipertensionit, stresit të lartë dhe izolimit social. Ka pretendime që njerëzit me këtë personalitet kanë gjasa të preken edhe nga sëmundjet e zemrës.

Personaliteti B

Njerëzit me personalitetin e tipit B janë më të qetë, e marrin jetën më shtruar ndryshe nga ata me personalitet A.

Ata janë më pak të stresuar dhe nuk nxiten nga konkurenca.

Ata i bëjnë detyrat dhe çdo gjë tjetër në jetë për hir të kënaqësisë se u jep dhe nuk nxiten nga dëshira për të dominuar, arritur apo korrur sukses.

Kjo nuk do të thotë se ata nuk e vlerësojnë arritjen por për ta ka më shumë rëndësi përvoja dhe procesi.

Këta njerëz kërkojnë karriera dhe punë më krijuese se të tjerët.

Këta njerëz janë më pak të rrezikuar nga probleme si ankthi, sepse ata dinë të përballen me stresin e .të shijojnë jetën

Njerëzit Që Jetojnë Për Botën

Ky lloj personaliteti ka shumë avantazhe dhe disavantazhe.

Njerëzit me këtë personalitet plotësojnë më shumë nevojat e të tjerëve se të vetes.

Ata kanë një natyrë pasive dhe janë përgjithësisht njerëz që binden.

Këtu ka një avantazh sa i përket shëndetit, sepse njerëz me këtë personalitet i ndjekin me përpikmëri këshillat e mjekut.

Megjithatë, për shkak të natyrës pasive, kjo kategori ka shumë gjasa të ndihet e pashpresë në rastin e një sëmundje të keqe.

Ata nuk kërkojnë ndihmë se nuk duan t’i bëhen barrë të tjerëve dhe nëse përballen me një lajm të keq shëndetësor besojnë se asgjë që ata kanë në dorë do të bëjë ndonjë ndryshim.

Njerëzit Që Shqetësohen Për Çdo Gjë

Në këtë kategori futen njerëizt që përballen negativisht me humbjen, frustrimin dhe stresin.

Ata përjetojnë reagime ekstreme emocionale dhe rrjedhimisht janë më të prekur nga çrregullimet fizike dhe mendore.

Njerëzit që shqetësohen për çdo gjë janë më të prirur të vuajnë nga sëmundjet kardiovaskulare, problemet me stomakun, astmën, depresionin, panikun, madje edhe të përdorin drogë.

Personaliteti D

Ky lloj personaliteti iu prezantua botës në vitin 1996.

Një njeri me këtë personalitet janë të stresuar, negativë, nuk shprehen dot, të zemëruar, të vetmuar e depresivë.

Rreziku i vdekjes së parakohshme është katërfish më i lartë se të gjitha personalitett e tjera, sidomos sa i përket sëmundjeve të zemrës.

Introvertët

Introvertët janë më të fokusuar tek ndenjat dhe përjetimet e brendshme se tek burimet e jashtme stimuluese.

Të jemi të qartë, të qenit introvert nuk do të thotë se keni ankth social apo jeni të turpshëm.

Introvertët janë më të qetë, më të rezervuar dhe në situata të caktuara sociale ndiejnë sikur iu shterojnë energjitë dhe shpesh kanë nevojë të kalojnë kohë me veten.

Ekspertët e fushës kanë zbuluar se introvertët kanë gjasa më të mëdha që të vuajnë nga depresioni në një pikë të jetës.

Pavarësisht të gjithave, ekspertët thonë se rreziqet e sëmundjeve janë në varësi të shumë faktorëve, pra jo vetëm personalitetit ku përfshihen: genet, mjedisi, stili i jetës dhe qasja ndaj saj./AgroWeb.org

Mashurkat e veçanta mahune – Bishtajoret e Alpeve të Shqipërisë

Sipas të dhënave që AgroWeb.org ka siguruar thuhet se fara është mbajtur, ruajtur dhe trashëguar brez pas brezi.

Mashurkat janë pjesë e familjes së bishtajorëve dhe shquhen për vlerat e larta të hekurit që përmbajnë.

Këto bimë janë kultivuar prej viteve në zona të ndryshme të Shqipërisë, ama një lloj i veçantë i tyre rritet në veri të vendit.

Në zonën e Alpeve kjo lloj barbunje kultivohet për më se 70-80  vjet.

Sipas të dhënave që AgroWeb.org ka siguruar thuhet se fara është mbajtur, ruajtur dhe trashëguar brez pas brezi.

Aktualisht kjo lloj mashurke zë rreth 15-20 % të sipërfaqes që mbillet në zone.

Madje nga specialistë të fushës, Prof. Dr. Sokrat Jani dhe Prof. Dr. Fetah Elezi, kjo bishtajore është një bimë autoktone  cila tanimë është në rrezik zhdukjeje.

Bima ka një kërcell kacavjerrës dhe prodhon 50-70 bishtaja për fidan. Bishtajoret janë në formë plloçake, me gjatësi 12-15 cm e gjerësi 1,0-1,3 cm, me ngjyrë të verdhë.

Në këto zona malore mashurkat janë të verdha me tul të bardhë, të cilat janë më të ëmbla se barbunjat jeshile.

Kushtet e kultivimit të kësaj mashurke

Bima mbillet në ngastra tarrace të sheshta, me ekspozim nga dielli,  toka të thella e të pasura me lëndë organike dhe me mundësi ujitjeje.

Pas përgatitjes së mirë të tokës, mbillen farërat në brazdat ose në oxhakët e hapura me shat.

Mbjellja bëhet me rreshta 100-120 cm dhe midis bimëve (oxhakëve) në rresht 25-30 cm, duke lënë dy-tre bimë për oxhakë.

Pas mbirjes vendosen hunjtë apo shkopinjtë mbështetës. Kryhen ujitje, plehërime dhe prashitje e bimëve në mes rreshta.

Farat e kësaj bime mbillen gjatë Prillit dhe në fillim të Majit.

Prodhimi i bimës fillon në gjysmën e dytë të Qershorit  dhe vazhdon deri në vjeshtë.

Sipas ekspertëve ku bazohet dhe AgroWeb.org, kjo mashurkë ka qëndrueshmëri të mirë ndaj sëmundjeve, temperaturave të ulëta dhe të larta.

Bishtajat nuk formojnë fijezim dhe japin prodhim të mirë e të qëndrueshëm.

Mashurkat ‘Mahune’ referohet për prodhim të freskët në gatime, për konsum në familje dhe për tregun lokal.

Fakte dhe pikëpyetje për një valë të dytë të COVID-19 në vjeshtë

Gjithsesi, vërtetësia e këtyre shifrave shoqërohet me shumë pikëpyetje, sidomos sa i përket infrastrukturës për përpilimin e të dhënave asokohe.

Kur vjen puna tek epidemitë, historia na ka treguar se ato rikthehen gjithmonë në një valë të dytë, më të ashpër se e para.

Aktualisht temperaturat po rriten ndjeshëm me ardhjen e verës dhe e njëjta gjë po ndodh me lagështinë.

Këto dy aspekte ngjallin shpresat për pakësimin e rasteve të COVID-19 në verë, duke ndjekur kështu të ftohurën dhe gripin e zakonshëm.

Sidoqoftë, ekspertët sugjerojnë se pandemia e COVID-19 mund të shfaqet sërish brenda vitit.

Nëse kjo do të ndodhë, gjasat që të ketë një përplasje dhe mbivendosje të gripit stinor me koronavirusin, janë të larta.

Kjo nënkupton shifra të larta të prekurish gjatë stinës së vjeshtës dhe dimrit. Një panoramë më të frikshme se ajo që kaluam në fillim të marsit.

Në një intervistë për Healthline, Dr.Eric Cioe-Pena ekspert amerikan i shëndetësisë, u shpreh se çdo projeksion për rikthimin e COVID-19 bazohet në përvojat e shkuara.

Ai sqaroi se dinamikat e përhapjes së virusit vazhdojnë të shoqërohen me shumë pikëpyetje, gjë që nxjerr në pah shumë vështirësi dhe pasiguri në parashikimin e pandemisë së rradhës.

Mësimet Nga Gripi Spanjoll 

Në vitin 1918, pranë fundit të Luftës së Parë Botërore,  gripi Spanjoll besohet t’i ketë marrë  jetën 50 milionë njerëzve dhe të ketë infektuar 500 milionë të tjerë duke u bërë pandemia më vdekjeprurëse në historinë e njerëzimit.

Gjithsesi, vërtetësia e këtyre shifrave shoqërohet me shumë pikëpyetje, sidomos sa i përket infrastrukturës për përpilimin e të dhënave asokohe.

Fakt i vërtetuar është se gripi në fjalë ka pasur shumë valë të përsëritura (të paktën 4 të konfirmuara) por shifrat e viktimave për secilën prej tyre janë të panjohura.

Valët e gripit spanjoll nisën në Mars të 1918-ës dhe përfunduan në verën e 1919.

Në disa zona të botës, besohet se pati disa shpërthime të tjera edhe në vitin 1920.

Ekspertët besojnë se vala e dytë mund të ketë qenë më e ashpra për shkak të mutacionit genetik, lëvizshmërisë dhe faktit që ndodhi në të njëjtën kohë kur shumë njerëz, për arsye të stinës vuanin nga e ftohura.

Përvoja Me Koronaviruset e Tjera

Koronaviruset janë familja e viruseve të cilat shkaktojnë sëmundje të tilla si: nga një rrufë e lehtë deri në sëmundje më të rënda siç është Sindroma Respiratore e Lindjes së Mesme (Middle East Respiratory Syndrome MERS) dhe Sindroma e Rëndë Respiratore Akute (Severe Acute Respiratory Syndrome SARS).

Disa koronaviruse që shkaktojnë të ftohurën transmetohen më shpejt në temperatura të ftohta dhe nivele të ulëta lagështie. Për rrjedhojë ato shkaktojnë më shumë probleme në vjeshtë dhe dimër se në verë dhe pranverë.

Nga ana tjetër, koronaviruset që shkaktuan epidemitë e SARS-it në vitin 2002 dhe MERS-it në vitin 2012, nuk kanë të njëjtën qasje në bazë të stinëve.

Këto dy të dhëna të konfirmuara, shtojnë pikëpyetjet mbi shfaqjen ose jo të COVID-19 në vjeshtë por edhe dinamikat e përditësuara të përhapjes së tij./AgroWeb.org

Jo, teknologjia 5G nuk e shkakton dhe as përhap COVID-19

Përmes një deklarate zyrtare më 20 maj, Kisha Ortodokse e Moldavisë i bëri thirrje qeverisë që çdo vaksinë e mundshme ndaj koronavirusit të merret në baza vullnetare nga ana e qytetarëve.

“Në shumë vende evropiane, shoqëritë po protestojnë kundër një detyrimi për vaksinim, veçanërisht ndaj vaksinave kundër sëmundjes COVID-19, sepse i shohin ato si një mundësi për sistemin global kundër të krishterëve, që të fusin mikroçipet në trupin e njeriut dhe të kontrollojnë njerëzit me ndihmën e teknologjisë 5G”, thuhet në deklaratë.

Gjatë kësaj periudhe të pandemisë kanë ekzistuar lloj-lloj teorish të çuditshme të komplotit, shumë prej të cilave janë ndërlidhur me zhvillimin e gjeneratës së re të shërbimeve të internetit 5G.

Dhe nuk është vetëm kisha e Moldavisë që mendon kështu.

Më 2 maj, kreu i rajonit të Osetisë së Veriut të Rusisë, Vyacheslav Bitarov, u tha gazetarëve se huliganët kishin shkatërruar një kullë të rrjetit telefonik në fshatin Nogir, nga frika e ndonjë lidhjeje midis teknologjisë 5G dhe koronavirusit.

“Shumë njerëz thonë që nuk ka koronavirus dhe nuk ka asnjë rrezik, por që tërë kjo histori është e organizuar nga disa forca globale që janë të interesuar të detyrojnë njerëzit….t’i bllokojnë dhe pastaj t’i rrezatojnë përmes antenave të rrjetit 5G, në mënyrë që ata të humbasin ndërgjegjësimin dhe më pas atyre t’u implantohen mikroçipat”, citohet Bitarov nga agjencia TASS.

“Ka shumë njerëz që mendojnë kështu”, ka thënë ai.

Akuzat e tilla të pabazuara forcojnë skepticizmin e gjerë publik ndaj qeverive për çështjet e shëndetit dhe sigurisë. Këto akuza janë veçanërisht të dëmshme gjatë krizës aktuale globale të shëndetit, pasi ngufasin informacionet e domosdoshme dhe të bazuara në shkencë, në lidhje me pandeminë vdekjeprurëse të COVID-19 dhe se si të luftohet në mënyrë efektive përhapja e koronavirusit.

“Çfarëdo ndërlidhje midis teknologjisë 5G dhe COVID-19” është “plotësisht e pa vlerë”, tha për BBC, Simon Clarke, profesor i mikrobiologjisë në Universitetin Reading në Britani të Madhe.

Një tjetër ekspert, Stephen Powis, drejtor për çështje mjekësore i Shërbimit Kombëtar Shëndetësor të Britanisë së Madhe, ka thënë se pretendimet e një ndërlidhjeje të tillë janë “lloji më i keq i lajmeve të rreme”.

Origjina e kësaj historie

Teknologjia e rrjetit të gjeneratës së pestë (5G) filloi të vendoset globalisht në vitin 2019.

Ky rrjet premton një transmetim shumë më të shpejtë të të dhënave përmes internetit, rreth 100 herë më të shpejtë se teknologjia aktuale 4G.

Megjithatë, kjo arrihet duke përdorur një frekuencë më të lartë se rrjetet 4G. Disa nga këto frekuenca arrijnë gjatësinë vetëm rreth 1.6 kilometra dhe kanë probleme të depërtojnë në materiale të caktuara ndërtimore.

Si rezultat, një rrjet 5G kërkon vendosjen e një numri më të lartë të antenave.

Që nga muaji prill i vitit 2019, 224 operatorë në 88 vende kanë filluar vendosjen e teknologjisë 5G.

Në rrjetet sociale menjëherë filluan të formohet grupe kundër teknologjisë 5G. Njerëzit postuan fotografi të rreme ku paraqiteshin shenja paralajmëruese të rrezikut nga rrezatimi, që supozohej se ishin të bashkangjitura në antenat e rrjetit 5G.

Në SHBA njerëzit kanë protestuar kundër teknologjisë 5G, duke prentenduar se rrezatimi nga anteat e kësaj teknologjie u shkakton probleme shëndetësore.

Në SHBA njerëzit kanë protestuar kundër teknologjisë 5G, duke prentenduar se rrezatimi nga anteat e kësaj teknologjie u shkakton probleme shëndetësore.

Pastaj, kishte pretendime të pabazuara se kjo teknologji shkakton kancer ose sëmundje mendore, se ka shkatërruar një pemë apo ka vrarë kafshë të egra, e kështu me radhë.

Lëvizja anti-5G gjeti aleatë në mesin e atyre që kundërshtojnë të gjitha llojet e vaksinimeve të detyrueshme në shumë vende, siç është Rumania dhe këto lëvizje praktikisht u bashkuan.

Në maj të vitit 2019, një artikull i gazetës amerikane New York Times vuri në dukje se RT America, rrjeti transmetues i financuar nga shteti rus në Shtetet e Bashkuara, kishte botuar një artikull kundër rrjetit 5G në vitin 2018. Por, në katër muajt e parë të vitit 2019 kishte botuar shtatë të tillë. Njëri ndër shkrimet pretendonte se fëmijët ishin veçanërisht të ndjeshëm ndaj kancerit dhe sëmundjeve të tjera, për shkak të rrezatimit të sistemeve 5G.

“Qindra blogje dhe uebfaqe online duket se merren me pretendimet e transmetuesit rus. Shumë rrallë, ose asnjëherë, nuk bëhet e ditur origjina ruse e shkrimeve” argumenton New York Times.

Mbretëri e Bashkuar, prill, 2020.

Mbretëri e Bashkuar, prill, 2020.

Komisioni Ndërkombëtar për Mbrojtjen nga Rrezatimi (ICNIRP) ka kryer një studim të gjatë dhe ka arritur në përfundimin se nuk ka rreziqe shëndetësore të shoqëruara me llojet e rrezatimit të përdorur nga teknologjia 5G.

Teoritë e konspiracionit gjatë pandemisë

Kur në fillim të vitit 2020 u shfaq pandemia globale e COVID-19, teori të shumta të pabaza të konspiracionit u përpoqën të ndërlidhnin koronavirusin me teknologjinë 5G.

Disa argumentuan se rrezatimi i 5G dobësoi sistemin imunitar dhe i bëri njerëzit më të ndjeshëm ndaj sëmundjes. Të tjerët shkuan përtej kësaj, duke pretenduar se virusi është transmetuar nga sinjalet e rrjetit 5G.

Disa të tjerë, sikurse Kisha Ortodokse në Moldavi, argumentuan se teknologjia 5G dhe një vaksinë eventuale e koronavirusit, ishin pjesë e një komploti masiv për kontrollin e mendjes së njerëzve.

Një numër i personave të famshëm, përfshirë aktorin Woody Harrelson, boksierin Amir Khan, prezantuesen e famshme televizive Amanda Holden -dhe të tjerë – postuan pretendimet e dyshimta në llogaritë e tyre në rrjetet sociale.

Disa bënë pretendime të gabuara se dizajni i ri i monedhës britanike prej 20 funtash përmban simbole të fshehta të një antene të rrjetit 5G dhe koronavirusit.

Këto dezinformata, siç janë quajtur “infodemia e koronavirusit”, u përhapën shumë shpejt, thotë kompania suedeze e të dhënave, Earhart Agency.

Kjo kompani hulumtoi 35 videot më të njohura për 5G dhe koronavirusinin që u shfaqën në rrjetet sociale gjatë muajit janar dhe zbuluan se brenda disa javësh ato ishin shikuar gati 13 milionë herë.

Studimi zbuloi se aplikacioni mjaft i popullarizuar për shpërndarjen e videos, TikTok, është shfaqur si “një mjet shumë i fuqishëm” që synon audiencën e re.

Thashethemet e pabazuara ngjallën një valë globale vandalizmi kundër antenave të rrjetit 5G dhe objekteve që besohet të jenë të lidhura në rrjetet 5G.

Më shumë se 70 objekte të 5G janë dëmtuar ose shkatërruar në Mbretërinë e Bashkuar.

Në Shtetet e Bashkuara, Departamenti i Sigurisë së Brendshme lëshoi një paralajmërim se teori të tilla konspirative që e ndërlidhin rrjetin 5G dhe COVID-19 “po nxisin sulme kundër infrastrukturës së komunikimit”.

“Ekstremistët e dhunshëm janë tërhequr nga fushatat e dezinformatave në internet që pretendojnë se infrastruktura pa tel është e dëmshme për shëndetin e njeriut dhe ndihmon në përhapjen esëmundjes COVID-19. Kjo ka rezultuar me një përpjekje globale nga individë për të shkëmbyer udhëzime operacionale dhe justifikime për kryerjen e sulmeve kundër infrastrukturës 5G. Disa prej tyre tashmë kanë shkaktuar sulme në disa shtete amerikane”, thuhej në paralajmërim.

StratCom, një grup punues kundër dezinformimit i Këshillit Evropian, në një raport i tij të muajit prill, erdhi në përfundimin se teori të tilla konspirative kanë gjetur “vend në Ballkanin Perëndimor, ku dezinformimi se rrjeti 5G po shkakton pandeminë e COVID-19 është përhapur në rrjetet sociale dhe portale”.

Sindroma e Çernobilit

Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) dhe organizata tjera, i kanë kundërshtuar në mënyrë të përsëritur dezinformatat e tilla.

OBSH-ja ka krijuar një rubrikë në faqen e saj të internetit kushtuar përgënjeshtrimit të informacioneve konspirative për rrjetin 5G. Njëjtë kanë vepruar edhe organizatat tjera për kontrollimin e fakteve.

Për shembull, organizata britanike Full Fact , rregullisht shqyrton pretendimet e rreme për 5G.

Sidoqoftë, teori të tilla të pabazuara të komplotit shpesh fitojnë vëmendje për shkak të rritjes së mosbesimit publik ndaj qeverive në fushat e shëndetit dhe sigurisë.

Një mosbesim i tillë është shfrytëzuar dhe kultivuar nga lëvizjet kundër vaksinimit.

Më parë, në një intervistë për shërbimin bjellorus të Radios Evropa e Lirë, fituesja e çmimit Nobel për letërsi shkrimtarja bjelloruse, Svetlana Alexievich duket se i përkrahte teoritë e komplotit për rrjetin 5G.

Shkrimtarja Svetlana Alexievich.

Shkrimtarja Svetlana Alexievich.

“Pandemia është sfida më e madhe që nga Çernobili”, tha ajo, duke iu referuar aksidentit të vitit 1986 në termocentralin bërthamor në Ukrainë, atëherë pjesë e Bashkimit Sovjetik.

“Mbetet të shihet nëse bëhet fjalë vërtet për një lloj gripi apo 5G ndikon në sistemin imunitar të njeriut. Sipas mendimit tim, shkencëtarët nuk kanë arritur te një përfundim”, tha ajo.

Edhe pse asnjë studim i njohur shkencor nuk e ka konfirmuar ndonjë nga pretendimet e komplotit rreth rrjetit 5G dhe koronavirusit, krahasimi i Alexievich me Çernobilin është i rëndësishëm.

Ky incident është bërë një shembull famëkeq i indiferencës së qeverisë ndaj shëndetit publik, pasi qeveria e atëhershme sovjetike fshehu shkallën e katastrofës për javë të tëra dhe i ekspozoi qytetarët e saj në rreziqe të rënda të menjëhershme dhe afatgjata të shëndetit.

Ky shembull është cituar shpesh nga teoricienët e komplotit të 5G.

Uebfaqja angleze e kontrollit të fakteve Full Fact ka thënë se “të kërkosh nga kompanitë e internetit të fshijnë këtë përmbajtje nuk është një përgjigje adekuate në një shoqëri të lirë, nuk ka gjasa të funksionojë, dhe madje mund t’i keqësojë gjërat”.

“Duhet kuptuar se njerëzit janë të frikësuar, të stresuar dhe të hutuar, dhe ne duhet ta marrim parasysh atë në çdo përgjigje”, tha kompania.

“Jo të gjithë do të binden: disa njerëz ashtu si teoritë e komplotit, mund të mos binden nga faktet. Por, pasi frika rreth 5G ka marrë këtë rrjedhë, na takon të gjithë neve që t’i kundërvihemi këtyre argumenteve me informacione të sakta dhe me cilësi të lartë për t’i bindur ata që kanë shqetësime”, ka thënë kompania Full Fact.

Protestuesit në Bullgari mbajnë pano me mbishkrime kundër teknologjisë 5G dhe vaksinimit. Sofje, maj, 2020.

Protestuesit në Bullgari mbajnë pano me mbishkrime kundër teknologjisë 5G dhe vaksinimit. Sofje, maj, 2020.

COVID-19 është një sëmundje infektive e shkaktuar nga një koronavirus që u shfaq në Vuhan të Kinës, në fund të vitit 2019.

Virusi transmetohet kryesisht përmes pikave të pështymës ose rrjedhjes së hundës, të shpërndara kur një person i infektuar kollitet ose teshtin.

Sipas Universitetit Johns Hopkins, deri më tani janë regjistruar më shumë se 5.6 milionë të infektuar nga koronavirusi, dhe më shumë se 350,000 vdekje.

Përgatiti: Kestrin Kumnova