Bashkimi Evropian ka nisur zyrtarisht procesin e brendshëm për të zhbllokuar kredinë prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën dhe paketën e 20-të të sanksioneve kundër Rusisë, duke e çuar ngërçin midis Budapestit dhe Kievit drejt fundit pas muajsh intrigash.

E ashtuquajtura procedurë me shkrim filloi të mërkurën pasdite gjatë një takimi të ambasadorëve në Bruksel. Shtetet anëtare kanë deri në 24 orë kohë për të regjistruar çdo kundërshtim.

Qiproja, vendi që mban presidencën e radhës të Këshillit të BE-së, pret që procedura të përfundojë të enjten pasdite, kur mund të shpallet një vendim përfundimtar.

Hungaria ose Sllovakia mund ta parandalojnë miratimin me unanimitet nëse zgjedhin ta bëjnë këtë, por diplomatët besojnë se kjo është e pamundur.

Në vend të kësaj, diplomatët e BE-së të konsultuar nga Euronews besojnë se një marrëveshje është pothuajse e sigurt pas restaurimit të tubacionit të naftës Druzhba, i cili është në qendër të vetos.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy tha të martën se infrastruktura e epokës sovjetike, e dëmtuar në fund të janarit nga dronët rusë, është riparuar dhe mund të rifillojë operacionet. Flukset pritet të rifillojnë në orët në vijim.

“BE-ja i kërkoi Ukrainës të riparojë tubacionin e naftës Druzhba, i cili ishte shkatërruar nga Rusia. Ne e kemi riparuar atë. Shpresojmë që BE-ja do të përmbushë gjithashtu angazhimet e rëna dakord”, tha Zelenskyy në fjalimin e tij të mbrëmjes të martën.

Kredia prej 90 miliardë eurosh është bllokuar prej muajsh nga kryeministri hungarez në largim, Viktor Orbán, i cili e ka akuzuar Kievin për bllokimin e flukseve për arsye “politike”.

Orbán e bëri mosmarrëveshjen e tij me Zelenskyy-n për Druzhbën një temë të spikatur në fushatën e tij shpërthyese për rizgjedhje. Megjithatë, kryeministri veteran u mund bindshëm nga udhëheqësi i opozitës Péter Magyar nën premtimin për rivendosjen e sundimit të ligjit, përmirësimin e lidhjeve me BE-në dhe zhbllokimin e parave të BE-së të bllokuara nga Brukseli për shkelje të ligjit.

Tranzicioni hungarez, i pari në 16 vjet, hapi rrugën për të thyer bllokimin.

Ndërkohë, paketa e sanksioneve është bllokuar nga Hungaria dhe Sllovakia, gjithashtu për shkak të çështjes së Druzhbës. Sllovakia ka thënë se vetoja do të hiqet sapo nafta të fillojë të rrjedhë përsëri.

Sanksionet përfshijnë një ndalim të plotë të shërbimeve detare për anijet cisternë ruse të naftës, por kjo masë është kushtëzuar nga një marrëveshje në nivelin e G7 pasi Malta dhe Greqia, dy vende bregdetare, shprehën shqetësime serioze.

Marrëveshja e G7-ës nuk ka gjasa të ndodhë së shpejti, duke pasur parasysh vendimin e fundit të Shtëpisë së Bardhë për të zgjatur lehtësimin e sanksioneve për naftën ruse, diçka që i ka shqetësuar evropianët. bw

SHBA-të po i ofrojnë Iranit mundësinë për t’u bërë pjesë e ekonomisë globale në këmbim të braktisjes pa kushte të zhvillimit të armëve bërthamore.

Zëvendëspresidenti i SHBA-së, Jay Dee Vance, e bëri këtë deklaratë gjatë një fjalimi në një forum të mbajtur në një universitet në Georgia.

“Ai po propozon pikërisht këtë shkëmbim (me Iranin),” tha Vance për Presidentin Donald Trump. “Ne synojmë të vazhdojmë negociatat dhe të punojmë për të zbatuar këtë plan, sepse do të ishte një rezultat i shkëlqyer për botën, për vendin tonë, për të gjithë. Kështu që unë do të bëj gjithçka që mundem që kjo të ndodhë”, shtoi Vance.

Sipas tij, Uashingtoni synon të vazhdojë negociatat me Teheranin dhe supozon se pala iraniane është e interesuar të arrijë një marrëveshje.

“Ky problem nuk mund të zgjidhet brenda një ore. Por po, supozoj se bashkëbiseduesit tanë në tryezën e negociatave janë të etur për të arritur një marrëveshje. Presidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës na ka udhëzuar të punojmë me mirëbesim. Ne e kemi bërë këtë. Ne synojmë ta bëjmë këtë në të ardhmen”, tha Vance.

Në të njëjtën kohë, zëvendëspresidenti i SHBA-së beson se është arritur përparim i rëndësishëm në negociatat me Iranin në Pakistan.

Kujtojmë se SHBA-të dhe Izraeli nisën operacione ushtarake kundër Iranit më 28 shkurt, duke kryer sulme ajrore në disa qytete. Po atë ditë, udhëheqësi suprem i Iranit, Ali Khamenei, u vra gjatë sulmeve. Irani u përgjigj duke nisur sulme me raketa në territorin izraelit dhe duke sulmuar bazat ushtarake amerikane në Gjirin Persik.

Irani, Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e tyre ranë dakord për një armëpushim dyjavor më 8 prill.

Bisedimet midis Iranit dhe SHBA-së, të ndërmjetësuara nga Pakistani, u mbajtën në Islamabad më 11-12 prill. Diskutimet që zgjatën disa orë përfunduan pa një marrëveshje. bw

Qeveria e Spanjës finalizoi të martën një masë amnistie për emigrantët që kishte njoftuar më parë këtë vit, duke hapur rrugën për qindra mijëra emigrantë që jetojnë dhe punojnë pa autorizim në kombin jugor të Evropës për të aplikuar për status ligjor.

Qasja ndryshon ndjeshëm nga shumica e qëndrimeve mbizotëruese të Evropës mbi imigracionin, në të cilat qeveritë po përpiqen të zvogëlojnë numrin e mbërritjeve dhe të rrisin deportimet, dhe bie ndesh me politikat e ashpra të imigracionit të administratës Trump.

Kryeministri Pedro Sánchez e përshëndeti masën si “një akt drejtësie dhe një domosdoshmëri”. Ai përsëriti qëndrimin e qeverisë së tij se njerëzit që tashmë jetojnë dhe punojnë në vendin me 50 milionë banorë duhet “ta bëjnë këtë në kushte të barabarta” dhe të paguajnë taksat.

“Ne i njohim të drejtat, por kërkojmë edhe detyrime”, shkroi Sánchez në mediat sociale.

Ata që plotësojnë kushte të caktuara tani mund të kërkojnë një leje qëndrimi dhe pune njëvjeçare. Ministrja e Migracionit Elma Saiz tha se emigrantët mund të aplikojnë personalisht duke filluar nga 20 prilli dhe në internet të enjten. Afati do të mbyllet më 30 qershor.

Ata që aplikojnë duhet të kenë mbërritur në Spanjë para 1 janarit dhe të provojnë se kanë jetuar në vend për të paktën pesë muaj. Kjo mund të bëhet duke paraqitur dokumente “publike ose private”, tha Saiz. Aplikantët duhet gjithashtu të tregojnë se nuk kanë të kaluar kriminale, tha qeveria.

Pas një viti, ata që u është dhënë masa e përkohshme do të jenë të kualifikuar për të aplikuar për leje të tjera pune ose qëndrimi.

Qeveria vlerëson se gjysmë milioni njerëz që jetojnë në hijen e shoqërisë spanjolle mund të jenë të kualifikuar; analistët thonë se shifra ka të ngjarë të jetë më e lartë. Grupi spanjoll i ekspertëve Funcas vlerëson se ka afërsisht 840,000 emigrantë që jetojnë në Spanjë pa autorizim.

Popullsia e Spanjës është rritur ndjeshëm vitet e fundit duke përfshirë rreth 10 milionë njerëz që kanë lindur jashtë vendit, ose një në çdo pesë banorë. Shumë janë nga Kolumbia, Venezuela dhe Maroku, të cilët kanë ikur nga varfëria, dhuna ose paqëndrueshmëria politike.

Shumë emigrantë nga Amerika Latine dhe vendet afrikane punojnë në fusha kyçe të ekonomisë së Spanjës, duke përfshirë bujqësinë, turizmin dhe sektorin e shërbimeve.

Mbeten pyetje të mëdha se si qeveria do ta trajtojë ngarkesën e pritur të rasteve brenda një afati të shkurtër kohor.

Një sindikatë spanjolle që përfaqëson zyrtarët e imigracionit kërkoi të martën më shumë burime, duke paralajmëruar se qeveria nuk është e përgatitur të përballet me sfidën.

Qeveria tha se emigrantët do të jenë në gjendje të aplikojnë personalisht në 60 zyra të sigurimeve shoqërore, 371 zyra postare dhe pesë zyra imigracioni në të gjithë Spanjën.

Kjo nuk është hera e parë që Spanja u ka dhënë amnisti emigrantëve që ndodhen ilegalisht në vend. E ka bërë këtë gjashtë herë më parë midis viteve 1986 dhe 2005, përfshirë edhe nën qeveritë konservatore.

Partia Popullore e opozitës spanjolle e kritikoi këtë veprim, me udhëheqësin e partisë Alberto Núñez Feijóo që e quajti atë të paqëndrueshëm. Partia e tij e qendrës së djathtë kreu dy legalizime masive të mëparshme të emigrantëve në fillim të viteve 2000.

Masa e qeverisë Sánchez u përshpejtua nëpërmjet një dekreti që ndryshon ligjet e imigracionit. Duke vepruar në këtë mënyrë, qeveria ishte në gjendje të anashkalonte parlamentin, ku i mungon shumica dhe ku një përpjekje e mëparshme për amnisti ngeci.

Saiz e lavdëroi masën si një mënyrë që Spanja, e cila ka qenë ndër ekonomitë me rritjen më të shpejtë të Bashkimit Evropian për dy vjet, të mund të vazhdojë të zgjerohet.

“Begatia jonë është e lidhur në mënyrë të dukshme me menaxhimin tonë të migracionit dhe kontributet e punëtorëve të huaj”, tha Saiz. Kontributet e tyre, tha ajo, i lejojnë Spanjës të “rritet ekonomikisht, të gjenerojë punësim dhe pasuri dhe të ruajë sistemin tonë të mirëqenies”. bw

Policia largoi dhe arrestoi protestuesit të shtunën, të cilët kërkonin rihapjen e rafinerisë së vetme të naftës në Irlandë, ndërsa dita e pestë e demonstratave për shkak të çmimit në rritje të karburantit la shumë pompa benzine bosh dhe kërcënoi të paralizonte transportin në të gjithë vendin.

Kamionët dhe traktorët vazhduan të bllokonin aksesin në depot jetësore të karburantit dhe një port të madh, dhe automjetet që bllokonin trafikun çuan në mbylljen e një pjese të autostradës kryesore rreth Dublinit, kryeqytetit të vendit, si dhe pjesëve të rrugëve të tjera kryesore.

Komisioneri i policisë irlandeze, Justin Kelly, tha se zbatimi i masave do të forcohet sepse protestuesit po bllokonin në mënyrë të paligjshme infrastrukturën kritike dhe po rrezikonin sigurinë publike, si dhe kishte shqetësime se mungesa e gazit mund të kishte ndikim në reagimin emergjent nga paramedikët dhe zjarrfikësit.

“Këto janë bllokada. Ato nuk janë një formë legjitime proteste”, tha Kelly. “Ne u dhamë bllokuesve një paralajmërim të drejtë se po kalonim në zbatimin e masave dhe ata zgjodhën ta injorojnë këtë dhe të vazhdojnë ta mbajnë vendin peng.”

Zyrtarët qeveritarë dhe një negociator thanë se u bë përparim në bisedimet e së shtunës për të zgjidhur mosmarrëveshjen.

Protestat kërkojnë kufizime në çmimet e karburantit

Ger Hyland, president i Shoqatës Irlandeze të Transportit Rrugor, i cili po vepron në emër të disa protestuesve, tha se ndjen empati për gjendjen e tyre të vështirë.

“Ata janë biznesmenë që punojnë shumë dhe po përpiqen vetëm të mbijetojnë dhe ta mbajnë biznesin e tyre në këmbë, njësoj si çdokush prej nesh këtu në këto negociata”, tha ai.

Protestat filluan të martën dhe janë rritur ndërsa lajmi u përhap në mediat sociale, duke bërë që shoferët e kamionëve, fermerët, operatorët e taksive dhe autobusëve të organizojnë bllokada dhe të bëjnë thirrje për kufizime në çmimet e karburantit ose ulje të taksave.

Zyrtarët qeveritarë, të cilët kishin futur tashmë masa për të lehtësuar barrën e rritjes së çmimeve, janë habitur nga logjika pas protestave, sepse rritja globale e çmimeve është për shkak të luftës në Lindjen e Mesme që ka kufizuar eksportet e naftës.

Kryeministri irlandez Michael Martin tha të premten se vendi ishte në prag të kthimit mbrapsht të tankerëve në porte për shkak të mungesës globale dhe ishte në rrezik të humbjes së furnizimit me naftë.

“Është e paarsyeshme, është e palogjikshme, është e vështirë për t’u kuptuar”, i tha Martin transmetuesit kombëtar RTE.

Hidrauliku Paddy Murray tha se iu bashkua protestës jashtë portit në Rosslare sepse kishte paguar taksa gjithë jetën e tij dhe po kërkonte që qeveria ta ndihmonte me koston e jetesës.

“Nuk mund të vazhdojmë të bëjmë biznes me koston e karburantit, koston e pagave, gjithçka,” tha Murray për RTE. “Na duhet dikush që të ndihmojë. Është qeveria këtu, si për të na përfaqësuar. E dini, bëni punën tuaj. Ne jemi djemtë që punojnë që mbajmë gjithçka në lëvizje. Ne jemi djemtë që punojnë që paguajnë taksat.” bw

Kryeministri i Polonisë, Donald Tusk, ka përshëndetur fitoren që e cilësoi “të lavdishme” të Peter Magyar në zgjedhjet parlamentare në Hungari, duke e konsideruar atë një moment të rëndësishëm për unitetin evropian.

Në një reagim të publikuar në rrjetin social X, Tusk deklaroi: “Hungaria, Polonia, Evropa të bashkuara përsëri! Fitore e lavdishme, të dashur miq!”, ndërsa shtoi edhe shprehjen në gjuhën hungareze “Ruszkik haza!” (“Rusë, shkoni në shtëpi!”), duke sinjalizuar qëndrimin e tij kundër ndikimit rus në rajon.

Fitorja e Magyar vjen përballë kryeministrit në largim, Viktor Orbán, i njohur për politikat e tij nacionaliste dhe për marrëdhëniet e afërta me Moskën. Tusk e kritikoi ashpër këtë afërsi, duke nënvizuar nevojën për një orientim më të fortë drejt Bashkimit Evropian.

Rezultati i zgjedhjeve shihet si një ndryshim i mundshëm në drejtimin politik të Hungarisë, duke hapur rrugën për një qasje më pro-evropiane dhe një distancim nga ndikimi rus në politikën e saj të jashtme. bw

Humbja e kryeministrit hungarez Viktor Orbán është pritur me lehtësim dhe optimizëm të kujdesshëm në Bruksel, ku liderët e Bashkimit Evropian shpresojnë për një ndryshim të kursit politik të Hungarisë drejt një linje më të afërt me BE-në.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, reagoi në rrjetet sociale duke theksuar se rezultati i zgjedhjeve sinjalizon një rikthim të Hungarisë në rrugën evropiane. “Hungaria ka zgjedhur Evropën. Evropa gjithmonë e ka zgjedhur Hungarinë. Së bashku, ne jemi më të fortë,” deklaroi ajo.

Edhe Presidentja e Parlamentit Evropian, Roberta Metsola, përgëzoi liderin e opozitës Péter Magyar për fitoren, duke theksuar se “vendi i Hungarisë është në zemër të Evropës”.

Reagimet pozitive nga Brukseli nuk janë të papritura, pasi gjatë 16 viteve të qeverisjes së tij, Orbán ka pasur përplasje të shpeshta me institucionet evropiane. Çështje si politikat e migracionit, sundimi i ligjit dhe mbështetja për Ukrainën kanë qenë burime të vazhdueshme tensioni, ndërsa Hungaria shpesh ka përdorur veton për të bllokuar vendime kyçe të BE-së.

Presidenti francez, Emmanuel Macron, e cilësoi rezultatin si një sinjal të fortë të orientimit evropian të qytetarëve hungarezë. Në një reagim publik, ai tha se kjo është “një fitore që tregon lidhjen e popullit hungarez me vlerat e Bashkimit Evropian”.

Ndërkohë, kancelari gjerman Friedrich Merz përgëzoi Hungarinë dhe bëri thirrje për bashkëpunim më të ngushtë në të ardhmen. “Le të bashkojmë forcat për një Evropë të fortë, të sigurt dhe të bashkuar,” u shpreh ai.

Nga ana tjetër, kryeministrja e Estonisë, Kristen Michal, e cilësoi rezultatin si një zgjedhje historike, duke theksuar se hungarezët kanë votuar për një të ardhme më të fortë brenda një Evrope të bashkuar.

Rezultatet përfundimtare të zgjedhjeve në Hungari ende priten të konfirmohen zyrtarisht, por reagimet e para nga liderët evropianë tregojnë pritshmëri të larta për një ndryshim të rëndësishëm në politikën e jashtme dhe të brendshme të vendit.Ndërkohë, kryeministri suedez Ulf Kristersson tha se zgjedhjet “shënojnë një kapitull të ri në historinë e Hungarisë”. bw