Në çdo shoqëri ekziston një kategori njerëzish që nuk votojnë për ide, as për programe, as për vizion shtetëror. Ata votojnë për ndjesinë e përkatësisë, për interesin personal, për hakmarrjen sociale ose thjesht për komoditetin psikologjik që ua jep turma. Dhe pikërisht aty lind pushteti që nuk kërkon qytetarë kritikë, por besnikë.

Pushtetin e votojnë gjithmonë ata që kanë nevojë për të. Jo domosdoshmërisht financiarisht, shpesh emocionalisht. Njerëz që ndihen të humbur pa një flamur politik mbi kokë. Individë që identitetin personal e ndërtojnë mbi partinë, jo mbi vlerat. Ata nuk e mbrojnë pushtetin sepse është i suksesshëm; e mbrojnë sepse pa të ndihen ideologjikisht të zbuluar.

Një pjesë e tyre janë përfitues të drejtpërdrejtë të sistemit: militantë të punësuar, njerëz të lidhur me administratën, servilë të vegjël të pushtetit lokal, zëra anonimë që në çdo regjim kërkojnë një copë privilegj. Historia politike e Ballkanit i njeh mirë këta njerëz, ndryshojnë parullat, por jo mentalitetin. Dikur brohorisnin për partinë-shtet; sot brohorasin për “kauzën”. Në thelb, është i njëjti refleks: bindja ndaj forcës që kontrollon narrativën.

Në mesin e këtij mentaliteti mbijetojnë edhe nostalgjikët e vjetër të frymës titiste, njerëz që kurrë nuk e përqafuan realisht idenë e Republikës së Kosovës si shtet kombëtar e demokratik, por që gjithmonë e panë shtetin përmes syzeve të kolektivizmit jugosllav. Për ta, individi duhet t’i bindet masës, kritika duhet heshtur për “interes më të madh”, ndërsa pushteti duhet të ketë autoritet moral absolut. Ata nuk e duan republikën e qytetarëve të lirë, preferojnë psikologjinë e sistemit ku partia bëhet ndërgjegjja e turmës.

Pastaj vijnë fanatikët ideologjikë. Ata që nuk pranojnë kritikë ndaj liderit, sepse liderin nuk e shohin si politikan, por si figurë shpëtimtare. Për ta, çdo dështim i pushtetit është faj i “armiqve”, i mediave, i opozitës, i botës. Kjo është psikologjia klasike e militantizmit: partia nuk gabon kurrë, sepse pranimi i gabimit do të nënkuptonte shembjen e gjithë identitetit të tyre politik.

Ekziston edhe një kategori më e heshtur: njerëzit që e urrejnë vetë idenë e Republikës si projekt pluralist. Ata nuk e durojnë mendimin ndryshe, suksesin individual, lirinë për të kritikuar. Për ta, demokracia është e pranueshme vetëm kur fiton “ana e tyre”. Në momentin kur qytetari mendon ndryshe, ai shpallet tradhtar, i shitur ose armik i popullit. Kjo nuk është demokraci; është tribalizëm modern me kostum patriotik.

Dhe kështu, pushteti fillon të ushqehet jo nga qytetarët e lirë, por nga njerëzit që kanë frikë të mendojnë jashtë turmës. Sepse qytetari i lirë voton sot dhe ndëshkon nesër. Militanti, përkundrazi, fal gjithçka, mjafton të mos bjerë miti që ka ndërtuar në kokën e vet.

Shqipërinë po e shet nga Jugu në Veri, Edi Rama. Nëse mendoni se mund të bëni pa atdhe, prapa diellit vafshi e skllevër mbetshi, me bijë, bija, nipër e mbesa!

Në rast se doni ta trashëgoni këtë atdhe “të vogël sa një gogël” ngrihuni dhe hidheni në det tradhëtarin më të madh të Shqipërisë pas Hamza Kastriotit, banditin, horrin dhe aventurierin Edvin Rama!

Kjo ishte pamja sot në hyrje te Porto-Novës në Zvërnec. Rreth 150 vullnetarë përfshi dhe disa fshatarë nga Narta dhe Zvërneci, ishin sot në protestë.

Shteti i banditit Edi Rama kishte dërguar 100 policë me dhe pa uniformë, të mbronin hyrjen në Porto-Novo.

Rreth 15km bregdet dhe 600ha tokë, baraz me 6.000.000m2 ishin rrethuar me tel me gjemba.

Ne nuk kishim as tanke, as njerëz të mjaftueshëm të çanim këtë rrethim.

Kërkuam transparencë, në bazë të ligjeve të shtetit shqiptar, kur zhvillohet një pronë nga përfaqësues të firmës apo të shtetit.

Asgjë dhe asnjë. Policët, gënjente gazeta “Koha Jonë” në protestat e vitit 1997, nuk dinin shqip. Ne nuk gënjejmë.

Këta të sotmit dinin shqip, ishin shqiptarë dhe zbatonin urdhërat e kryeministrit shqiptar. E zemë se prona është pa zot ose me zot dhe policia për hesap të sulltanit të urryer Rama e rrethon dhe dreqi e di deri më sot, se çfarë do të bëj atje.

Ne pyesim: E zemë se 6.000.000 m2 tokë janë pronë e Ramës se ia ka lënë Kristaqi, po deti i rrethuar pronë e kujt është ? Ne e dimë që deti ka pronar popullin. Atëherë kush është ai antishqiptar, bir kurve që na mohon, rrethon edhe detin!?

Shqiptarë zgjohuni!

Shqipërinë po e shet nga Jugu në Veri, Edi Rama.

Nëse mendoni se mund të bëni pa atdhe, prapa diellit vafshi e skllevër mbetshi, me bijë, bija, nipër e mbesa.

Në rast se doni ta trashëgoni këtë atdhe “të vogël sa një gogël” ngrihuni dhe hidheni në det tradhëtarin më të madh të Shqippërisë pas Hamza Kastriotit, banditin, horrin dhe aventurierin Edvin Rama.

UKRAINË- Fushat pranverore dhe rrugët me gropa në veri të Pokrovskut janë ende të mbuluara me baltë, që u ngjitet çizmeve, rrotave, armëve dhe kutive të municionit, duke rënduar gjithçka dhe duke e bërë lëvizjen më të ngadaltë. Për të dyja palët, si për ukrainasit ashtu edhe për rusët. Kur duhet të dërgosh ujë dhe karburante për ushtarët në llogore dhe bunkerë, detyrohesh të përdorësh mjete që mund të lëvizin në çfarëdo terreni.

“Motori katër-rrotësh (quad bike) është më i lehtë për t’u manovruar, ka shikueshmëri më të mirë dhe mund të zbresësh shpejt në rast nevoje. Shkon aty ku makinat e zakonshme rrëshqasin dhe nuk kalojnë”, thotë një ushtar i Brigadës së 152-të Jaeger të Ukrainës, i cili do që të identifikohet vetëm me nofkën Bars.

Ai tregon se ushtarët kanë provuar të dërgojnë furnizime edhe me mjete të blinduara, por ato jo gjithmonë arrijnë në destinacion, sepse ekziston rreziku i minave ose sulmeve me dronë.

Ky është fillimi i sezonit të pestë të luftimeve të Ukrainës kundër agresionit të Rusisë, e cila ka një ushtri më të madhe dhe më të armatosur.

Megjithatë, kjo pranverë është ndryshe.

“Momentalisht, situata e përgjithshme për ukrainasit duket më e mirë seç ka qenë në disa vite, ndonëse ende ka rreziqe të konsiderueshme”, thotë Pasi Paroinen, analist ushtarak në “Black Bird Group”, një organizatë kërkimore finlandeze.

Sipas ekspertëve të fushëbetejës dhe analistëve ushtarakë, në mes të majit, forcat ukrainase rimorën më shumë territor nga trupat ruse sesa humbën – për herë të dytë këtë vit.

Por, këto fitore janë të vogla dhe nuk përbëjnë ndonjë kthesë vendimtare në luftë.

Disa prej tyre lidhen edhe me mënyrën se si llogariten ndryshimet në terren.

Për shkak të ndryshimeve në taktika dhe teknologji, analistët thonë se është pothuajse e pamundur të përcaktohet një vijë e qartë fronti, ku mund të matet saktë territori i fituar apo i humbur.

Në përgjithësi, sipas grupit “DeepState”, përparimet ruse janë ngadalësuar pothuajse plotësisht deri në mes të majit.

Në fakt, rusët kanë humbur terren, duke shënuar një humbje neto territoriale, sipas këtij grupi monitorues që ka lidhje me ushtrinë ukrainase.

Këto gjetje përputhen edhe me ato të Institutit për Studime të Luftës me bazë në SHBA.

“Valët ende nuk janë kthyer plotësisht në favor të Ukrainës dhe nuk ka gjasa që ukrainasit të mund të ndërmarrin ndonjë kundërofensivë të madhe së shpejti”, thotë Paroinen.

“Por, Rusia ka vështirësi në avancim, dhe lufta aktualisht po shkon drejt një ngërçi – të përkohshëm?”, shton ai.

“Ky muaj e ka ndryshuar dinamikën në favorin tonë, në favor të Ukrainës”, deklaroi presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, më 19 maj.

“Po i mbajmë më mirë pozicionet tona dhe po shkaktojmë më shumë dëme”, tha ai.

Me përmirësimin e motit, toka thahet dhe bimësia shtohet. Për pasojë, luftimet intensifikohen.

Sipas vëzhguesve ukrainas, rusë dhe perëndimorë, kjo po ndodh njësoj si në vitet e kaluara.

Ekspertët thonë se, për shkak të përdorimit masiv të dronëve dhe teknologjive të reja, nuk ka më një vijë të qartë fronti.

Në vend të saj ekziston një “zonë vdekjeje” – një hapësirë e rrezikshme edhe pas vijave të frontit, ku ushtarët dhe furnizimet janë vazhdimisht në shënjestër.

Në kundërsulmet e janarit dhe shkurtit, Ukraina fitoi rreth 37 km² territore, kryesisht pranë Hulljajpoljes, por Rusia arriti të rikuperojë një pjesë të tyre.

Në fillim të majit, Ukraina shënoi disa përparime të vogla në rajonin e Harkivit, pranë Kupianskut – një qytet që e kishte rimarrë në vitin 2022, e kishte humbur dhe rikthyer sërish vitin e kaluar.

Më 15 maj, Ukraina mori edhe fshatin Odradne.

Megjithatë, hera e fundit kur Ukraina rimori territore në shkallë të gjerë, ishte në fund të vitit 2022, gjatë ofensivave në Harkiv dhe Herson.

“Në realitet, iniciativat mbeten ende kryesisht në anën e rusëve, edhe pse ata po hasin në vështirësi”, thotë Paroinen.

“Muajt e ardhshëm të verës ka të ngjarë të tregojnë më qartë nëse forcat ruse janë bllokuar përfundimisht…”, shton ai.

Për pjesën më të madhe të luftës, Rusia ka avancuar me forcë brutale, duke përdorur një numër jashtëzakonisht të madh ushtarësh.

Shumë prej tyre përfundojnë në sulme të drejtpërdrejta të këmbësorisë.

Revista “The Economist” ka vlerësuar se midis 280.000 dhe 518.000 ushtarë rusë janë vrarë, ndërsa numri total i viktimave – të vrarë dhe të plagosur – varion nga 1.1 deri në 1.5 milion.

Në raportin e saj vjetor të publikuar muajin e kaluar, agjencia holandeze e inteligjencës ushtarake vlerësoi se numri i të vrarëve rusë ka kaluar 500.000, ndërsa i të vrarëve dhe të plagosurve ka arritur në 1.2 milion.

Gjithashtu në prill, ministri i mbrojtjes i Ukrainës tha se synimi është të vriten ose plagosen më shumë ushtarë rusë sesa rekrutohen aktualisht – rreth 35.000 në muaj.

“Ne po e bëjmë çdo metër të territorit ukrainas jashtëzakonisht të kushtueshëm për armikun”, tha Mykhaylo Fedorov.

Megjithatë, as Ukraina – me një popullsi rreth një të tretës së asaj të Rusisë – nuk ka kaluar më mirë.

Agjencia holandeze vlerëson se numri i të vrarëve, të plagosurve dhe të zhdukurve ukrainas është rreth 500.000 – një shifër që përputhet edhe me ato të Qendrës për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare në Uashington: 500.000 deri në 600.000 viktima dhe deri në 140.000 të vrarë deri në fund të vitit 2025.

Sipas zyrtarëve holandezë, “tendencat nuk janë në favor të Ukrainës”, sepse ndryshe nga Rusia, ajo nuk është në gjendje ose mezi arrin t’i zëvendësojë humbjet.

Ndërsa Kupiansku ka qenë një nga pikat më të forta për Ukrainën përgjatë vijës së kontaktit prej rreth 1.100 kilometrash, zona përreth qyteteve të Donjeckut, Kramatorsk dhe Sllovjansk – e njohur nga ukrainasit si “brezi i fortifikimeve” – ka qenë më problematike.

Zyrtarët rusë kanë bërë të qartë se marrja e këtyre dy qyteteve është prioritet, qoftë me forcë, qoftë përmes diplomacisë.

Që nga fillimi i vitit, forcat ruse janë afruar gradualisht drejt Kostjantnivkës – qytet përgjatë një linje hekurudhore rreth 30 kilometra në jug të Kramatorskut.

Paroinen thotë se Kostjantinivka ka gjasa të jetë “beteja” e kësaj vere dhe ai parashikon se Rusia mund ta marrë atë deri në fund të sezonit veror.

Megjithatë, marrja e qytetit “nuk ka gjasa të shkaktojë ndonjë kolaps lokal për ukrainasit”.

Edhe Limani, që ishte cak i një përpjekjeje të dështuar ruse në mars, mbetet në rrezik, kryesisht për shkak të njësive të lodhura ukrainase që e mbrojnë atë.

Në jugperëndim të Limanit, rreth 200 kilometra larg, trupat ruse kanë avancuar drejt Hulljajpoljes, duke lëvizur ngadalë drejt nyjës më të madhe të Orihivit.

Pamundësia e forcave ruse për të arritur një nga objektivat kryesore strategjike të Kremlinit – marrjen e plotë të rajonit të Donjeckut në Ukrainë – ka bërë që Moska të mbështetet edhe në diplomaci – si alternativë.

Përfaqësuesit rusë janë takuar disa herë me homologët e Shtëpisë së Bardhë që kur presidenti amerikan, Donald Trump, ka nisur mandatin e tij të dytë në janar të vitit të kaluar.

I dërguari kryesor amerikan, Steve Witkoff, është takuar tetë herë me presidentin rus, Vladimir Putin.

Megjithatë, përpjekjet e mbështetura nga SHBA-ja, aktualisht, janë të ngrira, nëse jo praktikisht të bllokuara, pasi administrata Trump është e fokusuar në luftën me Iranin – një konflikt që tashmë ka hyrë në muajin e tretë, me një armëpushim të brishtë dhe pa një zgjidhje të qartë në horizont.

Edhe Ukraina ka shfrytëzuar avantazhin jashtë fushëbetejës, duke përdorur dronët për të goditur rafineritë e naftës ruse, terminalet e eksportit dhe objektiva të tjera thellë brenda territorit rus.

Këto sulme duket se e kanë shqetësuar Kremlinin, i cili, madje, është detyruar ta zvogëlojë paradën vjetore të Ditës së Fitores si pasojë e situatës.

“Lufta po bëhet gjithnjë e më jopopullore në Rusi, dhe ka gjasa që Rusia të përballet me sfida në rritje për financimin e saj dhe për dërgimin e vazhdueshëm të fuqisë njerëzore”, thotë Paroinen.

“Nga ana tjetër, Ukraina po i intensifikon sulmet ndaj infrastrukturës energjetike ruse dhe logjistikës në fushëbetejë, ndërkohë që po ndërton edhe kilometra të tëra pengesash pas vijave të frontit”, përfundon ai./REL

Lëvizja Studentore e Serbisë shpalosi Memorandumin e vet për Kosovën. Nëse i përsërit të njëjtat qëndrime si V. Koshtunica ku është relevanca e saj?

1.

Dr. Vojisllav Koshtunica mund të ndihet i përmbushur, eksperimenti i tij funksionoi, në skenë ka dalë një gjeneratë e re nacionalistësh që do të vazhdojë betejat e humbura.

Gjenerata e re e nacionalistëve, Lëvizja studentore në bllokadë, u lajmëruan me Memorandumin “për Kosovën e Metohinë” në të cilin pika e parë është “Kosova dhe Metohia janë pjesë e patjetërsueshme dhe përbërëse e Republikës së Serbisë” me shpjegimin vijues: “Ky fakt nuk është vetëm kategori kushtetuese, por edhe imperativ historik dhe moral që nuk i nënshtrohet negocimit në thelb.
Ruajtja e rendit kushtetues të Serbisë në hapësirën e Kosovës dhe Metohisë është themel i mbijetesës së shtetit serb dhe garanci për një paqe të drejtë në rajon”.

Dr. Koshtunica kaloi një cikël të pasur jetësor. Ishte njëri prej juristëve të rinj të përjashtuar nga Fakulteti në vitet shtatëdhjetë (mu për shkak të mospajtimeve me liritë që i jepeshin asokohe Kosovës), qe përkthyes i “Federalist papers”, debateve kushtetuese të etërve të demokracisë amerikane, pjesë e lëvizjeve demokratike në Serbi pas rënies së komunizmit dhe do të mbetej në shtëpi me macet e tij (legjenda urbane thoshte 17 sish) duke lexuar libra dhe shkruar për padrejtësitë e përhershme që i bën popullit serb sikur të mos ishte paraqitur shansi që emri i tij prej nacionalisti të përzgjidhej si kandidati më i mirë për të rrëzuar Sllobodan Millosheviqin në zgjedhjet e vitit 2001. Dhe, rrugët e tij u hapën edhe më kur disa plumba ia mbyllën rrugën partnerit të tij të deriatëhershëm qeverisës , Z. Gjingjiq. Atëbotë dr. Koshtunica dhe Serbia ishin para udhëkryqit historik të ndjekin rrugën evropiane e të hyjnë në BE së bashku me Kroacinë (siç dëshironin jo pak njerëz në BE) apo të ndjekin rrugën e rrahur dhe gruas së krehur, asaj të Sllobodan Millosheviqit.

Koshtunica zgjodhi të dytën, insistoi që Kosova është juridikisht pjesë e Serbisë duke lidhur inat kundër realitetit, shkencave juridike, Serbisë e të gjithë të tjerëve pos maceve, të cilave iu kthye.

2.

Një çerek shekulli më pas, fëmijët e rritur me inatin e Koshtunicës prodhuan një dokument i cili thotë të njëjtat gjëra që i thoshte edhe ai, me një dallim. Studentët, e këtë Koshtunica nuk do të lejonte sepse do të ishte zhytje në ngrohtësi,  përdorën gjuhën poetike, ose patetike, dhe aty u gjet vend për  “fushën e betejës të larë me gjak”, dhe “horizontin shpirtëror nga i cili edhe sot na ndriçojnë kishat e Prizrenit, narteksi i Pejës, ari i Banjskës dhe shtyllat e harqeve të Graçanicës”.

Por, me edhe një dozë të shtuar diplomacie përsëritën atë që thoshte Koshtunica, para se t’u kthehej maceve: “Serbia duhet të bashkëpunojë në mënyrë aktive dhe konstruktive me të gjitha organizatat relevante ndërkombëtare, duke i njohur ato si partnerë të pashmangshëm në gjetjen e zgjidhjes më adekuate dhe të qëndrueshme në kuadër të Kushtetutës së saj”.

3.

Mund të duket obsesion rinor ky i idesë se çerek shekulli pas Koshtunicës po ofrohet një gjeneratë e të rinjve në Serbi e cila thotë se po që se i fiton zgjedhjet e ardhshme do të bashkëpunojë me botën në mënyrë që bota t’i adaptohet Kushtetutës së Serbisë.

Pra, po, të rinjtë kanë ndonjëherë iluzionin se bota sillet rreth tyre dhe kjo mund t’u ketë ndodhur studentëve serbë. Problemi është te kontinuiteti sepse përgjatë këtij shekulli e pak edhe nga ai i kaluari një pjesë e rëndësishme e politikës serbe është projektuar me idenë se Ballkani Perëndimor dhe politika rreth tij duhet t’i adaptohet boshtit të Serbisë; siguria, pasiguria, integrimet, çintegrimet, zhvillimi, paqja e lufta dhe çdo gjë tjetër varet nga Serbia.

Studentët këtu bashkëdyzojnë gabimin.

Është krejtësisht jorelevante për Kosovën, Ballkanin Perëndimor dhe Evropën se studentët protestues besojnë që Kosova është pjesë e territorit të Republikës së Serbisë. Që të gjithë – Kosova, Ballkani Perëndimor dhe Evropa – funksionojnë fare mirë përkundër këtij besimi dhe do të funksionin po njëjtë sikur Lëvizja studentore të shpallte se ata besojnë që Toka është e rrafshët.

Por, njëkohësisht, duke mos krijuar relevancë për Kosovën, Ballkanin Perëndimor dhe Evropën, Lëvizja studentore e rrezikon relevancën e vet. Nëse një çerek shekulli pas Koshtunicës del një gjeneratë e re e cila i përsërit postulatet e tij, e postulatet e tij qenë krijimi i vazhdimësisë të politikës së Millosheviqit me mjete të tjera, atëherë cila është vlera e shtuar e lëvizjes?

Në mungesë të kësaj pyetje, dhe përgjigjes ndaj saj, studentët rrezikojnë që figurativisht ta përcjellin tutje Koshtunicën, në ruajtje të maceve.

4.

Përgjatë këtij shekulli bashkëbiseduesit e pushteteve të ndryshme të Serbisë janë përpjekur të interpretojnë sikur të ishin mesazhe të koduara qëndrimet dhe veprimet e tyre. Që të gjithë kanë përsëritur dëshirën apo ambicien që Serbia të jetë pjesë e Evropës. Pas çdo përsëritje dëshmitë për këtë kanë qenë gjithnjë më të vogla: Serbia është më larg Evropës sot se ç’ishte kur filloi negociatat për anëtarësim në Bashkim Evropian.

Në vend të projektimit të dëshirave të huaja, mbase për të gjithë që përpiqen ta kuptojnë Serbinë do të vlente të pranohen gjërat ashtu si janë. Pra, jo, Serbia mazhoritare nuk e sheh veten pjesë të Evropës. Dhe, jo, fakti se ekziston një lëvizje studentore kundër pushtetit të kësaj Serbie e me qëndrime të kësaj Serbie nuk e kualifikon automatikisht e pa dëshmi për të qenë vizion i ardhmërisë evropiane.

Kjo tokë po mban gjithçka, edhe zhurmën e njerëzve që flasin shumë, por mbajnë pak përgjegjësi për fjalën që hedhin në opinion. Po jetojmë në një kohë kur komunikimi publik po humb gjithnjë e më shumë etikën, seriozitetin dhe kredibilitetin moral.

Në hapësirat politike, mediatike e shoqërore po shtohen zërat që akuzojnë pa prova, ofendojnë pa ndjenjë përgjegjësie dhe gjykojnë pa asnjë standard profesional apo njerëzor. Fjala është liruar nga pesha e ndërgjegjes, ndërsa shpifja dhe linçimi publik po shndërrohen në mjete të zakonshme të komunikimit.

Në vend të argumentit po triumfon agresiviteti verbal, në vend të mendimit kritik po instalohet urrejtja, ndërsa në vend të kulturës së debatit po kultivohet një klimë e rrezikshme përçarjeje dhe degradimi moral.

Më shqetësues është fakti se shumë prej atyre që flasin më së shumti publikisht, rrallëherë marrin përgjegjësi për pasojat e fjalës së tyre. Dhe kur fjala humb etikën, humb edhe besueshmëria e atij që e përdor, ndërsa shoqëria nis ngadalë të humbë shpirtin, dinjitetin dhe kulturën e saj qytetare.

Në një kohë kur shoqëria ka nevojë për urtësi, mirëkuptim dhe komunikim të qytetëruar, po përballemi çdo ditë me një valë të ashpër urrejtjeje, shpifjesh dhe fjalori degradues që po e helmon jetën publike dhe marrëdhëniet njerëzore. Është e dhimbshme të shohësh se si komunikimi ynë po humb njerëzoren.

Në vend të argumentit po triumfon britma, në vend të mendimit po sundon paragjykimi, ndërsa në vend të debatit po kultivohet urrejtja patologjike. E kjo nuk ka qenë kurrë virtyt i shqiptarit.

Populli ynë është njohur për burrërinë e fjalës, për mençurinë në kuvend dhe për respektin ndaj tjetrit, edhe kur mendimet kanë qenë të ndryshme.

Sot, fatkeqësisht, po krijohet një klimë ku shpesh ofendimi konsiderohet forcë, shpifja quhet guxim, ndërsa poshtërimi i tjetrit trajtohet si fitore publike. Por asnjë shoqëri nuk ndërtohet mbi urrejtje. Asnjë shtet nuk forcohet duke shkatërruar dinjitetin e njerëzve të vet.

Dhe asnjë komb nuk ecën përpara duke ushqyer përçarje të pafundme. Prandaj, më shumë se kurrë, kemi nevojë të rikthejmë kulturën e komunikimit. Të flasim me qetësi. Të shkruajmë me përgjegjësi. Të debatojmë me argumente e jo me mllef.

Të kundërshtojmë pa fyer dhe të kritikojmë pa e humbur njerëzoren. Fjala ka peshë. Fjala ndërton, por edhe rrënon. Dhe kur fjala humb etikën, shoqëria fillon të humbë karakterin e saj.

Ky vend ka kaluar sfida të mëdha historike për të mbijetuar. Nuk duhet ta dëmtojmë vetveten me gjuhë urrejtjeje dhe me klimë toksike që po i largon njerëzit nga besimi, respekti dhe solidariteti.

Na duhet më shumë sinqeritet, më shumë kulturë dhe më shumë vetëdije qytetare. Sepse gjithçka ka një kufi, edhe heshtja ndaj degradimit moral të shoqërisë.

Sot më shumë se kurrë, bëhet i domosdoshëm rikthimi i etikës së komunikimit publik dhe kulturës së debatit në jetën tonë shoqërore, politike, intelektuale dhe mediatike. Fjala e thënë apo e shkruar nuk është vetëm mjet shprehjeje, por edhe akt përgjegjësie qytetare, morale dhe profesionale.

Në veçanti, elitat politike, intelektuale dhe gazetareske kanë detyrim publik që komunikimin ta ndërtojnë mbi argumentin, maturinë dhe respektin ndaj tjetrit, e jo mbi gjuhën e urrejtjes, linçimit apo degradimit personal.

Debati demokratik nuk matet me ashpërsinë e fjalorit, por me fuqinë e argumentit dhe integritetin etik të atij që flet. Kur komunikimi humb etikën, humbet edhe besimi publik, zbehet kultura demokratike dhe dëmtohet vetë struktura morale e shoqërisë.

Prandaj, nevojitet një kthim i vetëdijshëm drejt gjuhës së arsyes, dialogut dhe dinjitetit njerëzor, sepse vetëm përmes komunikimit të përgjegjshëm mund të ndërtohet një shoqëri më e shëndetshme, më e qytetëruar dhe më humane.

Zoti e ruajtë këtë popull nga humbja e vlerave njerëzore, familjare dhe morale.  Zoti na dhëntë mençuri që ta ndërtojmë komunikimin mbi respektin, dijen dhe të vërtetën, jo mbi urrejtjen dhe shkatërrimin.

Autori është ligjërues në degën e Media dhe Komunikimit në UBT.

Dalja në dritë e detajeve të reja po shton pikëpyetjet rreth tragjedisë së rëndë në shpellat nënujore të Maldiveve, ku humbën jetën pesë zhytës italianë.

Mëngjesin e sotëm u nxorën nga uji edhe trupat e dy viktimave të fundit, Muriel Oddenino dhe Giorgia Sommacal, falë ndihmës së ekspertëve finlandezë të specializuar në zhytje në shpella.

Sipas mediave italiane, hetuesit po fokusohen në disa elemente që konsiderohen anomali serioze dhe që mund të kenë ndikuar në tragjedinë e ndodhur disa ditë më parë.

Një nga detajet që ka tërhequr vëmendjen lidhet me pajisjet e përdorura nga profesorja Monfalcone. Burime lokale thanë për “Corriere della Sera” se ajo kishte veshur një kostum të shkurtër zhytjeje, i cili konsiderohet i papërshtatshëm për eksplorime në thellësi dhe në shpella nënujore.

Ndërkohë, autoritetet kanë sekuestruar kamerat GoPro të përdorura nga zhytësit, me qëllim analizimin e plotë të pamjeve filmike që mund të ndihmojnë në zbardhjen e ngjarjes.

Një tjetër pikë e dyshimtë ka të bëjë me mungesën e informacionit të saktë për vendndodhjen e shpellës ku po zhvillohej ekspedita. Zëdhënësi presidencial i Maldiveve, Mohameed Hussain Shareef, deklaroi për Associated Press se autoritetet, megjithëse kishin dhënë leje për zhytjen, nuk ishin informuar për vendndodhjen e saktë të shpellës që po eksplorohej.

Ai theksoi se bëhej fjalë për shpella shumë të rrezikshme, me terren të vështirë, rryma të forta dhe dukshmëri të ulët. Po ashtu, autoritetet kanë zbuluar se të paktën dy nga pesë viktimat nuk figuronin në listën zyrtare të studiuesve të paraqitur për ekspeditën.

“Ne nuk e dinim që ishin pjesë e ekspeditës”, deklaroi Shareef, duke shtuar më tej dyshimet mbi organizimin e misionit.

Megjithatë, elementi më i rëndë lidhet me mungesën e certifikimit për zhytje në shpella. Avokatja e operatorit turistik “Albatros” deklaroi për “Corriere della Sera” se asnjë prej zhytësve nuk kishte licencën e posaçme që kërkohet për eksplorime të tilla ekstreme.

Bëhet fjalë për një certifikim të avancuar zhytjeje, i cili autorizon eksplorimin e zgavrave apo shpellave nënujore, ambiente ku nuk është e mundur dalja direkte në sipërfaqe për shkak të “tavanit” shkëmbor.

“Sa di unë, asnjëri prej pesë zhytësve nuk kishte përgatitje specifike për zhytje në shpella dhe as certifikimin përkatës. Në këtë pikë, çështja e thellësisë kalon në plan të dytë.
Në çdo rast, kjo zhytje ishte jashtë programit të autorizuar nga Universiteti i Genovas dhe qeveria maldiviane. Gjithashtu, ajo ishte jashtë kapaciteteve tona operative si operator turistik, në kuptimin që ne nuk disponojmë pajisjet e nevojshme”, shtoi avokatja. Panorama

Shtetet e Bashkuara kanë hequr sanksionet ndaj Francesca Albanese, raportueses speciale të Kombeve të Bashkuara për territoret palestineze të pushtuara.

Vendimi përbën një zhvillim pozitiv për juristen italiane, e cila ishte futur në listën e zezë të Departamentit amerikan të Thesarit pas kritikave të forta ndaj Izraelit. Megjithatë, lajmi erdhi menjëherë pas një tjetër vendimi jo në favor të saj. Këshilli i Parisit rrëzoi propozimin për t’i dhënë Albanese vlerësimin “qytetare e nderit” të kryeqytetit francez.

Propozimi,  u hodh poshtë me 76 vota kundër dhe 48 pro.

Heqja e sanksioneve nga SHBA erdhi pas një urdhri gjyqësor. Një njoftim i publikuar në faqen zyrtare të Departamentit të Thesarit konfirmoi largimin e Albanese nga lista e zezë, ku përfshiheshin masa që bllokonin përdorimin e kartave kryesore të kreditit dhe kryerjen e transaksioneve bankare në nivel global. Panorama

Studentët në Serbi duke protestuar në mbështetje të serbëve në Kosovë. Tetor, 2025.

Politologu Melazim Koci ka thënë se Serbia i ka dhënë fund narrativës për reformim e atij se është shtet pro-evropian me publikimin e memorandumit nga studentët serbë ku Kosovën e cilësojnë pjesë integrale të saj.

Ai ka theksuar se ky memorandum është kopje e atij të vitit 1986, madje sipas tij ky tash është me tone edhe më të ashpra kundër Republikës së Kosovës.

“Jam i befasuar sepse është komplet ajo që kemi lexuar më 1986, është kopje e memorandumit të vitit 86 të Dobrica Çosiq. Është e habitshme edhe për një fakt, sot kam pritur që pjesa pro-evropiane në Serbi të reagoj, nuk reagoi. Kjo flet për një atmosferë të çuditshme në Serbi. Në këtë memorandum ka gjëra edhe më të ashpra se memorandumi i vitit 86. Në këtë memorandum nuk përmendën fare shqiptarët, ne nuk ekzistojmë. Ekziston vetëm territori i Kosovës si pjesë e Serbisë, thuhet ‘është pjesë përbërëse e Serbisë dhe ky fakt nuk është vetëm kategori kushtetuese por edhe imperativ historik dhe moral që nuk negociohet’. Në këtë formë nuk e ka pohuar as Dobrica Çosiq sepse ai si lider i nacionalizmit serb ka menduar që Kosovën duhet ndarë, këta nuk mendojnë kështu, këta mendojnë se Kosova e tëra është e Serbisë”, ka thënë ai në Interaktiv.

Ai ka dhënë mundësinë se lëvizje studentore që publikoi memorandumin të ketë jetë nisur si iniciativë për të kamufluar qëllimin e vërtetë propagandistik, e për të cilin mund të kenë pasur informacione edhe bashkësia ndërkombëtare. Koci ka shtuar se mund të jetë e prekur edhe nga shërbimi sekret rus.

“Mund të kenë pasur informacione të tjera [SHBA-BE] që mund të jetë se ka filluar si lëvizje spontane por që më pas të kenë depërtuar elemente të BIA-s serbe që ta prezantojnë Vuciqin si formë më të moderuar. Ose, me kohë në këtë lëvizje të jenë infiltruar elemente të shërbimit sekret rus”, ka thënë ai.

Studentë serbë me pretendimin se memorandumi është një lloj dokumenti zyrtar e shpallën “të miratuar” në Kragujevc. E në të thuhet se Kosova nuk është thjesht territor, “por përbërës i identitetit kombëtar serb” – një narrativë shpesh e thënë edhe nga zyrtarë serbë.

Në memorandumin kontrovers të Akademisë Serbe të Shkencave dhe Arteve (SANU) të vitit 1986 paraqiten pretendime për rrezikimin e popullit serb në ish-Jugosllavi.Kritikët e konsiderojnë këtë dokument si nxitës për luftërat e viteve ’90, që fillimisht nisën në Kroaci dhe Bosnjë e Hercegovinë, e më pas më 1998 edhe në Kosovë. Express