Teksti i Gjeografisë që mësojnë sot nxënësit e klasës së nëntë është plot me gabime, mangësi e pasaktësi shkencore. Këtë e denoncon profesori i Gjeografisë, Gjovalin Gruda.
Në një analizë të detajuar kritike të tekstit, gabimet nisin që në hyrje: me ndarjen e kapitujve, duke i dhënë shumë pak peshë rajoneve shqiptare në dallim me ato më gjerë si dhe raporte të padrejta ndërmjet Rajoneve, në përmbajtjen e secilit prej tyre e deri te pasaktësitë e shumta në emërtime, sipas këndvështrimit të profesorit.
Gruda fakton gabime të rëndomta në përbërje të tekstit, të cilat kanë pasoja fatale për brezin e ri, që do të duhet t’i mësojë gjërat ashtu siç i serviren. Për të mos folur pastaj për njohuritë e dhëna në formë të cunguar, fjalitë pa kuptim dhe varfërinë gjuhësore (vetëm në katër mësime, termi rajon përsëritet 71 herë).
Për të gjitha këto, profesor Gruda kërkon që Ministria e Arsimit të heqë këtë tekst nga qarkullimi dhe të ribëjë një të ri.
PROF. DR. GJOVALIN GRUDA
Me kënaqësinë e kolegut lexova librin “Gjeografia 9” të autorëve Perikli Qiriazi e Dhimitër Doka, i cili i shërben mësuesve dhe nxënësve në procesin e edukimit të tyre mbi njohuritë natyrore dhe ato social-ekonomike të Shqipërisë dhe trevave shqiptare jashtë vendit në kuadrin ballkanik dhe atë europian. Nga njohja me përmbajtjen e këtij libri të befasojnë mangësitë e pasaktësitë shkencore të shumta, veçanërisht në trajtimin e elementëve fiziko-gjeografik.
Drejtimi fiziko-gjeografik si një nga m të rëndësishmit e Gjeografisë, formon te nxënësit njohuritë bazë të pasurive natyrore dhe rëndësinë e tyre në zhvillimin social-ekonomik të vendit sot dhe në perspektivë. Konfuzioni i këtij libri fillon menjëherë te përmbajtja e tij (Pasqyra e Lëndës), e cila është renditur në numra (në kapitullin e parë) dhe më pas vijon me shkronja.
Natyrisht, gjatë një teksti mësimor renditja e përmbajtjes duhet të jetë e njësuar pra me vlera numerike, ose me germa për të mënjanuar konfuzionin te nxënësit. Vazhdon me titujt e dyzuar si: klima dhe pasuritë klimatike, zonat klimatike dhe pasuritë klimatike, larmia dhe pasuria e madhe hidrografike, larmi dhe pasuri hidrografike, larmi e madhe e florës dhe faunës, pasuritë floristike dhe faunistike. Gjithashtu nga kapitulli I, me përjashtim të pozitës gjeografike dhe hartës politike të trevave shqiptare, të gjitha të tjerat e kanë vendin në fund të kapitullit të III.
Në gabimet e këtij libri spikat menjëherë raporti i papranueshëm midis kap.II, në të cilin trajtohet “Vështrimi i Përgjithshëm Gjeografik” dhe kap.III, ku analizohen rajonet e Shqipërisë dhe trevat jashtë vendit. Vëllimi i secilit prej tyre zë përkatësisht rreth 65% dhe 35% të vëllimit të përgjithshëm të këtyre kapitujve, ndërsa duhet të ishte e kundërta. Literatura gjeografike e sotme, këtë raport në përgjithësi e jep së paku 1:2 për llogari të Gjeografisë Rajonale. Raporte të tilla të papranueshme janë të pranishme gjithashtu brenda të njëjtit kapitull gjatë trajtimit të përbërësve natyrorë, duke filluar nga ndërtimi gjeologjik deri te flora dhe fauna. Raporte të padrejta në këtë kapitull karakterizojnë njëkohësisht pjesën humane midis vendbanimeve dhe popullimit (duhet popullsia dhe vendbanimet-shënimi ynë) me 13 faqe dhe ekonomisë me 8 faqe.
Në kapitullin e III analizohen Rajonet e Shqipërisë dhe të trojeve jashtë vendit, takohen gjithashtu raporte të padrejta jo vetëm ndërmjet Rajoneve, por edhe në përmbajtjen e secilit prej tyre. Kështu Rajoni Perëndimor trajtohet me të njëjtin vëllim (me 8 faqe) si ai i Rajonit Verior e VL, pavarësisht se është më i madhi i vendit tonë. Në vazhdimësinë e këtyre gabimeve spikat menjëherë emërtimi i pjesës më të madhe të titujve të mësimeve, sidomos për elementët natyrorë, të cilët nuk kanë lidhje me përmbajtjen ose ngjasojnë me ato të botimeve publicistike, duke mënjanuar tërësisht ato gjeografike të mirëfillta. Midis këtyre titujve të çuditshëm spikat “Natyrë e larmishme-muze i madh në natyrë” (pra, natyra si muze i vetvetes-shënimi ynë). Larmi dhe rezerva shumë të mëdha të pasurive nëntokësore (duhej pasuritë minerale – shënimi ynë), pozicioni gjeologjik, evolucioni dhe ndërtimi gjeologjik (duhej të ishte ndërtimi gjeologjik – shënimi ynë) etj.
Në përgjithësi, teksti është i mbushur me abuzimet e termit larmi, peizazh, rajon, mjedis etj., tepër të përgjithshme dhe të vështira për konceptimin e tyre nga nxënësit, ku vetëm emërtimi rajon te “Rajoni Perëndimor” me katër mësime përmendet 71 herë, pra, mesatarisht 18 herë për çdo mësim. Mendojmë se përsëritje të tilla janë tregues i një varfërie të theksuar mendimi e të përgjegjësisë profesionale, duke krijuar konfuzion te mësuesit dhe nxënësit. Midis gabimeve shkencore më befasuese të këtij teksti veçohen ato te ndërtimi gjeologjik me moshën e truallit të trojeve shqiptare, për të cilën autorët shprehen se: Trualli i Shqipërisë bën pjesë në territoret më të reja të Europës, kurse në vazhdim del nga më të vjetrat.
Kështu, “Gjendja e sotme e natyrës (duhet e truallit-shënimi ynë) shqiptare është rezultat i proceseve gjeologjike të zhvilluara gjatë evolucionit (sinonim i zhvillimit-shënimi ynë) gjeologjik të gjatë (rreth 600 milionë vjet)”. Nga të dhënat shkencore të sotme të gjeologjisë del se 250 milionë vjet më parë është formuar megakontinenti (një kontinent i vetëm) me emrin Pangea. Gjatë periudhës së copëtimit të Pangeas deri në Miocen, pra, rreth 10 milionë vjet më parë u krijuan kontinentet dhe oqeanet e ngjashme me ato të sotmet. Kështu, gabimi i autorëve të tekstit është rreth 60 herë, i cili po të krahasohet me jetën e njeriut për të krijuar një ide të këtij gabimi, do të thotë se një fëmijë 1-vjeçar të konsiderohet si një 60-vjeçar.
Në këtë kapitull, mangësitë dhe paktësitë shkencore gjatë trajtimit të relievit nisin me konceptimin e pasaktë të faktorëve të formimit të tij. Autorët veçojnë gabimisht lëvizjet e formimit të maleve nga lëvizjet diferencuese tektonike. Shkenca e gjeologjisë provon se lëvizja është unike, por ajo ndryshon drejtimin dhe intensitetin (shpejtësinë) në periudha dhe zona të ndryshme të deformimit të litosferës, duke marrë gjithashtu një karakter diferencues. Relievi këtu është dhënë si një inventar tejet i varfër me emra formash si: male, kodra, fusha, lugina, pllaja, malësi, gropa, fushëgropa (emërtim i gabuar ku përfshin dy forma krejt të ndryshme-shënimi ynë), kurse emra konkretë të këtyre formave janë tepër të rrallë.
Trajtimi i klimës është bërë gjithashtu me mangësi dhe pasaktësi të shumta, të cilat shprehen te renditja e gabuar, ku faktorët e formimit të klimës duhen trajtuar para tipareve të përgjithshme të saj. Këtu gjenden fjali pa kuptim dhe njëherazi të gabuara si: dëbora e shumtë në male e në lindje (?!) ose në brendësi dhe në lindje shfaqen dukuri kontinentale të klimës. Vlen për t’u theksuar se dukuria konti nentale e klimës është një mendim i sajuar i autorëve, pasi në studimet e kryera nga specialistët klimatologë, të cilat janë botuar në veprat “Klima e Shqipërisë” dhe “Atlasi Klimatik i Shqipërisë” nuk ekziston një dukuri klimatike e tillë. Në vazhdim, i njëjti trajtim skematik, me mangësi e pasaktësi të shumta shoqëron njëkohësisht pasuritë ujore (hidrografinë), ku faktorët e formimit të këtyre pasurive jepen me një fjali (?).
Trajtimi i brigjeve detare të Adriatikut dhe Jonit trajtohet si reliev dhe jo si hidrografi, ku kjo e fundit mungon pothuajse tërësisht. Autorët ngatërrojnë këto dy elementë natyrorë krejtësisht të ndryshëm midis tyre. Këto dete janë të ndryshëm, prandaj edhe rëndësia gjeografike dhe ekonomike e tyre duhet të jepet veçmas dhe jo me tre rreshta (?).
Në trajtimin skematik veçohen liqenet, ku nga tre liqenet kryesore jepet pothuajse vetëm sipërfaqja dhe thellësia, pra, asgjë për regjimin ujor të tyre, nga varen edhe vlerat ekonomike, ekologjike e turistike të tyre. Në tekst thuhet se 3 liqenet e mëdha të vendit tonë kanë origjinë tektonike, ndërkohë, ato kanë origjinë tektonikokarstike. Një dukuri e tillë vlen edhe për liqenet karstike, të cilët nuk formohen vetëm nga tretja e gipseve, por edhe e gëlqerorëve të ndihmuar nga shkëputjet tektonike.
Të habit fakti i përdorimit të termit “graben” për herë të parë dhe të fundit te liqenet, ndërkohë që nuk përmendet te ndërtimi gjeologjik ku e ka vendin dhe aq më pak te fushat e gropat ndërmalore të vendit tonë të modeluar në këtë strukturë. Vlerë të gabuar ka gjithashtu sipërfaqja tërësore e liqeneve artificiale me 40 km², ndërkohë që vetëm ajo e Fierzës është 72.6 km², si dhe ajo e lagunës së Nartës me 42 km², kundrejt 45 km².
Faksimile e tekstit ku flitet mbi vjetërsinë e truallit të trojeve shqiptare
Trajtimi i rrjetit lumor, krahas një paraqitjeje skematike të rëndomtë shoqërohet njëherazi me gabime e mangësi mbresëlënëse. Kështu, burimi i Drinit të Bardhë nga malet e Zhlebit (Kosovë) është një absurd, sepse nuk ekzistojnë male të tillë, por vetëm një majë në VL të bllokut malor të Rusulisë. Ndërkohë që fillimi i këtij lumi shtrihet në rrëzën e shpatit JL të këtij blloku malor, ku dalin burimet e Radavcit. Në vazhdim të këtij paradoksi është njëkohësisht lugu i Rrafshit të Dukagjinit ku kalon lumi i Drinit të Bardhë, i cili ka një sipërfaqe rreth 3000 km².
Natyrshëm lind pyetja: si ka mundësi të quhet lug (nocion zvogëlimi i luginës – shënimi ynë) një formë e tillë në këto përmasa, i cili është 2.3 herë më i madh se Fusha e Kosovës (1300 km²), e cila quhet fushëgropë (prapë nocion i gabuar – shënimi ynë). Një nga gabimet më flagrante në tekst është vendi ku bashkohet lumi i Osumit me atë të Devollit, në dalje të Beratit (?!), i cili në realitet bëhet te fshati Arrëz, rreth 14 km në VP të këtij qyteti. Gabime të tilla të rëndomta dëshmojnë se përgjegjësia profesionale e këtyre autorëve lë për të dëshiruar. Njohuri në formë të cunguar jepen gjithashtu te tokat, flora dhe fauna. Natyrisht një nga gabimet flagrante në këtë organizim gjatë Mesjetës së hershme (shek.XII-XIII), pra, në periudhën e principatave të Arbrit, Topiajve, Muzakajve etj., është se përfshihen edhe Bushatllinjtë (?!), të cilët i përkasin Pashallëkut të Shkodrës në shek.XVIII (1769- 1771).
Treguesit e dinamikës së shpërndarjes së popullsisë në tekst nuk janë të përditësuara, pasi ato jepen mbi bazën e të dhënave të vitit 2011. Midis këtyre treguesve veçohen të dhënat statistikore për numrin e shqiptarëve në botë të larguar gjatë emigracionit pas vitit 1990 deri sot, të cilat janë të pasakta. Një mendim tejet të çuditshëm autorët e japin tek emigrimet e popullsisë, ku në hyrje thuhet: Edhe ti (pra, nxënësi – shënimi ynë) mund të jesh rishtazi njëri prej tyre në qytetin/fshatin tënd aktual, duke i dhënë idenë e emigrimit gjeneratave të reja (?!) (faqe. 72).
Transmetimi i këtij mesazhi nëpërmjet këtij teksti krijon indinjatë te çdo shqiptar, i cili e sheh të ardhmen në atdheun e vet. Gabimet vazhdojnë natyrshëm te raporti i popullsisë qytetare me atë fshatare, i cili në tekst jepet përkatësisht 53.7% dhe 46.3%, kurse De Agostini e jep 58% dhe 42%. Vlera të pasakta jepen gjithashtu në treguesit statistikorë të zhvillimit ekonomik, të cilët nuk janë përditësuar me të dhënat e viteve të fundit. Paradoks tjetër i tekstit i përket kap.III, ku trajtohen katër rajonet gjeografike të Shqipërisë, të cilin autorët e kanë kristalizuar prej vitesh te “Gjeografia 12”, bot.2011 dhe “Gjeografia 11”, bot.2017.
Megjithatë, kriteret shkencore për ndarjen e këtyre rajoneve nuk janë dhënë asnjëherë nga këto autorë. Në këto kushte, autorët e kanë parë më të arsyeshme të shtrembërojnë rajonizimin fizikogjeografik të mirënjohur dhe në përgjithësi të argumentuar shkencërisht. Kështu, katër rajonet e dhëna prej tyre, të tillë si: Rajoni Perëndimor, ai Verior e VL, ai JL dhe Jugor janë përkatësisht Ultësira Perëndimore, krahina malore Veriore me pjesën veriore të krahinës Qendrore, pjesa jugore e kësaj të fundit dhe krahina malore Jugore. Kështu, Rajonet gjeografike të Shqipërisë në këtë tekst janë një përzierje e gabuar e dy krahinave fiziko-gjeografike, duke spekuluar me emërtime të ndryshme.
Gabimi thellohet akoma më shumë kur fillohet menjëherë me Rajonin Perëndimor, duke shmangur tërësisht paraqitjen e katër rajoneve, kur dihet se ato jepen për herë të parë në këtë tekst. Autorët janë mjaftuar me paraqitjen e këtyre rajoneve në një hartë skematike me ngjyra, së cilës nuk i bëhet asnjë analizë apo shpjegim. Nuk mjafton kjo mangësi, por paradoksi më i madh është kur autorët i drejtohen nxënësit me pyetjen se “pse Shqipëria ndahet në katër rajone?”. Kështu, autorët kërkojnë nga nxënësit njohuri, të cilat vetë ato nuk i kanë dhënë gjëkundi. Në këtë vëllim përfshihen gjithashtu kufijtë natyrorë ndërmjet rajoneve, të cilët dallohen njëherazi për mangësi e pasaktësi të theksuara.
Kulmi i këtij skematizmi arrin te Rajoni Perëndimor, në të cilin nënnjësitë përbërëse jepen vetëm me emra dhe nuk trajtohen fare, pavarësisht se jepen me titull kryesor. Natyrisht, tejet i çuditshëm për mënyrën e konceptimit, të trajtimit, mangësive e pasaktësive paraqitet Rajoni Verior e Verilindor, veçanërisht nënrajoni i Alpeve me 2200 km², kurse lartësia mesatare është 1140 m dhe jo 1500 m siç jepet në tekst (?!). Alpet (thuhet në tekst) përbëjnë grumbullin (term vulgar, aspak gjeografik) malor më të lartë, më të ashpër dhe më të copëtuar të vendit, kurse ndarja e tyre në Alpet Perëndimore dhe ato Lindore është mënjanuar tërësisht.
Përmendet blloku i Jezercës me një rresht: ka reliev më të thepisur e më të lartë dhe nuk përmendet fare pjesa tjetër e blloqeve malore të Alpeve (Blloku i Grykave të Hapta, Maja e Hekurave, Blloku i Kollatës, Bjeshkët e Nemuna etj.). Përbërësit e tjerë si: klima, hidrografia, tokat e bimësia pothuajse pa asnjë të dhënë. Klima këtu nuk është malore (alpine) si e paraqesin, por mesdhetare malore veriore, kurse tokat i jep sipas pjellorisë, pra, pjellore në lugina e të varfra në shpatet e maleve, duke mënjanuar zonalitetin vertikal të tyre. Në këtë tekst nuk lexon pothuajse asgjë nga madhështia marramendëse e Alpeve të Shqipërisë kaq të mirënjohura brenda dhe jashtë vendit, pra. si një ndër viset më të bukura në Europë (Prof. Rexhep Qosja). Në tërësi, i njëjti trajtim është bërë edhe për nënrajonin Verilindor, por me mangësi e pasaktësi shkencore në konceptimin, terminologjinë e përdorur dhe renditje.
Përmbajtja e këtij teksti është pothuajse e njëjtë në strukturë, konceptim dhe trajtim me “Gjeografia 11” (botim IDEART, 2017) e këtyre autorëve, i cili paraqitet si një shkurtim mekanik i tij, pra, nga 191 faqe në 144 faqe, duke ruajtur në tërësi të njëjtat mangësi dhe pasaktësi shkencore. Nxënësit dhe mësuesit gjejnë në këtë tekst një kalvar të vërtetë, edhe për faktin se ai paraqitet gjithashtu me probleme gjuhësore, kurse redaktimi shkencor mungon pothuajse tërësisht. Theksojmë se paraqitja e të gjitha mangësive dhe pasaktësive shkencore të këtij teksti është e pamundur të jepen vetëm me një shkrim kritik. Në këto kushte, mendojmë se Ministria e Arsimit dhe Shkencës nuk duhet të lejojë qarkullimin e këtij teksti kaq problematik dhe çorientues në procesin e edukimit të dhjetëra mijëra nxënësve në shkencën e Gjeografisë. Në kuadrin e përgjegjësive profesionale dhe qytetare jam i hapur për ballafaqim me autorët për të gjitha mendimet e paraqitura në këtë shkrim kritik.
Gjeografia IX dhe kritika dashakeqe e një “profesori” dështak
Ditët e fundit ka qarkulluar në medien e shkruar një i ashtuquajtur “artikull kritik” rreth teksitit Gjeografia IX, shkruar nga Gjovalin Gruda.
Duke u nisur nga titujt bombastik të këtij shkrimi, ne si autorë të tekstit patëm natyrshëm kureshtjen dhe pse jo edhe merakun pët të ditur se ku kishim gabuar kaq shumë, ndonëse kemi një jetë të tërë që merremi me Gjeografinë e Shqipërisë si në universitet, ashtu edhe si autorë tekstesh parauniversitare. Edhe pse artikullshkruesin e njohim prej kohësh vetëm si keqbërës e dështak që gjithë jetën e tij s’ka bërë asgjë me vlerë, po nisur nga cmira e keqe është marrë vetëm me përfoljen e kolegëve të tij me vlerë, përsëri jemi nga ata që i besojmë megjithatë shprehjes se kush punon edhe gabon. Mirpo, sapo filluam të lexojmë artikullin “kritik”, e kuptuam menjëhërë që e gjithë kjo s’kishte të bënte aspak me gabime dhe skandale shkencore, por thjesht me keqdashësinë dhe gjendjen e trishtueshme të profesorit dështak, tashmë në pension, i cili nuk arriti kurrë që të shkruajë qoftë edhe një tekst as për klasat më të ulta të shkollës.
Në këto kushte do ishte kohë e humbur për ne dhe gjithë ata që e njohin që të merreshim me një njeri të tillë dhe të ashtuquajturat shkrime të tij.
Megjithatë, në respekt të lexuesve të medies së shkruar dhe të mësuesve e nxënësve që nuk e njohin artikullshkruesin, por që përdorin tekstet tona e që prej shumë e shumë vitesh na kanë përgëzuar në të katër anët e vendit, po rendisim më poshtë disa sqarime për të shmangur çdo keqkuptim, pa hyrë dhe pa ju lodhur në cikërima kukuvajkash që merret artikullshkruesi.
1. Lidhur me përmbajtjen dhe strukturën e tekstit, artikullshkruesi nuk ka nga ta dijë se nuk ka shkruar ndonjëherë tekst, por për të gjithë autorët dhe mësuesit është e qartë se teksti hartohet mbi bazën e programit që harton dhe miraton Ministria e Arsimit, të cilit secili autor duhet t’i përmbahet dhe ta respektojë patjetër. Këtë kemi bërë edhe ne me tekstin në fjalë dhe po kështu janë të konceptuar edhe dy tekste të tjera të njëjta të autorëve të tjerë, që janë njëkohësisht në përdorim në shkollë. Do ishte mirë që artikullshkruesi t’i kishte shikuar edhe ato, apo nuk i intereson??? Madje në këtë pikë do t’i sygjeronim artikullshkruasit që si “luftarak” që është t’i japi mend edhe Ministrisë së Arsimit.
2. Artikullshkruasi nuk e njeh aspak kurrikulën shkollore dhe s’ka si ta dijë se si vijnë duke u zgjeruar informacionet nga klasat arsimit 9-vjeçar në atë të mesëm, prandaj edhe bën kot rrëmujë edhe gafa elemntare kur shkruan për raportet midis kapitujve e pjesëve të tyre, apo kur krahason tekste të niveleve të ndryshme.
3. Termat e përdorura në tekst janë konformë përmbajtjesë së mësimeve dhe sipas përdorimit të sotëm në gjeografinë perëndimore, e cila ka kohë që i ka lënë termat e vjetra dhe përdor konceptet e reja, që synojnë të evidentojnë vlerat dhe pasuritë natyrore, të cilat janë më të prekshme dhe më të nevojshme për t’i kuptuar nxënësit. Ndërsa termat pasuri minerare dhe ndërtim gjeologjik nuk japin ndonjë gjë të re në krahasim me termat e përdorura në tekst. Përkundrazi evolucioni i truallit e kufizon këtë evolucion vetëm në këtë truall, duke përjashtuar faktin se njëherazi kanë evoluar dhe ndryshuar klima, hidrografia, bota e gjallë etj. Ndaj është përdorur termi “natyra”, që i përfshin të gjitha këto. Po kështu termat gjeografikë “larmi, peizazh, rajon” janë të njohura nga nxënësit, nga programet e gjeografisë të zhvilluara në klasat paraardhëse. Ato përdoren nga gjeografia moderne shkollore dhe nuk janë të vështira për nxënësit.
4. Në lidhje me konceptin “rajon”, ai është i njohur nga nxënësit jo vetëm nga mësimet e para të këtij teksti, por edhe nga gjeografitë e zhvilluara në klasat paraardhëse. I kujtojmë artikullshkruesit se Gjeografia e Shqipërisë dhe e trevave shqiptare zhvillohet si gjeografi rajonale, njësoj si e zhvillojnë gjeografinë e vendit të tyre të gjitha shtetet e zhvilluara në botë. Në këtë kuadër është më se e kuptueshme përdorimi i termit “rajon”. Kjo, jo thjesht për të familjarizuar nxënësin me këtë termë gjeografik, por edhe për të kuptuar të përbashkëtat dhe ndryshimet midis rajoneve gjeografikë. Me sa duket, këtë risi të gjeografisë së sotme, artikullshkruesi nuk e kupton, sepse është ende me konceptin e gjeografisë së Shqipërisë të para viteve ’90, ku zhvilloheshin të ndara gjeografia fizike nga ajo humane. Moskuptimi i kësaj specifike të veçantë të rajoneve të integruar, e çon Grudën të bëjë një “vërëjtje” absurde mbi ndarjen e vendit tonë në katër rajone gjeografike, të cilët kanë mbi 25 vjet që jepen në të gjitha programet dhe tekstet e gjeografisë të botura në keto vite në vendin tonë. Gjatë gjithë kësaj kohe, nuk ka pasur asnjë kontestim për këto rajone. Kur paprimtas, duke mos u mbështetur në asnjë studim, Gruda kujtohet se këto rajone “janë shtrembërim i rajonizimit fizikogjeografik, i krahinave fizikogjeografike”. Që këtej del qartë edhe qëllimi i mbrapshtë i tij.
5. Vërejtja lidhur me me moshën e truallit të trojeve shqiptare, është një shtrembërim dashkaqes i asaj që thuhet shprehimisht në tekst: gjatë evolucionit gjeologjik, pra këtu është fjala vetëm për këtë evolucion dhe jo për moshën e truallit tonë. Dihet se evolucioni gjeologjik i një territori fillon me kohën e dopozitimit të formacioneve më të vjetra, që gjenden në këtë territor. Në vendin tonë formacionet më të vjetra i takojnë paleozoit, i cili, sipas shumë autorëve, fillon rreth 600 milion vjet më parë, kur, në kushte detare, u depozituan terrigjenët që gjenden kryesisht në zonën tektonike të Korabit. Komentet e tjera të artikullshkruasit për këtë problem, ku vetë ai bie në gabime shkencore, janë vetëm fantazi, që tregojnë qëllimin e mbrapshtë të tij.
6. Lidhur me termin “fushëgropë”, që ai e quan të gabuar, duhet theksuar se ky term ka mbi 35 vjet që përdoret në gjeografinë tonë shkollore e shkencore dhe për të nuk ka asnjë diskutim shkencor për ta zëvëndësuar. Ai shpreh qartë dhe saktë morfologjinë e relievit, “një fushë krejt e rrafshtë e rrethuar me male”. Kjo e dallon fushëgropën e Korçës, nga fusha e Myzeqesë apo nga gropat e tjera (Kolonjës, Tropojës etj), fundi i të cilave është i copëtuar nga rrjeti hidrografik, që i përshkon.
7. Është e çudiçme dhe tërrësisht e gabuar vërejtja që kërkon të trajtohen brigjet detare si hidrografi. Dihet se plazhet apo falezat në këto brigje janë forma relievi dhe trajtohen në tipin e relievit bregdetar. E habitshme, si mund të gabojë “profesori” i gjeomorfologjisë për këto koncepte elementare. Për nivelin e nxënësve janë më se mjaftueshme informacionet e dhëna për pasuritë ujore, të vlefshme për të dy detet. Për më tepër nxënësi e siguron vetë informacionin.
8. Shifra prej 40 km2, i takon vetëm liqeneve artificialë të krijuara për ujitje, ndërsa sipërfaqia e liqeneve për hidroenergji është shumë më e madhe. Ndërsa sipërfaqia e lagunës së Nartës është dhënë sipas monografisë Gjeografia fizike e Shqipërisë, botimi i Akademisë së Shkencave (1990).
9. Vërejtja “skandal” mbi vendbashkimin e të Osumit me Devollit “në dalje të Beratit” është e shtrembëruar me qëllim pasi në tekst thuhet ..“në afërsi të Beratit”. Ky pohim synon ta lehtësojë mësimin nga emrat e vendeve të panjohura.
10. Lidhur me statistikat në mësimet rreth popullsisë dhe ekonomisë së Shqipërisë autorët i janë përmbajtur strikt vetëm burimeve zyrtare. N.q.s artikullshkruesi nuk e di, rregjistrimi i fundit i popullsisë është bërë në vitin 2011 dhe të dhënat e tij vlejnë zyrtarisht për treguesit e përgjthshëm demografikë deri në rregjistrimin e ardhshëm, kur do të rishikohen edhe në tekst. Gëzohem që artikullshkruesi paska mësur kohët e fundit italisht dhe shfrytëzoga De Agostini.
11. Artikullshkruesi bën plot formulime të përgjithshme, të pa adresuara dhe të thëna pa asnjë përgjegjesi intelektuale dhe shkencore etj. Janë të shumta përcaktimet kategorike dhe të papërgjegjëshme, si: “të befasojnë mangësitë e pasaktësitë shkencore të shumta”, gabime skandaloze etj, tekst kaq problematik dhe çorientues në procesin e edukimit të dhjetëra mijëra nxënësve në shkencën e gjeografisë”, ku në fakt asnjëra prej tyre nuk qëndron. Madje dashkeqsia e tij arrin kulmin sa merr përsipër që ti jap mend Ministrisë së Arsimit që të heqë tekstin nga qarkullimi…
Në mbyllje të këtij shkrimi do të theksonim se është vërtetë fatkeqësi që ekzistojnë akoma të ashtuquqjtur “profesorë” të tillë, pa anjë kontribut, por që i kanë marrë titujt akademikë me gënjeshtra dhe sot, kur koha i ka nxjerrë jashtë mode, ndotin mjedisin shkollor dhe mediatik. Janë pikërisht këta që i bëjnë studentët dhe në përgjithësi rininë pesimist për të qëndruar në këtë vend.
O Gjivalin shpelkari o monster prehistorike.je prof o zot ti je nje idjot.
Te kane bere padi koleget e tu se te vetem liber e ke plagjiature komplet. Libri gjeomorgologjia e ke vjedhur o hajdut nga 2 autore franceze.
Max derruau Les firmes du reliev terrester.
Dhe nje autor tjeter.
Keto dite une bashke me nje koleg te gjeografisr Andri Hoxha po njoftojme shtepine botuse ne Paris duke i cuar librin qe eshte nje kopje e gjalle e autorit te mesiperm
Gjon do paditesh ne gjykate ske ku vete.
U bie ne qafe kujdo qe te del oara pa te drejte.
Po tani te erdhi dita te japesh llogari o gomar…
Dy deklarimet e Emirton Sulit, të dhëna në Prokurorinë e Posaçme SPAK, në ditën e Vitit të Ri, 31 Dhjetor 2025 dhe 10 Janar 2026 (ditë e shtunë), janë kthyer tashmë në provat kryesore që implikojnë zyrtarët e lartë të Agjencisë Kombëtare të Shoqërisë së Informacionit (AKSHI).
Në dy dëshmitë e tij, Emirton Suli ka implikuar veten dhe personat e tjerë, duke filluar nga ish-zv/drejtori i AKSHI-t, Daniel Shima, zv/drejtoresha tjetër Hava Delibashi, ish-drejtoresha Mirlinda Karçanaj dhe zyrtarë të tjerë që ishin pjesë e këtij zinxhiri, deri tek nëpunësit e njësisë së prokurimit në AKSHI.
Përgjegjësi i sektorit pranë Drejtorisë së Agjendës Digjitale në AKSHI ka treguar se në të gjitha tenderat fituesit ishin të paracaktuar dhe se, nëse do të paraqiteshin konkurrentë të tjerë, atëherë KVO-ja do t’i shikonte imtësisht, duke u orientuar që të vendosej skualifikimi i tyre, duke shtuar se Hava Delibashi përcillte tek ata fjalët dhe direktivat që i jepte Mirlinda Karçanaj.
Kjo gjë, sipas tij, bëhej thuajse në të gjitha tenderat. Ndërsa tek tenderat me procedurë të klasifikuar, sipas Sulit, forma e manipulimit ishte më e thjeshtë, pasi tenderi cilësohej i mbyllur.
Emirton Suli ka treguar më tej në SPAK se ofertat vinin në institucion të paprotokolluara dhe u viheshin në dispozicion grupeve të punës për të përcaktuar fondin limit.
Duke treguar se i merrte ai dhe i protokollonte, duke shtuar se Daniel Shima i thoshte të bënte këto veprime me ofertat e ardhura, të cilat vinin me një zarf me kodin “Alban” dhe se brenda zarfit kishte USB me të dhëna dhe se ky zarf i shkonte Arjola Muçës.
Kush kompani sillte këtë zarf me këto të dhëna, ajo ishte e paracaktuar dhe fituese e tenderit.
Ai ka treguar se në punë pranë AKSHI-t e ka marrë Daniel Shima dhe se ai ka pasur marrëdhënie shumë të mira me Mirlinda Karçanaj, duke treguar se në sektorin e prokurimeve ka nisur punë në vitin 2018.
Emirton Suli ka treguar se i gjithë sistemi i prokurimeve në AKSHI ka qenë i koordinuar nga Daniel Shima, duke shtuar se nga ai vinin edhe dokumentet standarde të prokurimeve dhe ftesat për operatorët ekonomikë.
Suli tregon se ai ka pasur dyshime se këto dokumente përgatiteshin nga subjektet private, operatorë ekonomikë, dhe u jepeshin më tej anëtarëve të grupeve të punës për t’i nënshkruar.
Konkretisht, kjo punë bëhej nga Valmir Progonati, Arjola Muça dhe Edona Zeneli e të tjerë që nuk janë më në punë dhe se dëshmitari shton më tej se asnjë projekt nuk ndryshohej nga ato që sillte Daniel Shima, por miratoheshin ashtu siç silleshin.
Ndër të tjera, Emirton Suli tregon se emrat e operatorëve ekonomikë, të cilëve do t’u drejtohej kërkesa për ofertë, grupet e punës i merrnin gjithnjë nga Daniel Shima, duke shtuar se në 99 për qind të rasteve përgjigjet vinin bashkë në një zarf tek sporteli dhe në pak raste veç e veç.
Duke shpjeguar se kjo i ka krijuar dyshime se ato hartoheshin nga një operator i vetëm dhe se paraqiteshin fiktivisht sikur ishin disa operatorë dhe se në këtë mënyrë edhe fituesit e procedurave ishin të paracaktuar.
Emirton Suli ka treguar më tej në SPAK se ofertat vinin në institucion të paprotokolluara dhe u viheshin në dispozicion grupeve të punës për të përcaktuar fondin limit.
Duke treguar se i merrte ai dhe i protokollonte, duke shtuar se Daniel Shima i thoshte të bënte këto veprime me ofertat e ardhura, të cilat vinin me një zarf me kodin “Alban” dhe se brenda zarfit kishte USB me të dhëna dhe se ky zarf i shkonte Arjola Muçës.
Kush kompani sillte këtë zarf me këto të dhëna, ajo ishte e paracaktuar dhe fituese e tenderit.
Ai tregon se nuk ka pasur njeri me emrin “Alban” në zyrë dhe se e ka kuptuar se si funksiononte kjo skemë.
Emirton Suli tregon se Hava Delibashi, në rolin e zv/drejtoreshës, kishte si detyrë ndjekjen e prokurimeve dhe projekteve dhe se ofertat dhe ftesat vinin sërish, por ajo nuk i ka thënë që t’i marrë ato, sikurse ndodhte me Daniel Shima, duke treguar se në këtë kohë dokumentet vinin tek Klea Korça, pasi i përpunonte ajo më tej.
Ndër të tjera, në SPAK, Emirton Suli ka pohuar për dyshimet e tij mbi mënyrën se si hartoheshin dokumentet dhe se si konkludohej mbi fondin limit, duke treguar se arriti të kuptonte si funksiononte gjithçka si skemë dhe se ishte e planifikuar.
Suli ka pohuar në SPAK se edhe kur merreshin ftesat për ofertë, shkonin dhe i protokollonin vetë, duke shpjeguar se ato ftesa nuk dërgoheshin në të vërtetë, sepse në të gjitha rastet procedura përfundonte me një apo dy operatorë që merrnin pjesë në procedurë dhe se njëra prej ofertave ishte bosh.
Që do të thotë pjesëmarrje fiktive për të treguar garë dhe për të çuar në fitimin e prokurimit nga shoqëria e paracaktuar si e tillë.
Gjithashtu, Emirton Suli ka shpjeguar se gjithmonë pika e dobët e gjithë kësaj veprimtarie ishin kriteret e veçanta të kualifikimit, pasi përmes tyre përcaktoheshin dhe diktoheshin paraprakisht fituesit, duke shpjeguar se në kohën e Daniel Shima gjithçka drejtohej nga ai.
Njëherësh, Emirton Suli ka treguar se nga certifikimet e stafit arrinte të kuptonte se cili ishte i paracaktuar si fitues. Ai tregon se në kohën e Daniel Shima, 2018–2023, nuk ka pasur ankime nga operatorët dhe se kishte shumëllojshmëri operatorësh si fitues në 90 për qind të rasteve.
Por se kishte vetëm një ofertë ekonomike që konkurronte dhe se vetëm pas largimit të Daniel Shima u rrit pjesëmarrja dhe fitimi i prokurimeve nga “Soft & Solution”, “Communication Progress”, “Fastech” dhe se z. Ermal Beqiri ndodhej shumë shpesh në zyrat e AKSHI dhe se kalonte kohë me Mirlinda Karçanaj.
Ndër të tjera, Emirton Suli ka treguar se në kohën e Daniel Shima shikohej shpesh Gerond Meçe, zotëruesi i “ABS”, që shoqërohej me Daniel Shima dhe bënte takime me Mirlinda Karçanaj.
Por pas largimit të Daniel Shima, sipas tij, shikohej në AKSHI vetëm Ermal Beqiri, duke shtuar se pas largimit të Shimas u bllokuan procedurat e prokurimit dhe dhanë dorëheqjen Valmir Progonati dhe Arjola Muça, duke shpjeguar se Muça pati konflikt me Mirlinda Karçanaj dhe se Progonati nuk pranoi të nënshkruajë kontratat në fund.
Sipas tij, këto procedura u zhbllokuan pas caktimit si zv/drejtoreshë të Hava Delibashit.
Anëtari i Këshillit Kombëtar të PD, aktivisti Aulon Kalaja ka depozituar në Policinë e Tiranës një kallëzim penal ndaj oficerëve të Policisë së Shtetit, të cilët e kanë dhunuar gjatë protestës së 17 prillit.
Ai deklaron se është paraqitur dhe në Institutin e Mjekësisë Ligjore, për të hartuar ekspertizën mjeko-ligjore, për dëmet që i janë shkaktuar.
Reagimi i Aulon Kalaja
Pasi kam dorëzuar kallëzimin penal në Drejtorinë e Policisë së Tiranës, kundër oficerëve të Policisë së Shtetit, të cilët më torturuan në protestën e 17 prillit, u paraqita në Institutin e Mjekësisë Ligjore, për të hartuar ekspertizën mjeko-ligjore, që pasqyroi dëmtimet që me janë shkaktuar!
Mos harroni se Policia e Shtetit më ka proceduar për veprën penale, ‘Goditje për shkak të detyrës’, që parashikon dënim, nga 1 deri në 5 vjet burg.
IRAN- Media ndërkombëtare BBC, ka raportuar mbi tensionet dhe qëndrimet e kundërta midis SHBA-së dhe Iranit lidhur me kontrollin e Ngushticës së Hormuzit, si një pikë kyçe strategjike e konfliktit.
Sipas BBC, presidenti amerikan i ka përshkruar përpjekjet e Iranit për të mbyllur Ngushticën e Hormuzit si të çuditshme, sepse bllokada amerikane e ka mbyllur atë tashmë. Bllokada detare amerikane nuk e ka ndaluar konkretisht kalimin e anijeve në ngushticë prandaj le të analizojmë se çfarë ka thënë secila palë në lidhje me kufizimet e tyre.
Irani
Këshilli i Lartë i Sigurisë Kombëtare i Iranit, organi më i lartë i sigurisë në vend, tha në televizionin shtetëror të shtunën se Teherani është i vendosur të zbatojë monitorimin dhe kontrollin mbi tranzitin përmes Ngushticës së Hormuzit deri në fundin përfundimtar të luftës dhe vendosjen e paqes së qëndrueshme në rajon.
Deklarata thotë se kjo do të bëhet duke mbledhur informacion të plotë nga anijet që kalojnë, duke lëshuar certifikata tranziti dhe duke kërkuar pagesën e tarifave të shërbimit për shërbimet e sigurisë, mbrojtjes dhe mbrojtjes së mjedisit.
SHBA
Kur Trump njoftoi për herë të parë bllokadën amerikane, ai tha se ajo do të zbatohej për çdo anije që përpiqet të hyjë ose të dalë nga Ngushtica e Hormuzit. Ai tha gjithashtu se i kishte udhëzuar marinën të ndalonte çdo anije në ujërat ndërkombëtare që i paguante një taksë Iranit për të kaluar ngushticën.
Por përshkrimi i ushtrisë amerikane se si bllokada amerikane u formulua ndryshe duke u përqendruar në bllokimin e porteve iraniane dhe jo në kufizimin e kalimit nëpër ngushticë për të tjerët. Ajo tha se nuk do të pengonte lirinë e lundrimit për anijet që kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit për në dhe nga portet jo-iraniane./Dosja.al
Ish-gazetarja hulumtuese finlandeze, Jessikka Aro, paralajmëron se dezinformimi i organizuar nga Rusia është shndërruar në një kërcënim global pa kufij – me të cilin përballet edhe Kosova, sipas kryediplomatit Glauk Konjufca. Përballë një hapësire të pakontrollueshme, si interneti, përgjigjja më efektive mbetet edukimi medial dhe rritja e rezistencës së qytetarëve ndaj dezinformatave, mendon eksperti Markku Mantila.
Ndonëse e lindur dhe e rritur në Finlandë, interesi i Jessikka Aros për shtetin fqinj, Rusinë, nisi që në fëmijëri të hershme, nga rrëfimet e gjysheve të saj për luftën e ish-Bashkimit Sovjetik në vendin nordik:
“Doja të njihesha me Rusinë. Doja të dija nëse ajo përbënte ende një lloj kërcënimi apo rreziku për Finlandën, sepse ne ndajmë 1.300 kilometra kufi me Rusinë”.
Kjo kureshtje e shtyu autoren finlandeze që të shkonte të studionte dhe të punonte në Rusi, përvojë që thotë se i dha qasje të brendshme në kulturën dhe sistemin mediatik rus.
“Ndjeva se kishte diçka vërtet anormale në ekosistemin mediatik rus, dhe në atë që përhapet nëpërmjet tij”, shprehet ish-gazetarja hulumtuese, e specializuar në dezinformimin e organizuar rus, në një bisedë me Shërbimin e Kosovës të Radios Evropa e Lirë (REL).
Ajo rrëfen se ndryshimi i madh erdhi me ngjarjet e vitit 2014, aneksimin e Krimesë nga Rusia dhe fillimin e luftës në Ukrainë, kur, siç thotë ajo, “u bë e vështirë të dallohej realiteti nga gënjeshtra edhe në mediat jashtë Rusisë”.
Në atë kohë, disa gazetarë rusë kishin filluar të zbulonin atë që quhej “fabrika e trollëve”, që nënkuptonte njerëz të organizuar dhe të paguar, që shpërndanin informata të rreme dhe komente të orkestruara me një agjendë pro-Kremlinit.
Aro dëshironte të dinte nëse ndikimi i këtyre dezinformatave depërtonte përtej Rusisë, më saktësisht në Finlandë. Kështu, ajo e bëri të hapur për publikun hulumtimin që po niste, dhe kërkoi nga ai ndihmë për ta vërtetuar këtë ndikim.
“Më dërgonin materiale. Materiale ruse në finlandisht. Më tregonin shembuj dhe pamje të ekranit, dhe fotografi të materialeve dezinformuese që qarkullonin në ekosistemin finlandez”, rrëfen Aro.
Hulumtimi saj vazhdoi edhe në terren, ku ajo vizitoi edhe objektin fizik në qytetin e Shën Petersburgut, në Rusi, dhe kontaktoi edhe punëtorë të kësaj fabrike, e cila ishte maskuar me emrin e një kompanie private, që quhej “Agjencia për Hulumtime në Internet”, dhe që pretendonte se nuk kishte të bënte asgjë me strukturat shtetërore ruse.
Hulumtimi i Aros pati reagim të menjëhershëm.
“Ndoshta ishte mes 24 deri në 36 orë. Atëherë u bëra shënjestër. Fillova të merrja telefonata, njerëz shumë të zemëruar nga Rusia dhe vende të tjera të botës rusishtfolëse. Merrja mesazhe dhe emaila, ku më quanin ‘shpifëse’, dhe më kërkonin të shkoja në burg sepse gjoja isha ‘kriminele’”, tregon ajo.
Siç rrëfen Aro, fushatat shpifëse e paraqitën si “agjente të huaj”. U publikuan të dhënat e saj të kontaktit, dhe u organizuan grupe urrejtjeje, që u shndërruan edhe në presion fizik në jetën e përditshme të saj.
Aro më vonë paraqiti kallëzime penale, dhe disa prej të dyshuarve u dënuan për përndjekje dhe shpifje. Pas tronditjes që kishte marrë nga kjo fushatë, ajo mori një pushim dyvjeçar nga puna, dhe u përqendrua në shkrimin e librit të saj “Trollët e Putinit”.
Por, fabrikat e dezinformimit nuk u ndalën. Ato, sipas Aros, u sofistikuan, dhe tani po përdoren si modele edhe jashtë Rusisë.
“Ishte shumë specifike, dhe ishte diçka e re në vitin 2014. Atëherë nuk e dinim të paktën që vendet e tjera do të kishin fabrika të tilla trollësh, që në fakt punësonin njerëz, për të pretenduar se ishin njerëz të vërtetë, me fakte dhe opinione të vërteta”, thotë ajo.
Aro beson se “shumë udhëheqës autoritarë e kanë ndjekur këtë shembull”.
Sa është e rrezikuar Kosova nga “fabrikat e gënjeshtrave”?
Për Aron, hapësira e internetit është e përkryer për shpërndarjen e dezinformatave, dhe tejkalon çfarëdo kufij në gjeopolitikë:
“Pra, askush nuk është i sigurt, në esencë. Shumë nga këto materiale dezinformuese ruse thjesht janë lokalizuar në gjuhë [të ndryshme] lokale”.
Në përvojën e saj, edhe njerëz të miredukuar kanë rënë pre e këtyre manipulimeve.
“Do të doja të theksoja se pjesërisht ajo që trollët ishin në gjendje të bënin, mënyra se si ishin në gjendje të ndikonin te njerëzit e vërtetë në Finlandë, ishte të mbillnin frikë, sepse këta trollë në fakt do të sulmonin qytetarët individualë që thjesht komentonin”, shton ajo.
Aro erdhi në kryeqendrën kosovare, Prishtinë, këtë javë, për të marrë pjesë në një konferencë në lidhje me dezinformimin, të organizuar nga Ambasada e Finlandës në Kosovë.
Në këtë konferencë, të mbajtur më 15 prill, Ministri kosovar i Punëve të Jashtme dhe Diasporës, Glauk Konjufca, vuri në dukje pasojat konkrete për Kosovën dhe nevojën për një përgjigje të koordinuar:
“Për Kosovën, kjo nuk është brengë e largët. Vazhdojmë të ballafaqohemi me fushata dezinformimi që vijnë kryesisht nga Rusia dhe Serbia, të cilat përpiqen ta cenojnë shtetësinë tonë, ta keqpërfaqësojnë realitetin tonë, dhe perceptimin vendor e ndërkombëtar”.
Ai, megjithatë, argumentoi se si reagim ndaj kësaj, “asnjë institucion i vetëm nuk mund të ofrojë përgjigje të plotë”.
Sipas Konjufcës, “ndërtimi i aftësisë përballuese kërkon një përpjekje gjithëpërfshirëse e të mbështetur, që bën bashkë institucionet publike, mediat e pavarura, shoqërinë civile dhe qytetarët. Në këtë drejtim, përvoja e vendeve nordike ofron udhëzime të rëndësishme në gjithë rajonin”.
Hulumtime të Radios Evropa e Lirë kanë gjetur në disa raste shpërndarje të narrativit të Kremlinit, të ndërlidhur me ngjarjet në Kosovë, sidomos përmes grupeve në platforma si Telegram-i.
Po ashtu, në raportet mujore në lidhje me dezinformimin, që i publikon organizata kosovare Hibrid.info, Rusia shpesh është protagoniste, si një ndër burimet e këtyre dezinformatave.
“Gjatë marsit është vërejtur edhe qarkullimi i narrativëve serbë dhe rusë, që synojnë rishkrimin e ndërhyrjes së NATO-s në vitin 1999”, thuhet në raportin e marsin të sivjetmë.
“Gjithçka është më e lehtë tani me inteligjencë artificiale”
Sipas ekspertit të komunikimeve strategjike, gazetarit dhe autorit finlandez, Markku Mantila, përpjekjet për përgënjeshtrimin e secilit lajm të rremë janë jofektive në botën e sotme:
“Besoj që është e domosdoshme të kuptohet që: Në hapësirën e pakufishme të internetit, askush nuk mund të kontrollojë informacionin, e në këtë rast as dezinformatat”.
Në një fjalim që ai mbajti në konferencën e 15 prillit në Prishtinë, Mantila ngulmoi se edukimi medial është i domosdoshëm për të përballuar veçanërisht periudhën e përhapjes së inteligjencës artificiale.
“Është gjë e lehtë, gjë e lirë, dhe çdokush mund t’i përdorë këto vegla. Asnjëherë nuk kanë qenë më të pajisur se sot”, tha ai.
Aro, po ashtu, mendon se “gjithçka është më e lehtë tani me inteligjencë artificiale”.
Autorja finlandeze konsideron se hulumtuesit në të gjithë botën duhen të përgatiten se angazhimet në këtë fushë “thuajse në çdo rast mund t’i bëjnë shënjestër të fushatave të gënjeshtrave”.
“Duhet të pranosh që kjo ndodh… Është puna jote që të bën shënjestër të profesionistëve që janë trajnuar për të të heshtur. Pra, ka të bëjë me rezistencën personale dhe ndërtimin e saj”, thotë ajo për REL-in.
Jessikka Aro.
Aro, megjithatë, ka disa këshilla praktike për të minimizuar dëmet nga këto sulme:
“Ajo që dikush mund të bëjë për të mbrojtur veten është ta bëjë çdo gjë private, çdo gjë sekrete, si informacionin e adresës ose informacionin familjar, të mos ndajë shumë gjëra rreth anëtarëve të familjes në internet”.
Sipas Aros, është mirë që gazetarët të konsultohen edhe me “zyrtarë dhe ekspertë të sigurisë”.
“Dhe, gjithashtu, është një ide e mirë të negocioni me punëdhënësin se sa larg do të shkojnë për t’ju mbrojtur”, përfundon ajo.
Dialogu maratonik Kosovë –Serbi i imponuar nga Bashkësia Ndërkombëtare për normalizim të mardhënjeve të ndërsjella nuk solli rezultatet e pritura , jo me fajin e Kosovës.Serbia përdori gjithë kohën obstrukcione politike për të zhagitur këtë proces, për të krijuar situata politike në favor të saj.Këtij shteti bisedimet e ndërprera dhe të zhvilluara kohë pas kohe , me shumë I sollën favore si një shtet gjenocidial , më krye më kriminelin e luftës presidentin e saj, Aleksander Vuqiq, një prorusi të thekur se bashku më shumicën e popullit serb, që rusët I konsiderojnë vëllezër.Qe bisedimet të futën në qorrsokak kontribut në këtë drejtim, pos Serbisë dhanë edhe ndërmjetësit e BE-së, në bisedime Lajqak, Borell dhe amerikani, Eskobar.Ishin shumë të njëanshem në bisedime , duke e faktorizuar Serbinë thua së ajo ishte viktima e jo xhelati, që ka vrarë më mijëra boshnjakë dhe shqiptarë më rastin e shpërbërjës më dhunë të ish-Jugosllavisë të Titos.Kurrë nuk kërkuan në bisedime që Serbia paraprakishtë të pranon pavarësinë e Kosovës.Kjo u bë gjoja më motivacion se mos ndoshta do të largojnë Serbinë nga ndikimi I politikës pro-ruse.E dihet mirëfilli se klika e ish kriminelëve të luftës në pushtetin actual të këtij vendi janë mbështetësit e Rusisë diktatoriale të Vlladimir Putinit.Presidenti serb, rrallë zbatojë ndonjë marrveshje të mbajtur në Bruksel dhe se fundi nuk nënshkroj as aneks marrveshjën e Ohrit.Nuk e zbatojë se ndëmjetësit e lartëpërmendur në bisedime nuk kërkuan më ngulm kurrë nga Serbia që kjo të ndodhë.BE-ja dhe Amerika e Bajdenit dështuan në avansimin apo përfundimin e dialogut më sukses, për shkak të tolorancës që ju bë Serbisë, e cila gjithë kohën destabilizojë më aktët e dhunës veriun e Kosvës, përmes bandave terroriste te Vuqiqit dhe Radojqiqit.Madje quditërisht pse Qeveria e Albin Kurtit vendosi për herë të parë pas përfundimit të luftës, në veri rend dhe ligj, Kosova u ndëshkua më masa të embargos ekonomike, që tash vonë kan filluar të hiqën nga BE-ja.U dënua vetëm verbalisht rasti terrorit të Banjskë , por jo edhe më ndonjë masë konkrete që edhe ishte formuar një komision i posaqem.Kjo është një temë e gjerë që edhe është elaboruar shumë herë për opinion e gjerë public.Sa I përketë deklaratës të përfaqësuesës së SHBA-së në OKB, Tammy Bruce në fjalën e saj të rastit në seancën për Kosovën, ku u kërkua që Kosova dhe Serbia të zotohen për të punuar bashkë drejt të ardhmës, kemi një qasje krejt ndryshe se deri më tash, karshi dialogut, që nuk e favorizon në asnjë mënyrë Serbinë.Amerika përmes Bruce dhe një mesazh që rruga e vetme e qëndrushme përpara është normalizmimi I marrdhënjeve të ndërsjella.Serbia nuk vuri masa të embargos të kërkuar nga Bashkësia Ndërkombatere ndaj Rusisë për shkak të luftës okupuese ndaj Ukrainës.Edhe në këtë sitautë të luftës ndërmjet Amerikës dhe Iranit, sërish Vuqiqi ju doli në krah aleatave të Rusisë në luftë,duke adresuar kritika ndaj Amerikës.Administrata e presidentit, Donald Trump nuk do të pranon qasjën pro-ruse të Serbisë, I cili në një letër deklarim para disa kohësh , e kishte bërë të ditur Serbinë hegjemoniste ,së nuk do të këtë ndryshim kufijsh në Ballkan.Kosova është vendi më pro -amerikan dhe pro perëndimor në botë, pro NATO, kurse Serbia është aleati besnik i Rusisë.Mendoj së Serbia do të ballafaqohet më presion të madh, që nuk ka kah tia mbaj më.Ajo duhet të njehë pavarësinë e Kosovës, ose do të përballët më masa serioze ekonomike dhe masa të tjera.Madje nese tenton që të shfrytëzon krizën globale në botë më disa luftëra që po zhvillohen, do të përballët sërish më NATO-në.Mendoj së rendi I ri botëror që po formohet nuk do të jetë I favorshem për Serbinë më logjikë luftënxitëse në rajon.Besohet së Trump do të veproj konkretisht ne vendimet e tij.Kosova duhet të qajë bllokadën politike dhe institucionale në këtë moment delikat gjeopolitik dhe gjeostrategjik në botë.Kërkohet një qasje uniteti të brendshem të spektrit politik, përballë një shteti, që nuk po pajtohet që e ka humbur luftën ,dhe nuk po pajtohet së Kosova që 26 vite është shtet sovran dhe i pavarur.Armiku gjithmonë mbetet armik.Mobilizimi në politikat e jashtme duhet të jëtë në nivelin më ta lartë kur dihet së ende katër shtete të BE-së, nuk e kan njohur pavarësinë e Kosovës.Ne këtë drejtim nevoitet që edhe shtetet tjera të BE-së, dhe Amerika të bëjnë presion më të madh në këtë drejtim, që këto vende të njohin pavarësinë e vendit tonë.Gjithashtu është momenti vendimtarë në shpërthimin e këtyre luftërave, që edhe Kosova të bëhët pjesë e NATO-së dhe të gjitha strukturave relevenate te BE-së…
I prirë nga dashuria për atdhe, me zemër dhe shpirtë të mbushur plot mall dhe dashuri për vendin tim, jam munduar për më tepër se tre dekada rresht nga perëndimi të bëjë diçka të mirë për vendin tim!
Ëndërr që nuk shuhet asnjëherë
Ishte kjo një ëndërr e mbushur plot shpresë dhe nostalgji, me besim në respektim të vlerave dhe në meritokraci!
Por sot, ajo ëndërr e imja është duke u venitur dhe kthyer në iluzion, për shkak se ata për të cilët bëra më së shumti, më harruan dhe anashkaluan në çdo proces të jetës dhe shtetndërtimit!
Ajo (veprimtaria ime) që dikur më bënte të ndjehesha kreanr, sot po shndërrohet në mashtrim dhe zhgënjim!
Megjithatë, ende besoj në një të nesërme më të mirë për vendin tim.
Por, ajo shpresë e mirë dhe dëshirë fisnike po pengohet nga njerëz të pashpirtë dhe pa ndjenja kombëtare!
Pasi, padrejtësitë tashmë ka marrë përmasa alarmante për të gjithë veprimtarët dhe çlirimtarët e këtij vendi!
E mira pengohet dhe luftohet ngado dhe kudo me të gjitha mjetet (anti)ligjore, kurse e keqja gjen mbështetje të masave të gjëra popullore!
Kjo prapësi nuk ka ndodhur asnjëherë në trojet tona shekullore!
Por, unë prapë se prapë do të vazhdoj të qëndroj vertikalisht me të drejtën dhe të vërtetën e përjetshme.
Pasi vetëm e vërteta qëndron përjetësisht, kurse gënjeshtarët dhe mashtruesit, hipokritët dhe zuzarët do të largohen një ditë dhe harrohen që ishin në këtë botë!
Prandaj, unë nuk do të ndalem së punuari për të mirën e vendit dhe qytetarëve deri në frymën e fundit, pavarësisht se ku ndodhem; në vendlindje apo emigrim!
Vendlindja është ‘alfa dhe omega’ e çdo inspirimi, kurse puna në emigrim mbetet i vetmi burim ekzistencial dhe suporti material në angazhimin tim atdhetar, publicistik dhe intelektual!
Deri në këto momente kur po i shkruaj këta rreshta, edhe pse kam bërë jo pak për shtetin e Kosovës, nuk e kam as më të voglin satisfaksion material dhe as moral!
Përderisa subjektet tjera politike i ofruan rreth vetes veprimtarët e mërgatës, intelektualët dhe publicistët e niveleve mesatare, subjekti politik, të cilin e mbështeta për dekada me mijëra shkrime autoriale nuk u kujdes as për një falenderim publik, e lërë më të mendoj për ndonjë mirënjohje apo satisfaksion tjetër moral.
Megjithatë, ëndrra për kthim në vendlindje (riatdhesim) vlon si vullkan i pashuar në shpirtin, t’a shijojë së paku në vitet e pleqërisë aromën e vendit tim të lirë, ta ndjejë nga afër dorën e shtetit të pavarur dhe sovran për të cilin nuk e kurseva as një minutë të jetës sime!
Krejt në fund të këtij shkrimi të shkurtër, për lexuesit e rregullt dhe besnik ndaj atdheut, po e ndaj këtë poezi të shkruar 10 vite më parë, e cila shërben si testament për shumë atdhetar në emigrim.
Anëtari i Këshillit Kombëtar të PD, Aulon Kalaja, i cili u dhunua nga policia gjatë protestës së djeshme në Tiranë, ka ironizuar policinë.
Në një njoftim të saj, Policia e Tiranës sot shkruante se Aulon Kalaja ishte procedura për ‘goditje për shkak të detyrës’ dhe këtij njoftimi i është përgjigjur vetë Kalaja.
Reagimi i Aulon Kalaja:
Mora vesh nga mediat se jam proceduar nga Policia e Shtetit për veprën penale:
Kreu i PD, Sali Berisha shprehet se policia konfirmon përdorimin e verbuesit të ariut kundër demonstruesve paqësorë.
Lideri i opozitës reagoi pasi Policia e Shtetit shpërndau për mediat foton e spray-t që përdori kundër protestuesve mbrëmjen e kaluar.
Në reagimin e tij, Berisha thekson se policia mashtroi, duke shtuar se foto e spray-t nuk është e njëjta me mjetet e përdorura nga efektivët gjatë protestës. “Nga shikimi i vëmendshëm konstatohet se mekanizmi i hedhjes së spray-t i bombolës në dorën e narkopolicit është mekanizmi tipik i bombulave të spray-t të verbuesit të ariut dhe është krejt tjetër nga mekanizmi i bombulës të shpërndarë për mashtrim nga policia”, shprehet ai.
Reagimi:
Të dashur miq,
për të përgënjeshtruar deklaratat e PD për përdorimin e verbuesit të ariut nga narkopolicia dje kundër protestuesve, sot pasdite ajo ka shpërndarë foto të spray-t që përdoret nga policia kundër protestuesve.
Por cilido që shikon me vëmendje foton e bombulës së spray-t në dorën e policit, konstaton se ajo është krejt tjetër nga bombula që ka shpërndarë në media policia, gjoja të përdorur prej saj. Nga shikimi i vëmendshëm konstatohet se mekanizmi i hedhjes së spray-t i bombolës në dorën e narkopolicit është mekanizmi tipik i bombulave të spray-t të verbuesit të ariut dhe është krejt tjetër nga mekanizmi i bombulës të shpërndarë për mashtrim nga policia.
Dënoj me forcën më të madhe këtë mashtrim publik të ulët të narkopolicisë, e cila pasi ka kryer krimin kërkon të fshihet. Përdorimi i verbuesit të ariut kundër njerëzve është një vepër me pasoja të rënda kriminale, e ndaluar nga konventat ndërkombëtare. bw
Media spajolle ABC ka ndarë pamje nga protesta e mbajtur në kryequytetin shqiptar.
Në artikull theksohet se menjëherë pas përfundimit të kreut të PD Sali Berisha, shpërtheu dhunë policore ndaj protestuesve.
“Protestuesit dolën në rrugë këtë të premte për të kërkuar dorëheqjen e kryeministrit shqiptar Edi Rama, të cilin e akuzojnë për një sërë aktesh armiqësore kundër sundimit të ligjit dhe demokracisë në Shqipëri. Dhuna shpërtheu pas një fjalimi të politikanit Sali Berisha”, thuhet në artikull. bw
Televizioni gjerman ZDF i ka kushtuar një kronikë protestës së 17 prillit në Tiranë, duke theksuar akuzat e opozitës ndaj kryeministrit për korrupsion dhe përplasjet me policinë.
Sipas raportimit, protesta u shoqërua me tensione, ku pati përleshje mes protestuesve dhe forcave të rendit në kryeqytet.
ZDF raporton se policia ndërhyri duke përdorur ujëhedhës dhe spraj piper për shpërndarjen e turmës, ndërsa nga ana tjetër protestuesit hodhën mjete zjarrvënëse drejt godinës së Kryeministrisë.
Në kronikë theksohet se opozita, organizatore e protestës, “akuzon kryeministrin për korrupsion dhe kërkon dorëheqjen e tij”. bw
Protesta kombëtare e organizuar nga Partria Demokratike ka bërë jehonë edhe në mediat ndërkombëtare.
Media italiane TGCOM shkruan se gjatë protestës u përdorën topa uji dhe gaz lotësjellës për të shpërndarë qytetarët, ndërkohë që theksohet se qëllimi i protestave është largimi i kryeministrit Edi Rama, pas skandalit “Balluku”.
Artikulli:
Kokteje Molotovi u hodhën nga qeveria e Tiranës , gjatë një proteste të organizuar ngë opozita e drejtuar nga Sali Berisha. Protesta kishte si kërkesë kryesore dorëheqjen e kryeministrit socialist Edi Rama. Policia reagoi me topa uji dhe më pas me gaz lotsjellës, duke arritur të shpërndajë turmën brenda sekondave dhe të ndalojë grupin e protestuesve që kishin hedhur koktejet molotov. Një deputet i Partisë Demokratike, Luçiano Boçi, dhe një person tjetër u dërguan në urgjencë. Disa minuta më vonë, tensionet u përshkallëzuan pranë ndërtesës së Parlamentit, ku disa protestues u përpoqën të thyenin kordonin e policisë, por u sprapsën nga përdorimi i topave të ujit.
Protesta të këtij lloji kanë ndodhur periodikisht në Shqipëri që nga fillimi i vitit: demonstruesit dhe Partia Demokratike, partia kryesore e opozitës, po kërkojnë dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama për shkak të skandalit të korrupsionit që përfshin Belinda Ballukun, aleaten e tij të ngushtë. bw
5 pyetje është podkast i Radios Evropa e Lirë, ku një temë sqarohet me ndihmën e profesionistëve dhe ekspertëve, përmes përgjigjeve që kapin thelbin. Nga shëndeti e ekonomia, deri te politika dhe ligji, çdo episod sjell bisedë të qartë, verifikim faktesh dhe sqarime të nevojshme.
Zyrtarëve publikë në Kosovë, që dyshohen për pasurim të jashtëligjshëm, pritet t’iu verifikohet pasuria, e cila në raste të caktuara mund të përfundojë edhe në konfiskim nga Byroja Shtetërore për Verifikimin dhe Konfiskimin e Pasurisë së Pajustifikueshme.
Projektligji i ri për këtë mekanizëm kaloi në lexim të parë në një seancë të Kuvendit të Kosovës më 17 prill, pasi versioni paraprak ishte rrëzuar nga Gjykata Kushtetuese.
Byroja parashihet të ketë departamente të veçanta dhe zyrtarë që do të verifikojnë pasuritë për të cilat ka një dyshim se janë fituar jashtëligjshëm nga zyrtarët publikë.
Nëse pasuria përcaktohet si e pajustifikueshme, projektligji parasheh konfiskimin e pasurisë nga gjykata.
Por, mënyra se si do të funksionojë Byroja ka ngritur pikëpyetje.
Vullnet Bugaqku, hulumtues në Institutin Demokratik të Kosovës, thotë në podkastin 5 pyetje të Radios Evropa e Lirë se drejtori i Byrosë parashihet të zgjidhet me votat e shumicës parlamentare, dhe të ketë kompetenca të plota në inicimin e procedurave për verifikim të pasurisë.
▶️ Shiko podkastin:
🎧 Dëgjo podkastin:
I njëjti drejtor, sipas Bugaqkut, mund të vendosë edhe që të ndalet verifikimi i pasurisë së një zyrtari, me arsyetimin se nuk ka prova të mjaftueshme. Kjo, konsideron ai, mund të përdoret politikisht, pasi më asnjë institucion i drejtësisë nuk do të mund ta trajtonte atë pasuri.
“Askush nuk mund ta kontestojë më atë pasuri, dhe ky lloj mekanizmi mund të shërbejë si një mekanizëm i legjitimimit të pasurisë, që potencialisht nëse do të shkonte në gjykatë ndoshta do të vërtetohej se është e paligjshme”, thotë ai.
Bugaqku pohon se në kuptimin e konfiskimit civil të pasurisë, Byroja do të jetë mbi organet e tjera të sistemit të drejtësisë.
Ai thotë se ka kundërthënie në ligj sa i përket periudhës kohore të verifikimit ta pasurisë, pasi, sipas tij, qëndron dispozita që parasheh verifikimin e pasurisë që është fituar nga 17 shkurti 2008, por edhe tjetra që thotë se zyrtarit publik mund t’i verifikohet pasuria vetëm deri në 10 vjet pasi ta ketë përfunduar mandatin.
“Nëse një zyrtari publik, ta zëmë i ka pushuar mandati në vitin 2010, afati maksimal që atij mund t’i verifikohet dhe konfiskohet pasuria është viti 2020”, thotë Bugaqku, duke sqaruar se asnjë institucion bankar apo tatimor nuk obligohet të ruajë të dhëna më gjatë se dhjetë vjet, që do të shërbenin si prova.
Projektligji i ri për Byronë u përcoll me vërejtje të opozitës parlamentare, ashtu sikurse edhe versioni paraprak, të cilin Partia Demokratike e Kosovës e kishte dërguar në Gjykatë Kushtetuese.
Gjeografia IX dhe kritika dashakeqe e një “profesori” dështak
Ditët e fundit ka qarkulluar në medien e shkruar një i ashtuquajtur “artikull kritik” rreth teksitit Gjeografia IX, shkruar nga Gjovalin Gruda.
Duke u nisur nga titujt bombastik të këtij shkrimi, ne si autorë të tekstit patëm natyrshëm kureshtjen dhe pse jo edhe merakun pët të ditur se ku kishim gabuar kaq shumë, ndonëse kemi një jetë të tërë që merremi me Gjeografinë e Shqipërisë si në universitet, ashtu edhe si autorë tekstesh parauniversitare. Edhe pse artikullshkruesin e njohim prej kohësh vetëm si keqbërës e dështak që gjithë jetën e tij s’ka bërë asgjë me vlerë, po nisur nga cmira e keqe është marrë vetëm me përfoljen e kolegëve të tij me vlerë, përsëri jemi nga ata që i besojmë megjithatë shprehjes se kush punon edhe gabon. Mirpo, sapo filluam të lexojmë artikullin “kritik”, e kuptuam menjëhërë që e gjithë kjo s’kishte të bënte aspak me gabime dhe skandale shkencore, por thjesht me keqdashësinë dhe gjendjen e trishtueshme të profesorit dështak, tashmë në pension, i cili nuk arriti kurrë që të shkruajë qoftë edhe një tekst as për klasat më të ulta të shkollës.
Në këto kushte do ishte kohë e humbur për ne dhe gjithë ata që e njohin që të merreshim me një njeri të tillë dhe të ashtuquajturat shkrime të tij.
Megjithatë, në respekt të lexuesve të medies së shkruar dhe të mësuesve e nxënësve që nuk e njohin artikullshkruesin, por që përdorin tekstet tona e që prej shumë e shumë vitesh na kanë përgëzuar në të katër anët e vendit, po rendisim më poshtë disa sqarime për të shmangur çdo keqkuptim, pa hyrë dhe pa ju lodhur në cikërima kukuvajkash që merret artikullshkruesi.
1. Lidhur me përmbajtjen dhe strukturën e tekstit, artikullshkruesi nuk ka nga ta dijë se nuk ka shkruar ndonjëherë tekst, por për të gjithë autorët dhe mësuesit është e qartë se teksti hartohet mbi bazën e programit që harton dhe miraton Ministria e Arsimit, të cilit secili autor duhet t’i përmbahet dhe ta respektojë patjetër. Këtë kemi bërë edhe ne me tekstin në fjalë dhe po kështu janë të konceptuar edhe dy tekste të tjera të njëjta të autorëve të tjerë, që janë njëkohësisht në përdorim në shkollë. Do ishte mirë që artikullshkruesi t’i kishte shikuar edhe ato, apo nuk i intereson??? Madje në këtë pikë do t’i sygjeronim artikullshkruasit që si “luftarak” që është t’i japi mend edhe Ministrisë së Arsimit.
2. Artikullshkruasi nuk e njeh aspak kurrikulën shkollore dhe s’ka si ta dijë se si vijnë duke u zgjeruar informacionet nga klasat arsimit 9-vjeçar në atë të mesëm, prandaj edhe bën kot rrëmujë edhe gafa elemntare kur shkruan për raportet midis kapitujve e pjesëve të tyre, apo kur krahason tekste të niveleve të ndryshme.
3. Termat e përdorura në tekst janë konformë përmbajtjesë së mësimeve dhe sipas përdorimit të sotëm në gjeografinë perëndimore, e cila ka kohë që i ka lënë termat e vjetra dhe përdor konceptet e reja, që synojnë të evidentojnë vlerat dhe pasuritë natyrore, të cilat janë më të prekshme dhe më të nevojshme për t’i kuptuar nxënësit. Ndërsa termat pasuri minerare dhe ndërtim gjeologjik nuk japin ndonjë gjë të re në krahasim me termat e përdorura në tekst. Përkundrazi evolucioni i truallit e kufizon këtë evolucion vetëm në këtë truall, duke përjashtuar faktin se njëherazi kanë evoluar dhe ndryshuar klima, hidrografia, bota e gjallë etj. Ndaj është përdorur termi “natyra”, që i përfshin të gjitha këto. Po kështu termat gjeografikë “larmi, peizazh, rajon” janë të njohura nga nxënësit, nga programet e gjeografisë të zhvilluara në klasat paraardhëse. Ato përdoren nga gjeografia moderne shkollore dhe nuk janë të vështira për nxënësit.
4. Në lidhje me konceptin “rajon”, ai është i njohur nga nxënësit jo vetëm nga mësimet e para të këtij teksti, por edhe nga gjeografitë e zhvilluara në klasat paraardhëse. I kujtojmë artikullshkruesit se Gjeografia e Shqipërisë dhe e trevave shqiptare zhvillohet si gjeografi rajonale, njësoj si e zhvillojnë gjeografinë e vendit të tyre të gjitha shtetet e zhvilluara në botë. Në këtë kuadër është më se e kuptueshme përdorimi i termit “rajon”. Kjo, jo thjesht për të familjarizuar nxënësin me këtë termë gjeografik, por edhe për të kuptuar të përbashkëtat dhe ndryshimet midis rajoneve gjeografikë. Me sa duket, këtë risi të gjeografisë së sotme, artikullshkruesi nuk e kupton, sepse është ende me konceptin e gjeografisë së Shqipërisë të para viteve ’90, ku zhvilloheshin të ndara gjeografia fizike nga ajo humane. Moskuptimi i kësaj specifike të veçantë të rajoneve të integruar, e çon Grudën të bëjë një “vërëjtje” absurde mbi ndarjen e vendit tonë në katër rajone gjeografike, të cilët kanë mbi 25 vjet që jepen në të gjitha programet dhe tekstet e gjeografisë të botura në keto vite në vendin tonë. Gjatë gjithë kësaj kohe, nuk ka pasur asnjë kontestim për këto rajone. Kur paprimtas, duke mos u mbështetur në asnjë studim, Gruda kujtohet se këto rajone “janë shtrembërim i rajonizimit fizikogjeografik, i krahinave fizikogjeografike”. Që këtej del qartë edhe qëllimi i mbrapshtë i tij.
5. Vërejtja lidhur me me moshën e truallit të trojeve shqiptare, është një shtrembërim dashkaqes i asaj që thuhet shprehimisht në tekst: gjatë evolucionit gjeologjik, pra këtu është fjala vetëm për këtë evolucion dhe jo për moshën e truallit tonë. Dihet se evolucioni gjeologjik i një territori fillon me kohën e dopozitimit të formacioneve më të vjetra, që gjenden në këtë territor. Në vendin tonë formacionet më të vjetra i takojnë paleozoit, i cili, sipas shumë autorëve, fillon rreth 600 milion vjet më parë, kur, në kushte detare, u depozituan terrigjenët që gjenden kryesisht në zonën tektonike të Korabit. Komentet e tjera të artikullshkruasit për këtë problem, ku vetë ai bie në gabime shkencore, janë vetëm fantazi, që tregojnë qëllimin e mbrapshtë të tij.
6. Lidhur me termin “fushëgropë”, që ai e quan të gabuar, duhet theksuar se ky term ka mbi 35 vjet që përdoret në gjeografinë tonë shkollore e shkencore dhe për të nuk ka asnjë diskutim shkencor për ta zëvëndësuar. Ai shpreh qartë dhe saktë morfologjinë e relievit, “një fushë krejt e rrafshtë e rrethuar me male”. Kjo e dallon fushëgropën e Korçës, nga fusha e Myzeqesë apo nga gropat e tjera (Kolonjës, Tropojës etj), fundi i të cilave është i copëtuar nga rrjeti hidrografik, që i përshkon.
7. Është e çudiçme dhe tërrësisht e gabuar vërejtja që kërkon të trajtohen brigjet detare si hidrografi. Dihet se plazhet apo falezat në këto brigje janë forma relievi dhe trajtohen në tipin e relievit bregdetar. E habitshme, si mund të gabojë “profesori” i gjeomorfologjisë për këto koncepte elementare. Për nivelin e nxënësve janë më se mjaftueshme informacionet e dhëna për pasuritë ujore, të vlefshme për të dy detet. Për më tepër nxënësi e siguron vetë informacionin.
8. Shifra prej 40 km2, i takon vetëm liqeneve artificialë të krijuara për ujitje, ndërsa sipërfaqia e liqeneve për hidroenergji është shumë më e madhe. Ndërsa sipërfaqia e lagunës së Nartës është dhënë sipas monografisë Gjeografia fizike e Shqipërisë, botimi i Akademisë së Shkencave (1990).
9. Vërejtja “skandal” mbi vendbashkimin e të Osumit me Devollit “në dalje të Beratit” është e shtrembëruar me qëllim pasi në tekst thuhet ..“në afërsi të Beratit”. Ky pohim synon ta lehtësojë mësimin nga emrat e vendeve të panjohura.
10. Lidhur me statistikat në mësimet rreth popullsisë dhe ekonomisë së Shqipërisë autorët i janë përmbajtur strikt vetëm burimeve zyrtare. N.q.s artikullshkruesi nuk e di, rregjistrimi i fundit i popullsisë është bërë në vitin 2011 dhe të dhënat e tij vlejnë zyrtarisht për treguesit e përgjthshëm demografikë deri në rregjistrimin e ardhshëm, kur do të rishikohen edhe në tekst. Gëzohem që artikullshkruesi paska mësur kohët e fundit italisht dhe shfrytëzoga De Agostini.
11. Artikullshkruesi bën plot formulime të përgjithshme, të pa adresuara dhe të thëna pa asnjë përgjegjesi intelektuale dhe shkencore etj. Janë të shumta përcaktimet kategorike dhe të papërgjegjëshme, si: “të befasojnë mangësitë e pasaktësitë shkencore të shumta”, gabime skandaloze etj, tekst kaq problematik dhe çorientues në procesin e edukimit të dhjetëra mijëra nxënësve në shkencën e gjeografisë”, ku në fakt asnjëra prej tyre nuk qëndron. Madje dashkeqsia e tij arrin kulmin sa merr përsipër që ti jap mend Ministrisë së Arsimit që të heqë tekstin nga qarkullimi…
Në mbyllje të këtij shkrimi do të theksonim se është vërtetë fatkeqësi që ekzistojnë akoma të ashtuquqjtur “profesorë” të tillë, pa anjë kontribut, por që i kanë marrë titujt akademikë me gënjeshtra dhe sot, kur koha i ka nxjerrë jashtë mode, ndotin mjedisin shkollor dhe mediatik. Janë pikërisht këta që i bëjnë studentët dhe në përgjithësi rininë pesimist për të qëndruar në këtë vend.
O Gjivalin shpelkari o monster prehistorike.je prof o zot ti je nje idjot.
Te kane bere padi koleget e tu se te vetem liber e ke plagjiature komplet. Libri gjeomorgologjia e ke vjedhur o hajdut nga 2 autore franceze.
Max derruau Les firmes du reliev terrester.
Dhe nje autor tjeter.
Keto dite une bashke me nje koleg te gjeografisr Andri Hoxha po njoftojme shtepine botuse ne Paris duke i cuar librin qe eshte nje kopje e gjalle e autorit te mesiperm
Gjon do paditesh ne gjykate ske ku vete.
U bie ne qafe kujdo qe te del oara pa te drejte.
Po tani te erdhi dita te japesh llogari o gomar…