Ja, këtu, tek ky vendstrehim i dikurshëm,
do hyjmë – tha Lani me të folurën e tij të
ngadaltë, përhera ngrohtë.
Vendstrehimi, nga jashtë, dukej i strukur.
Mbi harkun e portës së tij vareshin
shkurre të hershme, ca të fishkura.
Porta metalike, e ndryshkur, dukej si e
ngulur me zor në harkun e vendstrehimit
E mbyllur me dryn. Prej tij varej një
zinxhir i gjatë me hallka të zbardhëllyera.
Aliu, shtatlart dhe me një patericë shtrënguar në krahun e djathtë, afroi një karrike tek trungu i pemës dhe u ul.
Karrikja, sic dukej, aty rrinte përhera në
diell e ne shi.
-O Lan, mos ma mundo sot mikun. Ka ardhur veç të shoh.
Jo, jo Ali – iu gjegja shpejt mikpritësit tim
Nuk kam ardhur vetëm të shoh.
Aliun e pashë sot sëpari, por emrin e tij i kisha dëgjuar prej kohësh. Nuk më duhej e shkuara e tij. Ndoshta, kjo e shkuar e tij, u duhej të tjereve. Mua, më duhej e tashmja e tij. Ai sot më pa sëpari mua. Lani, mik i hershëm i Aliut. Jetuan çiltër e guximshëm me rininë e tyre përkrah. Jo veç në të shkuarën. As ata vet, asaj të shkuare, nuk i ktheheshin ndonjëherë pas, ose i ktheheshin veç për besimin dhe guximin mes tyre.
Lani futi çelësin tek dryni, tërhoqi portën e ndryshkur. Zinxhirët kërkëllitën dhe pushuan përtokë.
A i kujtonin ndonjë të shkuar këta zinxhirë Aliut? Eh, dreqni, po mua s’ka ç’më duhet e shkuara e tij. Me duhej veç e tashmja.
Lani, unë dhe Gjon mirditori hymë në
tunelin e vendstrehimit. Lani ndriçonte
me një dritë dore udhëzën perpara. Në
dorën tjetër mbantenjë pompe uji.
Për herë të parë hyra në një vendstrehim të braktisur, me ledhe lerash, shufra hekuri dal nga betoni i mureve. Shufrat sikur donin të thyheshin e të iknin diku, diku tjetër. Vrerosur shumë këtu qysh prej gjysmë shekulli.
Për herë të parë pashë dhjetra qeska të zeza e të zbardhura mbi rrasa dërrasash e betoni. Të zezat dukeshin sy mbyllur. Ndoshta të përgjumura. Në fetusin e tyre ajror të përzier me far kërpudhash dhe llum kafejë po gatiteshin. Nga qeskat e zbardhura xhufkonin kërpudhat, të cilat prisnin veç të mblidheshin.
Lani u kthye nga mua dhe gjithë gaz më tha : Pilot, si po të duket këtu? Kjo errësirë, kjo paksa dritë? Nuk jemi në qiell.
-Paksa qiell shoh edhe këtu-iu gjegja shpejti.
-Po ai ti, i fluturimeve…Në qiell je zot ti, ndoshta i dyti Zot.
-Fantazia ime fluturon pa cak. Jeton me bletë të padukshme edhe… në qiell. U çudita edhe vet çka thashë – Mos po ngatërroja yjet me bletët? Të jenë yjet bletë të zjarrta?
-Si ? Jetoka me bletë fantazia jote ? Je lajthitur! Kjo lajthitje nuk është e para.
Heshtëm pak. Lani filloj të prekte qeskat e zeza butë-butë. Unë po i jepja pompës. Një curril uji nisi të lagte qeskat ende të paçelura. Gjoni, me një lopatë, po mblidhte anëve të guvës baltën e shiut të fundit.
-Po, gjithandej fluturon fantazia ime – iu ktheva unë bashkebisedimit. – Fantazia ime është vetmia ime në fluturim. Kjo lajthitje, ndoshta, është e vetmja që më gëzon. Nuk më përlot. Shoh gjithçka.
-Me sy mund të shoh veç vetmia jote. Vetmia, për mua, është e turbullt në mes të ditës, azmatike.
-Ajo më ndez
-Të mpak e të shuan, lum miku.
-Gjithë kjo llucë këtu-ndërrova fjalë unë. – Duhej të vija me këpucë me qafa.
-Shiun i pardjeshëm llangosi gjithçka – e shtyu paksa si me zor fjalën Lani.
-Eh, ashtu është. – Nuk jam në pistë këtu
-Secili jeton dritën e tij – iu kthye rrjedhës sonë Lani.
-Dritën e tij të penguar. – thashë unë.
-E pse të pengueme ?- nderhyri Gjoni.
-Po ja, unë jetoj më shumë në qiell se në tokë. Me njerëz plot, por në kabinë.jemi veç dy frymorë.
-Me plot njerëz je, plot. Rri njëherë mënjanë të tjerëve e … Nuk e shikon ti? As kërpudhat nuk rrijnë vetëm. Kudo që të dalin qoftë rastësisht në kodër a përrua. Qoftë edhe këtu, tek guva ku i kemi mbjellë Aliu dhe unë..
Lehtë -lehtë pompova. Currilat freskuan përreth.
-Ku t’i gjej të tjerët? Ata kokolepsen keq
me njeri tjetrin edhe kur hipin, edhe kur zbresin nga avioni. Sa shquaj kokën e
njerit e bëhem gati ta përshëndes
papritur më dalin para ca sy të
zgurdulluar. Nuk pulitin as qerpikët. Sa
pulit qerpikët krahësi afër, ia vesh me
shkelma borizani tjetër.
-Si na ngjiti e na krisi kjo bisedë këtu ?pyeti Lani. Dhe shtyu fjalën.
-Nuk qënke vetmitar, ahere. Gjithandej
zhurmojnë, kërcejnë. Godasin me
qyngje e fishkëllejnë me sirena.
-Ç’sirena ?
-Ato të aero-portit.
-Në aero-port ka ca … që gogësijnë e
fusin duart në xhepa. Nxjerrin q’andej, e
dinë ato çka nxjerrin e çka fusin në
xhepat e tyre – thashë zë ngadaltë.
-Asgjë, qe besa, asgjë! Gjithandej policë,
ekrane. A s’ke ndigjue ti se në
xhamllëkun e ekraneve del dhe bleta?
Sikur të na dëgjonte ndonjë bletë këtu do të tundtte krahët a do të na thumbonte?!
-Ooo, fantazist i ri, bleta merr arratinë t’ikë e ikën. Takon kërpudhat.
-Kjo qënka ç’na qënka, bleta takon
kërpudhat. Po ku i takon, kur i takon?
-Kudo, shpesh, shumë prej tyre.
-Po më thuaj nji vend, nji pemë,
kodër, nji hundë njeriu ku bleta na
takoka kërpudhën.
-Troç po ta them, kthjellët : kudo ku ka
bletë ka edhe kërpudha, ndonjëherë
kërpudha të padukshme.Ku ka kërpudha
ka edhe ujë, aty afrohen edhe bletët.
-Diç po ndigjoj? Një pëshpërimë- b’zajti Gjoni.
*
(-Mirëmëngjes kërpudhë !
-Mirëmëngjes bletë!
-Dje nuk u pamë. Si të kaloi dita?
-U tremba pak. Na zuri frika të gjithave.
-Keni fjetur keq?
-Po tkurreshim brenda llumit të kafesë.
Qeskat e zbardhura filluan të na
nxiheshin para syve.
-Ç’ju paska gjet’ kështu? Frynte erë
marrie a si, era po ju shkelte kurorat, a
si, pëshpërisnit thatë pa ujë a…më
thuaj.)
*
-A dëgjove pëshpërima, o fantazist ?
-Heshtja belbëzon. Belbëzon bletë,
bletë e re.
-O ç’po na përrallis, po tallesh? Prapë
damarë kërcyer ti, damarë përpjetë. Po
flet çart, o fantazist.
-Më ka kërcyer damari po, po. Heshtja,
shpesh, mund të jetë vetmi. Shpesh
edhe krijim. Njeriu, veçse qenia më e gjallë dhe më e guximshme, më e frikshme dhe më e rrezikshme, është pak bletë, milingonë e kerpudhë hera herës. Varet si sillet, si jeton. Më janë kërleshur keq eshtrat sa kur kaloj gishtat n’për to më duket sikur trazoj xhufka resh, ngrica gjithandej, thumba dhe zjarre.
-Mos u tremb, mos u tremb. Qose je i gjithi nga lart e nga poshtë.
-O më marrsh, të keqen, më marrsh!
Lart e poshtë jam i gjithi gacë.
-Martohu, ta shoh ajo që do të të marr,
je hambar a je angar.
-M’u hiq sysh, pa të keq, o dreq! M’u duk
sikur me fjalën tënde i hodhe përpjetë
kërpudhat. Ua këpute xhufkat fare. –
-O hyzmeqar i fjalës, o hyzmeqar, prapë
me kërpudhat ti ? Ato janë tufa-tufa. E
ç’i gjen ato njerën po e këputa?
-Po e këpute fillon e qan bleta dhe gjithë
kërpudhat zverdhen.
-S’kam ndigjue ndonjë fantazist tjetër si
ti që thua se uji dhe era marrin frymë.
S’kam pa bletë e kërpudha t’i
pëshpërisin njeratjetrës në pyll, tek
kopshti i askuj’. As tek udha.
*
(Motër bletë, ku e lamë?… ëëë, u
kujtova, era frynte sa na duhej për fresk.
Vapa ia kishte këputur gjumit për
shtatë palë qejfe. Kur na pihej ujë
lagnim buzët. Dje, tek guva jonë erdhi
një njeri që nuk e njihnim. U trembëm. Ai
nguli ca gozhdë në shkëmbin e guvës.
Vari fije litari e copa drurësh të lagura.
-Çudi guve kjo, o kërpudhë, çudi.
-U çelëm nga sytë kur njeriu i panjohur
filloj të na spërkaste me ujë. Tek guva
jonë s’ka gjer ditën tjetër frymë njeriu.
Ne thithim lagështi nga copat e drurëve
dhe litarët për të jetuar … Ja, ja paska ardhur edhe sot si njeri. Sot jo i panjohur
-Unë, gjithandej kam fluturuar. Më
shumë e shpesh për nektar. Nuk kam
parë kund litarë as copa drurësh varur ?
Mos i ke trilluar ëndërr, moj kërpudhë ?
-Jo, jo, asnjë trill, asnjë. Nuk jam
rrenacake unë, jo!!. Mos më thumbo,
moj bletë, mos më thumbis!
-Më fal kërpudhë, nuk desha të të prek.
Unë, që thua ti kërpudhë, jetoj
mes fluturimeve, shoh e dëgjoj plot. Njëdizaj, fluturoj mbi kurorat e një kopshti, njëdizaj livadheve.
-Ku ta di unë kërpudha çfarë degjon e çfarë sheh ti, moj bletë ?? Unë aty ku
mbillem aty mblidhem, nuk fluturoj.)
*
-O fantazist, a dëgjove ? A je i gjithi i shkalafitur ?
-Çfarë të dëgjoj? Ti njëherë e njehera
njësoj. Çfarë të dëgjoj, pra? Mos ka
lindur ndonjë bletë që ende nuk ia
njohim thumbin? Thumbi i saj të djeg a
të ledhaton? Mos ka lindur ndonjë
kërpudhë? Më e madhja kërpudhë që
mund të mbuloj edhe kokën tonë.
-Të erdhi prapë ora e fantazisë.
Bletë dhe kërpudha ato janë që njohim.
Ka lindur Poeti. Kanë lindur poetët e
paparë anekënd qytetit tonë.
-Bletët kanë lindur para poetëve
-Të paparët fryhen e dynden për të
arritur majën. Sa mbërrin njeri në majë,
majën ia rrëmben tjetri. Tjetri sa hap
krahët për t’u ngjitur ndin një tjerrje e
therrmë të llahtarshme në… në kryet e
veta.
-Nuk ngjitet kush më shpejt në majë
sesa milingonat
-Ka plasur keq, ka plasur frymëzimi i
pacak. Secili don nga një kurorë. Kujt t’i
ngrej qyteti më shpejt piedestal ?
-O, mik, gjithë talentet këtu qënkan
mbledhur ? O mik pa çiflig, po s’paska
një të parë e një të fundit mes librave.
-Thuamë, ky është Art?
-As sa një koshere bletësh.
-As sa një grusht xixëllonjash.
-Pak a shumë një dyzinë kërpudhash.
(Ata nuk kanë ecur as sa rrugëtimi i
milingonave. Nuk kanë ecur e u duket se
kanë mbrrit’ në Theth…)
-Gjithkujt i duhet vetmia, Gjon, gjithkujt,
sidomos njeriut, njeriut të pavetmuar.
-Bletët jetojnë vetëm një stinë?.
-Ndoshta një stinë jetojnë. Kërpudhat
dihet që mbillen e mblidhen njaty-njaty
për dyzetë ditënetë. Xhufkojnë të tjerat.
-Sa për milingonat unë i kam në mendje
e n’për gishta.
-Milingonat jetojnë pafundësisht?
-T’i pyesim njëherë Ali ?
-Oooo, milingonat na paskam lënë
vetëm gjurmë, o Lan, vetëm gjurmë.
-Dhe çfarë gjurmë, o fantazist ?! Eja t’i
shohësh. Eja, eja afrohu dhe ti Gjon.
-Ooooo, po këto s’qenkan gjurmë, bre,
njitash s’janë, po, po gjurmë qënkan,
o po s’qenkan, qenkan retina.?!
-Retina të ajrit dhe të dheut. –
(Asnjëherë të mbinjeriut, o njeri!!!)