VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Enriko Veizi dhe talenti i tij Nga Gëzim Llojdia

By | May 30, 2020
blank

Komentet

blank

10 vite pas masakrës së Utoya, “përbindëshi” Anders Breivik nuk pendohet

Dhjetë vitet e kaluara në burg e ndihmuan atë të rregullonte idenë e tij për të ardhmen mes shtrirjeve neo-naziste, studimeve universitare, projekteve të librave dhe thirrjeve kundër sistemit të burgjeve norvegjeze. Anders Behring Breivik i cili 10 vjet më parë, më 22 korrik 2011 masakroi në gjakftohtësi, me armë automatike 69 studentë në një kamp veror në ishullin Utoya dhe tetë persona të tjerë në Oslo, synon lirimin me kusht përmes një rishikimi ligjor për të cilin ai ka të drejtë pas dhjetë vitesh burg në bazë të ligjit në fuqi.
Breivik nuk është penduar kurrë për monstruozitetin që ka bërë dhe nuk ka ndërmend ta bëjë këtë. Ekstremisti i djathtë, tani 42-vjeç u shpall i i shëndetshëm mendërisht në kohën e gjyqit, në 2012 dhe plotësisht përgjegjës për masakrat duke u dënuar me 21 vite burg, dënimi maksimal në Norvegji.

Nuk ka gjasa që ai të marrë lirimin me kusht, madje edhe në një sistem ultra të garantuar si ai i Oslos. “Ai nuk ka pasur asnjë problem mendor, nuk ka shprehur ndonjë pendim, ai është krenar për atë që ka bërë. Ai është edhe më i bindur për pozicionet e tij të ekstremit të djathtë”, tha prokurori Fredrik Sejersted gjatë një audience të vitit 2017 në të cilin Breivik u paraqit në mënyrë të qartë duke bërë përshëndetjen Romake dhe duke deklaruar se parimet e Mein Kampf të Adolf Hitlerit “janë arsyet e vetme që ata janë gjallë sot”.

Breivik kishte apeluar kundër shtetit norvegjez për shkak të kushteve të tij në burg që konsideroheshin “çnjerëzore dhe poshtëruese” në 2016 dhe në shkallën e parë ankesa u pranua pjesërisht, më pas u refuzua në apel vitin e ardhshëm. Ai kishte apeluar përsëri në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut në Strasburg, e cila e refuzoi atë në qershor 2018, duke e gjykuar atë “qartazi të pabazuar dhe të papranueshme”.

I arrestuar në burgun e sigurisë së lartë të Skien, Breivik është në izolim, por jeton në tre qeli prej dhjetë metrash katrorë, secila me pamje nga fshati, ka një TV, DVD player, Playstation, Kompiuter, edhe pse pa akses në internet dhe një palestër. Ai ankohet për cilësinë e ushqimit, kafenë e ftohtë dhe pajisjet plastike jopraktike. Çrregullimi narcizist i personalitetit të tij, megjithatë, duket se nuk ka kufij, duke bërë që ai të ndryshojë emrin e tij në Fjotulf Hansen.

blank

Më 22 korrik 2011 u nda nga jeta gazetari i shquar Indro Montanelli, ndërgjegja civile e Bel Paese

VOAL – Meqenëse Indro Montanelli ka shkuar në amshim, mungesa e tij në kulturën italiane vërehet në një mënyrë të rëndësishme; kujtimi i pranisë së tij të gjallë dhe e dashurisë për të vërtetën e përkeqëson gjithnjë e më shumë dhimbjen e humbjes së tij. Përveçse nuk linte kënd pa kafshuar, Montanelli ishte një personazh i paaftë t’iu përmbahej klisheve të kohës, një shembull i llojit të gazetarisë që duket se është zhdukur, ai që prodhonte historinë teksa ajo ngjizej.

Lindur më 22 prill 1909 në Fucecchio, një fshat në gjysmë të rrugës midis Pizës dhe Firences, ku, siç thoshte ai vetë, u rrit me pasionin e gazetarisë të shkruar në gjak, transmetuar ndoshta nga ADN-ja e gjyshit të tij, Giuseppe Montanelli, gjithashtu një shkrimtar dhe politikan.

Pasi fitoi dy diploma, njëra në drejtësi dhe tjetra në shkenca politike, ai emigroi në Francë ku i punësuar në “Paris Soir” filloi karrierën e tij si reporter. I ngritur dhe formuar nën kujdesin e fashizmit, megjithatë, më 1935 ai vendosi të largohej dhe të regjistrohej në batalionin e 20-të të Eritresë, një përvojë e rrëfyer në një ditar të botuar dhe pritur në Itali në një mënyrë entuziaste nga Ugo Ojetti (një përbindësh i shenjtë i gazetarisë së shkruar, i cili fatkeqësisht ra në harresë). Kjo e ditarit është ende faza e “shkrimtarit” Montanelli, në të cilën, megjithatë, stofi i dëshmitarit të madh tashmë mund të vërehet.

Ndërkohë ai shkon në Spanjë për “Messenger”, ku në raportet e tij flet kundër regjimit. Një qëndrim që nuk mund t’i pëlqejë regjimit italian që urdhëron riatdhesimin e tij, duke e përjashtuar jo vetëm nga partia por edhe nga regjistri profesional. Si kundërmasë, ndoshta me iluzionin e zbutjes së tij, ai dërgohet nga Bottai për të drejtuar Institutin Kulturor Italian në Estoni për një vit. Me t’u kthyer në Itali, atij i merret karta e tij e gazetarit, por ai nuk pranon të aplikojë për në Partinë Fashiste.

Në këtë moment historik u shfaq në jetën e Montanellit “Corriere della sera”, gazeta e cila më vonë u bë një lloj shtëpie e dytë për të. Regjisori i atëhershëm Aldo Borelli i ndërgjegjshëm për përmbajtjen dhe stilin e ‘Diarit’ të famshëm, dhe i vetëdijshëm për cilësitë që demonstrohen tani nga i dërguari i ri, e dëshiron atë me kokëfortësi në stafin e tij. Asnjëherë një intuitë nuk ka dalë më e përshtatshme, nëse është e vërtetë që lidhja midis Montanellit dhe gazetës përmes Solferino ka vazhduar, megjithëse me ulje dhe ngritje, për më shumë se dyzet vjet.

Më pas të shumta ishin dëshmitë e bëra nga ky vëzhgues i mprehtë në një seri reportazhesh që janë bërë të paharrueshme dhe që e kanë ngritur atë në gradën e princit të gazetarisë.

Është koha kur në Gjermani Rajhu i Tretë përparon drejt Danzigut dhe flet me vetë Adolf Hitlerin.

Pastaj ai shkon në Finlandë dhe Norvegji, dhe është pikërisht rportimi për konfliktin Ruso-Finlandez që e imponon atë përfundimisht si një i dërguar i madh. Më 1944 ai përfundon në burg në San Vittore për antifashizëm dhe dënohet me vdekje nga nazistët, por shpëton për mrekulli nga pushkatimi me ndërhyrjen e nënës së tij, e cila arrin të ndërmjetësojë për të tek kryepeshkopi i atëhershëm i Milanos, Kardinalin Ildefonso Schuster (por këtë do ta zbulojë vetë vetëm disa dekada më vonë). Burgimi sugjeron një nga librat e tij më të bukur, “Il generale Della Rovere”, i cili i përshtatur në film nga Roberto Rossellini do të marrë Luanin e Artë në Venecia.

Pasi u largua nga S. Vittore ai u strehua në Zvicër, por pas luftës, ai u kthye në Corriere della Sera si korrespondent. Ndër të parët që arritën në kryengritjen e Budapestit, Montanelli shkroi se ata nuk ishin rebelë borgjezë, por “komunistë anti-stalinistë”, një deklaratë që do të tërhiqte shigjetat e së majtës italiane.

Nga kolonat e Corriere, toskani i madh ka gjykuar Italinë dhe italianët gjatë viteve sipas një modeli interpretues që i përkiste disa prej mjeshtrave të tij si Prezzolini, më i kujtuari dhe ndoshta më i preferuari (edhe për shkak të disa afiniteteve të karakterit ) Por gazetari, ndërsa fshikullonte të gjitha defektet e popullit italian dhe stilin e tij, ka qëndruar gjithmonë i lidhur me tokën e tij, duke dëshmuar ndër vite besnikërinë e padiskutueshme dhe lidhjen sentimentale.

Pas hidhërimit të pësuar për shkak të devijimit të majtë të Corriere në vitet 70, kur drejtor ishte Piero Ottone, një Corriere që deri tani Indro i vjetër nuk e njihte më si të tijën, më 1974 ai e themeloi me ndihmën e disa kolegë kryesisht të larguar nga Corriere “Giornale Nuovo”, i njohur më vonë thjesht si “il Giornale” (por gjithashtu i njohur si “il Giornale di Montanelli”).

Është sezoni i terrorizmit, i BR dhe gjithashtu Montanelli pëson një sulm, për fat të mirë jo fatal: ai u qëllua në këmbë më 2 qershor 1977, pranë kopshteve të via Palestro, në Milano. “Shtëpia” e tij e vjetër, Corriere, në dhënien e lajmit as nuk e përmend atë por kufizohet në kushtimin e një kolone atij me titullin e padenjë “Gambizzato un giornalista”.

Sidoqoftë, me kalimin e viteve, Il Giornale pas një nisje të mirë filloi të humbasë tirazh, duke hyrë në një krizë ekonomike të pashërueshme. Gazeta u mor kështu nga Silvio Berlusconi, i cili e ktheu atë në nivele të larta. Por me zbritjen sipërmarrësit milanez në fushën e politikës, disa kontraste midis këtij të fundit dhe gazetarit të madh në lidhje me linjën editoriale dolën në dritë. Anarkisti Indro kurrë, kurrë nuk mund t’i nënshtrohej një diktati, nga do të vinte, dhe kështu, në agimin e vitit të tetëdhjetë, ai vendosi të hidhej në drejtim të një gazete të re “La Voce”, një shprehje e një vije liberale të djathtë dhe jokonformiste.

Fatkeqësisht, pavarësisht premisave, rezultati nuk ishte më i miri. “La Voce” u mbyll zyrtarisht më 12 prill 1995. Në atë moment, ai së pari vendosi të bashkëpunojë me rrjetin TVC TV, jo pa ndërprerë së botuari editoriale të këndshme në Corriere, më pas, me shpikjen e kolonës “La stanza di Montanelli” bazuar në dialogun me lexuesit, ai vendosi të kthehej në qendrën e madhe të debatit politik dhe historik. Para Sallës, drejtori i atëhershëm Paolo Mieli, me një gjest që vetë Montanelli tha se nuk e kishte harruar kurrë, i ofroi drejtimin e Corriere në vend të tij, por Indro, mbase tashmë i lodhur, preferoi formulën më të relaksuar të postës së lexuesve.

Gazetari i madh ndërroi jetë të dielën më 22 Korrik 2001 në moshën 92 vjeç, pasi u shtrua në spital për tri javë në një klinikë në Milano pas një sëmundjeje.

I paharrueshëm është epitafi i tij nekoogji i shkruar në dorën e tij në stilin e rreptë që përdorte vetëm kur fliste për veten e tij, çka e bën atë pikërisht shumë prekëse./Elida Buçpapaj

 

blank

Më 12 maj 1937 lindi Idriz Logu, figurë e ndritur e arsimit tropojan

 

Idriz Talush Logu lindi në Markaj të Tropojës më 12.05. 1937 në një familje me tradita atdhetare dhe patriotike. Ai u rrit dhe u edukua me frymën e bujarisë dhe fisnikërisë malësore, me etjen për dije dhe me dëshirën e thellë per tu arsimuar, pavarsisht kushteve të vështira ekonomike dhe mjedisit ngarkuar me paragjykime të vjetra.
Shkollën fillore e mbaroi në Bujan , një nder shkollat e para të hapura në Tropojë, ndersa shkollën tetëvjeçre në qytetin B. Curri, nderkohë që Shkollen e Mesme Pedagogjike e perfundoi në Shkodër me rezultate të shkelqyera. Studimet e larta në Fakultetin Histori Filologji të Universitetit Tiranës, në degën Histori, i kreu me rezultate shumë të mira në vitin 1964.

Ai perfundoi gjithashtu edhe Kursin Pasuniversitar per drejtues shkolle, po në Tiranë.
Në vitin shkollor 1955-1956 filloi punën si mësues në shkollën tetëvjeçare të qytetit B. Curri dhe vetëm pas tre muajsh u caktua si inspektor arsimi, detyrë që e mbajti deri në vitin 1959, kur u emërua Drejtor i të parës shkollë të mesme në Tropojë, gjimnazit “Asim Vokshi”. Pastaj më vonë drejtoi per shumë vite Seksionin e Arsimit dhe Kultures në rreth, me kompetence dhe aftësi komunikimi.
blank

Ai ishte gjithashtu edhe drejtor i Shkollës së Mesme Industriale të Fierzës, gjatë kohës kur ndertohej Hidrocentrali i Fierzës, duke deshmuar veti të mëdha menazhuese dhe duke e kthyer këtë shkollë në një qender të vertetë profesionale dhe vatër e lindjes së kuadrove  të ardhshëm teknikë.

Ishte edhe drejtor i Shkollës Mesme Cerrnicë dhe më  1981 caktohet si drejtor i Kabinetit Pedagogjik të rrethit , detyrë që e mbajti per tetë vite. Në sajë të perzgjedhjes tij të qëlluar dhe të punës të spikatur studimore dhe shkencore, kabineti mbeti një orientues i pazëvëndësuar per zhvillimin dhe reformimin e arsimit lokal dhe më  gjerë.
Pervoja e tij u pergjithsua nga Ministria e arsimit, duke cilësuar si arritje zgjerimin e arsimit të mesëm në Tropojë, ngritjen dhe pasurimin e bazës materiale dhe didaktike, shkollimin dhe sigurimin e kuadrit vendas, kualifikimin adekuat të mësuesve si dhe afrimin dhe perfshirjen e komunitetit vendas, nderthurur kjo me vetë ndryshimin e mentalitetit të familjes tropojane drejt koncepteve të përparuara të kohës.

Kudo qe punoi, Idriz Logu, puna e tij qe e vlersuar dhe e nderuar, sidomos si drejtues perfekt dhe me autoritet moral dhe shoqëror, si njeri publik dhe i angazhuar, si orator i veçantë, si njeri gjithmonë opozitar ndaj pengesave të zhvilimit, si demokrat i vertetë në mardhenjet njerëzore, si mik injerzve të thjeshtë , të cilëve u gjendej gjithmonë pranë, si  prind model i edukatorit që di të percjellë gjithmonë te fëmijët i tij, tiparet me të mira.
Idriz Logu është autor i dhjetra referateve, kumtesave e punimeve të ndryshme në sesione shkencore dhe në katër konferenca pedagogjike të rrethit si dhe në aktivitete të ndryshme kulturore dhe historike brenda dhe jashtë vendit, ku dalloi eksperienca e tij si metodist, por dhe bagazhi i vyer i njohurive historike per Tropojën dhe trevat e tjera shqiptare.

Nderkohë ishte bashkëpuntor i organeve pedagogjike dhe gazetave tjera, ku shkroi dhe mbrojti teza dhe projekte arsimore dhe kulturore si dhe të mbrojtjes traditave të zones. Ishte bashkëautror i librit “ Historiku i Arsimit në Tropojë” ku shkroi pjesën “ Arsimi në vitet 1975-1990”.

Pjesë e rëndësishme e Shoqatës Historinëve të rrethit, ai në fund të jetës tij, po punonte per ringritjen e Muzeut Historik të rrethit, perherë konstruktiv, koherent dhe i perkushtuar si nga ana shkencore , por edhe në pikëpamje të objektivitetit social dhe shoqëror.
Arritjet në fushën e arsimit në rrethin e Tropojës janë të lidhura pazgjidhshmërisht me figuren, punën dhe mundin e Idriz Logut tek i cili ishin të mishëruara në mënyrë të harmonishme aftësitë shkencore dhe personale me artin e të drejtuarit, si rrallë tek ndonjë tjetër.

Breza të tërë nxënësish kanë marrë dije prej tij dhe sot janë politikanë dhe pushtetarë të mire,mjekë të shquar, shkrimtarë të njohur dhe shkencëtarë, të cilet e kujtojnë sot me shumë respekt këtë figure të madhe të arsimit.

Ai ka dhënë  një kontribut të çmuar në fushën e studimeve pedagogjike, psikologjike dhe historike. Edhe pas daljes në pension, nuk reshti së punuari per problemet e arsimit, të shkollës dhe mendimit shkencor si dhe të problemeve sociale që kalonte Tropoja. Per këto merita ai u zgjodh nënkryetar i Këshillit pluralist të rrethit dhe anëtar nderi i disa organizatave tjera.

Idriz Logu, në kohë të ndryshme është vlersuar me urdhra dhe medalje. Pas vdekjes u dekorua nga Presidenti I Republikës me medaljen “ Naim Frashëri” i Argjendë, vlersim i cili ishte larg vlerave të verteta që mbar tai në kompleksitetin e ngjarjeve që shoqëruan jetën e tij.

Të gjithë e dijnë dhe e pohojnë në Tropojë, Idriz Logu ishte njeri i fjalës së thene hapur dhe ballas, kurrë i pajtuar me padrejtësitë dhe kompromiset komformiste, njeriu që kurrë nuk  afrohej me servilet dhe kameleonet e çfardo rryme, njeriu gjithmonë avangardë me të renë dhe zhvillimin, duke respektuar pandalur historinë dhe traditat e familjes dhe vendit të vet, njeriu që kurrë nuk vuri para parimeve njerzore, meritat e veta personale, titujt dhe dekoratat.

Per shumë vite me rradhe ka qene evidente kerkesa e ish nxënësve, ish kolegëve dhe mbarë popullit të Tropojës, per të venë në vendin e merituar kete figure komlekse të arsimit tropojas, si figura kryesore e tij , si drejtuesi i parë dhe jetëgjatë, si bartes i rezultateve të pamohueshme në fushën e arsimit dhe kulturës.

Së fundi , një grup i madh intelektualesh kanë pregatitur një Promemorje per Presidentin e Republikës, duke i propozuar atij në emër të komunitetit Tropojës, dhenjen e titullit:
“ Mjeshtër i Madh i Punës” per Idriz Logun.

Idriz Logu ishte njeriu që natyrshëm i perkiste të majtës shqiptare , me bindje dhe me me një aktivitet per tu patur lakmi, duke percjellë  gjithmonë ndershmeri politike, dinamizëm dhe ekuilibër të qendrueshem politik, tolerance dhe respekt, kulture dhe prespektivë, duke edukuar me energji, besim dhe kurajë ,elementët modern politikë që në skenën e ketushme mbeten shembull i paperseritshëm.

Kurrë nuk shikoi nga vetja, familja e tij apo interesa meskine të momentit aq shumë të perhapura në kohë, por shpresoi dhe punoi duke besuar në një të arthme qytetare dhe evropiane , larg shablloneve vulgarë të ditës. Në mbledhje , konferenca dhe kongrese ku ai mori pjesë, u bë në mënyrë të natyrshme pjesë integrale dhe e admirueshme, njehkohsisht e respektuar dhe e vlerësuar edhe nga personalitete të së majtës shqiptare, por edhe e spektrit tjetër politik, per  elegancën, natyrshmerinë dhe pjekurinë e gjykimit si dhe maturinë e vendimit politik të marrë në kohë të ndryshme.

Edhe në momentet më delikate dhe të veshtira të mardhenjeve politike në Tropojë ai ja arriti të jetë një zë original i mendimit dhe aksionit politik bashkekohor, kontributi i  të cilit veshtirë të harrohet nga njerëzit e ndershem tropojanë.

Idriz Logu vdiq i ri, vetëm 64 vjeç, mesditën e 1 korrikut 2001, një humbje e befasishme që hidheroi te gjithë. As semundja e rendë dhe e pasherueshme nuk arriti ta vinte poshte, ruajti optimizmin deri në fund, vullnetin dhe kurajon per të qenë me dinjitet deri në çastin e fundit.

Por nuk vdiq në memorjen e popullit tropojan, pjesa me krenare e të cilit tani është ai vet me vepren dhe figuren e tij. Koha e të qënit njeri , ka qenë gjithmonë, por tani me shumë se kurrë historia verteton se njerzit e mençur mbeten, servilet, kameleonët dhe frikacaket bien, pavarsisht çdo lloj mbrojtje.

Koha pranon  njeriun dhe ngadalë ju nderton piedestalet në shpirtrat e njerzve!

Idriz Logu e ka ndertuar tashme piedestalin e tij në kujtesën e Tropojës, koha eshtë t’ja ndriçojmë me tepër atë me të vertetat e pathëna akoma!

blank

Elisabeta Karabolli, “pistoleta” kuqezi që mposhti qitëset ruse dhe theu dy herë rekordin botëror Nga Dash Frasheri

Kur Elisabeta Karabolli (Nishica) u shpall kampione e Europës në Frankfurt mbi Main (28 shtator 1979) në pistoletë standard 30×30, qitësja shqiptare, atëherë 21 vjeç, la pas dy rivale tepër të forta sovjetike, përfaqësueset e një prej gjigantëve të këtij sporti në botë.

———–

Kur Elisabeta Karabolli (Nishica) u shpall kampione e Europës në Frankfurt mbi Main (28 shtator 1979) në pistoletë standard 30×30, qitësja shqiptare, atëherë 21 vjeç, la pas dy rivale tepër të forta sovjetike, përfaqësueset e një prej gjigantëve të këtij sporti në botë.

 

Medalja e artë e Elisabetës nuk erdhi rastësisht: në vitin 1977 ajo fitoi Medaljen e Bronztë në Romë; në 1978 fitoi Medaljen e Argjendtë në Finlandë dhe një vit më pas në Gjermani fitoi Medaljen e Artë, duke u bërë kampionia e parë shqiptare që fiton një Kampionat Europian në ushtrimin me pistoletë me ajër.

36 vjet më pas, Elisabeta Karabolli mori edhe një medalje tjetër, pikërisht më 15 dhjetor 2014. Ajo u nderua nga televizioni “Telesport” dhe gazeta “Sport Plus” me çmimin “Medalja e meritës, për rezultate të shkëlqyera në sport”.

Elisabeta Karabolli, e martuar me Ilir Nishicën, banon prej shumë vitesh në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Gjithsesi, edhe pse ajo jeton në SHBA, madje ka garuar me këtë ekip, në historikun e qitjes sportive shqiptare Elisabeta Karabolli është kampionia e parë shqiptare në Europë. Ajo është e vetmja që ka marrë medalje në aktivitetet Ballkanike, Europiane dhe Lojërat Mesdhetare. Elisabeta Karabolli u lind në Tiranë, më 13 shkurt 1958.

Është e martuar me Ilir Nishicën, edhe ky një qitës dhe ka dy fëmijë. Aktualisht, jeton në qytetin Akuorth të shtetit të Xhorxhias në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Kur ishte ende 14 vjeç dhe mori një pistoletë në dorë, ajo ndoshta nuk do të guxonte se shtatë vjet më pas do të shpallej Kampione e Europës, do të bëhej ““Mjeshtre e Merituar e Sportit” dhe “Mjeshtër Ndërkombëtar”.

 

VAJZA E NJË USHTARAKU

Vajzë e një ushtaraku model si Tare Karabolli, me origjinë nga Kallarati i Vlorës, Elisabeta do të krijonte raportin e parë me pistoletën, madje një “dashuri me shikim të parë”. Testet e para në poligonin e qitjes ishin mbresëlënëse, dhe Elisabeta regjistrohet në klubin sportiv “Partizani, një ekip me traditë të madhe.

Serioze në stërvitje, këmbëngulëse në garë, me një vijëshënimi perfekt e me një goditje të bukur, Elisabeta shpallet Kampione e Shqipërisë në garën e qitjes me pistoletë standard 30+30 kur ishte vetëm 17 vjeç, një shenjë e pastër e gjenialitetit të saj. Rezultatet i japin mundësinë të jetë anëtare e ekipit përfaqësues shqiptar.

Në vitin 1977, në Kampionatin e 15-të Europian të qitjes që u zhvillua në Romë në garën me pistoletë 30+30, Elisabeta, atëherë vetëm 19 vjeç renditet në vendin e tretë me 584 pikë, përkrah 48 qitëseve më të mira, përfaqësuese të 24 vendeve të kontinentit. Elisabeta var në qafë me medaljen e bronzit, por vështrimi i saj sheh nga vendi me numër 1 i podiumit.

Një vit më pas, në Kampionatin e 16-të Europian të zhvilluar në Hameelina të Finlandës ajo realizon 586 pikë, vetëm 2 pikë larg nga vendi i parë. Në seritë e qitjes me shpejtësi, shqiptarja Karabolli befason me goditjet e saj. Medalja e argjendtë dhe nënkampione e Evropës.

blank

BASTI PËR KARABOLLIN

Në Tiranë dikush ka venë edhe ndonjë bast me kohën: “Në ç’vit do të bëhet Elisabeta kampione Europës”. Dhe një vit më pas, në 1979, në historikun e qitjes sportive shqiptare kemi kampionen e parë shqiptare në Europë. Në kampionatin e zhvilluar në Frankfurt mbi Main (Gjermani), në vitin 1979, qitësja 21 vjeçare, me rezultatin e lartë prej 587 pikësh, fiton vendin e parë dhe medaljen e artë. Kampionia nga Shqipëria ngre lart flamurin dhe tingujt e himnit kombëtar dëgjohen në Europë.

Në këtë kampionat ekipi përfaqësues shqiptar i përbërë nga Elisabeta Karabolli, Margarita Cingu e Diana Mata realizon 1733 pikë (rekord i ri kombëtar me 21 pikë më shumë) dhe shpallen ekipi nënkampion i Europës, duke merituar medaljet e argjendta. “Mjeshtërja e Merituar e Sportit” në vitin 1980, në kampionatin shqiptar me rezultatin 593 pikë vendos një rekord të ri kombëtar, duke kaluar dhe atë botëror të kohës.

Sipas bashkëshortit të saj, qitësi Ilir Nishica, Elisabeta e ka thyer dy herë rekordin botëror gjatë garave të zhvilluar në Shqipëri. Në vitin 1980, në Kampionatin Europian, ekipi përfaqësues shqiptar i përbërë nga Elisabeta Karabolli, Margarita Cingu e Diana Mata renditet i katërti, duke lënë pas ekipet e 19 shteteve. Krenaria e sportit shqiptar Elisabeta Karabolli, si qitëse e Klubit Sportiv “Partizani” kështu ka ecur me krenari në majat e sportit të qitjes.

Në Lojërat e 12-ta Mesdhetare të vitit 1993 të organizuara në Langwdok-Rusijon në Francë nga 16-27 qershor e të hapura nga ish-presidenti i Francës, Fransua Miteran, Elisabeta fitoi medaljen e argjendtë në pistoletë me zjarr dhe atë më ajër, madje ato ishin dy medaljet e vetme të fituara nga ekipi shqiptar. Rezultatet e larta të arritura nga “Mjeshtërja e Merituar e Sportit” Elisabeta Karabolli në rrugën e gjatë sportive të saj janë krenaria e qitjes sportive shqiptare.

blank

QITËSJA FINANCIARE

E diplomuar në Universitetin e Tiranës për Financë, ajo që nga viti 1997 konkurron me sukses në kampionatin amerikan të qitjes. “Kur mbërritëm në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, na e dhanë menjëherë shtetësinë amerikane, – tregon për gazetën Ilir Nishica, – Komiteti Olimpik Amerikan dhe nënpresidenti i Federatës Botërore të Qitjes, Geri Anderson, fitues i medaljeve të arta në Lojërat Olimpike të Tokios (1964) dhe Meksikos (1968) në 300m pushkë në tri pozicione, na kanë ndihmuar jashtëzakonisht. Anderson ishte një përkrahës i madh i familjes sonë.

Vinte në apartamentin tonë dhe gjithmonë habitej, se ku e gjente Shqipëria e vogël gjithë atë forcë për të madh për të nxjerrë kampionë në Europë. Na e dhanë shtetësinë amerikane me motivacionin “Aftësi të jashtëzakonshme në sportin e qitjes”. Në këtë kampionat, i cili është nga më të fortët në botë, Mjeshtrja nga Shqipëria prej vitesh renditet mes tre më të mirave të tij.

Në vitin 2007 ajo fitoi medaljen e argjendtë, ndërsa në vitin 2008, në pjesëmarrjen e përhershme të saj në këtë kampionat, shqiptarja Elisabeta Karabolli doli Kampione e Amerikës në ushtrimet e qitjes me pistoletë, duke lënë pas katër herë pjesëmarrësen në Lojërat Olimpike dhe fituesen e medaljes së artë në Lojërat Panemariken, Elizabet Kalahan.

Qitja e femrave ka nxjerrë katër kampione Europe e dhjetëra Ballkani, por të gjithë kujtojnë faktin se Elisabeta Karabolli është kampionia e parë e Europës, pikërisht në pistoletë 30+30 me 587 pikë. Medalje ari dhe kampione e Europës (Gjermani, 1979). Një vit më pas, Ermira Dingu në ushtrimin pushkë 1×60 me 594 pikë merr medaljen e artë dhe shpallet kampione e Europës (Spanjë, 1980). Emanuela Kola në ushtrimin pistoletë 30+30 për të reja merr medaljen e artë. Kampione e Europës (Rumani, 1983). 24 vjet më pas, është Lindita Kodra që në pistoletë sportive me 583 pikë mori medaljen e artë dhe u shpall Kampione e Europës (Granada/Spanjë, 2007).

Medalje Bronzi P 30+30
Europiani 1977
Romë, Itali

Medalje Argjendi P 30+30
Europiani 1978
Hameenlinna, Finlandë

Medalje e Artë P 30+30
Europiani 1979
Frankfurt mbi Main, Gjermani/tifozet.al

 

blank

 

blank

ISUF LUZAJ- dhe Atdheu që i përbuz Mendimtarët Shkruan: Melsen Kafilaj

 

“Eshtë detyra e Mendimtarëve që të mos mbajnë krahun e ekzekutorëve.” -Albert Camus/

 

Tashmë është legjitimuar nga shekujt dhe historia njerëzore ajo shprehja që “Profetët dhe Mendimtarët ose i dëbojnë prej Atdheut të tyre ose i vrasin me gurë.” Dhe sa më i madh profeti, mendimtari dhe mesazhi që ai përçon, aq më e madhe përndjekja dhe aq më e ashpër për rrjedhojë edhe forma e dëbimit a ndëshkimit… Në rajonin e Evropës Juglindore ekziston një vend i cili tradicionalisht i ka përbuzur, linçuar, syrgjynosur apo vrarë mendimtarët e vet. Një fat të tillë të hidhur përbuzjeje dhe syrgjynimi (si gjatë Komunizmit, po ashtu edhe në Demokraci) e ka pësuar edhe njëri prej bijve më të shkëlqyer të këtij vendi; mendimtari Isuf Luzaj.

Ndërsa bluaja këto mendime në kokën time dhe ngjisja shkallët për ndjekjen e një aktiviteti kulturor, mu shfaq përballë një stendë gjigande me gërma kapitale: “Konferencë Shkencore për vetitë e shkëlqyera të lëngut të kërrmillit në trajtimet bio-estetike.” Konferencë për lëngun e kërrmillit?! Jo. Nuk isha në ëndërr. Të pranishmit në masë po ngjiteshin një e nga një dhe po i drejtoheshin sallës ku do të organizohej ky “event i madh shkencor”…U çmerita! Një shoqëri e cila është e angazhuar më tepër për të kuruar Fytyrën (Dukjen) dhe jo veset dhe të metat e saj (Natyrën) është një shoqëri e destinuar për faliment vleror.Një dorë e padukshme më kishte dhënë një shuplakë të fortë dhe e kishte revoltuar befas ndërgjegjen time.

Fatkeqësisht, në Shqipërinë tonë të varfër (mendërisht akoma edhe më të varfër) të organizosh konferenca shkencore për heronj të tillë mendimi si Branko Merxhani, Kristë Maloki, Mehdi Frashëri, Arshi Pipa apo dhe Isuf Luzaj përbën një herezi të madhe. Një akt i tillë, i cili sipas logjikës së Pushtetit, “del kundër rrymës”, “prish status quo-në” apo dhe zgjon “tema me natyrë sensitive”… Ajme! Se kemi parë ende në sy diellin e Intelektit dhe jemi ende në fazën ku mendimtarët trajtohen sipas nocionit të “kampeve ideologjike”, duke i klasifikuar në “Ne dhe Ata”, duke u diferencuar, stigmatizuar apo edhe duke ju gjendur “cene” për ti diskretituar, por pa u marr në thelb me esencën dhe vlerat e botëkuptimit të tyre…Një problematikë të tillë e kam hasur edhe me mendimtarin Isuf Luzaj.

Ka të paktën disa vite që përpiqemi institucionalisht (në nivel universitar dhe akademik) për të organizuar një konferencë shkencore për nder të këtij mendimtari të madh por deri në këtë moment që shkruajmë këto radhë na ka rezultuar diçka e pamundur. Por kush kërkon që ta mbaj larg prej katedrave universitare dhe qarqeve shkencore shqiptare mendimtarin e përbotshëm Luzaj?! Cilët janë ata individë, instrumente dhe mekanizma që profesorin e nderuar nga 2 Amerikat dhe 2 Presidentë Amerikanë ta refuzojnë dhe përbuzin në Atdheun e vet, ndërsa veprat ia “çensurojnë” për të mos hyrë dhe për të mos u bërë pjesë e kurseve universitare ?! Cili Njeruc dhe Liliput ka frikë nga hija e madhështisë dhe pesha e mendimit të këtij titani Kaniniot ?! A do ta refuzojmë edhe për shumë kohë këtë kolos i cili Bergsonit, Borgesit, Maritain-it, Sartrit dhe plotë mendimtarëve të tjerë me klas botëror kur ju prezantohej, u thoshte me plotë gojë: “Jam Shqiptar?!”

Edhe për sa vite të tjerë me radhë një mëndje prodhimtare si ajo e Tij do të lihet në azilin e harresës ndërsa vepra të tilla me peshë filosofike (të cilat duhet të hulumtoheshin) si: “Ekzistenca dhe Boshësia”, “Sëmundjet e Shekullit Tonë”, “Filosofia e Bukurisë”, “Rindërtimi i Fuqive Shpirtërore”, etj përbuzen dhe nuk ju kushtohet interesi, respekti dhe serioziteti i duhur shkencor?!

Mendoj që organizimi i një konferencë shkencore në nivel kombëtar për këtë intelektual “par excellence” është më e pakta që mund të bëjmë. Por pse të mos ketë gjithashtu edhe një katedër të studimeve humanistike në Shqipëri, e cila të mbaj emrin e nderuar “Isuf Luzaj ?! Kemi një parti politike Social-Demokrate. Pse jo akademia e saj politike (nuk e di nëse e ka një të tillë apo jo) të mos ketë emrin e njërit prej themeluesve të saj të parë (1943), pra Isuf Luzajt ?! Luzaj qe gjithashtu edhe një lëvrues i shkëlqyer i esesë. Pse të mos kemi një konkurs në rang kombëtar dhe për esenë më të mirë letraro-filosofike të akordohet çmimi “Isuf Luzaj?!” Do të doja të vazhdoja edhe më tej me propozimet por kam frikë se Atdheu që i përbuz mendimtarët nuk reflekton dhe për rrjedhojë është i destinuar që ti përsëris sërish të njëtat gabime…

Luzaj kishte shpresë tek bërja e Rinisë Mendonjëse. Ai besonte se përmes saj ne mund ta bëjmë Shqipërinë e së Nesërmes.Profesori do të zhgënjehej shumë sikur ta thërrisja në medium dhe ti tregoja që Rinia Shqiptare tek e cila ai aq fort besonte, sot nuk është gjë tjetër veçse një Rini Tik-Toku dhe Instagrami, pa kurrëfarë patriotizme, vizioni a ideali…Do të zhgënjehej shumë edhe me mësonjësit dhe politikanët tanë të sotëm, të cilët ai i kërkonte që të ishin të virtytshëm, me integritet, të pakompromistë dhe në shërbim të Mëmëdheut por që këto 30 e kusur vite demokracie nuk kanë dëshmuar gjë tjetër veçse se janë themel-prishës dhe matrapazë të zellshëm të Interesit Kombëtar. E megjithatë, jam i sigurt që Profesor Luzaj do ta mblidhte veten në mënyrë stoike prej të tilla lajmesh të mynxyrshme  dhe duke rrudhur ballin e gjerë prej mendimtari do të na këshillonte si komb me po të njëjtin ton optimist:

“Gjithçka ndryshon.Vepro tani! E gjithë ndërmarrja varet veç nga ti !”

 

blank

Pianistja e mirënjohur Etrita Ibrahimi i uron 70 vjetorin e lindjes Maestro Aleksandër Peçi ! Edhe 100 Maestro me vepra të reja të bukura!

Pianistja e mirënjohur Etrita Ibrahimi i uron 70 vjetorin e lindjes Maestro Aleksandër Peçi. Me këtë rast këtij urimi i bashkohen edhe botuesit dhe lexuesit e voal.ch: Gëzuar Maestro, edhe 100 të tjera plot shëndet e vepra të bukura për fondin e muzikës shqiptare!
Më poshtë po sjellim urimin e Etritës edhe me video:
I dashur Profesor,
Zgjodha ta nis urimin tim me mesazhin që ju përcolla mbrëmë në emisionin televiziv që Gjergj Leka kishte përgatitur bukur për ju,
si edhe me fotografitë e këtyre ditëve të fundit, për t’ju uruar në këtë 70-vjetor tuajin…!
Mund të zgjidhja shumë të tjera, pasi fatmirësisht kujtime kemi shumë, por këto janë të veçanta, pasi ky moment është shumë i rëndësishëm për mua:
realizimi i CD-ve me muzikën tuaj për violonçel e piano, si edhe për piano solo e violonçel solo, proces që e kemi filluar disa muaj më parë dhe që po përfundon tani,
është qershia mbi tortë për aktivitetin tonë të këtyre viteve dhe vjen pikërisht në këtë ditëlindje shumë të rëndësishme për ju dhe krijimtarinë tuaj!
Ju keni mbështetjen dhe vlerësimin e artistëve që interpretojnë veprat tuaja në Shqipëri dhe jashtë saj,
por një figurë si Aleksandër Peçi, meriton gjithashtu vlerësimin maksimal të të gjitha institucioneve politike, kulturore, si edhe të kritikës muzikore shqiptare, sot e përgjithmonë…!
Historinë e një vendi e bëjnë njerëzit dhe kur ata janë të nivelit tuaj, duhen vlerësuar në çdo aspekt të jetës së tyre, për çdo aktivitet, për çdo vepër e për çdo notë të hedhur në partiturë!
Jam e sigurt që sot do të merrni shumë urime, por uroj që nesër, bashkë me urimet, të vijnë edhe vlerësimet…!
ғᴀʟᴇᴍɪɴᴅᴇʀɪᴛ ᴘᴇ̈ʀ ɢᴊɪᴛʜᴄ̧ᴋᴀ ᴘʀᴏғᴇsᴏʀ: ᴘᴇ̈ʀ ᴍᴜᴢɪᴋᴇ̈ɴ ᴅʜᴇ ᴋᴏɴᴛʀɪʙᴜᴛɪɴ ᴛᴜᴀᴊ ɴᴇ̈ ᴘᴀsᴜʀɪᴍɪɴ ᴇ ᴋʀɪᴊɪᴍᴛᴀʀɪsᴇ̈ sʜǫɪᴘᴛᴀʀᴇ, ᴘᴇ̈ʀ ɴxɪᴛᴊᴇɴ ǫᴇ̈ ɪ ᴊᴇᴘɴɪ ᴋᴏᴍᴘᴏᴢɪᴛᴏʀᴇ̈ᴠᴇ ᴛᴇ̈ ʀɪɴᴊ ᴘᴇ̈ʀ ᴛᴇ̈ sʜᴋʀᴜᴀʀ ᴍᴜᴢɪᴋᴇ̈ ᴘʀᴏғᴇsɪᴏɴᴀʟᴇ, ᴘᴇ̈ʀ ᴍʙᴇ̈sʜᴛᴇᴛᴊᴇɴ ᴅʜᴇ ᴀᴋᴛɪᴠɪᴢɪᴍɪɴ ᴇ ᴠᴀᴢʜᴅᴜᴇsʜᴇ̈ᴍ ᴛᴇ̈ ɪɴᴛᴇʀᴘʀᴇᴛᴜᴇsᴠᴇ ᴛᴇ̈ ᴛᴇ̈ ɢᴊɪᴛʜᴀ ʙʀᴇᴢᴀᴠᴇ…!
ғᴀʟᴇᴍɪɴᴅᴇʀɪᴛ ɢᴊɪᴛʜᴀsʜᴛᴜ, ǫᴇ̈ ᴍᴇ̈ ᴋᴇɴɪ ᴅʜᴇ̈ɴᴇ̈ ᴍᴜɴᴅᴇ̈sɪɴᴇ̈ ᴛᴇ̈ ᴊᴇᴍ ᴀғᴇ̈ʀ ᴊᴜsʜ ɴᴇ̈ ᴋᴇ̈ᴛᴏ 8 ᴠɪᴛᴇ ᴛᴇ̈ ғᴇsᴛɪᴠᴀʟɪᴛ ᴛᴏɴᴇ̈ ᴛᴇ̈ ᴄ̧ᴍᴜᴀʀ: ᴘɪᴀɴᴏᴅʀᴏᴍ!
ᴊᴜ ᴊᴀᴍ ᴍɪʀᴇ̈ɴᴊᴏʜᴇ̈sᴇ ᴘᴇ̈ʀ ɢᴊɪᴛʜᴄ̧ᴋᴀ!!!
🇬 🇪 🇿 🇺 🇦 🇷 🇩 🇮 🇹 🇪 🇱 🇮 🇳 🇩 🇯 🇪 🇳 🇵 🇷 🇴 🇫. 🇵 🇪 🇨 🇮 !
*CD-të me muzikë për violonçel e piano e Maestro Aleksandër Peçi interpretuar nga pianistja Etrita Ibrahimi dhe violinçelist Klaudio Zoto. (Shënim i redaksisë)
blank blank

blank

Më 8 korrik 1930 u nda nga jeta Gustav Weigand, gjuhëtar dhe specialist gjerman në gjuhët ballkanike

VOAL – Gustav Weigand (lindur më 1 shkurt 1860 në Duisburg; † 8 korrik 1930 në Belgershain) ishte një gjuhëtar dhe specialist gjerman në gjuhët ballkanike, veçanërisht në rumanisht dhe arumune. Ai është i njohur për kontributin e tij themelor në dialektologjinë e gjuhës rumune dhe për studimin e marrëdhënieve midis gjuhëve në Gadishullin Ballkanik (→ Balkansprachbund).

Weigand studioi studimet në Universitetin e Leipzig dhe shkroi një disertacion mbi gjuhën e arumunëve në rajonin e malit Olimp në 1888, pasuar nga një tezë habilitimi mbi Meglenorumans më 1892. Më 1893 ai themeloi Institutin Rumun në Universitetin e Leipzig, institucioni i parë i tillë jashtë Rumanisë, pasuar pak më vonë nga Instituti për Gjuhën Bullgare. Në vitet në vijim ai vizitoi Gadishullin Ballkanik për të kryer studime të gjera personale në terren. Duke vepruar kështu, ai mësoi gjuhët rajonale. Më 1908 ai botoi një Atlas Gjuhësor të zonës së gjuhës Dacoruman, vepra e parë e këtij lloji në fushën e gjuhësisë Rumune. Më 1917 Weigand themeloi ndërdisiplinarin “Evropa Juglindore dhe Instituti Islam” në Universitetin e Leipzig.

Gjatë Luftës së Parë Botërore ai u dërgua në Maqedoni nga autoritetet gjermane si pjesë e ndërmarrjes kërkimore në terren “Komisioni Shtetëror i Maqedonisë”, i cili u financua nga Kaiser Wilhelm II., Për të kryer studime etnografike. Rezultatet u botuan në vitin 1923 nën titullin Etnografia e Maqedonisë.

Në njohje të kërkimit të tij mbi gjuhën rumune, Gustav Weigand u zgjodh si një anëtar i huaj i Akademisë Rumune më 1892. Ai ishte gjithashtu një anëtar i huaj i Akademisë Bullgare të Shkencave dhe Institutit Shkencor Maqedonas.

Në fushën e shqipes, studidimet e Weigandit përfshijnë librin Gramatika e dialeketve Durrës, Elbasan, Tiranë; Fjalorin Gjermanisht – Shqip – Gjermnisht (1914), dhe shumë artikuj mbi dialektet e shqipes, prejardhjen e popullit shqiptar dhe një numër toponimesh që Weigand i lidh drejtpërdrejt me shqipen.

Ai vdiq në Belgershain, Saksoni.

Vepra

  • (1888): Die Sprache der Olympo-Walachen. Dissertation, Universität Leipzig.
  • (1892): Vlacho-Meglen. Eine ethnographisch-philologische Untersuchung. Leipzig.
  • (1895): Die Aromunen/Ethnographisch-Philologisch-Historische Untersuchungen. Leipzig.
  • (1907): Bulgarische Grammatik
  • (1908): Linguistischer Atlas des dacorumänischen Sprachgebiets. Leipzig: Barth.
  • (1922): Spanische Grammatik für Lateinschulen, Universitätskurse und zum Selbstunterricht
  • (1913): Bulgarisch-deutsches Wörterbuch
  • (1913): Albanesische Grammatik im südgegischen Dialekt (Durazzo, Elbassan, Tirana). Ambrosius Verlag Leipzig.
  • (1923): Ethnographie Makedoniens. Leipzig.
  • (1925): Die Berglaute Lahuta e Macis Gjergj Fishta, Hrsg. Leipzig : Joh. Ambr. Barth, übers. u. erl. von Gustav Weigand.

 

blank

Belgjikë, 11-vjeçari merr diplomën në fizikë me rreth një vit studime

Bruksel

Pas studimeve që zgjatën pak më shumë se një vit, një djalë 11 vjeçar belg ka marrë diplomën në fizikë nga Universiteti në Antwerpen me nderime të larta, transmeton Anadolu Agency (AA).

Universiteti raportoi se Laurent Simons ka studiuar fizikë që nga marsi i vitit 2020 dhe duke u kualifikuar për diplomë tre vjeçare bachelor, ai ia kaloi të gjithë shokëve të tij të klasës.

Përderisa vazhdon studimet e tij universitare, Simons po ndjek kurse pasuniversitare në të njëjtën kohë. Ai do të fillojë studimet pasuniversitare me orar të plotë në fund të verës.

Duke folur për mediat belge, Simons tha se ai u interesua për mekanikën klasike dhe fizikën kuantike dhe shpejt u fiksua për të ditur gjithçka rreth tyre.

“Pavdekësia” është qëllimi i tij, tha fëmija i mrekullueshëm, duke shtuar: “Unë dua të jem në gjendje të zëvendësoj sa më shumë pjesë të trupit me pjesë mekanike”.

“Fizika kuantike, studimi i grimcave më të vogla, është pjesa e parë e enigmës”, tha ai.

Ai tha se dëshironte të punonte me profesorët më të mirë në botë, të futet brenda trurit të tyre dhe të zbulonte se si ata mendojnë për të zgjidhur problemet.

Simons u pranua në Universitetin e Teknologjisë Eidoven në Hollandë në moshën 9 vjeç, por braktisi shkollën për shkak të mosmarrëveshjes me universitetin.

blank

FRAN GJOKA – NJË FIGURË ESENCIALE NË MËSUESI DHE GAZETARI – Profil nga PASHK ALIA

Të shkruash për Fran Gjokën është gjëja më hyjnore që mund të bëjnë shokët, miqtë dhe kolegët e tij, në veçanti nga ata që për një jetë të tërë u skalitën para lexuesit nga pena dhe mendja e tij. Pra, është një obligim për secilin. Nëse do të bëhëj kjo gjë, nismëtarët do t’i përshëndesja dhe më e pakta që duhet të bëjmë është t’u jemi mirënjohës atyre që sakrifikojnë për komunitetin dhe shoqërinë tej punës profesionale, për të cilën ata paguhen. Është momenti të flasim për figurën e mësuesit dhe publiçistit, Fran Gjoka, një moment sa i vështirë, aq edhe i lehtë. Është e vështirë të flasësh për Franin, sepse për nga intelekti, sjellja, dijet, kontributet, mirësitë dhe miqësitë, për zemrën dhe dashamirësitë që ka treguar për këdo, ai  ka në eruditin e tij një histori të tërë profesionale të përcjelljes së dijes tek brezat, por edhe një gamë të madhe shkrimesh publicistike, të cilat e bëjnë atë një intelektual me vlera. Në anën tjetër e kemi edhe të lehtë të shprehemi, sepse vetë Frani, me rolin, kontributin, elokuencen, sjelljen dhe erudicionin e tij na ka shtruar vetë udhën për t’u bërë i njohur dhe e kemi të lehtë këtë gjë. Sot kam shumë dëshirë që me shkrimin tim t’i kënaq të gjithë, duke shprehur mendimin tim, mund të them se jeta dhe emri i Fran Gjokës s’mund të jetë tjetër veçse një udhërrëfyes që na ndihmon ne dhe brezat që do të vijnë dhe do t’i frymëzojë ata për të ndjekur rrugën e tij, një rrugë plot dije dhe kontribute në edukim dhe mësimdhënie me suksese e për të cilën nga kolegë dhe komuniteti, nga nxënësit e tij dhe prindërit mori plot uratë dhe mirënjohje pa fund. Fran Gjoka, bir dhe pasardhës i një famije malësore, familje e mirë, është nga ata bij, vëlla e prind shembullor, student i shkëlqyer, bashkëqytetar model, mësimdhënës dhe edukator me nivel, harmonik, kolegë të dashur dhe epror i aftë, bashkëpunues, integrues, këshillues, gojtar i ëmbël dhe orator me sqimë, përfshirës në jetën komunitare dhe në punë vullnetare, krijues dhe editorialist, kërkues dhe i gjendur, dashamirës dhe bujar, metodist dhe përçues i dijes tek të tjerët, altruist, njeri i mirësive dhe përbashkimit, i guximshëm, oponent dhe publiçist. -Frani është një përfaqësues i denjë i komunitetit malësor, më tej një model mes armatës së dijes në sektorin e arsimit dhe jo vetëm çfarë e gjitha tregon se ai nuk erdhi nga hiçi, por se vjen nga një  familje e lartë dhe nuk mund asesi të vinte më me pak vlera se sa është.

blank

FRAN GJOKA

Fran Gjoka e ka gdhendur vetë emrin e tij dhe me plot të drejtë mund të  portretizohet si pjesë e krenarisë intelektuale lezhiane. E gjithë jeta e tij, qysh prej fëmijë, nxenës, student, specialist, kuadër i sistemit arsimor me gene shkencëtari, ka përbërë një krenari të familjes, miqësisë, shoqërisë dhe shkencës. E gjitha nuk është gjë tjetër veçse një jetë krenare. Krenaria e tij vjen nga gjurmët që la pas dhe nga kontributi si një veprimtar konseguent shoqëror. Ai, duke qenë model në familje, kjo shndrinë pozitivitet edhe në shoqëri. Frani, një mësues dhe gazetar shembullor, i etur për dije dhe kulturë, qysh në shkollë të lartë arriti të marrë dije të shëndosha, por më shumë përvetësoi metoda se si shkohet tek dija, se si përcillen dijet tek të tjerët, se si përdoret dija dhe e gjithë jeta e tij ishte rrugëtim drejt dijeve. Ai është në pension pleqërie dhe ende gërmon në dije të reja, çfarë ja rrisin bagazhin e tij dhe bëhen stimul për t’i refelektuar ato në shkrimet periodike të shtypit shqiptar. Me të mbaruar shkollimin e lartë, Frani dha një  kontributi të evidentuar në dhjetra shkolla të fshatrave të Rrethit Lezhë dhe si kuadër i Drejtorisë Rajonale Arsimore për shumë vite. Ai e shkroi vetë portretin e tij prej specialisti në mësuesi, ku një jetë të tërë ja kushtoi edukimit dhe mësimdhënies, në shumë shkolla të rrethit Lezhë. Kur mbaroi shkollimin dhe erdhi puna për të filluar punë, ai nuk u zvarrit në dyert e pushtetit për të gjetur ndonjë mik a shok, në menyrë që të fillonte punë në shkollën pranë shtëpisë, por shkoi aty ku ishte më e nevojshme, duke kaluar në një zinxhir shkollash derisa i erdhi mundësia të vinte në shkollën e fshatit të tij, në Ishull Lezhë, çfarë e gjitha tregon për një njeri të formuar dhe të ndershëm, formim që nuk ja lejonte atij të gjente rrugë të lehta për të çarë në jetë. Në 40 vjet jetë prej mësonjësi dhe edukatori, nxori nga kontributi i tij njerëz të formuar dhe të zotë për të ecur të sigurtë në jetë. Ai nuk e ndau jetën e tij vetëm në fushën e dhënjes së dijes si mësues, por edhe shumë fusha të tjera, si ato të gazetarisë, pushtetit vendor, krijimtarisë etj.

Që në moshën 20 vjeçare u përfshi në punët e pushtetit vendor. Një veprimtari kjo shoqërore, e papaguar, sepse e dinte fare mirë se kjo do t’i jepte lidhje organike me fshatin dhe me komunitetin e që do ta formonin edhe si pushtetar, porse ai lidhje të tilla i shfrytëzoi edhe në funksion të mbarëvajtjes së shkollës, sepse në këtë mënyrë mblidhte rreth vetes shumë faktorë që ja mundësonin këtë gjë. Kjo përfshirje u bë për Franin shkollë e vlefshme e përgatitjes së kuadrove. Kuadrot më të mëdhenj kanë dalë nga shquarja si veprimtarë shoqëror, vullnetarë dhe në punë të papaguara. E tillë ishte dhe ende është e tërë jeta e Franit. Në tërë jetën e tij, ai diti të bëjë punë, por edhe të ruajë ekuilibre me shokë, kolegë, me komunitetin dhe thuajse gjithkënd. Jo më kot Frani, për shumë vite, u përzgjodh të punonte në Drejtorinë Rajonale Arsimore Lezhë, por sepse një institucion i tillë kishte nevojë për Franin, për bagazhin dhe përvojën mbi 40 vjeçare, të cilat u shfaqën nga ai me nivel, kompetencë dhe përkushtim. Të jeshë specialist i mirë në arsim, metodist, drejtues dhe të bësh jetë si gazetar, publicist dhe të mos lodhesh kurrë së bëri detyra shoqërore, të papaguara, kjo është e gjitha, është jeta dhe veprimtaria e Fran Gjokës. Kjo nuk ishte e lehtë, por një ndërmarrje e vështirë. Por i zoti është ai që bën gjëra të vështira dhe këto i bëri dhe i bën Fran Gjoka. E gjitha kjo bëri që Frani, të shikohej me admirim nga kolektivat e mësuesve dhe i krijoi atij shansin për të patur edhe miqësi ngado anë e kend jo vetëm  në Lezhë, por kudo në atdheun tonë. Roli dhe pesha e tij është ndierë edhe në organet e shtypit dhe sidomos në atë të gazetës “Mësuesi”, ku për shumë dekada, ai radhiti mbi 2000 shkrime nga mendja dhe dora e tij, aq sa shokë dhe miq të gazetës e kanë portretizuar Franin si “Frani ynë, Frani i gazetës Mësuesi”.  Shkrimet e Franit në organet e shtypit, si gazeta Mësuesi, Republika, Nacional, Telegraf, Zëri, Koha Jonë, Tirana Observer, Lissalba dhe shumë revista vendase dhe të hapsirës etnike shqiptare, i bëjnë jehonë eksperiencës së përparuar në arsim, lartësimit të figurës së mësuesit dhe rolit të tij, dhënies së eksperiencës pedagogjike më të përparuar, oponencës ndaj shumë gjërave që nuk shkojnë mirë në sistem dhe ato kanë shërbyer në përmirësimin e metodave të mësimdhënies, evidentimin e përvojës së përparuar dhe përhapjes së saj. Frani shkruan dhe boton ritmikisht në një prej gazetave më prestigjoze të vendit si “Nacional”, gazetë tashmë e njohur jo vetem në Shqipëri, por dhe në hapësirat mbarëkombëtare.

Është e gjitha kjo një punë me pasion dhe që nuk mund ta bëjnë shumë veta, por e bën Fran Gjoka, e bën Frani ynë, Frani i Lezhës. Dhe duhet t’i jemi mirënjohës, sepse kjo përben sot një filiz të veçantë, një lloj specje thuajse në zhdukje. E pra, e gjithë kjo punë e gjithanshme, e bën Franin një njeri shumë të thjeshtë, sepse atij i flet puna dhe tek ky do të gjente pasqyrim më së miri portretizimi apo postulati popullor “se kalliri plot e mban kokën ulur”. Kur vjen puna për të proklamuar punën  e tij, Frani është krejt modest, sepse ai flet dhe portretizon më shumë punën e të tjerë ve, çka e bën atë një bujar  të madh në ketë fushë. Ai gjithnjë vlerëson figura të tilla lezhiane, si: Ndoc Gjetjen, të cilin e rendit në vend të parë, por edhe të tjerë, si:  Preç Zogaj, Rudolf Marku, Lesi, Frangaj, Agim Isaku, Ndue Dragusha, Remzi Lani, Shpresa Rama, Kujtim Dashi, Pashk Përvathi, Ymer Metalijaj etj. E gjitha kjo e bën atë një profesionist dhe njeri fisnik, si një promovues, përçues apo thënë thjeshtë një shpërndarës i meritës dhe  vlerësimeve për të tjerët. Nëse nga njëra anë Frani për vete është bujar, duhet thënë se edhe për Fran Gjokën janë thënë fjalë të mira, janë bërë lavde të merituara, janë bërë pamflete, skica e portrete, aq sa  secili prej nesh do të ndiehej krenar nëse për ne do të flisnin dhe shkruanin emra të tillë, si:  Viron Kona, Musa Kraja, Mark Vuji, Gjovalin Shkurtaj, Mark Tirta, Murat Gecaj, Skender Hasko, Sejdo Harka, Qazim Dushku, Viron Kona, Anton Antoni, Ndue Dragusha, Ilir Kanini, Ded Rrahmani, Ibrhahim Hajdermataj, Vjosa Spasho,Nuri Dragoi, Sabri Laçi, Bardhyl Xhama, Gezim Tushi, Ndue Deda, Kastriot Kodheli,dok.Zef Zefaj, Kadri Tarelli, Hazir Mehmeti-Vjenë, Irfan Rama, Hektor Veshi, Vlash Prendi, Agim Çoku, Bashkim Shalesi etj. Gjithë veprimtaria e tij e bën Fran Gjokën një profesionist model në mësimdhënie, psikosocial, pedagogjik, një përfaqësues i denjë i strukturave të arsimit, por jo vetëm, si dhe një veprimtar i thekur shoqëror dhe sidomos në krijimtari dhe publiçistikë. Temat që ka trajtuar Frani janë me vlera pedagogjike dhe shoqërore. Përherë i jam lutur t’i hedhë ato në një ose disa libra në vete, sepse ato përbëjnë eksperienca të pazëvendësueshme për brezat. At Gjergj Fishta ka thenë: “ …, por kur asht fjala për mësuesa, na e kemi detyrë, për Zotin, me e dijtë njëherë ma para, se kush janë e shka janë ata njerz, në dorë të cilëve na duem që të rriten të bijt e kombit shyptar…, se përnjimend, janë të përgatitun për këtë zeje të shenjtnume ”, dhe kjo do t’i shkonte mjaft për shtat mësimdhënësit dhe edukatorëve të tillë, si Fran Gjoka. Frani e meriton plotësisht citimin e Napoleonit, kur ka folur për rolin e mësuesit, i cili ka thënë: “Ai prodhon mendje. Ai është mekanik, endës, kovaç i kësaj pune. Ai është ndihmës i Zotit – i të ardhmes”.

Fran Gjoka, gjatë procesit të mësimdhënies e ka luajtur mjaft mirë rolin e tij motivues dhe me punën e tij ka ditur të vërë në funksion motivet e brendshme të nxënësve. Ndikimi i punës së Franit ka bërë që ai të jetë edukues dhe mësonjës i frymës së patrotizmit dhe  praktikës së mirë, i virtyteve, zakoneve të mira si ato të mirësisë, kujdesit, përgjegjshmërisë, angazhimit, bujarisë, respektit, të diturisë dhe solidaritetit etj. Në të njëjtën kohë, përmes shkrimeve të tij, kurrë nuk pushoi së përcjelluri tek njerëzit të kërkesës për dije të vazhdueshme edhe pas shkollimit. Këto porosi i paraqiti tek ata si rrugë e vetme me të cilën do të shmangnin manifestimin e veseve të tilla, si mendjemadhësia, mëkati, urrejtjes, të vetëknaqësisë, kopracisë, egoizmit, dyfytyrësisë, apatisë dhe papërgjegjshmërisë. Unë, sado që të them për Fran Gjokën, do ta quaja pak dhe nuk mund t’i them dot ato që ndiej në kaq hapsirë të shkruajturi, sepse ai meriton një një libër të tërë  për t’i thenë të gjitha. Por ato do t’i thotë koha sot dhe ajo që vjen. Fran Gjoka, me punën e tij, i tejkalon vitet. Edhe pse u ofrohet të 70-tave, në pamjen e tij, me punën e tij, aktivitetin që bën, krijimtarinë që publikon, kuptojmë se sa me lehtësi i mban mbi supe vitet e tij, duke qëndruar si një burrë i gjallë dhe vital si fizikisht dhe shpirtërisht, ende dhe sot ai e mban veten të ri. Më duket sikur akoma nuk ka dalë në pension. Ama, nëse nga pamja duket i ri, nga shpirti ai është fringo, krejt i ri. Është një njeri nga më të përpiktit, tek i cili ndienja e detyrës dhe disiplina qëndronjnë shumë lart. Karakterizohet nga një gjallëri dhe zemërbardhësi e pa parë dhe që tregon horizont të gjithanshëm. Për Fran Gjokën asgjë nuk është e huaj. Shkenca, psikologjia, pedagogjia, historia dhe oratoria janë gjuhët e zemrës së tij, janë veprat me të cilat ai flet. Nëse flas për miqësinë time me Franin, duhet të cilësohet se nuk është aspak e zakonshme, por esenciale dhe krejt e ndershme. Për Fran Gjokën uroj jetë të gjatë, të begatë, jetë të vrullshme në krijimtari, me dëshirën, qoftë përherë i rrethuar nga familja, miqësia, shoqëria lezhiane dhe jo vetëm.

blank

Dy Artistë shqiptarë pjesë e kastit të Traviatës me të cilën Opera e Triestes e hap sezonin

Pas erës Covid, po fillon era e re. Njerëzimi po përpiqet të kurojë dhimbjet, traumat, i etur të rifillojë jetën!

Alfabeti i kuptueshëm për të gjithë,

që nuk ka nevojë për interpretë është muzika, gjuha universale e njerëzimit, sikur thotë Longfellow,

që ka fuqi magjike të rigjallërojë shpirtrat e lodhur nga diçka që nuk e kishin imagjinuar kurrë se do t’ju ndodhte.

Në Zvicër përshembull, karnavalet e famshme të Bazelit, që sot janë pjesë e trashëgimisë kulturore të njerëzimit dhe mbrohen nga UNESCO ishin shtyrë në 1920 katër javë për shkak të gripit spanjoll,

ndërsa një shekull më vonë, do të pezulloheshin dy vite rresht,

pra bota kulturore, megjithë përpjekjet për të treguar potencialet e veta, ishte nën karantinë.

Gjithësesi shpresojmë që çka përjetuam këto dy vjet t’i shërbejnë njerëzimit për të nxjerrë mësime.

Por tani gjithçka është rizgjuar!

Pas periudhës të plotë të izolimit, ku sallat e koncerteve qëndronin të heshtura,

dhe nëpër teatrot e mëdha platetë e lozhat ishin bosh dhe nuk dëgjoheshin më duartrokitjet

ndërsa Artistët me artin e tyre ishin privuar nga emocionet prej kontaktit direkt me publikun…

Tani gjithçka po rifillon, me energji të reja për të demonstruar fuqine madhështore të Artit.

Edhe Italia, atdheu i muzikës lirike, il paese del bel canto, ka rilindur si pas një ankthi,

për të rinisur jetën artistike, turet koncertore të artistëve, teatrot për rifilluar me repertoret, për të hapur sezonin.

Teatri lirik i Triestes e hap kalendarin e shfaqjeve  me Traviatën e Giuseppe Verdi, emrin e të cilit edhe mban.

E bukura është se kësaj here pjesë e kastit të Artistëve janë dy shqiptarë Nina Muho dhe Hektor Leka,

që është i shtëpisë në këtë teatër pasi aty është i angazhuar prej kur la Shqipërinë bashkë me familjen,

me nënën e tij të shquar, të famshmen Rozmari Jorganxhi, e cila këndoi në skenën e Verdit deri sa doli në pension.

Hektori më thotë se “Shqipëria ka nxjerrë këngëtarë më tepër se politikanë, por të cilëve mjerisht u mungojnë skenat.

Shqipëria duhet të kishte të paktën katër Teatro Lirikë”, shton Hektori. “Në qytetet nga ku shpesh ka patur zanafillën arti dhe muzika si për shembull në  Shkodër, ku u interpretua për së pari opera e parë shqiptare Mrika e Prenk Jakovës,

në Korçën e kulturës, në Vlorë ku ka një traditë të mrekullueshme këngëtarësh dhe në Tiranë si metropol.”

Duke iu kthyer skenës të Giuseppe Verdit të Triestes, basi Hektor Leka tregon se në këtë skenë kanë interpretuar shumë yje shqiptare, si Inva Mula, Ermonela Jaho, Mirjam Tola, Gëzim Myshketa, Orjana Kurteshi, Frano Lufi, Enkeleida Shkoza, emra të shkëlqyer të belkantos që performojnë në botë, ndërsa për ta dihet pak ose aspak në Shqipëri.”

“Nuk është hera e parë që në skenën e Teatrit lirik të Triestes një shfaqje të interpretojnë dy shqiptarë, tregon Hektori, duke u ndalur kësaj here tek talenti premtues i Nina Muhos e cila interpreton rolin kryesor, atë të Violetës.

“Nuk është hera e parë as që sopranoja shqiptare Nina Muho vjen e ftuar nga Teatrit lirik G. Verdi i Triestes.”

Falë talentit dhe përkushtimit të saj në realizimin e roleve, Nina do të jetë e angazhuar edhe në projekte të tjera”, përfundon Hektor Leka, duke na premtuar se do të na mbajë në djeni në vijim për të rejat më të fundit.

Teatri Giuseppe Verdi i Triestes e hap sezonin me Traviatën më 25 qershor, dhe pastaj më 26,27,29 qershor si dhe 2 dhe 3 korrik.

Voal.ch u uron Artistëve shqiptarë suksese pas suksesesh!

Kjo është mrekullia sot. Kur nëpër skenat botërore takohesh me Artistë shqiptarë, çka flet për formatin e tyre botëror!

/Elida Buçpapaj

blank

blank

blank

blank

Ali A. Rizaj, A Patriot Devoted to the Albanian Nation – By XHEMSHIT DURIQI – Translated by RAFAELA PRIFTI

 
 
June 23 marks the birthday anniversary of an authentic patriot, my beloved friend Ali A. Rizaj. On this day, he would have been 94. Ali Rizaj passed away on March 14, 2003.
Facing a fascinating life of hardship and adversities, Ali A. Rizaj was undeterred in his commitment for the betterment of his nation and country. Ali never met his father. He had passed away two months prior to Ali’s birthday. It was his mother who brought hm up through great tribulations. He came from a family of patriots of the Tropoja mountains known for raising renowned brave fellows who loved their country. Ali walked in the footsteps of his elders. Ali never betrayed his birthplace of Tropoja and Loze. On the contrary, he elevated the family name and the reputation of the Tropoja men, by becoming a shining figure for this whole region.
 
During WWII (1940-1943) he was actively engaged in the anti-fascist movement. Alongside a leader like Gani Kryeziu, Ali fought off the last of the Nazi troops. Yet his activity did not save him from the clutches of a Stalinist fanatic like Enver Hoxha. In 1948, Ali was thrown in prison after having received a long sentence which he began to serve in the notorious Kukes prison. He escaped from there three years later. With his wife, Xhane and two young children, he made his way to Yugoslavia. While his older son, Sahiti and his old-age mother remained in Albania. For years, they were forced to live in internement and labor camps. It seems Ali escaped from one prison and a fierce Hoxha-Stalin type rule into another prison holding in the Albanian ethnics under the Rankovic regime in Yugoslavia.  It was here in Kosova that Ali’s life took an unexpected turn. Although they did not have much, the fellow Albanian brothers welcomed him in their homes and at their tables. With an open heart, Duriqi family accommodated Ali with his family and Peter, as they would their own family. With impeachable manners Ali and his wife Xhane, quickly grew accustomed to us. Their young sons, Esad and Qazim were as close to us as our siblings. It was a delight to host a family like theirs. Ali would always have the seat of the honored guest and his words of patriotism were always appreciated at all sit-downs.
 
From my childhood, I recall when Ali sat with kids my age in the shade of Duriqi’s oak trees to talk to us about Albania, the fight for freedom etc. It did not take long for the Rankovic regime to take notice of his activity which resulted in his imprisonment. After two years of incarceration. he was extradited to Italy (1960) and from there in 1962, he moved to USA – New York While in Italy, Ali did not cease his patriotic activities by continuing his engagement against the Stalinist-style regime of Albania and the Rankovic rule of Kosovo. In the United States at the time, the conditions were favorable to organize and advocate for the national interest and an ethnic Albania. He was undaunted in his dedication to the cause until his last breath.
In the course of my official trips with the International Monetary Fund and the World Bank, I visited with Ali several times. Each time we talked for hours about topics concerning our sublime national interest. I consider it was one of my distinct privileges and pleasures to have had these conversations on the nation and one-Albanian state with Ali.
 
My dear Friend,  Ali Rizaj, May Your Life’s Legacy and Commitment Bring Glory To You, May Your Memory Be eternal, You Will Be In Our Minds And Hearts For Eternity
HAPPY BIRTHDAY!   
23.06.2015
blank

John F. Kennedy – presidenti idealist, por pa iluzione – Nga Evarist Beqiri*

 

Botimi i librit Lidershipi i John F. Kennedy-it në gjuhën shqipe erdhi si një homazh në 100 – vjetorin e lindjes së presidentit më karizmatik të historisë së Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Dhe natyrshëm lind pyetja, pse John Kennedy arrin të frymëzojë kaq shumë njerëz në mbarë botën, edhe sot, gjysmë shekulli pas vdekjes së tij?

Pse njerëzit vazhdojnë ta duan atë si asnjë president tjetër?
Pse për punën e tij, kishte miratueshmërinë më të madhe, që ka pasur ndonjëherë një president amerikan në detyrë?

Pse presidentët amerikanë dhe liderët në mbarë botën përpiqen t’i ngjasojnë, edhe tani kur ne po festojmë 100 – vjetorin e lindjes së tij? Dhe pyetjet vijojnë…

blank

Unë nuk kam ndërmend t’u jap përgjigje gjithë këtyre pyetjeve me anë të kësaj parathënieje, pasi për këtë duhet të lexohet libri. Por ajo që me siguri mund t’ju them është fakti që, shoqëria njerëzore dhe ajo shqiptare në veçanti, kanë nevojë dhe po lëngojnë, për modele njerëzish të këtij kalibri, që me veprat e tyre ndryshuan botën. Ajo çka mungon në shoqërinë shqiptare është pikërisht aftësia për të sakrifikuar sadopak interesin vetjak për hir të një të mire më të madhe publike. Për të forcuar demokracinë, ne kemi nevojë për lider kurajoz, karakterialisht të fortë dhe të cilët udhëhiqen nga ideale fisnike.

Tipari më sublim i njerëzve të mëdhenj, thotë Stefan Cvjag, është aftësia e tyre për të sakrifikuar interesin vetjak për hir të një interesi më të madh publik. Pikërisht këtë tipar John F. Kennedy e personifikonte dhe e ktheu në një postulat, me anë të thirrjes “…Mos pyesni çfarë mund të bëjë vendi juaj për ju; pyesni çfarë mund të bëni ju për vendin tuaj…”

Presidenti John Kennedy me vizionin e tij i drejtoi sytë e amerikanëve drejt yjeve, duke e dërguar njeriun në Hënë dhe njëkohësisht veten e tij në piedestalin ku qëndrojnë të mëdhenjtë e historisë botërore.
John Kennedy ishte një hero i luftës që dashuronte paqen dhe që bëri gjithçka për të. Ai me karakterin e tij të jashtëzakonshëm, çiltërsinë e natyrshme, oratorinë, që përfaqëson majën më të lartë të artikulimit politik, e ndryshoi politikën amerikane njëherë e përgjithmonë.

Ky libër na sjell të plotë figurën e presidentit John F. Kennedy në të gjitha përmasat e saj. Në këto faqe shpaloset me vërtetësi profili i një njeriu “idealist, por pa iluzione”, siç kishte dëshirë ta përshkruante veten.

Imazhi i John F. Kennedy-t jeton përjetësisht i ri në kujtesën tonë dhe vazhdon ende të frymëzojë udhëheqës dhe njerëz të thjeshtë, kudo në botë. Fjalët dhe vepra e tij jehojnë edhe sot, pas pesëdhjetë e katër vjetësh, dhe kështu do të vazhdojnë për shekuj me radhë.

Ajo çka ne presim nga ata që na udhëheqin është mbi të gjitha të jenë burim frymëzimi. Tek ky frymëzim pasqyrohet imazhi që do të donim të shikonim për veten dhe të ardhmen e vendit tonë. Një frymëzim që na jep forcë për të nxjerrë më të mirën nga vetja, me qëllim përmirësimin e të ardhmes sonë ditë pas dite.

John F. Kennedy ishte një idhtar i paqes në botë. Ai ishte ideatori dhe themeluesi i Trupave të Paqes, për nxitjen e paqes dhe miqësisë midis kombeve. Ai ishte njeriu që shmangu me mjeshtëri fillimin e një lufte të tretë botërore dhe të një katastrofë bërthamore për mbarë njerëzimin. JFK ishte ndër të parët që nënvizoi kalbësinë e sistemit komunist dhe parashikoi fundin e tij. Ai i hodhi mbi krye presidencës amerikane petkun mbretëror dhe ndryshoi njëherë e përgjithmonë mënyrën si qeveriset në Shtëpinë e Bardhë. Dhe njëherë e përgjithmonë, me konferencat e tij të famshme të shtypit, e ndryshoi mënyrën si komunikojnë me publikun presidentët amerikanë dhe politikanët në mbarë botën. Ai është i pari president amerikan që guxoi ta trajtonte dallimin racial si një çështje morale. Ai ishte nismëtar i disa prej arritjeve më madhështore të kombit të tij dhe të mbarë njerëzimit, siç ishte fluturimi i parë i njeriut në Hënë, dhënia fund diskriminimit të ligjëruar racial, si dhe Luftës së Ftohtë.

Të gjitha këto arritje bëhen akoma edhe më të jashtëzakonshme, po të kihen parasysh sëmundjet e rënda që e shoqëruan gjatë gjithë jetës së tij të shkurtër. JFK ka qenë i sëmurë më tepër se cilido president tjetër.

Janë këto gjëra dhe shumë të tjera, që do të keni mundësi t’i prekni gjatë leximit të faqeve të këtij libri, ato që e bëjnë edhe sot frymëzues modelin politik të John F. Kennedy-t, pesëdhjetë e katër vjet pas vdekjes së tij. John F. Kennedy ishte njeri me karakter të jashtëzakonshëm dhe me kurajë të pamasë. Asnjë president tjetër amerikan nuk ka arritur të frymëzojë kaq shumë njerëz në mbarë botën si JFK.

Trashëgimia e modelit të tij politik është një pasuri e njerëzimit dhe u shërben gjithë njerëzve që synojnë të jenë pjesë e jetës publike. John Kennedy kërkonte që kombi i tij të “praktikonte atë që predikonte rreth barazisë së të drejtave dhe drejtësisë sociale.”. Ai dëshironte ta shkëpuste vendin e tij nga ideologjia e militarizimit dhe ëndërronte të kishte në gurin e varrit të vet epitafin  me mbishkrimin “Ai e ruajti paqen.”.

Ne duhet të vazhdojmë t’i mbajmë gjallë këto ideale fisnike, në mënyrë që flaka e përjetshme që vazhdon të shkëlqejë në varrin e tij në Arlington, të mos shuhet kurrë.

Dëshiroj t’i mbyll këto pak rreshta me fjalët e të vëllait, Robert Francis Kennedy (RFK), të cilat përmbledhin edhe thelbin filozofiko-politik të veprimtarisë dhe trashëgimisë së Presidentit John F. Kennedy: “…Nëse ka diçka së cilës Presidenti Kennedy i qëndroi fort dhe që preku ndjenjat më të thella të të rinjve në mbarë botën, ishte besimi se idealizmi, synimet e mëdha dhe bindjet e thella nuk janë të papajtueshme me programet më praktike dhe eficente; se nuk ka mospërputhje thelbësore ndërmjet idealeve dhe mundësive reale, nuk ka ndasi ndërmjet dëshirave më të zjarrta të zemrës dhe mendjes, dhe zbatimit racional të përpjekjeve për problemet njerëzore. Është jorealiste ose kokëfortësi të zgjidhësh problemet dhe të ndërmarrësh veprime, pa pasur si busull drejtuese qëllimet dhe vlerat më të larta morale, megjithëse të gjithë njohim disa që pretendojnë të kundërtën. Në gjykimin tim, kjo është një marrëzi e madhe, pasi ajo injoron realitetin e shpresës, të pasionit njerëzor dhe forcën e besimit, që në fund të fundit janë shumë më të fuqishme se të gjitha llogaritjet e ekonomistëve apo të gjeneralëve tanë. Natyrisht, për t’u përshtatur me standardet, me idealizmin, me vizionin, i cili do të përballet me rreziqet e atypëratyshme, duhet kurajë dhe vetëbesim i madh. Por ne dimë edhe se, vetëm ata, të cilët guxojnë të dështojnë fort, mund të arrijnë gjëra madhështore…”

Veçanërisht, ky libër u drejtohet të rinjve që në zemër kanë gjithmonë dëshirën e zjarrtë për të ndryshuar dhe përmirësuar botën.

*Përkthyes i librit “Lidershipi i John F. Kennedy-it”


Send this to a friend