VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Foto dokument: Familja e Hajredin Cakranit, nënshkrues i dokumentit të pavarësisë të Shqipërisë

By | May 8, 2020
blank

Komentet

blank

Mik i shtrenjtë Roland, sa mall kemi për ty….Nga Prof. Përparim Kabo

Artisti i shquar Roland Trebicka do të ishte 75 vjeç!
———

Artisti i shquar Roland Trebicka do të ishte 75 vjeç!
———
“Amani more si u bën këta njerëzit kështu”…
Besoj se ju kujtohet se kush i ka thënë këto fjalë…Eh nëse nuk ju kujtohen dua t”ju shpie imagjinativisht te komedia Pallati 176….

E çuditshme më është dukur pse 176…por këtë e di vetëm Adelina Balashi…që e shkruajti komedinë…Pra Amani si u bën….Janë fjalët e të madhit Roland Trebicka që sot do të mbushte 75 vjeç…

Sa na mungon arti i tij, komunikimi dhe vlerat…Tek Berberi Seviljes, Rolandi na dha një rol brilant…”Premiera Berberi i Seviljes e vendosur në skenën e Teatrit Kombëtar në prill 2007-n do të udhëtonte drejt Francës. Komedia do të ngjitej në teatrin e madh të qytetit Lorient në vitin 2010, “Theatre de Lorient,” dëgjoi shqip, pjesa u vu në skenë me regji dhe skenografi nga Eric Vigner. Rolandi u vlerësua nga kritika franceze si aktor me një plastik dhe lojë shumë të veçantë. E solla këtë shëmbull për të zgjeruar shikimin tonë emocional mbi artin e tij në skenë. Çfarë e bën një aktor të komedisë të madh ?

Si aktor humori, duhet të jesh 100 për qind i përkushtuar ndaj dialogut, veprimeve fizike, shakave, teknikës dhe veçanërisht personazheve. Duhet po aq angazhim për të bërë komedi sa për të bërë dramë, ndoshta edhe më shumë. Mendoni për të gjithë të mëdhenjtë e komedisë dhe sa të gatshëm ishin ata të “shkonin në atë gjendje për komedinë e tyre” 10 këshillat kryesore për t’u bërë një aktor i suksesshëm i komedisë sipas studjuesit SCOTT SEDITA.

1-Gjeni qesharaken brenda vetes suaj… gjetja e komedisë në veten tuaj dhe në jetën tuaj të përditshme – është hapi i parë për t’u bërë një aktor i suksesshëm komedi.

2-Njohja e cilësive tuaja komike do t’ju ndihmojë të identifikoni karakterin tuaj komik.

3-Ju do të arrini ta punoni personazhin komik në skena të ndryshme, duke eksploruar historinë e tij, motivimet, veprimet dhe pikat e forta komike. Do të ndërveproni me personazhe të tjerë dhe ndoshta do të eksploroni karaktere të reja dytësore për veten tuaj.

4-Komedia, kur bëhet siç duhet, është si një këngë e mirë. Ashtu si një muzikant luan melodinë e kompozuar, një aktor komik duhet t’i përmbahet materialit. Kjo do të thotë të ndiqni fjalët saktësisht siç janë shkruar. Mos shtoni ose lëshoni fjalë ose bashkëngjitni shtojca në fillimet e fjalive, si “Shiko”, “Dua të them”, “Epo” dhe “Pra”. Dhe mos i ndryshoni shenjat e pikësimit! Mos harroni gjithmonë se një pikë nuk është vetëm fundi i një fjalie; është fundi i një mendimi. Kalimi i tij ose ndryshimi i tij në një pikëpyetje nuk do të ndryshojë vetëm qëllimin e rreshtit, por edhe “muzikën” në dialog.

5-Komedia përbëhet nga dy gjëra: dëshpërimi dhe e paparashikueshmja. Këto tema gjenden në linjat e tregimeve, në shakatë dhe tek personazhet. Kini parasysh se komedia përbëhet nga forca pozitive dhe negative që punojnë kundër njëra-tjetrës për të krijuar humorin në materialin letrar, veçanërisht në dialog.

6-Ndërsa zhvilloni karakterin tuaj komik dhe mësoni teknikën tuaj të komedisë, do të filloni gjithashtu të shqyrtoni mjetet më delikate, por të rëndësishme për komedinë tuaj, veçanërisht në vetë materialin letrar.

7-Nuk ka asnjë turp, asnjë siklet dhe definitivisht nuk ka sharje kur bëhet fjalë për komedinë. Ju dhe karakteri juaj duhet të besoni në gjithçka që po bëni dhe t’i përkushtoheni me gjithë zemër.

8-Nëse lëvizja nuk është e specifikuar në drejtimet e skenës, duhet të qëndroni të palëvizur, pasi çdo lëvizje shtesë do të shkëpusë vëmendjen nga ritmi komik i pjesës. Nuk po them se duhet të jesh një statujë, por si aktor komik është përgjegjësia jote të jesh i vetëdijshëm për hapësirën tënde dhe të kontrollosh veprimet e tua, në mënyrë që të mos dalësh nga fokusi.

9-Shikoni mjeshtrat e komedisë.

Ka kaq shumë legjenda të vjetra dhe të reja në këtë fushë të artit. Duke i parë ata dhe duke punuar është jetike për të ndërtuar karrierën tuaj të komedisë si aktor i këtij zhanri.

10-Jini të sigurt dhe sillni gjërat qesharake! Nëse jeni duke u argëtuar, do të ndjeni një valë energjie brenda jush që do të nxjerrë në pah performancën tuaj më të mirë, më pozitive dhe më energjike. Do t’ju çojë në “më të zhurmshmen, më të shpejtën, më qesharaken” që përcakton komedinë.”

Miq pasi lexon këto kushte e kupton pse ishe aq i madh dhe nuk ka një të dytë ende, si Roland Trebicka…si Vani i pallatit 176…

Mik i shtrenjtë Roland, sa mall kemi për ty….Ju ishit serioz brenda komikes suaj dhe ishit komik ndaj seriozitet të shtirur të shoqërisë sonë…

Vijojmë të të shohim…Ah çe ke në terezi ti i fut një tralala….ishin fjalët e tua për pseudo gëzimin tonë…

Nga miku yt
Përparim
17 janar 2022

blank

Më 17 janar 1706 lindi Benjamin Franklin, shkencëtar, politikan dhe diplomat amerikan

VOAL – I lindur në Boston më 17 janar 1706, biri i një tregtari anglez, Benjamin Franklin pati një fëmijëri të vështirë: ai ndoqi shumë pak shkollë dhe në rininë e tij bëri pak nga çdo gjë, nga tipografi te stacionari, nga shkrimtari te botuesi, duke u dalluar gjithmonë, por për inteligjencën dhe këmbënguljen e tij. I martuar në vitin 1730, ai ka tre fëmijë dhe vetëm kur mbush të dyzetat, fillon t’i përkushtohet më konkretisht studimeve shkencore, duke themeluar Shoqërinë Filozofike Amerikane.

Në vitin 1746 ai ndoqi një leksion në Boston mbi mrekullitë dhe zbulimet e energjisë elektrike, të cilat e emocionuan atë deri në pikën e blerjes së të gjitha pajisjeve të ekspozuara;. Duke qenë mjaft i njohur me veprat dhe përvojat e Gilbert, von Guericke dhe Nollet, ai iu përkushtua pothuajse tërësisht studimeve për energjinë elektrike.

Zbulimi i tij më i njohur është se rrufeja nuk është gjë tjetër veçse një manifestim i elektricitetit, një besim që buron nga një sërë vëzhgimesh rreth ngjashmërisë midis rrufesë dhe shkëndijave elektrike, në formën, ngjyrën dhe shpejtësinë e tyre.

Më 1747 Franklin sqaron efektin elektrik të majave dhe fillon kërkimin për ndërtimin e një rrufepritës praktik. Gjatë studimeve të tij, në 1752, ai kreu eksperimentin e famshëm si një demonstrim i besimeve të tij për rrufetë. Prandaj ai propozon të instalohet, mbi kullat ose kullat e kambanave, një kafaz metalik me një platformë izoluese, mbi të cilën operatori duhet të qëndrojë, i pajisur me një shufër hekuri me majë rreth nëntë metra të lartë: në prani të një reje stuhie, hekuri do të elektrizohej. dhe, duke lëvizur një tel hekuri pranë shufrës, operatori do të kishte shkaktuar një rrymë të menjëhershme midis shufrës dhe masës.

Eksperimenti u krye, me sukses të plotë, në 1752 nga shkencëtari francez Dalibard.

Duke pasur sigurinë e intuitës së tij, Franklin shpik më pas shufrën e rrufesë: Rastësisht, sistemi i parë i rëndësishëm i rrufepritësit u instalua në 1760 në farin Eddystone në Plimouth.

Por Franklin bën dy zbulime të tjera themelore: “fuqia e majave”, tema e së cilës trajtohet në një seri letrash mbi energjinë elektrike midis viteve 1747 dhe 1754, dhe se energjia elektrike përbëhet nga “një lëng i vetëm”, ​​duke shkatërruar kështu teoria dualiste e C. Du Fay. Më 1751 ai ekspozon zyrtarisht të gjitha idetë e tij mbi fenomenet elektrike në botimin “Opinionet dhe hamendjet në lidhje me vetitë dhe efektet e lëndës elektrike”.

Në vitet në vijim zhvilloi një veprimtari të dendur politike; më 1757 ishte në Londër si përfaqësues i kolonive të ndryshme amerikane, duke u kthyer në atdhe vetëm me shpërthimin e Luftës Civile, ndërsa në 1776 ishte në Francë si përfaqësues diplomatik në Kongresin Kontinental.

Pas kthimit në Amerikë në 1785, ai punoi deri në vdekjen e tij, e cila ndodhi në Filadelfia më 17 prill 1790, për zbulime dhe shpikje të reja në fushat më të ndryshme. Për angazhimin e tij si patriot dhe për faktin se në vitin 1754 ka avancuar një projekt të bashkimit të të gjitha kolonive amerikane, ai do të njihet si krijuesi i Shteteve të Bashkuara të Amerikës./Elida Buçpapaj

blank

Më 17 janar 1982 u vra Kadri Zeka, Hero i Kosovës, Hero i Kombit

Kadri Zeka
1953 – 1982

U lind më 25. 04. 1953 në katundin Poliçkë, Malësia e Dardanës (Kamenicë).
Shkollën fillore e mbaroi në Desivojcë. Meqë më 1968 familja e tij u shpërngul në Gjilan, këtu mbaroi shkollën e mesme.
Më 1972 regjistrohet në Fakultetin Jurdik, në Prishtinë, dega e gazetarisë.
Më 1973 Kadri Zeka u takon radhëve të organizuara të “Grupit revolucionar”. Ishte në një celulë me Rexhep Malën, Hilmi Ramadanin dhe Hydajet Hysenin, që ishte shoku i tij i pandashëm. “Në fakt ky katërsh ka funksionuar, poashtu fshehtë, si një bërthamë gjysmë e organizuar, edhe gjatë viteve të mëparshme (’71, 72)”.*
Fillimisht Kadriu ka qenë anëtar i celulës, kurse pas arrestimeve të vitit 1974 dhe 1975 të anëtarëve të Grupit Revolucionar, Kadriu kooptohet në Komitetin Drejtues (që ishte organi më i lartë i Organizatës), në këtë cilësi ka qenë deri në fund të jetës së tij.
Ndërkohë punon si gazetar në radio Prishtinë dhe “mbulon” punëtorët e “përkohshëm” në mërgim.
“Pos aksioneve të shumta si thyerje fotografish të Titos etj, shkyerje flamujsh e pllakateve të ndryshme të regjimit, shkruarje parullash e shpërndarje traktesh, Kadriu ka marrë pjesë në rrëmbimin e një shaptilografi në Prishtinë, gjatë vitit 1974 ka sjellë nga Zvicra (ku kishte shkuar me pasaportë të falsifikuar) një shaptilograf tjetër më praktik, me të cilin janë shumëzuar traktet e shpërndara në Konviktet e UP-së dhe ato në Preshevë si dhe teknikë tjetër të nevojshme për punë të fshehtë. Ka marrë pjesë në përpilimin, përgatitjen teknike dhe shpërndarjen e tyre.
Kadri Zeka ka qenë shumë i zellshëm në zgjerimin e radhëve dhe për këtë qëllim ka shkuar të punojë e të jetojë një kohë në malësi të Gollakut,( mësues në Gmicë të Dardanës). Ka mbajtur lidhje të fshehta me Rexhep Malën e shokë të tjerë, edhe gjatë qëndrimit të tyre në burg.”*

Pas gjurmimeve sistematike të UDB-së aty kah marsi i vitit 1978 hetohet veprimtaria e tij dhe e Hydajet Hysenit. Fillimisht Kadriu shkon për disa javë në Turqi, por meqë nuk kishte ndonjë risi kthehet prapë në Kosovë. Më 15 prill 1978 kidnapohet Hydajet Hyseni në mes të tregut të Prishtinës dhe dërgohet në Lipovicë (Blinajë), në shtëpinë e gjuetarëve dhe merret në pyetje nga funksionarët më të lartë të UDB-së së Kosovës.
Të nesërmen e lirojnë gjoja për të reflektuar, por në fakt për ta zënë me “kërpesh në dorë”.
Të vetëdijshëm për rrezikimin e drejtpërdrejtë që të dy arratisen. Meqë kishte pasaport Kadri Zeka shkon në Zvicër, në qytetin Sent Gallen, ku ndihmohet nga anëtarët e Organizatës (Hasan Mala, Kadri Abdullahu etj.), ndërsa Hydajeti vazhdon të jetojë ilegalisht në Kosovë.
Në Zvicër Kadriu tregohet shumë aktiv: vë kontakt me organizatat shqiptare në mërgim, krijon lidhje me simpatizantë të çështjes shqiptare në Zvicër e Gjermani dhe mban lidhje të rregullta me përfaqësitë e Shqipërisë jashtë.
Krahas kësaj, përgatiti botimin dhe shkroi vetë shumë artikuj për gazetën “Liria”. Veç organit të Organizatës që i takonte ai përgatiti e botoi dhe publikime të tjera siç ishin “Këngët e lirisë”, një përmbledhje me poezi që u bënë kushtrim kolektiv i djalërisë kosovare. Pastaj përgatiti dhe botoi përmbledhjen me artikuj të shtypit të huaj “Rreth ngjarjeve në Kosovë” si dhe studimin e njohur të Vasa Çubriloviqit “Shpërngulja e shqiptarëve”. Kontribuoi në hartimin dhe shpërndarjen e “Tezave rreth Frontit Popullor për Republikën e Kosovës” Me përkujdesjen e drejtpërdrejtë të tij, mijëra ekzemplarë të këtyre publikimeve u futën dhe u shpërndanë në Kosovë.
Kadri Zeka, edhe pse shumë i ri, ishte një burrë i pjekur që iu imponua mërgatës shqiptare me thjeshtësinë dhe seriozitetin e tij, me kompetencën dhe me vendosmërinë për çdo flijim e sakrificë, vetëm e vetëm për ta zgjidhur njëherë e mirë çështjen shqiptare.
Në fjalimet e tij para mërgimtarëve, Kadri Zeka ishte konkret dhe detyrues:
Të luftoni parreshtur e me të gjitha forcat derisa të realizohen të gjitha të drejtat e popullit tonë;
Të zbuloni dhe të demaskoni pamëshirë ata elementë të shitur që bëjnë punën e armikut, që mbjellin panik e konfuzion në radhët tuaja…
Të sabotoni ato të ashtuquajtura “klube jugosllave të punëtorëve”, që janë shndërruar në çerdhe të rrezikshme antishqiptare, e në vend të tyre të formoni klube e shoqëri tuajat, të pavarura kulturore, artistike e sportive…

Kadriu ka gjetur te vëllezërit Gërvalla shokët e idealit, të luftës e të përpjekjeve. Ata rreth një vit do të veprojnë bashkë. Përkundër intrigave të UDB-së ata nuk do të përçahen, por do të punojnë për fuqizimin e Lëvizjes për Pavarësi dhe për krijimin, përmes veprimeve të përditshme, të një organizate të vetme në shkallë kombëtare; të strukturuar dhe të përgatitur për t’u përballë me kërkesat dhe sfidat e kohës.
Prandaj nuk është e rastit pse ata nuk i ndau as vdekja.
* Citime të një shkrimi të Hydajet Hysenit

blank

Më 17 janar 1982 u vra Bardhosh Gërvalla, Hero i Kosovës, Hero i Kombit

Bardhosh Gërvalla
1951 – 1982

U lind më 1951, në Dubovik. Ishte tetëvjeçar, kur familja bashkë me të mërgoi në Slloveni. Atje mbaroi shkollën fillore dhe të mesme në gjuhën sllovene.
Pastaj u kthye në Kosovë dhe u regjistrua në Universitetin e Prishtinës, ku studioi anglishten.
Gjatë kohës së studimeve ai këndoi e komponoi këngë bashkë me të vëllain, Jusufin.
Më 1974 shkoi në Gjermani, ku u punësua si punëtor social në Ludwigsburg. Aty pati rastin të takojë dhe të njohë shumë mërgimtarë nga Kosova, të cilëve vazhdimisht u doli në ndihmë, duke u bërë këshilltar e mbrojtës i tyre.
Me daljen e Jusufit jashtë, ai u bë krah i djathë i tij. E vuri atë në kontakt me mediat dhe institucionet gjermane, i ndihmoi në sigurimin e mjeteve teknike për radhitjen dhe botimin e gazetave.
Organizoi e udhëheqi një mori tubimesh e manifestimesh të mërgimtarëve që kishin për synim zgjërimin e Lëvizjes për Pavarësi dhe sensibilizimin e opinionit të huaj lidhur me çështjen e Kosovës.
Ishte i mbrujtur me një kulturë të mirëfilltë perëndimore gjë që i mundësonte të komunikojë me të huajt e të gjitha rangjeve shlirshëm dhe me shumë kompetencë.
Ishte organizator i shkathtë, njeri i vendosur dhe i guximshëm.
Disa herë rresht është përballur edhe fizikisht me konsujt jugosllavë, kur këta të fundit fotografonin demonstruesit ose përpiqeshin në mes të Evropës t’i pengojnë edhe me grushte aktivistët e Lëvizjes gjatë veprimtarisë së tyre.
Shtëpia e tij në Gjermani ishte sofra dhe streha i të gjithë hallexhinjve dhe njerëzve që kishin vendosur t’i dalin shtetit serb përballë. U vra më 17 janar 1982 bashkë me vëllain Jusuf Gërvalla dhe me Kadri Zekën në Untergrupenbach të Gjermanisë nëpërmjet një atentati të UDB-së.
Pas vetës la tre fëmijë krejt të njomë, të cilët aktualisht jetojnë në Gjenevë.

blank

Më 14 janar 1875 lindi Albert Schweitzer, filozof gjerman, teolog, mjek, bamirës, Çmim Nobel për Paqe

VOAL – I lindur më 14 janar 1875 në Kaysersberg, në Alzasën e Epërme, Albert Schweitzer ndoqi Universitetin e Strasburgut, për t’u diplomuar në filozofi në 1899 dhe në 1902 për të marrë titullin e pedagogut në teologji. Më 1911 u diplomua edhe për mjekësi dhe në Paris u specializua për sëmundjet tropikale. U shugurua kurator i kishës së San Nikollës në Strasburg në vitin 1900, një vit më pas u bë drejtor i Institutit Teologjik.

I famshëm në botën muzikore si organist i talentuar, vepra e tij më e njohur muzikologjike përfaqësohet nga “J.S. Bach, poeti muzikant” (ed. frëngjisht 1905; gjermanisht ed. 1908; trad. It. 1962).

Studimi i muzikës e përfshin shumë Albert Schweitzerin, i shtyrë nga shpirti i tij i ndjeshëm muzikor. Nga dashuria për organon buron, thuajse për pasojë mekanike, nderimi për Bach. Kompozitori i “Pasionit sipas Shën Mateut” ishte një nga “mjeshtrit”, një nga fenerët e jetës së tij.

Ndërsa ende djalë, Alberti hasi në artin sublim të Kantorit: “I ndoqa me emocion të thellë ata tinguj misterioz që humbën në muzgun e kishës …”. Nga teknika e studimit të veprave të Bach-ut, studiuesi i ri alsas kalon në interpretim, falë edhe formimit të tij artistik, i favorizuar nga takimi me kompozitorin Charles-Marie Widor, organist në kishën e San Sulpizios në Paris.

Ai inkurajon Schweitzerin të shkruajë një ese mbi Bach, botuar në frëngjisht në 1905 dhe, tre vjet më vonë, në gjermanisht.

Pasi merret me historinë e muzikës së kompozitorit të madh dhe autorëve që i kanë paraprirë, ai analizon veprat e tij kryesore si Motet, Oratori, Mesha, Kantatet, Pasionet dhe studimet për klaviçen dhe organo. Janë të bukura faqet kushtuar gjuhës muzikore të Bach-ut, sintaksës, simbolikës, poetit dhe “pikturit” të Bach-ut. Vepra e Schweitzer-it do të pranohet nga studiuesit si një vepër klasike, e domosdoshme për dijeninë e muzikantit Eisenach.

Puna e teologut gjen shprehje në veprën “From Reimarus to Wrede” (1906), në të cilën ai interpreton jetën e Jezusit nën dritën e mendimit eskatologjik të Krishtit.

Pas diplomimit për mjekësi dhe kirurgji, ai u transferua në Lambaréné, në Afrikën ekuatoriale franceze (tani Gabon), si mjek misionar, duke ndërtuar një spital atje me forcat e tij. Në mes të Luftës së Parë Botërore, duke pasur parasysh kombësinë e tij gjermane, ai u mbajt i burgosur në Francë midis viteve 1917 dhe 1918. Në këtë periudhë ai shkroi një histori të qytetërimit në një çelës filozofik, më pas botoi në vëllimet “Filozofia e qytetërimit” ( 2 vëll., 1923), ku, duke analizuar historinë e etikës, ai pohon se dekadenca e qytetërimit modern është për shkak të mungesës së një etike të dashurisë dhe sugjeron përhapjen e një filozofie të bazuar në atë që ai përkufizon “respektin për jetën. “, një koncept që sipas tij duhet të shtrihet në çdo formë të gjallë.

Qëndroi në Evropë deri në vitin 1924, më vonë u kthye në Afrikë ku, duke kapërcyer çdo pengesë, rindërtoi spitalin e tij, duke e pajisur edhe një herë në atë mënyrë që të mund të ndihmonte mijëra indigjenë. Ndërkohë, ai kthehet herë pas here në Evropë për cikle leksionesh dhe koncerte organesh.

Schweitzer është një njeri me ashpërsi ekstreme. Në fshatrat që ai menaxhon, mbretëron disiplina absolute dhe një ashpërsi e nevojshme për të dekurajuar “romantikët”, aventurierët dhe ata që kërkojnë të punojnë përkrah tij pa zotëruar aftësitë e duhura morale dhe psikologjike.

Në vitin 1952 për punën e tij afrikane iu dha Çmimi Nobel për Paqe. Me paratë e çmimit përfundoi fshatin e lebrozëve, i cili u përurua në vitin 1954 me emrin “Village della lumiere” (Fshati i dritës).

Ndër veprat e tij kujtohen edhe: “Mbretëria e Zotit dhe krishterimi i hershëm” (1967) dhe autobiografia “Jeta ime dhe mendimet e mia”.

Albert Schweitzer vdiq më 4 shtator 1965 në “fshatin e tij” në Afrikë; më pas ai varroset pranë gruas së tij (e cila vdiq në 1957 në Zyrih)./Elida Buçpapaj

blank

Më 12 janar 1964 lindi themeluesi dhe presidenti i Amazon.com Jeff Bezos

VOAL – Jeffrey Preston Bezos, i njohur si Jeff, lindi më 12 janar 1964 në Albuquerque (New Mexico) në Shtetet e Bashkuara. Ai është themeluesi dhe presidenti i Amazon.com. Bezos është i diplomuar në “Tau Beta Pi” në Universitetin Princeton dhe përpara se të themelonte dhe drejtonte kompaninë gjigante të internetit në 1994, ai punoi si analist financiar për DE Shaw & Co.

Paraardhësit nga nëna e Jeff Bezos ishin kolonë që jetonin në Teksas; me kalimin e kohës dhe brezave ata kishin blerë një fermë prej 25,000 hektarësh (101 km katror) në qytetin Teksan të Cotulla. Gjyshi i Bezos nga nëna ishte një drejtor rajonal i Komisionit të Energjisë Atomike të SHBA-së në Albuquerque. Ai shpejt u tërhoq në fermë, ku e kalonte pjesën më të madhe të kohës me nipin e tij; Jeff punoi me gjyshin e tij i cili i dha detyra jashtëzakonisht të ndryshme në fermë. Në këto vite të rinisë së tij ai demonstroi një aftësi të jashtëzakonshme për aftësitë manuale dhe mekanikën (në fëmijëri ai u përpoq gjithashtu të çmontonte djepin e tij me një kaçavidë).

Jeff Bezos lindi nga një nënë adoleshente, Jackie: martesa me babain e tij zgjati pak më shumë se një vit. Kur Jeff ishte pesë vjeç, nëna e tij u martua përsëri, këtë herë me Miguel Bezos, një kuban që emigroi vetëm në Shtetet e Bashkuara në moshën pesëmbëdhjetë vjeç. Pas martesës, familja u zhvendos në Houston, Teksas, ku Miguel, i diplomuar, punon si inxhinier në Exxon.

Jeff Bezos gjatë karrierës së tij në shkollën fillore tregon interesa shkencore intensive dhe të larmishme: për shembull, vitet e fundit, ai ndërtoi një orë alarmi elektrike për të mbajtur vëllezërit e tij më të vegjël jashtë dhomës së tij dhe për të mbrojtur kështu privatësinë e tij; ai e shndërron garazhin e prindërve të tij në një laborator për projektet e tij shkencore. Familja më pas u zhvendos në Miami, Florida, ku Jeff është në shkollë të mesme. Më vonë ai ndoqi kursin “Shkenca e Programit të Trajnimit të Studentëve” në Universitetin e Floridës. Në këtë kontekst ai mori çmimin “Kalorës i Argjendtë” në vitin 1982.

Më pas ai hyn në Universitetin e Princetonit me synimin për të studiuar Fizikë, por së shpejti i kthehet dashurisë së tij, shkencave kompjuterike dhe kompjuterëve: kështu ai merr një diplomë summa cum laude. Më pas i përsosi studimet me doktoraturën kërkimore (Bachelor of Science) në shkenca kompjuterike dhe inxhinieri elektrike. Bezos do të marrë gjithashtu një doktoratë nderi në shkencë dhe teknologji nga Universiteti Carnegie Mellon në 2008.

Pas diplomimit në Princeton, Jeff Bezos fillon të punojë në Wall Street në industrinë e kompjuterave. Më pas ai punon në ndërtimin e një rrjeti tregtar ndërkombëtar për një kompani të njohur si Fitel. Më vonë ai punoi në sektorin bankar për Bankers Trust, duke u bërë nënkryetar. Pastaj ai punoi përsëri në fushën e IT për DE Shaw & Co.

Bezos themeloi Amazon.com më 1994, pasi udhëtoi në të gjithë vendin nga Nju Jorku në Seattle, duke përgatitur planin e biznesit në rrugë dhe duke krijuar në mënyrë efektive kompaninë në garazhin e shtëpisë së tij. Suksesi i Amazon e bën atë të bëhet një nga sipërmarrësit më të shquar në dot-coms dhe natyrisht e bën atë një miliarder.

Në vitin 2004 ai themeloi një kompani fluturimi në hapësirë ​​për të provuarit, të quajtur Blue Origin.

“Inteligjenca Artificiale” (AAI) është një term i krijuar nga Jeff Bezos në lidhje me Inteligjencën Artificiale (AI). AAI përfshin disa aktivitete të përpunimit të të dhënave, të tilla si identifikimi i gjinisë së një personi bazuar në analizat fotografike./Elida Buçpapaj

blank

Më 12 janar 1729 lindi Edmund Burke, burrë shteti dhe filozof irlandez

VOAL – Edmund Burke, burrë shteti dhe filozof irlandez, lindi në Dublin më 12 janar 1729 nga një baba anglikan dhe një nënë katolike: me vëllain e tij Richard ai u arsimua sipas traditës anglikane në mënyrë që të mund të ndiqte një karrierë publike në të ardhmen. Nga ana tjetër, motra merr arsim katolik. Por është në mjedisin katolik që Burke në të vërtetë jeton dhe rritet; studimet që kultivoi si dhe përkatësia e tij etnike kontribuojnë në krijimin e asaj që më vonë do të përkufizohet si “kallëpi i mendimit katolik”.

Nga 1743 deri më 1748 ai studioi artet liberale në Trinity College në Dublin, duke studiuar autorët klasikë grekë dhe latinë: Ciceroni dhe Aristoteli ndikuan thellë tek ai. Në Londër më 1750 studioi për drejtësi në “Middle Temple”; Pikërisht këtu, pas një kohe të shkurtër, i lodhur nga pragmatizmi materialist dhe nga metodologjia mekanike e së cilës është e mbarsur mësimdhënia, babai i tij përkundrazi braktis studimet për të filluar një karrierë letrare.

Megjithatë, burrështetasi i ardhshëm do të fitojë përfundimisht një njohuri të rëndësishme të ligjit evropian kontinental dhe britanik. Një burim tjetër i rëndësishëm i trajnimit të tij fillimisht, dhe i mendimit të tij më vonë, është zinxhiri i juristëve të mëdhenj britanikë, nga Sir Edward Coke te Sir William Blackstone.

Në maj 1756, Burke botoi shkrimin e tij të parë si anonim: “A Vindication of Natural Society”, një pamflet që tallte filozofinë libertine dhe deiste në atë kohë në modë. Në vitin 1957 ai botoi “Një hetim filozofik mbi origjinën e ideve tona për sublime dhe të bukura”, një vepër kushtuar estetikës në të cilën ai heton themelet psikologjike të artit.

Më 12 mars 1757 ai u martua me Jane Nugent. Më 9 shkurt të vitit të ardhshëm, gruaja e tij lindi djalin e tyre Richard.

Në të njëjtën periudhë dhe deri në vitin 1765 Edmumd Burke drejtoi “Regjistrin vjetor”, një ekspozitë që trajton historinë, politikën dhe letërsinë, fillimisht vetëm britanike, pastaj edhe evropiane kontinentale.

Midis 1758 dhe 1759 ai shkroi “Ese drejt një përmbledhje të historisë angleze”, një vepër e botuar pas vdekjes më 1811. Në këto vite Burke filloi të frekuentonte studiuesin e shquar Samuel Johnson: pavarësisht diversitetit të opinioneve të tyre politike, midis dyve që ata vendosin nderim të thellë dhe miqësi.

Burke bëhet sekretar privat dhe asistent politik i William Gerard Hamilton, në të njëjtën moshë të tij tashmë aktiv në Parlament. Shkrimi i “Traktet në lidhje me ligjet kundër poperisë në Irlandë” – shkrime fragmentare të botuara pas vdekjes në 1797 – daton në vjeshtën e vitit 1761, gjatë një qëndrimi irlandez. Më pas ai u nda nga Hamilton për t’u lidhur me Charles Watson-Wentworth, Markez i dytë i Rockingham, duke u bërë sekretari i tij. Ky i fundit u emërua kryeministër nga Mbreti George III i Hanoverit më 10 korrik 1765.

Në të njëjtin vit Burke u zgjodh në Dhomën e Komunave: ai shpejt u bë udhërrëfyesi intelektual dhe zëdhënësi i saj për “rrymën Rockingham” të partisë Whig. Prandaj, Burke ulet në bankat e opozitës për pjesën më të madhe të karrierës së tij politike dhe është gjatë kësaj faze të dytë të ekzistencës së tij që burrë-mendimtari boton veprat e tij më të njohura, duke përfshirë “Mendime mbi shkaqet e pakënaqësisë së tanishme” (1770). “Fjalimi mbi pajtimin me kolonitë” (1775), “Reflektime mbi revolucionin në Francë” (1790), “Mendime mbi çështjet franceze” dhe “Apel nga të rinjtë tek të vjetrit kamxhikët” (1791), dhe ” Letra mbi një paqe regicide”, përfundoi më 1796.

Duke pasur parasysh mbështetjen e Burke për pavarësinë amerikane dhe partnerin e tij kundër prerogativës së drejtimit, shumë do të ishin habitur nga botimi i “Reflektime mbi revolucionin në Francë”. Me këtë botim, politikani anglo-irlandez u bë një nga kritikët e parë të Revolucionit Francez, të cilin ai e konsideroi jo një lëvizje që synon krijimin e një demokracie kushtetuese dhe përfaqësuese, por një revoltë të dhunshme kundër traditës dhe autoritetit legjitim, një eksperiment i shkëputur me kompleks nga realiteti i shoqërisë njerëzore, i cili do të kishte përfunduar në katastrofë. Admirues të mëdhenj të Burke, si Thomas Jefferson dhe Charles James Fox, do ta akuzonin atë se u bë reaksionar dhe armik i demokracisë.

Thomas Paine shkroi “Të drejtat e njeriut” më 1791 si një përgjigje ndaj Burke. Më vonë mbështetës të tjerë të demokracisë si John Adams ranë dakord me Burke për situatën franceze. Për më tepër, shumë nga parashikimet e Burke për zhvillimin e revolucionit do të konfirmoheshin, me ekzekutimin e Louis XVI dhe afirmimin e regjimit autokratik të Napoleonit.

Këto fakte dhe mosmarrëveshja për interpretimin e tyre çojnë në prishjen e miqësisë midis Burke dhe Fox dhe, nga një këndvështrim tjetër, në ndarjen e partisë Whig. Kur Burke botoi “Apel nga të rinjtë për të vjetër Whigs” në 1791, në të cilin ai rinovoi kritikat e tij ndaj programeve radikale të frymëzuara nga Revolucioni Francez dhe sulmoi Whigs që i mbështetën ata, shumica e partisë e ndoqi atë duke votuar në favor të qeveria konservatore e Uilliam Pitit të Riut, i cili do t’i shpallë luftë Francës revolucionare më 1793.

Më 1794 ai pëson një goditje të rëndë: i biri Riçardi, me të cilin është shumë i lidhur, vdes. Në të njëjtin vit, gjyqi kundër Hastings përfundon. Burke mendon se e ka përfunduar misionin e tij politik, ndaj, i lodhur, vendos të largohet nga Parlamenti. Mbreti, i cili kishte vlerësuar qëndrimet e tij për Revolucionin Francez, dëshiron ta emërojë Lord Beaconsfield, por vdekja e djalit të tij i kishte hequr Burke çdo atraksion për këtë titull, kështu që ai pranoi vetëm ofertën e një pensioni prej 2500 paund.

Edmund Burke vdiq më 9 korrik 1797 në shtëpinë e tij në fshat në Beaconsfield, Angli. /Elida Buçpapaj

blank

Më 10 janar 1917 u nda nga jeta legjendari Buffalo Bill

VOAL – William Frederick Cody lindi në Le Claire, Iowa më 26 shkurt 1846.

Në moshën pesëmbëdhjetë vjeç, ai lexon një njoftim që sot duket i çuditshëm dhe që thotë afërsisht: “Kemi nevojë për djem nën moshën tetëmbëdhjetë vjeç, kalorës të shpejtë, ekspertë të vetëdijshëm për rrezikun e vdekjes çdo ditë: jetimët janë të preferuar”. Cody tërhiqet prej tij dhe kështu bëhet një korrier i Pony Express.

Pas vdekjes së nënës së tij, ai u regjistrua në Kalorësit e 7-të të shtetit të Kansasit në 1863, duke marrë pjesë në Luftën Civile Amerikane. Në kampin ushtarak në St. Louis , ku po qëndronte, Buffalo Bill i ardhshëm takohet me Louisa Frederici, gruan që pak më vonë, më 1866, do të bëhet gruaja e tij dhe me të cilën do të ketë katër fëmijë.

Pas luftës, William Cody punoi për ushtrinë dhe për kompaninë “Pacific Railway” si udhërrëfyes civil, deri në vitin 1872. Në të njëjtën kohë, Kongresi i dha atij nderimin më të lartë ushtarak në Shtetet e Bashkuara, “Medaljen e Nderit”. duke demonstruar “guxim në veprim”. E njëjta medalje do të ishte hequr më pak se një muaj pas vdekjes së tij (që ndodhi në 1917), pasi Cody ishte një civil në kohën e veprimit të merituar; medalja iu ricaktua përfundimisht atij në 1989.

Pseudonimi “Buffalo Bill” i është dhënë duke ia vjedhur një farë William Comstock, të cilit ai i përkiste më parë, duke e mposhtur atë në një garë gjuetie bizonësh. Legjenda thotë se Cody, në vitet midis 1868 dhe 1872, për të mbështetur punëtorët e përfshirë në ndërtimin e hekurudhës, i furnizoi ata me mish bizon, duke vrarë numrin mbresëlënës prej 4000 ekzemplarë. Bizonët u gjuan në zonë pikërisht sepse shfarosja e tyre do të përshpejtonte pastrimin dhe ndërtimin e hekurudhës.

Në Warbonnet Creek, në 1876, Buffalo Bill bën një deklaratë: Për t’u hakmarrë për vdekjen e gjeneralit Custer në Little Big Horn, ai pretendon se ka vrarë një luftëtar Cheyenne duke i prerë lëkurën e kokës.

Nëse miti i Buffalo Bill u ushqye falë vetë protagonistit, përhapja është për shkak të Ned Buntline, një shkrimtar popullor që rrëfen bëmat e Buffalo Bill në histori të ndryshme; Buntline i kërkon Cody-t të interpretojë transpozimin teatrale të tregimeve të tij të shkurtra: Buffalo Bill pranon të bëhet aktor dhe do të luajë veten për njëmbëdhjetë sezone radhazi.

I nisur në botën e biznesit të shfaqjes dhe argëtimit, në 1883 ai krijoi “Buffalo Bill Wild West Show”, një shfaqje cirku në të cilën momente të tilla si beteja e Little Bighorn rikrijohen dhe përfaqësohen në stilin tipik perëndimor. Shfaqja ndiqet nga kauboj dhe indianë të vërtetë të kohës, si Sitting Bull (shefi legjendar i Sioux), Calamity Jane dhe Wild Bill Hickock.

Në mbi njëzet vjet aktivitet “Buffalo Bill Wild West Show” do të bëhet një sukses në Shtetet e Bashkuara dhe gjithashtu në Evropë. Në kontinentin e vjetër, Londra në 1889, do të jetë një nga atraksionet kryesore gjatë Jubileut të Artë të Mbretëreshës Viktoria.

Shfaqja mbërrin edhe në Itali më 1890; i konvertuar së fundmi në katolicizëm, ai shpreh dhe realizon dëshirën për të takuar Papa Leon XIII. Në të njëjtin vit, megjithëse është një showman i njohur me famë ndërkombëtare, Cody merr pjesë me gradën e kolonelit në operacionet ushtarake kundër Sioux, një fis që kishte luftuar tashmë në 1876.

William Cody vdiq në moshën 71-vjeçare më 10 janar 1917 në Denver; me kërkesën e tij, ai u varros në Mountain Lookout, Kolorado, në lindje të Denverit.

Ka shumë filma që do të frymëzohen nga jeta dhe bëmat e Buffalo Bill; mes tyre kujtojmë “The Plainsman” nga Cecil B. De Mille (1936, me Gary Cooper), “Buffalo Bill” nga William A. Wellman (1944), “Buffalo Bill and Indians” nga Robert Altman (1976, me Paul Newman).

Në Itali, regjisori Giuseppe Accatino bëri në vitin 1949 “Buffalo Bill në Romë”, kushtuar sfidës së vërtetë që kishte parë Cody dhe cirku i tij t’i nënshtroheshin përfaqësimit të butterit të Lazios nga Agro Pontino të drejtuar nga interpretuesi i cirkut Augusto Imperiali./Elida Buçpapaj

blank

Më 10 janar 1869 lindi Rasputini, mistiku i famshëm rus

VOAL – Grigorij Efimovič Novy, i njohur si Rasputin ka lindur në Pokrovskoe, një fshat i largët në Siberi, i vendosur në provincën e Tobolsk pranë maleve Ural. Data e lindjes ka qenë gjithmonë objekt debati; ishte vetë Rasputin me vullnetin e tij që krijoi konfuzion rreth datës së lindjes së tij. Murgu e plaku veten para kohe për ta mbajtur të besueshme figurën e tij të Starec, një fjalë ruse që do të thotë “i vjetër” dhe që identifikon prestigjin e veçantë të disa murgjve. Në kohën e Rasputin emërtimi ishte gjithashtu i ngarkuar me kuptime mistike, aq sa starecët konsideroheshin të zgjedhur nga Zoti, të aftë për fuqi profetike dhe shëruese, në fakt ata konsideroheshin si udhërrëfyes shpirtërorë të nderuar dhe shumë të ndjekur.

Midis regjistrave të humbur dhe kërkimeve në të dhënat e regjistrimit, data e lindjes së Rasputin u përcaktua më 10 janar 1869.

Grisha – siç e thërrisnin në familje – fëmijërinë dhe adoleshencën e kaloi në botën e tij të vogël fshatare pa arsim, duke punuar në arë me vëllain e tij Mishën. Pas një sëmundje të gjatë vëllai vdes; Rasputin ende një adoleshent gjatë një sulmi me ethe ka një vizion: ai do të tregojë se ka parë Madonën, e cila duke folur me të do ta kishte shëruar. Nga ky episod ai fillon t’i qaset fesë dhe Starecëve.

Ai martohet në moshën njëzet vjeçare. Pas vdekjes së djalit, vetëm disa muajsh, ai bie në depresion. Ai shërohet falë një shfaqjeje tjetër të Madonës, e cila e shtyn të lërë gjithçka dhe të largohet. Ai nis udhëtimet e gjata që e vënë në kontakt me anëtarët e Chlisty, një sekt i konsideruar i paligjshëm, por shumë i popullarizuar në Rusi. Klistitë kritikojnë ashpër Kishën Ortodokse, të cilën ata e akuzojnë për korrupsion dhe dekadencë. Fizikaliteti dhe religjioziteti janë të përziera në mënyrë të paqartë në këtë doktrinë heretike: riti erotik dhe lidhjet trupore – madje edhe të grupit – janë një nga karakteristikat e tij themelore të besimit.

Rasputin, pasi ka kaluar një vit në manastirin Verchoturje, udhëton në të mëdhenjtë si Moska, Kievi dhe Kazani. Ai kthehet në fshatin e tij të lindjes ku ngre një kishë personale. Forca e Rasputinit qëndron në vështrimin e tij magnetik, intensiv dhe halucinativ, i aftë për t’i kontrolluar njerëzit; fjalët e tij janë të thjeshta, të afta për të bindur: fama e tij u përhap shpejt, duke tërhequr në kishën e tij shumë njerëz që vijnë nga i gjithë rajoni.

Ai u zhvendos në Shën Petersburg në vitin 1905 dhe mbërriti në oborrin e Carit Nikolla II të Rusisë. I shoqëruar nga fama e tij si shërues, ai thirret nga njerëz shumë të afërt me familjen Romanov: shpresa e tyre është që Rasputin të mund të përmbajë hemofilinë e pashërueshme të Alexeit, djalit të carit. Tashmë në takimin e parë Rasputin arrin të marrë disa efekte të dobishme për të voglin. Ekziston një teori sipas së cilës Rasputin ishte në gjendje të ndalonte krizat e gjakut të Alexeit duke përdorur një lloj hipnoze që ngadalësonte rrahjet e zemrës së foshnjës, duke ulur kështu shpejtësinë e qarkullimit të gjakut. Një hipotezë tjetër do të ishte se thjesht duke ndaluar marrjen e aspirinës, të cilën mjekët e gjykatës e administruan për të qetësuar dhimbjet e kyçeve, shëndeti i Alexeit u përmirësua për shkak të uljes së gjakderdhjes që rezultoi, dhe merita i atribuohej Rasputinit.

Megjithatë, ekziston edhe një fakt i pashpjegueshëm shkencërisht. Më 12 tetor 1912, murgu mori një telegram nga familja mbretërore që e informonte për një krizë të rëndë në Alexeit: “Mjekët janë në dëshpërim. Lutjet tuaja janë shpresa jonë e fundit”. Rasputin, i cili ndodhet në vendlindjen e tij, pasi është zhytur në një gjendje transi për disa orë në lutje, i dërgon një telegram familjes mbretërore me të cilin siguron shërimin e vogëlushit, gjë që ndodhi menjëherë brenda pak orësh.

Karizma mistike e murgut ka një ndikim të fortë në veçanti te Carina Alessandra, aq sa marrëdhënia me të shkakton shpifje të shfrenuara. Të gjitha raportet e policisë sekrete dhe deputetëve të Dumës për sjelljen e Rasputin që arritën te Cari konsideroheshin gjithmonë si rezultat i shpifjeve të kurdisura nga inteligjenca liberale dhe të mohuara nga çifti mbretërues.

Me shpërthimin e Luftës së Parë Botërore, biznesi i Rasputinit kalon nga privat në atë politik.

Një pacifist i bindur, ai përpiqet të kundërvihet me të gjitha mënyrat: ndërsa Car Nikolla është në front, ai përpiqet të manipulojë Carina Alessandra (me origjinë gjermane), për ta sjellë Rusinë në pozicione pacifiste.

Me lojërat e tij të pushtetit murgu krijon shumë armiq duke përfshirë kastën ushtarake, aristokracinë nacionaliste, të djathtën dhe madje edhe opozitën liberale. Rusia po kalonte një kohë të vështirë, ushtria pësoi humbje të shumta, qeveria u nda brenda dhe Rasputin vazhdoi të komplotonte për të arritur paqen e menjëhershme. Kryeministri Trepov përpiqet të largojë Rasputin duke i ofruar një shumë të madhe parash, por Rasputin gjithashtu e kthen këtë rrethanë në favor të tij, duke informuar Carinën: pas këtij demonstrimi të ri të besnikërisë ndaj Kurorës, ai sheh që prestigji i tij të rritet aq shumë sa konsiderohet “miku i vetëm i familjes perandorake”.

I akuzuar për korrupsion, Rasputin arrin të dëbohet nga shtëpia e Romanovëve, por me përkeqësimin e kushteve të Aleksisit të vogël, mbretëresha kthehet për të kërkuar mistikun. Ai përgjigjet se kushtet e djalit do të ishin përmirësuar edhe në mungesë të tij dhe ashtu në një kohë të shkurtër ndodh.

Është një komplot i disa fisnikëve që dekretuan fundin e Rasputin: i tërhequr në një kurth, në natën midis 16 dhe 17 dhjetor 1916 ai fillimisht u helmua me cianid, pastaj – duke pasur parasysh rezistencën e tij ndaj helmit – u vra me një armë zjarri në zemër. Pavarësisht helmimit dhe goditjes me armë, Rasputin arrin të shërohet për të tentuar një arratisje, por kapet. Trupi i tij drobitet nga goditjet e shumta dhe, më në fund, hidhet në kanalin Fontanka në Shën Petersburg.

Trupi rishfaqet dy ditë më vonë; i nënshtruar autopsisë, nuk do të gjendet asnjë gjurmë e helmit dhe do të konstatohet se ai ishte ende gjallë kur u hodh në ujë.

Trupi fillimisht varroset, por më pas do të nxirret për t’u djegur në buzë të një rruge.

Tsarina Alessandra e merr lajmin me dëshpërim të dukshëm, ndërsa Car Nikolla, i shqetësuar për rolin gjithnjë e më të rëndë që Rasputin po merrte në gjykatë, do të mbajë një qëndrim të qetë; do të ketë parasysh edhe faktin se mes pjesëmarrësve në konspiracion kishte fisnikë të lidhur me të, aq sa askush nuk u ndëshkua për krimin.

Festimet e mëdha që pasojnë përhapjen e lajmit të vdekjes së Rasputin i shohin vrasësit si heronj, të aftë për të shpëtuar Rusinë nga ndikimi i rrezikshëm i gjermanikes Alexandra dhe mikut të saj të çmendur, murgut Rasputin./Elida Buçpapaj

 

blank

Llesh  Marashi, drejtoi kryengritjen antikomuniste të Malёsisё së Madhe, e quajtur ndryshe kryengritja e Koplikut

Llesh  Marashi, drejtoi kryengritjen e Malёsisё së Madhe, e quajtur ndryshe kryengritja e Koplikut.

Ngjarja ka ndodhur në vitin 1945.

Kryengritja nisi me shpresë se do të masivizohej edhe në krahinat e tjera përreth, gjё që nuk ndodhi dhe kryengritja dështoi.

Lleshi me të vetët u detyruan të fshihëshin përsëri në malet e tyre, të ndjekur nga forca të shumta komuniste të dёrguara drejt nga Tirana, për t’i asgjesuar, nën komandën e Mehmet Shehut.

Shehu e Hoxha vendosën një shtetrrethim pesëditor në Shkodër, ku u arrestuan me mijëra vetë dhe pati pushkatime të shumta pa gjyq.

Në këtë kohë Llesh  Marashi me nipin e tij, Rrok Kanti dhe kushёririn Pjetër Bajraktari, rrinin fshehur prej gati një vit e gjysmë në një shpellë, në një faqe të një mali shkёmbor.

Furnizoheshin me ushqime nga njerëz shumё besnikë që kur afroheshin lëshonin zё si kafshët e pyllit.

Shumë rrallë dilte ndonjëherë i nipi, Rrok Kanti, për kontroll, një e ri i pashëm, i fuqishëm dhe shumë i zhdërvjellët, që ishte shquar në luftime kundër forcave komuniste.

Shpella ishte në një vend të fshehtë shumë të sigurt, që as që mendohej se mund të zbulohej.

Por me sa duket ndonjë spiun do të ketë vërejtur lëvizjet e njerëzve që çonin ushqime, sado që ata mundoheshin mos të binin në sy.

Kur forcat e sigurimit e rrethuan vendin, komandanti kishte kërkuar dorëzimin e tyre, por në atë çast nipi i Lleshit, Rroku, ishte lëshuar pas një shkëmbi e kishte krisur pushkën.

Në të shtënat e para mbetën të plagosur dy ushtarakë e megjithëse Lleshi i thërriste nipit, Rrok Kantit, që të pushonte zjarrin, ai nuk donte t’ia dinte dhe vazhdonte të luftonte me trimëri të pashoqe.

Por rrethimi sa vinte e shtrëngohej më tepër dhe Rroku e pa se i kishin mbetur pak fishekë, atëherë mori vendimin e fundit: më mirë të vriste veten se sa të binte në dorë të komunistёve, kështu që e drejtoi revolverin drejt gjoksit e gjuejti.

Ndërkaq komandanti i thirri Lleshit që të dorëzoheshin se nuk kishte tjetër rrugëdalje.

Lleshi ishte përgjigjur, se po t’ishte për atë, ai nuk do t’ishte dorëzuar kurrë, por mendonte per jetën e nipit edhe të kushëririt, pra të Rrokut e të Pjetrit. Në qoftë se ai i garantonte jetët e tyre, atëherë ai do të dorëzohej.

U dorëzuan dhe Llesh  Marashi u mbajt në hetuesi për disa muaj në përpjekje për ta bërë për vete komunistët.

Ai refuzoi dhe në verën e vitit 1946 u ekzekutua në mesin e Shkodrës./Kujto.al

 

blank

Nje letër dhimbje mikut tim Avdyl Matoshi. (Letër që e shkruaj çdo 6 Janar këtu e 24 vite) Nga Bislim Ahmetaj

I dashur Avdyl !
Ditët e para të Janarit janë ditët më të zbrazëta, më të boshta, më të kota të vitit për gjithë njerëzimin kudo në planet.
Bile edhe janari krejt është një muaj që s’lë shumë gjurmë në jetën e shumicës së njerëzve . Ndërsa për mua, për të afërmit tuaj, nënën, vajzën, motrat vëllezërit, për shoqërinë tënde fillimi i muajit janar këtu e 24 vite është bosh, I zbrazët, I hidhur, I trishtuar, I mallkuar, I zi, sterr I zi . Sepse ti mungon, ti s’je mes nesh, dhe jo se doje ti.
Ti e doje jetën më shumë se kushdo tjetër prej nesh, dhe dije ta doje atë si askush tjetër ndër ne.
Ashtu ndershëm, me punë, me djersë, me përkushtim, me dashuri pa kufi për familjen, për miqtë, për gjithcka të mirë.
Por jetën tënde se deshën qindra plumba kallashnikovi, dhjetra granata e bomba.
Makina në të cilën ti mbete i vrarë ditën e 6 janarit 1998 bashkë më Gjin Kolbucajn dhe Naim Dizdarin I ngjante kullës së Adem Jasharit në Prekaz që u mitralua siç dinë vetëm barbarët .
Kjo është një arësye e mjaftueshme që fillimi i Janarit për mua këtu e 24 vite është një përjetim i tmerrshëm, një klithmë urrejtje për atë kohë sterrë të zezë, por edhe për ata njerëz që e prodhuan atë kohë që nga vrasësit ordiner deri te urdhëruesit dhe inspiruesit e tyre politik.
Ata që morën jetën tënde fizike korba ishin dhe kërmë janë bërë shumica prej tyre, por krrokama e atyre që gjallojnë po na I shurdhon veshët.
Ata që e inspiruan dhe e duartrokitën vdekjen tënde janë shndërruar në korba që lehin si qenë dhe i gjen kudo nëpër Atdheun tonë që po kalbet.
Atdheu është tkurrur prej njerëzve, çdo ditë ikin prej tij si prej natës së varrit.
Me këtë qasje pas disa përvjetorësh s’ka për të mbetur kambë shqiptari këtij trolli përvec Trupit Diplomatic , disa organizatave jo(pro)qeveritare, shtetarëve dhe lëpirësve të tyre dhe një dorë shërbëtorësh që e kanë shitë ftyrën dhe lëkurën para se me le.
Në përvjetorët e tjerë duke bashkëbiseduar me ty të kam treguar që asnjë gjygj nuk është bërë për të zbardhur rrethanat e vrasjes tënde, të Gjinit dhe Naimit , dhe për pasoj askush nuk është dënuar për masakrën që aso kohe u quajt “masakra e Cernicës” .
Tash as që e mendoj se do të ndodh ndonjëherë një gjë e tillë edhe pse të gjithë janë çue në këmbë për ta ba me cdo kusht dhe me çdo cmim reformën në drejtësi.
Kjo fushata për reformën në drejtësi mua po më sjellë ndermend fushatën e diktaturës për çrrënjosjen e Zotit dhe fesë nga mendja e shqiptarëve bash në vitin e largët kur kemi lind ne të ty .
Edhe pse ka kaluar një gjysëm shekulli prej asaj kohe mentaliteti i drejtuesve të politikës shqiptare ka ec aq sa mund të ketë ecur breshka në udhëtimin e saj rreth botës.
Kur të mbërrijë breshka në pikënisjen e parë kam shpresë se edhe ne do jemi kthye në rrugë të Zotit dhe do ketë drejtësi jo vëtëm për vrasjen tënde.
Por edhe kësaj ja kam frikën, druhem se këta korbat që lehin si qenë do i zënë pritë diku në ndonjë stepë a shkretëtirë breshkës në të cilën kemi varë shpresën dhe do ta “vrasin” siç dinë të vrasin barbarët.
Nejse ti lëmë këto biseda të komplikuara , janë punë të mëdha, unë ti e disa shokë tanët patëm menduar se mund ti bëjmë këto punë “të mëdha”.
Por jo, herë pas here dëshpërohem e them se na paska rrejt mendja edhe pse s’kemi reshtur se punuara ditë e natë që të mund të bajmë dicka më mirë seç është.
Dhe të jap fjalën e nderit se s’do të reshtim asnjë ditë së punuari e vepruari në këtë kahje pasi kështu me duket sikur bejmë dicka për ty, Azemin , Arbenin, Bujarin, Gjinin, Naimin e dhjetra të tjerë që s’janë më në këtë botë vetëm se deshën një Atdhe më të mirë, një Atdhe që nuk i përze bijtë e vet, një Atdhe që nuk i ha bijtë e vet.
Pak ma parë fola në telefon me nanën tëndë Zylfien ishte ne Gjermani atje ku janë motrat tuaja, vellezërit tuaj dhe gati shumica e shqiptarëve.
Me zor i ndalëm lotët, bile nuk e di i ndalem apo jo…
…ishte mirë me shendet … edhe pse do të ketë folur gjatë me ty dje, sot e gjithë kohën…
Duke rrëmuar në syrtarët e mi e gjeta këtë fotografi të bame te Guva e “Qetë” vetëm pak ditë para se ti të mos kishe mundësi me ba ma foto me mua, me ne, po ta përcjelle përmes “facebook-ut” .
Oh me falë, harrova, ti nuk e din se çka është kjo gjamë komunikimi, nejse ndoshta e sheh Nana jote, vajza, motrat, vellezërit dhe miqtë e tu të shumtë që të kujtojnë më shumë mallë dhe dashuri…
Ishe dhe mbete mik i rrallë, vetëm në Janar s’të dua hiç sidomos me dt 5,6,7 janar sepse ike për të më lanë pas një boshllëk që s’po e mbush askush pas ikjes tënde.
blank

Më 5 janar 1933 u nda nga jeta Calvin Coolidge, Presidenti i tridhjetë i SHBA

VOAL – Presidenti i tridhjetë i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, në detyrë nga 1923 deri më 1929, John Calvin Coolidge Jr. lindi në Plymouth (Vermont) më 4 korrik 1872.

Pasi u diplomua me nderime në Kolegjin Amhrest, ai filloi karrierën e tij politike dhe juridike në Northampton, në shtetin e Masachusets.

Në radhët republikane Calvin Coolidge ngjit në mënyrë progresive të gjitha shkallët e politikës: nga këshilltari bashkiak në Northampton te guvernatori i Massachusetts.

Në vitin 1920, konventa e Partisë Republikane propozoi Senatorin e atëhershëm të Ohajos, Warren G. Harding për presidencën e Shteteve të Bashkuara. Për kandidatin për zëvendëspresident, liderët e partisë bien dakord për Senatorin e Wisconsin, Irvine Lenroot, por Wallace McCamant, një delegat i Oregonit propozon Coolidge, i cili çuditërisht merr nominimin.

Më 2 nëntor 1920, Harding dhe Coolidge fitojnë zgjedhjet, duke pushtuar çdo shtet përveç Jugut.Coolidge e konsideron fitoren e republikanëve një mohim të politikës së jashtme të Presidentit Woodrow Wilson nga elektorati.

Në orën dy e gjysmë të natës së 3 gushtit 1923, Calvin Coolidge, në një vizitë në Vermont, merr lajmin për vdekjen e Presidentit Warren Harding dhe emërimin e tij të mëvonshëm në presidencë.

Gjatë mandatit të tij Coolidge shquhet për karakterin e tij të fortë dhe jo për rezultatet e arritura. Angazhimi i tij madhor synon rindërtimin e dinjitetit dhe prestigjit të Presidencës në një kohë dekadence dhe humbjeje të thellë.

Administrata e Coolidge është e vendosur të ruajë moralin e lashtë dhe parimet ekonomike edhe në lulëzimin e lulëzimit që po përjetojnë shumë amerikanë. Ajo refuzon të përdorë fuqinë ekonomike federale për të frenuar rritjen ose për të përmirësuar kushtet për fermerët dhe disa kategori industriale.

Në mesazhin e tij të parë drejtuar Kongresit, në dhjetor 1923, ai bëri thirrje për izolim në politikën e jashtme, ulje më të madhe të taksave dhe reduktim të ndihmës për sektorin e bujqësisë.

Popullariteti i Presidentit Coolidge rritet me shpejtësi. Në zgjedhjet e vitit 1924 mbledh më shumë se 54% të votave. Autori i suksesit të tij është Walter Lippman, gjeniu politik i Coolidge. Presidenti është më i orientuar drejt menaxhimit dhe kontrollit sesa ndërhyrjes së drejtpërdrejtë. Coolidge argumenton se “Paaktiviteti aktiv është i mirë si për interesat ekonomike që nuk u pëlqen ndërhyrja ashtu edhe për ata që janë të bindur për dëmshmërinë e një sistemi të komplikuar qeveritar.”

Coolidge është njëkohësisht presidenti më negativ dhe më i arritshëm. Intuita dhe lakoniciteti i tij Yankee bëhen legjendare.

Depresioni i Madh i vitit 1929 sjell me vete një kohë katastrofike, por Coolidge tashmë është jashtë skenës. Pak para vdekjes i rrëfehet një shoku: “Nuk ndihem më pjesë e këtyre kohëve të reja”.

Në politikën e jashtme, Coolidge heq embargon ushtarake kundër Meksikës me të cilën përcakton një marrëveshje dypalëshe mossulmimi, duke mbështetur qeverinë kundër rebelëve; konfirmon gjithashtu politikën e ndërhyrjes, përfshirë ndërhyrjen ushtarake, në shtetet e vogla të Amerikës Qendrore dhe vazhdon të refuzojë njohjen e Bashkimit Sovjetik.

Partia Republikane e inkurajon atë të kandidojë sërish në zgjedhjet e vitit 1928, por ai heq dorë. Partia Republikane fiton duke emëruar Herbert Hoover, Sekretarin e saj të Tregtisë. Më pas Coolidge u tërhoq në Northampton-in e tij për t’iu përkushtuar redaktimit të kujtimeve të tij, të cilat u botuan më pas në 1929.

Calvin Coolidge vdiq nga një atak në zemër më 5 janar 1933, në moshën 61-vjeçare./Elida Buçpapaj


blank
blank
Send this to a friend