STOKOLM- Francis Halzen fiton Çmimin Nobel në Fizikë për vitin 2026 për punën e tij në zbulimin e neutrinove kozmike me energji të lartë duke përdorur Observatorin e Neutrinove IceCube në Polin e Jugut. I lindur në Belgjikë, Halzen punon në Universitetin e Wisconsin-Madison.

Në vitin 1988, Halzen kuptoi se akulli në Polin e Jugut mund të përdoret për të zbuluar neutrinot kozmike. Dy dekada më vonë, IceCube filloi të funksiononte. Ai përfshin shumë detektorë drite në një kilometër kub akulli.

Herë pas here, një neutrino bashkëvepron me akullin dhe krijon grimca që gjurmohen përmes akullit duke i lejuar Halzen dhe kolegët e tij të përcaktojnë se nga ku në qiell erdhi neutrinoja.

“Halzen pati idenë së bashku me një koleg në vitin 1988 për të përdorur akullin në Polin e Jugut si një medium për të zbuluar neutrinot. Halzen ka udhëhequr një bashkëpunim ndërkombëtar me më shumë se 450 persona nga 58 institucione në 14 vende të botës për të realizuar këtë detektor gjigant neutrinosh”, tha Mark Pearce, kryetar i Komitetit Nobel për Fizikë, i cili është gjithashtu një fizikant i astrogrimcave në Institutin Mbretëror të Teknologjisë KTH në Stokholm, Suedi.

Halzen është fituesi i parë i vetëm i Çmimit Nobel në Fizikë që nga Pierre-Gilles de Gennes në vitin 1991. Çmimi do të jepet në Stokholm më 10 dhjetor dhe vlen 12 milionë suedezë korona (rreth 1.2 milionë dollarë)./Dosja.al