08:15
Nga protesta paqësore në përplasje
Debati brenda Kuvendit është shoqëruar me protesta jashtë tij.
Qytetarë dhe përfaqësues të kategorive të dala nga lufta u mblodhën të hënën pranë Kuvendit, duke kërkuar që deputetët ta përfundonin votimin e ndryshimeve të Ligjit për Specialen.
Protesta u përshkallëzua gjatë ditës. Persona nga turma tentuan të kalonin rrethojat e Kuvendit dhe hodhën mjete piroteknike dhe gjësende të tjera në drejtim të objekteve shtetërore. Policia ndërhyri pasi situata u përkeqësua, ndërsa përplasjet vazhduan edhe gjatë mbrëmjes.
Protestuesit bllokuan edhe hyrjet dhe daljet e Kuvendit, duke kërkuar që deputetët të mos largoheshin pa e votuar projektligjin në lexim të dytë.
Situata jashtë Kuvendit të Kosovës përmes fotografive
Shfaq më shumëShfaq më pak
08:10
Specialja kaloi pengesën e parë, mbeti e dyta
Projektligji për ndryshimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara kaloi të hënën në lexim të parë, por deputetët nuk arritën ta votonin edhe në lexim të dytë.
PDK-ja, e cila e ka iniciuar projektligjin, kërkoi që procedurat të përfundonin brenda së njëjtës ditë dhe që pas shqyrtimit të amendamenteve në komisione, Kuvendi të mblidhej sërish për votimin përfundimtar.
Ndryshimet e propozuara prekin disa elemente të funksionimit të Dhomave të Specializuara.
Ato parashohin, mes tjerash, kufizimin e dënimit maksimal me burgim në 15 vjet, mundësinë e ankesës në Gjykatën Supreme të Kosovës dhe vuajtjen e dënimeve në Kosovë.
Por, procesi është ndërthurur me negociatat për presidentin.
PDK-ja ka insistuar që fillimisht të përfundojë ndryshimi i ligjit dhe më pas të diskutohet zgjedhja e presidentit.
Lëvizja Vetëvendosje ka kërkuar që të dyja çështjet të zgjidhen brenda afatit kushtetues.
Pavarësisht takimeve mes kryetarit të LVV-së, Albin Kurti, dhe atij të PDK-së, Bedri Hamza, partitë hynë në ditën e fundit pa marrëveshje për presidentin.
08:03
Dita e fundit për presidentin
Kosova ka hyrë më 6 tetor në ditën e fundit për zgjedhjen e presidentit të ri – një afat që, rrjedhimisht, mund të përcaktojë edhe fatin e ndryshimeve në Ligjin për Dhomat e Specializuara.
Kuvendi ka kohë vetëm deri në fund të ditës për ta zgjedhur presidentin.
Gjykata Kushtetuese ka përcaktuar se afati 60-ditor për zgjedhjen e tij ka nisur më 8 gusht dhe përfundon më 6 tetor.
Nëse presidenti nuk zgjidhet brenda këtij afati, Kuvendi shpërndahet dhe vendi shkon në zgjedhje të reja parlamentare brenda 45 ditësh.
Kjo do të nënkuptonte edhe fundin e mandatit të kësaj përbërjeje të Kuvendit dhe, rrjedhimisht, pamundësinë që ajo ta përfundojë votimin e ndryshimeve në Ligjin për Dhomat e Specializuara.
08:00
Mirëmëngjesi!
Unë jam Valona Tela dhe do të jem me ju gjatë ditës për t’ju sjellë zhvillimet më të fundit nga Prishtina.
Sot është një ditë vendimtare: 6 tetori është afati i fundit për zgjedhjen e presidentit të Kosovës.
Nëse presidenti nuk zgjidhet, Kuvendi shpërndahet – çka do të linte të papërfunduar edhe procesin e votimit të ndryshimeve në Ligjin për Dhomat e Specializuara, të miratuara një ditë më parë në lexim të parë.
Protestat për ndryshimin e këtij ligji, që të hënën u përshkallëzuan në dhunë, pritet të vazhdojnë edhe sot.
Mundësia për një marrëveshje të minutës së fundit mes Lëvizjes Vetëvendosje dhe Partisë Demokratike të Kosovës ekziston ende, por është e kufizuar nëse partitë nuk lëvizin nga pozicionet e tyre aktuale, vlerëson Blerim Vela, bashkëpunëtor i jashtëm kërkimor në Qendrën për Siguri dhe Qëndrueshmëri në Oslo.
Në një përgjigje për Radion Evropa e Lirë, në ditën kur skadon afati për zgjedhjen e presidentit të Kosovës, Vela thotë se zhvillimet e një dite më parë dhe mosbesimi i kahershëm mes partive e kanë vështirësuar mundësinë e kompromisit.
“Mundësia për arritjen e një marrëveshjeje të minutës së fundit mes LVV-së dhe PDK-së mbetet formalisht e mundshme, por pas zhvillimeve të djeshme dhe mosbesimit kronik mes partive, gjasat që ajo të ndodhë janë të kufizuara nëse njëra ose të dyja palët nuk lëvizin nga pozicionet e tyre aktuale”, thotë Vela.
Sipas tij, situata nuk është më vetëm çështje e afateve kushtetuese dhe procedurave parlamentare.
Ai e sheh atë edhe si “një provë të kapacitetit të munguar të elitave politike për ta kthyer kompromisin nga një koncesion i detyruar në një akt përgjegjësie shtetërore”.
Vela: Nevojitet formulë paralele për presidentin dhe Specialen
Përplasja kryesore mes LVV-së dhe PDK-së lidhet me dy procese që kanë mbetur të papërfunduara: zgjedhjen e presidentit dhe votimin përfundimtar të ndryshimeve në Ligjin për Dhomat e Specializuara.
Projektligji për Specialen mori mbështetjen e deputetëve në lexim të parë më 5 tetor, por nuk u votua në lexim të dytë.
PDK-ja ka insistuar që ndryshimet ligjore të përfundojnë para se të procedohet me zgjedhjen e presidentit, ndërsa LVV-ja ka kërkuar që të trajtohen të dyja çështjet.
Vela është kritik ndaj zhvillimeve të një dite më parë – kur protestat në mbështetje të ndryshimeve në ligj u përshkallëzuan në dhunë – dhe, veçanërisht, ndaj qasjes së PDK-së.
Sipas tij, përpjekja e kësaj partie për t’i mbajtur deputetët në Kuvend derisa të votohej në lexim të dytë Projektligji për Specialen bie ndesh me qëndrimet që PDK-ja ka mbajtur gjatë krizave të mëparshme politike, kur kishte theksuar vullnetin e lirë të deputetëve dhe kundërshtonte presionin ndaj tyre.
Ai vlerëson se debati rreth UÇK-së po shndërrohet në një betejë për “pronësi simbolike dhe politike”, ndërsa refuzimi i kompromisit, sipas tij, po përdoret edhe për mobilizim elektoral.
Megjithatë, Vela sheh ende një rrugëdalje.
Sipas tij, një marrëveshje do të kërkonte që partitë të gjenin sot një formulë për të vepruar paralelisht në të dyja drejtimet.
“Çdo kthesë e mundshme sot do të vijë nga një akt i vetëdijshëm përgjegjësie, ku partitë gjejnë një formulë veprimi paralel për çështjen e mbrojtjes ligjore dhe institucionale të ish-krerëve të UÇK-së dhe zgjedhjes së presidentit”, thotë Vela.
Ai paralajmëron se vazhdimi i bllokadës nuk do të dëmtonte vetëm një parti politike, por “funksionalitetin e shtetit dhe besueshmërinë e demokracisë kosovare”.
Çfarë ndodh nëse marrëveshja dështon?
Gjashtë tetori është afati i fundit për zgjedhjen e presidentit. Nëse kjo nuk ndodh deri në përfundimin e afatit kushtetues, Kuvendi shpërndahet dhe Kosova shkon në zgjedhje të parakohshme.
Vela beson se, në një skenar të tillë, përplasjet e ditëve të fundit dhe çështja e ish-krerëve të UÇK-së do të zinin vend qendror në fushatën zgjedhore.
“Nëse dështon zgjedhja e presidentit deri sonte në mesnatë, Kosova do të futet në fushatën më të acaruar politike deri më tani”, thotë ai.
Sipas Velës, partitë mund të përpiqen t’i përdorin zhvillimet e fundit për të krijuar dy narrativë kundërshtues: njëri rreth pretendimeve se kush “e mbron UÇK-në” dhe tjetri rreth pretendimit se kush ka bërë më shumë lëshime për të shmangur një proces tjetër zgjedhor.
Vela e cilëson këtë ndarje si “konstruktim politik artificial”, që, sipas tij, synon mobilizimin e elektoratit rreth aktgjykimit të 16 shtatorit ndaj ish-krerëve të UÇK-së dhe debatit nëse institucionet e Kosovës kanë bërë mjaftueshëm për ta.
Ai pret që PDK-ja, në rast zgjedhjesh, të synojë mobilizimin e votuesve të prekur nga aktgjykimi dhe zhvillimet rreth Dhomave të Specializuara.
Ndërkaq, sipas tij, LVV-ja mund të argumentojë se ka bërë lëshime ndaj partive opozitare për t’i shmangur zgjedhjet dhe të kërkojë mbështetje më të madhe për të dalë nga cikli i bllokadave politike.
Vela thotë se nuk e përjashton as mundësinë që, para zgjedhjeve eventuale, Qeveria të ndërmarrë masa për mbështetje ligjore, institucionale ose financiare për ekipet mbrojtëse të ish-krerëve të UÇK-së gjatë procesit të apelit.
Rreziku i një fushate të polarizuar
Përtej përfitimeve që partitë mund të synojnë nga zgjedhjet, Vela sheh edhe një rrezik tjetër: lodhjen e mëtejshme të votuesve.
Ai përmend rënien e pjesëmarrjes në zgjedhjet e parakohshme të qershorit 2026 krahasuar me ato të dhjetorit 2025 dhe thotë se një tjetër fushatë e dominuar nga akuza për “tradhti” dhe nga polarizimi mund ta thellojë demobilizimin e qytetarëve.
“Gjithë këto manovra politike mund të rezultojnë me thellim të apatisë dhe lodhjes qytetare”, përfundon Vela.
REL

