VOAL

VOAL

Copyright © 2022

VOAL

Le të jem unë Zamira – Fragmente tregimi nga PIERRE-PANDELI SIMSIA

November 25, 2015

…………………..
Ishin ditët e para të shkollës. Nxënësit kishin hyrë në klasë. Donte edhe pak minuta të fillonte mësimi.

Zamira rrinte ulur në bankën e tretë, në rreshtin nga muri. Kishte hapur një libër dhe po e shfletonte. Papritur vjen dhe i ulet pranë një djalë simpatik, bjond e me trup të rregullt.

– Ç’bën? – i thotë.
Zamira ngriti sytë; nuk foli dhe me një lëvizje të buzëve i la të kuptojë se nuk bënte gjë.
Djali bjond ishte ai, që e shihte shpesh dhe që ishte munduar disa herë t’i bënte shenja. Por, mosreagimi i saj, nuk i kishte dhënë mundësi djaloshit t’i fliste me shenjat mashkullore. Shikimet e tij, Zamirës i kishin rënë në sy që ditën e parë, kur kishin hyrë në klasë.
– Nga jeni? – e pyeti djaloshi. – O, më fal! Nuk u prezantova; më quajnë Aurel, por shkurt më thërrasin Reli- dhe zgjati dorën për ta takuar.
– Nga qyteti “X” – iu përgjigj, duke i zgjatur edhe ajo dorën.
– Jeni e ardhur në atë qytet? – tha Aureli, dhe e pa në sy i habitur.
– Si e ardhur?
– Domethënë… jeni vendase në atë qytet, apo…
– Unë di, se edhe gjyshi im në atë shtëpi ku banoj unë sot ka banuar.
– Jo, thash se… ndoshta babi yt… është ushtarak dhe e kanë transferuar atje.
– Jo jo! Vendase jam në atë qytet… – tha dhe qeshi pak.
– Është gjynah i madh te Zoti!
– Pse?
– Si pse? Gjithë kjo bukuri hyjnore, gjithë kjo vajzë… nuk di ç’të them; të jetojë në atë qytet?
Zamirës i pëlqeu ky kopliment. Buzëqeshi pak dhe, pa e lënë të mbarojë mendimin, e pyeti:
– Po ti nga cili qytet je?
Aureli buzëqeshi, u mendua pak dhe tha: – Unë vij nga… qyteti bjond – dhe tha emrin e qytetit, – ku edhe qytetarët e tij, mendoj, se shumica janë bjondë. Një nga ata jam edhe unë, që kërkojnë shoqëri, miqësi me vajza si ju, simpatike, me flokë dhe sy të zinj.
Zamira nga ajo e papritur edhe pse u mundua, nuk e mbajti dot të qeshurën. Qeshën të dy.
– Nuk janë shumë larg qytetet tanë – tha Aureli. – Dy orë me makinë. Mund të ulem unë këtu?
– Këtu ulet një vajzë.
– Mund ta ndëroj unë vendin me atë vajzën? Lejohet?
Zamira nuk foli; edhe asaj po i pëlqente që Aureli të ulej aty. Iu përgjigj përsëri me mbledhjen e buzëve.
– Ky do jetë vendi im tani; do ta bisedoj vetë me atë shoqen – tha ai. – Besoj se do më kuptojë…
Zamira ndjeu një afsh të ngrohtë t’i përshkonte trupin. Nuk i kishte ndodhur ndonjëherë të kishte kaq pranë një shok klase nga një qytet tjetër.
– Ju, Zamira j’u quajnë? – e pyeti Aureli pa ia ndarë për asnjë çast shikimin.
– Po! – tha ajo dhe buzëqeshi.
– Zamira është emër i bukur, më pëlqen shumë. Rrallë ndodh tek njerëzit, që një emër i bukur t’i përshtatet edhe personit që e mban dhe që është po aq i bukur sa vetë emri i tij. Ti Zamira, i plotëson këto të dyja. Nuk e di… po ty emri im… si të duket?
– Emri Aurel? Shumë i bukur është. Mua më duket se është emër i veçantë; edhe sikur njeriu që e mban atë emër të jetë në moshë të madhe, ky emër e tregon gjithnjë të ri!
– Hmmm! Sa mirë unë, nuk do plakem kurrë. Do jem gjithmonë i ri!
Qeshën të dy.
………………………..
Sapo u kthye nga Tirana, pasi kreu kursin për kuzhinere, Zamira u punësua menjëherë në restorantin e hotel turizmit të atij qyteti të vogël, ku ditët dukej sikur kishin të njëjtën ngjyrë dhe përsërisnin deri në hollësitë më të vogla njëra tjetrën. … Jeta në qytetin e saj nuk po i pëlqente. Tirana e bukur dhe e zhurmshme i rrinte përpara syve, pothuajse çdo ditë dhe çdo kohë. “Këtu bëhet jetë mizerrje” – thoshte shpesh me vete. “Edhe drurët duken sikur janë të lodhur nga mërzitja dhe monotonia…” vazhdonte monologun e saj Zamira.
Pas lodhjes dhe mërzitjes së ditës, e vetmja gjë që e qetësonte, ishte çasti kur shkonte në shtrat për të fjetur. Mbyllte sytë dhe, menjëherë, shkonte me mendje, shpirt e zemër në Tiranën e bukur, duke jetuar në çdo rrugë dhe pjesë të saj.
Kështu e zinte gjumi, për t’u zgjuar sërish të nesërmen, atje ku rituali i përditshëm e monoton i jetës së saj do të vazhdonte me një ngulmim trallisës, ndërkohë, që ajo jetonte pjesën tjetër, fantazinë dhe përfytyrimin e lidhjes së mundshme me një djalë nga Tirana. Kjo ishte kryeëndra e saj. Kjo do të bënte që ajo ta sikteroste këtë palo vend, ku nuk ndodhte, thuajse asgjë dhe monotonia të gërryente nga brenda si mola. Kështu ajo ishte e ndarë në dy pjesë: pjesa që ajo vazhdonte të mbijetonte nëpërmjet ritualit të rëndomtë të vajtjeardhjeve punë-shtëpi, thjesht një ekzistencë natyrore dhe pjesa tjetër, trandeshentja, që lidhej me ëndrën e saj për Tiranën, e cila e pati magjepsur me shkëlqimin e saj llamburitës.
Ajo ishte në një moshë, kur vajzat janë në qendër të psiqikës dhe të shpirtit kërkues e aventuror të burrave
…………………………….
Nga Tirana kalonin tre herë në javë makina të mbuluara që shkonin në një fshat pranë, në bazat sekrete ushtarake.
Shoferët ndalonin dhe bënin një pushim të shkurtër në qytet… Shoferët frekuentonin të vetmin lokal serioz të qytetit, Hotel Turizmin… Ai që u dashurua shumë pas Zamirës, sapo e pa, kur ajo kaloi përmes restorantit, ishte shofer Lorenci. Edhe ai ishte djalë i pashëm. Flokët dhe sytë i kishte të zinj.
Në fillim Lorenci e pati të vështirë bisedën me të, sepse ajo u tregua serioze dhe e matur. Por, dalëngadalë u mësua me mënyrën e saj të rezervuar. Zamira u tregua e matur në çdo veprim dhe bisedë që bënte, jo si disa vajza, që, sapo shoferët tiranas u hodhën fjalët e para, menjëherë ranë në dashuri…
Njohja e Lorencit me Zamirën shkoi drejt fejesës.
…………………………..
Në stinën e bukur të verës, një fundjavë, Lorenci e mori Zamirën të rinte tre ditë në Tiranë … Një natë para se ajo të nisej për në qytetin e saj, Lorenci mendoi të darkonin jashtë në një restorant .
…….. Nuk i bëhej të largohej nga Tirana, kur mendoi se të nesërmen do shkonte në qytetin e saj të vogël, ku bota rrotullohej rreth një bulevardi të amortizuar, dy kafeneve dhe thashethemet e radhës, e kapte mërzia. Dita e dasmës, kur do të ishte përgjithmonë në Tiranë, i dukej e largët, megjithëse donin edhe pak muaj të vinte ajo ditë, që mendonte, se do t’i jepte drejtimin e duhur jetës së saj.
… ….. Ata hynë në restorant. Tavolinat ishin plot dhe nuk gjeje vend për t’u ulur. Pritën sa u lirua një dhe, menjëherë u ulën në një tavolinë katër vendëshe, ku dritat e mëdha të lokalit ndriçonin vendin përreth tyre dhe sportelin nga ku kamarierët dilnin me pjata e kishin përballë.
Sapo zunë vend, Zamira nuk donte t’u besonte syve, kur një kamarier iu duk si::: “O Zot! Mos më thuaj se ai kamarieri atje është… Aureli! Të jetë ndonjë tjetër dhe t’i ngjajë kaq shumë? Ç’do këtu ky? Është punësuar?! O Zot i madh! Pse erdhëm sonte këtu? M’u thafshin këmbët mua sot! M’u thaftë goja, që s’i thashë Lorencit, të kishim shkuar diku, në një vend tjetër..
– Ç’farë ke? – e pyeti Lorenci, kur pa që ajo ndryshoi menjëherë qendrimin dhe pamjen e saj. Ishte krejt e hutuar.. – Ndjehesh mirë? – dhe i kapi dorën.
– Nuk kam gjë… por edhe sikur nuk po ndjehem mirë…
……………………………
Aureli vazhdonte t’i shërbente klientëve të tjerë të ulur në tavolina të ndryshme.
– Kamarier, – thirri Lorenci, kur ai kaloi pranë tyre.
Zamira me trupin të kthyer nga Lorenci, kishte mbështetur kokën mbi pëllëmbën e dorës dhe bërrylin mbi tavolinë.
– Kamarier, – tha Lorenci, kur ai erdhi të marrë porosinë. – Si fillim na sill një limontaë për këtë vajzën, ndërsa mua më sill…
“Qenka martuar në Tiranë kjo?” – tha Aureli me veten e tij, sapo u largua. Ndjeu mall, kur e pa. Shkoi tek sporteli dhe kur ktheu trupin i hodhi një shikim vjedhurazi. “Po ai djali kush do jetë, burri i saj, apo…”
Me pjatat në duar, shkoi tek tavolina e tyre. – Zamira, biftek viçi, që ju porositët, u mbarua; mund t’ua zëvendësoj me bërxolla dërri? – i tha ai Zamirës, pa e kuptuar edhe vetë, pse i foli në emër.
Zamira nuk foli. Lorenci pa kamarierin në sy, pastaj pa Zamirën…
Kamarieri iku dhe u kthye pas pak, me porosinë e Lorencit. Lorenci i shoqëronte me sy veprimet e tij. Herë shihte kamarierin e herë shihte Zamirën; ajo nuk fliste, vetëm rrinte me sytë ulur.
– Njiheni ju të dy? – pyeti Lorenci Zamirën, kur kamarieri u largua.
– Kush?
– Kamarierin që na shërbeu, e njeh?
– Jo! – tha ajo menjëherë.
– Nuk e njeh fare?
– Ajo mblodhi pak buzët.
– Po ai të njeh ty?
– Nuk e di!
– Ai të foli me emër. Nga e di ai emrin tënd?
– Edhe mua më bëri përshtypje, më duket se…
– Se ç’farë?
– Ndoshta ka qenë në shkollë me mua!
– Në cilën shkollë?
– Në kurs, këtu në Tiranë.
– Ndoshta, apo keni qenë të dy në shkollë?
– Nuk jam e sigurtë, por, m’u duk, si një djalë, që ka qenë me mua në kurs për guzhinier.
– Nuk ka asgjë të keqe edhe nëse i flisje; aq më tepër, kur ai të dha të njohur. Ai të foli në emër ty.
Zamira nuk foli…
Unë përshembull kam shumë shoqe të ndryshme dhe nuk nguroj t’i përshëndes, pavarësisht, nëse ato shoqërohen nga bashkëshortët, vëllezërit apo të fejuarit e tyre, sikurse edhe ato nuk ngurojnë të më përshëndesin mua… Është tjetër gjë, nëse dikush nga xhelozia e penalizon partneren e tij, duke mos e lejuar të takojë askënd. Unë një gjë të tillë nuk e kam ndaluar tek ty, apo jo?
…………….
Kur treni u nis, nga dritarja e vagonit, Zamira e përshëndeti me dorë Lorencin. Edhe ai e përshëndeti, duke i bërë edhe shenjën e puthjes me dorë….
Hyri në një klub të vogël dhe porositi një dopjo konjak. Tymi i cigares që thithte, rrotullohej i mjegullt në hapësirën para fytyrës së tij. E thithi përsëri cigaren, duke vështruar tymin: “Rrotullohu tym, rrotullohu, se edhe mendja ime po rrotullohet, vërdallë po vjen tani. Ti s’ke faj, se tym je, po dhe unë, mos jam bërë më tym se ty tani, ë?”
Psherëtiu thellë. E ktheu për të fundit herë gotën e konjakut, që as vetë s’e mbante mend, se sa gota kishte pirë dhe u nis drejt restorantit, ku kishte darkuar një ditë më parë bashkë me Zamirën.
……………..
– Po ku je mor bir, ç’u bëre? – i tha e ëma, sapo Lorenci hapi derën e dhomës e hyri brenda. – Humbe gjithë ditën, na bëre merak. As për të ngrënë drekë nuk erdhe sot. Ku ishe, apo shkove andej…
– Ku andej?
– Po, menduam, se mos ike edhe ti me nusen…
– Hë! Jo, mama! Humba vërtet sot, por bëra mirë që humba, se edhe duhet të humbja.
– Duhet të humbje? S’po kuptoj ç’po flet.
– Eh, mama… Sa gjëra nuk arini të kuptoni ju. – Lorenci tundi kokën. U çua. Lëvizi pak nëpër dhomë dhe u ul përsëri në kolltuk. E ëma po i shoqëronte me sy lëvizjet e tij.
……….
– Uuhh! Më erdhi era e frymës tënde tani. Paske pirë shumë alkool sot!
– Pse, po të dukem i pirë unë ty mama?
– Nuk thash se je i pirë, por fryma të mban erë alkool…. Ç’farë pive, me kë ishe?
– Hë! Me kë isha! Të gjitha i kam pirë mama, birrë, konjak, raki dhe, ta dish sa i fortë jam në pije, të gjitha i kam pirë pa meze.
– Prandaj të mban goja erë alkool ty. Po me kë ishe, me kë pive?
– Hë! Vetëm isha. Jo vetëm mama, joooo.Isha me atë – dhe tundi kokën. – Isha me … ish burrin e të fejuarës sime; me ish dashnorin e Zamirës, mamaaaa!
E ëma e pa në sy habitshëm, por edhe qortueshëm. U çua nga ndenjësja ku ishte ulur dhe iu afrua. – Lorenc! Qetësohu njëherë, se s’di ç’po flet!
– Unë di se ç’po flas mamaaaa, po ti nuk di se ç’ndodh. Eh mama, mama! Sa e drejtë je! Sikur të ishin të gjithë njerëzit, sidomos nuset e djemve si ti… eh, ku do ishim ne tani. Si është më mirë për ty mama, të kesh për nuse një vajzë të bukur nga rrethet, apo një vajzë të thjeshtë nga kryeqyteti? Për ty është më mirë një vajzë të mirë nga rrethet, se, nga kryeqyteti nuk e doje nusen ti… prandaj dhe unë ta solla.
“Thonë, se njerëzit kur pijnë e nuk dinë se ç’flasin u del pija kur lahen, kur bëjnë dush” – mendoi e ëma. – Lorenc, futu njëherë në vaskë të lahesh, sa është akoma uji i nxehtë.
Lorenci qeshi pak dhe përsëri tundi kokën. – Mama, më tepër më vjen keq për ty, se sa për veten time dhe për Zamirën. Rri tani ulur këtu me mua e të bisedojmë. Dëgjoi me vëmendje këto që do të themë.
………………………………..
– Domethënë, e vendose përfundimisht, që fejesa do prishet?
– Jo e vendosa mama, por ç’do gjë mbaroi tani. Ia thashë të gjitha ato që kisha për t’i thënë.
……………………………….
– Dëgjo Lorenc! Mendohu edhe njëherë mirë, para se ta prishim përfundimisht këtë fejesë. Unë, që kur e pashë ditën e parë, më hyri menjëherë në zemër Zamira. Ajo ka edhe gojën e ëmbël; e dashur është. Ndoshta, flasin edhe nga inati njerëzit, ka plot njerëz të liq sot.
– Mama! Njerëz të liq ka plot dhe mund të flasin me paragjykime, me shpifje, me trillime dhe, ndoshta edhe nuk u duhet besuar; por njerëzit që flasin me fakte, me fakte mama, edhe atyre nuk u duhet besuar? Nishani, që Zamira ka në rrëzë të kofshëve, në mes të shalëve… – foli i nervozuar Lorenci, – nishani mamaaaaaa, ç’farë është? Është një paragjykim, një trillim, shpifje nga një njeri i lig. Ç’farë fakti do më tepër ti mama, apo do të dish edhe se si Zamira…
– Ih! – nxorri një klithmë e ëma dhe kafshoi buzën e poshtëme. Uli sytë përdhe dhe ndjeu rrahje të forta në zemër. Menjëherë përpara syve i doli Zamira e qeshur… “Nuk i kihet besë shumë edhe këtyre djallkave, vajzave sot” – tha me vete. U çua nga kolltuku dhe doli jashtë dhomës.
I ati po rrinte ulur në kolltukun pranë dritares. Deri atëhere nuk po fliste, vetëm dëgjonte. E shoqëroi të shoqen me sy kur doli jashtë. Nuk iu durua; u çua në këmbë dhe foli i nervozuar t; birit: – Mjaft më me këto fëlliqësira; nuk di ç’flet! Shumë e ke ç’thurrur gojën këto ditët e fundit. Nuk të lejoj!… Na vjen i dehur në shtëpi, na flet edhe për nishanrat… Të të vijë turp! Lëri budallallëqet dhe mendohu mirë. Këto që thua tani t’i kishe shoshitur më parë.
– Kur më parë?
– Atëhere, kur e dashuroje Zamirën. Mos ta kishe shpallur fejesën.
– Nuk erdhi dikush tjetër atëhere të më thoshte edhe për nishanet dhe historitë e saj dashurore…
– Mbahu te dikushi ti!
– Po ku të mbahem, baba, te lotët e Zamirës?
– Je i pjekur tani dhe duhet t’i kuptosh më mirë gjërat. Edhe nëse Zamira ka dashuruar një djalë dikur, ashtu siç po na thua ti tani, kur paska qenë nxënëse shkolle, nuk duhet të quhet gabim, as faj nuk duhet quajtur. Ajo është një fatkeqësi, që ju djemtë i mashtroni. E pafalshme për Zamirën do jetë, nëse ajo gabon tani dhe atëhere, kur të jetë nuse në këtë shtëpi.
– Ajo s’ka për të ndodhur kurrë!
– Kush s’ka për të ndodhur kurrë?
– Që Zamira të jetë përsëri nuse në këtë shtëpi.
– Ajo që mund t’i ketë ndodhur Zamirës, mund t’i ndodhë kujtdo vajze në moshën e saj të adoleshencës…
– Po më vjen shumë keq baba, të paktën ti, s’duhet të gjykosh kështu në këtë mënyrë; të mbajnë edhe për inteligjent.
……………………….
– Është faji im baba, se u mpleksa me një kurvë…
– Të të vij turp! Turp i madh madje duhet të të vijë, po ta përsëris edhe njëherë, që më flet me këtë gjuhë tani…
– Baba…
– Ç’baba më thua? E harrove tët motër ti atëhere, seç hoqëm? Edhe ajo, në moshën e saj të shkollës ishte, në moshën e Zamirës. Ti ishe vetë ai, që shkove dhe u zure me atë… që jot motër e dashuroi kaq kohë dhe… sipas teje, po të kishte këto mendtë e tua tani dhëndri që kemi sot, do ta kishim në shtëpi akoma ne vajzën..
………………………..
Zamira nuk e kishte menduar kurrë, që prishja e fejesës do t’i sillte shumë thashetheme dhe andralla në qytetin e saj ku banonte.
– Antigoni…
– Hajde…
– Hë moj gra, këtu qenkeni mbledhur ju të gjitha tani?
– Po ku je ti, ç’u bëre. Ne po të prisnim ty…
– Lëre, lëre se ç’po vete! Morët gjë vesh ju?
– Jo! Pse! Ç’ka ngjarë moj korbë?
– Më duket, se e ka lënë ai atë…
– Kush ka lënë moj, ç’farë ka lënë?
– Çupën e Burbuqes, Zamirën, më duket se e ka lënë i fejuari.
– Moj po… kështu kemi dëgjuar edhe ne, është e vërtetë?
– Kështu thonë…
– Patjetër, duhet të jetë e vërtetë…
– Ëhë! Edhe unë s’ia kam parë në gisht unazën e fejesës Zamirës.
– Në fakt, kanë kaluar dy të diela dhe s’e kemi parë dhëndrin tiranas të vijë…
– E po… po e drodhe bishtin, kjo të gjen..
– Jo moj, jo! Është çupë e mirë Zamira.
– Eee, e mirë, e mirë, thua ti. Unë e kuptova që atëhere atë, sapo u kthye nga shkolla, nga Tirana, sa shumë kishte ndryshuar..
– E shkreta Burbuqe, ç’e gjeti. I mbeti në derë çupa tani
– E po, donte të martohej në Tiranë ajo…
– Mua në fakt, në fillim, që kur e pashë, nuk më pëlqeu ai, Florenci…
– Lorenci…
– E ku di unë si e ka emrin ai, por të gjithë shoferët s’më pëlqejnë…
– Shoferët janë dobiça, kurvarë…
– Ç’deshi e zeza! I gëzoi bukurisë, Tiranës.
– Le ta mbajë Tiranën mirë tani ajo…
– Unë në fakt, e kisha kuptuar nja dy herë atë, dhëndrin. Ai këtej dilte për krahu me Zamirën, nga ana tjetër shikonte çupat e tjera, kur dilnin shëtitje…
– Dëgjoni moj gra! Kot nuk të lë burri sot. Ai diçka duhet t’i ketë kuptuar asaj, ose…
– Eh! E shkreta Burbuqe ç’e gjeti.
…………………………………………………..
Jo vetëm diskutime, por, nganjëherë, ajo e ndjente veten, sikur po e poshtëronin. “Po, po! Ky është një poshtërim që po më bëhet mua.”
– Zamira, ka ardhur Sadiku. Nuk do dalësh ta takosh e ta qerasësh? – i tha e ëma, teksa Zamira po rrinte në dhomën e saj e po lexonte një libër.
– E ç’të dal? Sikur është moshatar me mua ai.
– Që të mos zgjatem Dhimitër, – filloi ndërkaq Sadiku – po ua them se ku është edhe qellimi i ardhjes sime sot tek ju.
– Ti hajde sa herë të duash e kur të duash, i tha Burbuqja.
– Prit njëherë moj grua, të dëgjojmë njëherë, pastaj foli, – ndërhyri Dhimitri.
Sadiku psherëtiu: – E bisedova edhe me gruan time dhe kemi menduar… Njeriu do ndihmuar. Kush miku, kush shoku, dikush duhet të bëhet i gjallë, të hedhë një gurë në lumë… Unë po e bisedoj njëherë me ju, po, bëhet, s’bëhet gjë, janë punët e Zotit ato.
Dhimitri dhe Burbuqja po e shihnin në sy vëmendshëm, prisnin se ç’farë do thoshte Sadiku.
– Ju e dini, – vazhdoi Sadiku të flasë, – djalit të Arifit, Petritit, i vdiq gruaja para dy vjetëve. Djalë i mirë është, sa s’ka ku të vejë më, por fati i tij i zi; i iku gruaja nga një pakujdesi e mjekëve dhe i la pas dy fëmijë të vegjël jetimë.
Zamira nga dhoma e saj, u afrua pranë derës,e hapi pak, sa për të dëgjuar se ç’flitej matanë.
– Me punë, me shtëpi është, vetëm një grua të mirë kërkon tani i gjori..
– Sa vjeç është djali? – ndërhyri Burbuqja.
– Jo, ka dy djem ai. I madhi, është, më duket… 8 vjeçë dhe ai tjetri, do jetë… pesë a pesë e gjysëm…
– Jo jo, të pyeta për djalin, për Petritin – tha përsëri Burbuqja.
– Të gënjej? Nuk e di mirë me saktësi, po… o 36 ose 38 vjeçë duhet të jetë; më shumë nuk është.
“Zamira është 22 vjeçe” – mendoi Burbuqja.
Dhimitri nuk foli, vetëm po mendonte…
– Neve në fakt, na dhimbset Zamira, nuk është çupë e keqe, paçka, se i ndodhi ajo…
Dhimitri përsëri po mendohej. Burbuqja mblodhi pak buzët, ndërsa po mendonte: “Është pak i madh në moshë me Zamirën…”
– Nuk di ç’të them – tha Dhimitri – Për këto punë, duhen pyetur edhe të rinjtë sot…
– Dëgjoni! Unë para se të vija këtu tek ju, fola edhe me djalin vetë, Petritin. E bisedova edhe me të atin, Arifin.
– E ç’të tha Petriti?
– Shumë mirë të ka shkuar mendja – tha. – Familje e mirë janë, njerëz të mirë…
– Po për Zamirën, tha gjë?
Jo, jo! Nuk tha gjë. Vajzë e mirë është – tha. – Nuk ka asnjë problem.
Zamira që e kishte dëgjuar të gjithë bisedën, mendoi njëherë të dilte nga dhoma e të hynte në dhomën tjetër, t’i zbraste të gjithë nervat e saja atij shkesi.
……………………………….
Fjala “Lamtumirë” dhe zëri i Lorencit ditën e fundit kur ata u ndanë, Zamirës i rrinte si vëth, i varur në veshin e kujtesës. Megjithëse kishte kaluar njëfarë kohë, nuk e kishte të lehtë t’i shkëputej nga mendja. E donte, ndjente për të. Nganjëherë edhe i ndizeshin shpresat, sikur Lorenci një ditë do të vinte përsëri, do të harronte gjithë atë të kaluar disi të trishtë dhe ata të dy do të fillonin përsëri rindërtimin e jetës së tyre. E kishte marrë shumë malli. Ah, sikur vetëm njëherë ta shihte, qoftë dhe nga larg, vetëm ta shihte njëherë dhe nuk do të donte gjë tjetër nga kjo jetë! Por e gjitha kjo i dukej si një shpresë e pakthyeshme, një pamundësi.
– “Lorenci nuk ka faj. Faj ka ai, Aureli. Aureli që më donte dhe e doja! Apo kam unë faj? Edhe unë kam faj! Pse kam faj?! Sepse dashurova një djalë? Pse dashurova dhe një tjetër, vetëm e vetëm për të jetuar në kryeqytet? A mund të bëja tjetër gjë, në kushtet kur e drejta e njeriut për të qenë banore e kryeqytetit pengohet nga qindra ligje dhe psikoza shtetërore?! Ah, të drejtën për të jetuar në Tiranë nuk ma japin ligjet e shtetit ku jetojmë… Atëhere çfarë faji kam unë?! Pastaj unë e doja Lorencin, akoma e dua, madje dhe më shumë… Por…
Aureli u bë shkaktari i prishjes së fejesës sime…! Ky djalë i ri i vendit tim me ndjenjat e moshës dhe të rinisë së këtij vendi, me egoizmin dhe kryeneçësinë, si vetë moshatarët e tij, që rriten e jetojnë në këtë vend, që dashurojnë në këtë vend, që vrasin një dashuri dhe e groposin pa pikë delikatase në këtë vend, ku varrosen të gjitha gjërat e bukura.
E unë Zamira, një vajzë e këtij vendi, ish shoqja e tij, ish e dashura e tij, nuk paskam të drejtën të jetoj, të dashuroj, të ndërtoj jetën time, të ardhmen time, vetëm se paskam qenë e dashuruar më parë!? O Zot, ç’farë absurditeti! Ligji i Shoqërisë së këtij vendi ku unë u linda e u rrita, si pjesëtare e kësaj shoqërie të sëmurë, po më bën të ndihem dhe fajtore, thjeshtë për faktin se dashurova, qoftë dhe për hir të Tiranës! Po, po! Shoqëri e sëmurë! Një shoqëri, ku djemtë sundojnë mbi ne, vajzat e çarmatosura. Ne vajzat sot nuk kemi fuqinë, as forcën, as mjetin, të mbrohemi nga sulmet e djemve, sepse arma jonë e të qenit femër në këtë vend, nuk mundet dot të shkrepet mbi ata djemë, ish të dashurit,-ish të fejuarit tanë, sepse akoma nuk është arritur koncepti në vendin tim që një mashkull të ndjehet po aq i fyer para një vajze dhe, më tepër, kur është fjala për të dashurën apo të fejuarën e tij, sa Í ?’mund të ndjehet e fyer një vajzë para një mashkulli, kur kanë dashuruar më parë.
Cili djalë sot ndjehet i fyer para të dashurës, të fejuarës apo edhe bashkëshortes së tij për dashuritë e tija para martese?! Përkundrazi, ndjehet superior dhe mburravec.
Unë sot në shoqërinë që më rrethon ndjehem një vajzë e ulët, imorale, një grua e ndarë nga i fejuari i saj, pavarësisht se cilët janë kushtet dhe arsyet e kësaj ndarje, një vajzë që më ka mbuluar turpi, një vajzë që më përgojojnë kur kaloj në rrugë, … një vajzë … që jeton në një qytet të vogël, ku egoizmi dhe thashethemet janë biseda e parë e ditës. Unë jam një vajzë që ndihem keq dhe me veten time, për hir të një flirti rinie, një dashurie të mbetur në rrugë, një fejese të pakonsumuar, një ëndrre që u kthye në zhgjëndërr! Pse, kaq pak vleka dashuria dhe jeta, sa të mbetet vajza peng i një historie ose i disa historive që i kanë ndodhur në kërkim të lumturisë?
Le të jem unë Zamira, viktima e radhës e kësaj shoqërie të sëmurë e këtij sistemi, ku më mohohet e drejta e të dashuruarit, e të jetuarit, e të banuarit në kryeqytetin e atdheut tim…
Le të jem unë Zamira, viktimë e kësaj shoqërie, mbeturinë e ndërgjegjes së njerëzve të sëmurë… Po a meritoj këtë fat!? Sidoqoftë… Le të jem unë Zamira…!

  • twitter
  • facebook
  • linkedin
Fjalë kyçe: , , ,

Komentet

Lajme të ngjashëm

AMANETI I NËNËS- Cikël me poezi nga SAMI MULAJ

 

1. DALLGË BJESHKE JETA IME

Dallgë bjeshke ka nisë
breshër kokrriz madh lugjet e staneve e lëndinat zbardhi,
qielli i kaltër u fsheh,
brrakat u frynë e u turren n’ahishtë,
gurët e shpateve n’rrëknim degët e lisave i thyen.

Kaq e fortë dallga sa krejt bjeshka u dridhë,
për mue n’kalin e bardhë të shalës
me nusen n’prehër
dallga iki,
prej meje u frikësue
u degdis…

2. N’KOFSH UK, JAM ARUSHA
(…me motiv popullor )

U dridh bjeshka
u shkund krejt stani,
n’shtek të tellës
ka ardhë jarani.
O, ka ardhë jarani.

U çue çika si zanë mali,
sharovit të zi ja banë me sy,
ulu, ulu të pastë dada,
nuk asht ukë, po djalë i ri,

O, nuk asht ukë
po djalë i ri

U nis çika me i dal përpara,
si hyri kuq e bardhë tuj zdritë,
hanës i tha mos na del sonte,
unë jam hanë,
ai është diell.

O, unë jam hanë,
ai është diell.

N’shtek të tellës,
nën atë bli,
u bamë një unë e ti.
T’i nën mue,
e unë mbi ty
e unë nën ty
e ti mbi mue
na çeli dita tuj luajt
e tuj u ngacatue.

O, tuj luajt
e tuj u ngacatue.

Shejat n’qafë na kanë tradhtue,
gushën fort ma ke vrengue,
e unë me dhambë arushe gjyksin tand e kam varrue.

O me dhambë arushe, gjyksin tand e kam varrue.

Trimnisht erdhe
e nuk tu tuta,
Ti si ukë,
e unë arusha.

O, ti si ukë
e unë arusha.

3. POETËT

…nuk janë bojaxhi,
bojnat e muret vjetërohen, koha i rrëzon e i fshi.

…nuk janë as llustraxhi,
këpucët e tyre të pafshime, me pluhur e baltë rrugësh edhe në sallone me pesë yje vinë.

…nuk pudrosen kurr,
kremërat e parfumët nuk i njohin,
po të ishim të gjithë poet
do vdiste në botë kjo industri.

…nuk vejnë kollare,
sherr bejnë për zgjedhjen e rrobave në garderobë,
kostumet kurr mirë në shtat
nuk u rrinë.

4. BORXHI I ATDHEUT

Për ata që harrojnë
e presin se çfarë atdheu
nuk bëri për ty….

Atdheu,
të falë dy metra dhe
e harresën,
e si pjellë nuk të hedh,
prapë të mban në gji.

5. PSE U NGUTE ME VDEKË

Në gara makinash
tymë e flakë nxjerrin gomat,
vetëm një prej tyre garës i vë emrin
edhe shpejtësinë.

Në garat e kuajve
xixa nxjerrin patkonjtë,
vetëm një prej tyre
garës i vë emrin
e emrin e të zotit ngjitë.

Trenat bulshitin rendë,
në shina rrëshqasin vetëtimë, si kuajt nuk dallohen nga jelët
por mbi shina
sa e kanë shpejtësinë…

E njerëzit
edhe ata vrapojnë,
por, emri nuk u mbetet sa shpejt a sa ngadalë e mbërrijnë vdekësinë.

Emri ju mbetet
sa e si e mbërrijnë në jetë njeriun.

6. LULET E VYSHKURA

Të krrusura në vazon e kristaltë,
të vyshkura ranë në raft, kundërmojnë erë myku përzier me mjaltë.

Mizat e vogla
rrezë veshit më afrohen,
për ti trembur ato
vetën godita në qafë.

Dërmuar nga mizat
që lëpijnë nektarët e tyre të tharë,
mbi raft qëndrojnë të vetmuara,
më presin mua që ti hedh,
në koshin e plehrave t’i flakë.

Por nuk mundem,
dridhjet më shtohen në shtat, zemra më gufon,
lulet edhe vyshken,
mjalti,
jo, jo mjalti
kurr nuk ka me u kalbë.

7. Luje, Luje belin komshije !

Shumë shoqata
më shumë kryesi,
sherre për tubime e sheshe, për radhë fjale
hucla me musteqe pick
mbi tupana e në kingja t’pjekur n’tepsi.

Luje !
Luje belin kojshie !

Ani, ani pse stanet në bjeshkë e sobat në vrri
janë pa vegsha e pa magje,
pa lugje me tamël
e sofrat pa fëmijë.

Luje!
Luje belin kojshie !

Ah, dikur për zollumet
nënat kot nuk kanë nemë,
u mbytësh në Dri.

8. BISHTI I CIGARES

Pranë meje një zonjë
krye ultë duke kërkuar dicka në tokë.

Mendova se diçka i kishte humbur
e unë ula sytë të lyp si ajo…

Një bisht cigareje te hedhur, shtypur nga kalimtarët e mori
e vuri në buzë dhe qeshi.

A ke shkrepëse
më pyeti ta ndihmoj,
jam lypëse më tha dhe e ndezi.

Lumturia prej çmimeve
në duar të poetëve
perpara meje
më solli sytë e kësaj lypseje,
jo buzëqeshjen e tyre
por terrin.

9. DUKE UJITUR LULET

E ti u zbukurove çdo ditë
duke qesh me thinjat e mia,
në ëndrra më mbajte për dore si fëmijë,
gjumin tim e more,
mëngjeseve ju falë aromë, gonxhet e tua,
vargjepesëpetalëshe
si pesë germa në fjalën poezi.

Nuk ka nevojë për njëqind
a njëmijë,
vetëm nje lule me pesë gonxhe
mjafton të zbukuroj një shtëpi,
ashtu si vetëm pesë fjalë,
vargun mund ta hijeshojnë
e ta bëjnë nuse,
super poezi.

10. TRE VARGËSH

* E VËRTETA

Një hapësirë
e pa shkelur,
me dritë të pa mashtruar.

* NUK ËSHTË DASHURI

Ajo që shkëlqen në errësirë
e shkërmoqet prej drite
në mëngjes.

* SHKRUAJ POEZI

Fjalë të freskëta
shkruaj
në hapat e mi.

11. SOT JAM VETJA

Jam i lehtësuar sot,
e hoqa barrën e rendë te jo vetës time,
guxova,
hoqa gurët e rrugës,
këputa barnat e këqia që kishin plasaritur kalldrëmet
dhe hodha edhe zinzhirët e duarve,
qafën e kerrusur e ngrita.

Sot guxova,
vetëm njëherë mendova
për veten time.

Po kthehem
tek ai që isha,
e ika prej atij
që isha hije,
një grumbull eshtrash
nën një lëkurë hipokrizie.

Nuk e di rrugës
ndoshta do të kem
edhe të tjera surpriza,
patjetër të këndshme.

E kush e di,
e panjohura
Prandaj është gjithmonë e tillë edhe surprizë.

Guxova drejt saj,
hapi im që hodha
do të jetë shoku im më i mirë.

12. FLAMINGOT

Ah, populli im i mirë
shyqyr që u ngrite një ditë
pa gdhirë,
e qiellin e shikove lart,
flamingot qiellin më nuk e nxijnë.

Hëna e kishte zbrazur qiellin,
sikur është ndal dielli,
pa flamingot,
toka jonë nuk është më e mirë.

E bulevardet u derdhën,
si lumë me dallgë oshtinë, kafenet u zbrazën,
filxhanat e gotat mbeten gjysmë.

Ah, o mëngjes i mirë
e zgjove nje popull
herët pa u gdhirë.

Flamingo që mungojnë në laguna,
në bregdet e në qiell
ikë edhe ato të trembura,
pse muret e shtëpive
në jug e veri me djepet bosh të fëmijëve,
varë në gozhdë të ndryshkura rrinë.

13. MOS MA MERRNI POEZINË

I thonë çobanit
na e sjellë një qingj
për kurban,
më të mirin
e ma të majmin.

Shkon hallexhiu
e hyn në torishtë,
të gjithë gjingjat i afrohen,
gishtat ja lëpijnë,
po cili është më i majmi,
cili është më i mirë,
ah për çobanin e shkretë, pyetja ma e vështirë.

Kthehet bosh nga tufa,
asnjë nuk e zgjidh…
në sobë të burrave jua përplas,
asnjë kurban nuk është më i majmë,
asnjë qingj nuk është më i mirë…

E du edhe unë
me e thanë një fjalë çobani: kurr mos e thashtë zoti,
me zgjedh ai kurbanin
se torishtë me qingja të butë e të mirë kurr nuk do kishte, as kingja,
e as torishtë vatani.

14. AMANETI I NANËS

Një nanë e vetme
ngujue n’praqe t’fatit e të pleqënisë,
aty n’oborr t’kullës bri thyeme, mbi do ashkla t’nxime ngjitë
ja merr kangës si vajoticë
fjalë e lotë derdhen rigë.

Kur erdha nuse n’kto troje,
ja lash burrit amanet,
n’deksha unë para teje,
mi drejto sytë prej vorrit t’babës tem.

Kur m’vdiq vëllau i ri,
ja lash djalit amanet,
drejtoja nanës arkivolin
me e pa motra vllaun e vet.

E tani, o mure t’thata,
e ti oj gurrë e shkretë,
a m’kallxoni kah asht Anglia,
se do ju la amanet.

Koft e gzueme ajo ditë,
nana e shkretë kur i mbyll sytë,
lemni sytë çelë nga Anglia,
ta shoh atje djalin tem,
ndoshta atij kur t’i rriten fmija,
i kujtohet loti jem.

15. NATA NUK ËSHTË E IMJA

Nata shikon idhshëm
si shofer i keq në kthesë,
nën çarçafë të mban në shpellë,
herë të dridhë,
herë të nxehë
luan me yjet si me topa pingpongu,
herë i gjuan
herë i fsheh,
orën në murë
e bën jetime,
lotët e tharë
nuk i sheh.

16. NUK KAM GABUAR

Larg rrënojave qëndrova,
u mbajta me të vërtetën si një gurë,
Ti bëre një murë aty,
mendove se ike prej meje,
e bashkë nuk do të kolovitemi më kurr.

E harrove se dyert që perplasen natën
matan murit tënd,
vetëm ty të lenë pa gjumë.

Duke veshur përbuzjen tënde si një kostum të shtrenjtë,
në kembënguljen tënde të ftohtë akull
vetëm për të fajësuar,
të mirat e mia
padashur i nxore në dritë,
e vetën e ngujove në furrë.

Njëlloj si në lojën me kolovajzë të fëmijëve,
sa më fort mundohesh ta ulësh traun
aq më shumë
e ngre traun në krahun tjetër
e jo në krahun tend kurr.

17. LUMI DHE KOHA

Me gjunjët përulur
në breg të lumit
mbush grushtat me ujë,
e çdo herë,
tjetër ujë pi
e tjetër ujë më freskon sytë dhe ballin.

Lumi rrjedh…
E prek ujin e ai ikën…,
Kurrsesi nuk mund ta prek më,
ka ecur…
nuk e ndal kurr vrapin.

Edhe sekondat,
minutat, orët e vitet ikin,
e nuk kthehen më,
nuk e përsërisin kurr çastin.

Po nuk u shijuan në çdo moment,
është sikur të presësh
në breg të lumit
një jetë
pa i mbushur grushtat me ujë,
pa u freskuar e duke qarë fatin.

KORBAT E GAZIMESTANIT- Poezi nga ARIF EJUPI

Mitomanë e shejtanë
festojnë të ashtuquajturin Vidovdan,
fantazmë
të sajuar si triumf.
.
Ata,
në Gazimestanin e Kastriotit,
tubohen çdo vit,
si korbat
kur prishet moti.
.
Fare mirë e dinë
se nuk ringjallen
Mara Brankoviqi
dhe bukuroshet
e haremeve
të sulltanëve
dhe vezirëve.
.
Por i mbesin besnikë
amanetit të Ivo Andriqit
dhe Dobrica Qosiqit:
se me trillime
e gënjeshtra
duhet arritur
deri te qëllimi.
.
Të rinj e të reja të Serbisë,
të rritur e të frymëzuar
nga gjyshër të verbuar
prej miteve
dhe urrejtjes,
vazhdojnë avazin e vjetër.
.
Në vend të kërkimfaljes
për gjenocidin
dhe krimin,
prapë dëshirojnë
që Kosovën
ta mbërthejnë flakët
e ta mbulojë tymi.
.
Evropa nuk duhet
të bëjë sehir,
por duhet t’u thotë:
mjaft
epsheve ndjellakeqe
të qarqeve shoviniste të Serbisë,
që na përzunë
nga tokat tona stërgjyshore,
që nga Nishi
e deri në Merdar,
duke na plaçkitur
e vrarë.
.
Kryekasapi i Ballkanit,
në Gazimestan,
dha betimin
për Serbinë
e Car Dushanit.
.
Evropa
as që deshi
t’i dëgjonte
kërcënimet e tij.
–
Kur ndodhi krimi
dhe gjenocidi,
u dëgjua vetëm klithma:
“Uh, ç’u bë!”
.
Ai që nuk e pengon zjarrin,
fare lehtë
edhe vetë
mund të digjet në të.
.
ARIF EJUPI

TI ISHE BEKIM PËR NE- Nga ARIF EJUPI

(Kushtuar mësuesit tim të parë, Sabri Raçi, me rastin e 80-vjetorit të lindjes)
.
Lindja jote
ishte bekim për ne.
Nga balta
dhe pluhuri
na nxore;
si farkëtari i mirë
hekurin e lakuar,
na drejtove.
.
Na bëre
ta njohim vetveten
dhe ta themi
të vërtetën,
qoftë edhe
e hidhur
si pelini.
.
Na mësove
të falim dashuri
dhe të ndiejmë
dhembshuri.
.
Na mësove
që dëshirat
t’i plotësonim
me disiplinë
e punë,
e assesi
me forcë
e dhunë.
.
Na edukove
me respektin
ndaj të moshuarve
dhe të sëmurëve.
.
Na mësove
të mos bëhemi
zvarranikë
e vegël e askujt.
.
Vazhdimisht na thoshe:
Poqëse
Atdheu rrezikohet,
të gjithë
zot duhet t’i dalim,
se nuk kemi
Atdhe rezervë.
.
Ishe i qetë,
i ditur
dhe i urtë.
.
Me fjalë të ëmbla
dhe këshilla prindërore
na mbolle dashurinë
për shokët,
shoqet
dhe shkollën.
.
Veçanërisht për shoqet
na thoshe:
“Me sjelljen tuaj njerëzore
bëni që shkollat
të mbushen me to.”
.
Aty ku shkeli
këmba jote,
u shua errësira
dhe mbërriti drita.
.
Ishe dhe do të mbetesh
fanar drite
i shumë brezave!
.
ARIF EJUPI
Gjenevë, 6 korrik 2026

TRADITA E TË QETHURAVE TË DELEVE NË STANKAJ-RUGOVË- Reportazh nga TAHIR BEZHANI

 

 

Rugova është njëra ndër krahinat më të njohura të gjeografisë shqiptare ku ruhen më së miri traditat dhe kultura jonë kombëtare. Rugovasit në radhë të parë i karakterizon bujaria, fisnikëria, trimëria dhe ndershmëria. Rugovasit i kanë dhënë burra e trima këtij vendi në mbrojtje të lirisë, atdhetarë të spikatur ndër shekuj. Veshja kombëtare paraqet kulmin e traditës dhe kulturës sonë së bashku me këngët, vallet. lojërat etj, tejet artistike.

Ndonëse të shkapërderdhur neper vende të ndryshme nga kushtet e vështira të kohëve, duke marrë boten në sy për një jetë më të mirë, megjithatë, kohëve të fundit janë rikthyer disa sish dhe kanë filluar jetën në trojet e tyre së bashku me traditat dhe mirësitë që i karakterizojnë këta banorë të vyer.

Fshati Stankaj i Rugovës jep shembullin më të mirë për të rikthyerit dhe të jetës së rehatshme në vendlindjen e tyre, ku ruhen me xhelozi traditat tona, të kësaj krahine famëmadhe.

Vëllezërit Naser e Halil Ukë Kurtaj, këto ditë dëshmuan dashurinë për vendlindje dhe për traditat tona të çmuara. Këta dy vëllezër, me 4.korrik, organizuan ceremoninë e të qethave të deleve si një nga traditat e këtij vendi prej kohësh. Tufa e deleve të tyre prej 250 krerësh, hijeshon shpatet e bjeshkëve në kullosa. Blegërima e qingjave të rikujton “Bagëti e Bujqësi” të Naimit romantik. Nuk mungon as kënga e fyelli shpateve të fshatit Stankaj.

Ferma e blegtorisë së Naser e Halil Kurtaj, është bërë e njohur edhe për produktet e qumështit dhe mishin cilësore të qingjave të tyre. Nga këto produkte edhe fitimet janë të lakmuara.

Për këtë festë të qethurave, vëllezërit Kurti kishin ftuar hiç më pa se 100-150 veta, shokë e miq, e mes tyre edhe zyrtarë të pushtetit Qendror e lokal, nga Ministria e Bujqësisë dhe pylltarisë, si bashkë organizatorë të kësaj tradite në Rugovë të Pejës. Mori pjesë këshilltari i resorit të Bujqësisë e pylltarisë, nga Peja, z. Mehdi Mulaj, i cili, me fjalët e tij kurajuese, falënderoi fermerin Kurtaj për organizimin tradicional të Rugovës, ruajtjen e traditave dhe zgjerimit të kësaj veprimtarie dobiprurëse. Premtoi bashkëpunim dhe ndihmë në këtë lami me qëllim të zgjerimit të tufave të deleve në bjeshkët e Rugovës. Ndërkaq, banorët dhanë disa mendime e vërejtje me qëllim të plotësimit të nevojave të tyre për kultivimin e fermave të blegtorisë në këto bjeshkë të bukura. Njëri nga biseduesit iu drejtuar z. Mehdi me fjalët: ” në fshatin Stankaj mbaj mend 3000 dele qe kullosnin këto shpate, ndërsa tani, vetëm 250 krerë ka fshati. Mos të përmend edhe fshatrat tjera që kishte mbi 5000 krerë dele. Andaj, na si banorë të këtij vendi kërkojmë ndihmën e pushtetit lokal e Qendrorë për ndihmë sa më të arsyeshme. Biseduesi tjetër përmendi si problem Parkun Nacional i cili ka kufizuar hapësirën për kullosa delesh…”

Në vazhdim të këtij manifestimi, n’atë lartësi bjeshkore, mes Bogës e Stankajve, jehonte kënga e çiftelia nga grupi folklorik ardhur enkas nga Shqipëria, të cilët kënaqen të pranishmit me mësonin e bukur të rapsodisë sonë. Kënaqësia kishte arritur kulmin edhe me pjesëmarrjen e disa qytetarëve nga diaspora jonë, të cilët, të përmalluar dhe të etur për vendlindjen e tyre, dalldiseshin nga kënaqësia, u qeshte fytyra dhe incizonin programin e pasur e të organizuar për mrekulli nga mikpritja e vëllezërve Kurtaj të fshatit Stankaj.

Një sharm të veçantë e të paharruar këtij manifestimi ia shtoi rapsodi tani i mirënjohur anekënd trojeve shqiptare, lahutari Hysen Kurti, i cili me veshje kombëtare, ”zbarkoi” nga hoteli “Kulla e Rugovasit” si një shqiponjë, veshur në kostume kombëtare të Rugovës, duke ia thënë bukur këngës majëkrahut, i cili u prit me duartrokitje të gjata.

Pastaj, në ecje e sipër, si një aktor i vërtetë, ofrohej masës së tubuar duke recituar vargje nga Fishta, vargje për Vraninen. Nga ajo atmosferë madhështore, dukej se edhe pishat e gjata po këndonin me këtë malësorë të Rugovës, i cili kudo që qëllon ndezë atmosferë gëzimi e hareje. Nuk mungoj as vallja e njohur e burrave të Rugovës, një valle e njohur  anekënd botes për traditën dhe koreografinë fine të shqiptarisë.

Pas kësaj ceremonie, këshilltari i sektorit të Bujqësisë nga pushteti lokal në Pejë, ndau disa mirënjohje për organizatorin ( mikpritësin) dhe disa të tjerë , si motivim e nxitje për vazhdimin e traditave tona dhe zgjerimin e fermës së blegtorisë në këtë fshat dhe tjerat për rreth.

Bujaria rugoviane është e njohur anekënd trojeve tona. Pos që të hapin zemrën e bujarisë, ata shtrojnë tryezën me gjitha të mirat që ka shtëpisë.

Për fillim, mysafirëve të ftuar iu shërbyen me përshesh me tamel të deleve, i cili ka shije të këndshme. Në radhe, pas një pauze, shtruan tryezën e gjatë për të pranishmit me të gjitha llojet e ushqimeve vendore, duke filluar me pjatat me djathë cilësor, mish qengji të pjekur, leqenik, flija, ëmbëlsira, ku secila ishte më e shijshme se tjera. Të pranishmit shërbeheshin sipas dëshirës së tyre me ato të mira të shtruara në tryezën e gjatë. Në një ambient të këndshëm bjeshkor, nën përkundjen e flladit të pishave, me pije të llojllojshme e ujë bjeshke, secili ngopjen në dy aspekte: me ajrin e pastër, pamjet dhe ushqimet e mrekulluara vendore të Rugovës.

Flija, specialitet i Rugovës

Të gjitha ushqimet e ofruara për mysafirë, ishin përgatitur nga familjaret e mikpritësit. Për kureshtje të këtyre specialistëve, tregova interesim të di për gatimet. Zymer Kurti nuk hezitoi, dhe me dërgoi në kuzhinën ku bëhej gatimi. Me njohu me nënën Cubë, Cube Kurtin, e moshës 86 vjeç, e njohur në tërë Rugovën për çdo lloj gatimi. Ajo ishte ulur në një karrige dhe përziente mazën e zier, njëri nga specialitet më të kërkuara në menynë rugoviane. Të rejat e shtëpisë e dëgjonin dhe përfillnin me vëmendje porositë e saja. Një trashëgimi ndër breza, sa mrekulli!

Ora kishte kaluar katër pasdite. Flladi i mbrëmjes kishte ndërruar melodinë, ishte më i ashpër. Pishat luhateshin dhe lëshonin armë të këndshme. Sikur donin të na tregonin për ikjen e një dite të këndshme në fshatin Stankaj, mysafir në të qethurat e deleve të mikpritësve, Naser e Halil Kurti nga ky fshat.

U ndamë duke u përshëndetur ngrohtësisht me falënderimet për ftesën, duke iu dëshiruar shëndet e suksese në zhvillimin e fermës së deleve dhe ruajtjen e traditave aq të pasura vendore.

Sa gjatë ngelet në mendje të njeriut një ditë e kalendarit të jetës kur përjetohet me aq ngrohtësi!….

 

Stamkaj – Rugovë, 5 korrik 2026

SHKALAFITJE MOTI- Skicë nga RUZHDI GOLE

O shkurtabiq, o shkurto, o gjatosh i të shkurtërve, k’ce njëherë rrumbullak!
Oooo, k’ceve? Po ku je tani? S’të shoh? S’ta ndigjoj zanin? Ooo, ja ku qenke, sipër e poshtë një reje (afër teqeje), sipër e poshtë një flakëze (thellë vashëze), poshtë një oxhaku fyelltar?…
Si u ngrite nga poshtë përpjetë, të thërriti teqeja, ndonjë qyngj çatie, të thërritën retë?
Sa bëhem gati ta mas me sy së nalti shkurton ai kthehet anash n’ajri. Koka i shtrihet nga bregu, këmbët nga kodra. Ulet, ngjitet, gufon, diku as ngjitet, as nuk zbret. Ngadalë – ngadalë përhapet gjithandej pafund pllajnajë e hirtë ajrore.
Gjithçka gjallërohet kur i vjen afër era e i ledhaton flokët, i puth sytë, i fishkëllen butë në vesh dhe i heq çorapet e vapës.
Ta shohësh shkurton ahere… pupthi -pupthi, më i hareshmi sikur s’është i këtushmi, ta shohësh degë – degë të hareshmin, sikur s’është gaz veç sot por dhe nesërmi. Ta k’qyrësh nesërmi si i qeshin edhe flokët, edhe thonjtë.
Era e rrëmben butë edhe vrullti, me ledha e fshikuj aq sa shkurtoja i vogëlth e pllajnajë nuk di nga t’ia mbathi, nuk di ku të fshihet. Të marr përpjeta nga kodra ka frikë se gris e shqep penjtë e tij të hirtë tek halat e pishave dhe bredhave, ka frikë se rr’xohet tek ndonjë gropë që e hapi papritur nata dhe nuk e mbyll dot gjithë dita e lume.
Kjo pllajnajë dhe shkurto bashkë po të zbresin tek bregu i detit mund të ftohen keqas nga grykët ose të zhyten në dallgë pa vetëdije dhe horizont.
Të jetë ky shkurto pllajnaja që k’cen në qytetin tonë blojë e të pablojë?
Shkurtoja gëzon fat, fat fitimtar. Suferina nuk e zë, se ai i dredhon fshikujve të saj, nuk i tut asnjë qerpik,
rrufeja nuk e mbërrin se ai mblidhet krruspullti mbi ca rrënoja të pagoja
mbetur rrethrrotull nga Vila mbretnore, tash aq jetime sa s’ia beson askujt rringjalljen e saj ko(m)bëtare.
Ky shkurtabiq, me dhe pa të liq, (secili e gjen vet cili është,) nuk ia thotë
askuj’ të vërtetën se ia vjedhin shpejt origjinalitetin e befasisë mjedisore.
Agu është harta natyrore plot dritë e paramëngjesit. Në paramëngjes agu jetnon mes nesh, brenda e tej nesh meterolog natyror për detin, qiellin, qytetin me amfiteatër.
Vrapi i agut i gëzon të shumtit. Ky vrap urban – lokomotivë (e qëmotshme?) me një shigjetë të padukshme në krye i nxit’ e i ndërron kahjet urbane, i afron dhe i ndan ato, kurrsesi nuk i shuan e s’i tret.
(Po perëndimi?)
Vërdallosja tërheq këmbët zvarrë e herë si pupël. Vërdallosja, ky hi i bredharakut, bredhëron sa andej-këndej me be e belara se ai vuan, jeton vorfën, se xhepat ia merr edhe flladi e kur ai është përgjumsh në mes të ditës ia vjedh qindarkat.
Vërdallosja cingëron e thatë, kërcure, e pa vaditur. Ushqehet mjerisht, jo aq mjerisht, gojon e përgojon shumë, shqyhet llupëse anekand.
Shquhet për kërcimet dhe përdredhjet e saj. Lum e mjerë kush vërdalloset!
Shpalosja e së vërtetës është e hidhur, e rëndë, kërcënuese, e bëftë. Kjo shpalosje shpartallon bredharakun dinak e më dinak me buzagazin më të helmët.
Dikush, i dikurshëm sa më s’ka, (para)thotë se ky shkurto rrethohet nga hiri tribal. Dikush, i këtushëm, (para)ndjen se i hirnosuri kallkanoset e zjarrmon çdo frymë e frymëmarrje të hirnosur, në mos secilin prej nesh.
Kryenalti me bulçinjtë gaz anadollak (para)gjykon se ky shkurto kërcimtar nuk është i hirnosuri.
(Si mendon ti, o njeri, tundshkundur gjithë jetën mes tymrave, kacafytur me veten e me botën jo për hair por për pahir të botës njerëzore mbi vete)?!
Kush të jetë anekënd rrotullimit të begatë ajror, kush të jetë rrethrrotull ca gërmadhave të tjera prej fabrike me nofulla të ndryshkura metali?
Qe besa, askund keqardhje, askund pendesa! Ne ishim grabitësit e gjithçkaje e të grabitur në gjithçka tek vetja po nga vetja. Në mos nga vetja nga tjetri, jo më i ngathëti por më sypatremburi.
Gërmadhat zbukurohen përdita, jo shumë të nalta tani, se atyre ua ka ngrënë kuja e varfërisë hekurat. Shkul’rrjep’gjakos’ duart e njeriut, shitur për një kothere bukë. Poshtë gërmadhave mjekrojnë motmotit themelet plot gongalla të krisura betoni. S’i sheh askush e askush s’ka me i pa veç gjarprinjve e të vdekurve.
Plasa – plasa tymi, prandaj duket i shkurtër këtuatje, i cekët e i thellë, hollak e bufalaq, kërcimtar e zvarritje këmbësh.
Këmbët i shtrihen nga bregu, koka i freskohet nga kodra. Kujt? Tymnajës qytetare pra, shkalafitjes qytetare…

Dyer të mbyllura me murana- Nga ARIF EJUPI

(Ish-Radio Prishtina, e pushtuar nga Serbia më 5 korrik 1990.
Kjo ndërtesë mbetet dëshmi e mbylljes së dhunshme të zërit të Kosovës
dhe e qëndresës së gazetarëve, nëpunësve dhe punëtorëve
të Radio Televizionit të Prishtinës.)
.
Në shkallët e pallatit,
njerëz harbutë
e kokëboshë,
me kallashë në duar,
ruajnë një të shitur
që thërret
për nënshtrim.
.
Nga mikrofonat
vjen
zë qyqesh
i përzier
me zë korbash.
.
Nga jashtë,
populli thërret:
“Duam zërin
e bijve
dhe bijave
të Dardanisë,
e jo të qyqeve
dhe korbave
të Shumadisë.”
.
Vuajtje
sa të Jezu Krishtit
në Judë,
por ecje
me këmbë të shëndosha
e fytyrën e ndritur
kah Perëndimi
e Atlantiku,
për ditë shprese
e ditë të bardha.
.
Gazetarë,
nëpunës
e punëtorë
të Radio Televizionit
të Prishtinës,
lajmëtarë
të lirisë
së Kosovës.
.
Farkuar
si hekuri
në zjarr,
qofshi
jetë e mot
faqebardhë!
.
ARIF EJUPI
Gjenevë, 5 korrik 2000
.
P.S.
Autori i këtyre rreshtave, gjatë atyre viteve të rënda, ishte gazetar i kësaj dritareje të njohur
informimi në Kosovë e në botë. Ai u dëbua më 5 korrik 1990 nga vendi i punës, së bashku me
qindra kolegë.
Edhe pse më 14 mars 1994 u keqtrajtua rëndë nga policia serbe, për shkak se denonconte
dhunën dhe terrorin serb mbi popullin shqiptar në mediet vendore dhe ndërkombëtare, z.
Ejupi asnjë çast nuk hoqi dorë nga profesioni i tij.
Nëpërmjet qindra dokumentarëve, shkrimeve dhe ekspozitave, në cilësinë e anëtarit të
KMDLNJ-së, ai dëshmoi kudo dhunën dhe gjenocidin serb ndaj shqiptarëve të pambrojtur të
Kosovës.

NE PËRBALLË VETES SONË Visar Zhiti me romanin “Në kohën e Britmës”- Nga Orilda Kalami, Sociologe – “Tomorrow’s Education System”

 

– Të rinjtë duhet të dinë –

 

“Kemi nevojë për tjetrin, të duam dhe të na duan, ndryshe s’është më ngrohtë… acar…”

                                                        Visar Zhiti

 

Në mesnatën e Tiranës fishekzjarret jashtë përkojnë me mbarimin e leximit të romanit “Në kohën e britmës” të shkrimtarit Visar Zhiti. Më duket sikur ajo shkrepëtimë drite doli nga fletët e librit që t’më tregojë rrugën për një kërkim të një ideje, të një qendrimi, të një emocioni të madh dhe më nxit të bërtas dhe unë, të kërkoj atë që mungon, mbase… quhet Gjergji në roman…

Dikush po e pret, Gjergji nuk ka ardhur… unë e shoh si metafor;e… Një tryezë e shtruar, një familje e shqetësuar… Një pritje me ankth.

Romani ka në qendër shoqërinë shqiptare të fillimviteve 1990, kur Wind of change po frynte edhe në Shqipëri dhe revolucioni politik, ekonomik, social e kulturor si tufan po shkundte jo vetëm regjimin, por edhe një sistem dhune, propagande, poshtërimi e shkatërrimi njerëzor të ngritur për dekada.

Në këtë kohë kur dikush shpejton të zhdukë gjurmët e së keqes, të pastrojë imazhin e vet të turbullt apo të minimizojë ligësinë monstruoze, janë dhe ata, njerëzit e bukur, që kanë vuajtur, që dashurojnë e dashurohen, por edhe që humbasin e kërkohen.

Në roman Gjergji dashuron Rezanën duarartë që qep këmishat e “Odisesë” së saj të zhdukur deteve, apo diku tjetër. Evgjeni, piktori me mamanë ruse, dashuron Afërditën, artisten moderne… roman i dashurve tronditëse.

Këta dy çifte i ndajnë koha dhe rrethanat, i bashkojnë më fort se kujtimet, misioni. Mes ndarjesh e bashkimesh padrejtësia bëhet shkak, por edhe pasojë e një diktature që cënoi jetë njerëzish. Ata nuk janë vetëm, janë gjithmonë të mbështjellë nga meraku ynë, nga kujdesi vëllazëror. Dy vëllezër, Petriti dhe Martini që kërkojnë, që duan të gjejnë dhe të ndihmojnë, që duan të bashkojnë. Të mbrojnë njeriun, të mbrojnë familjen. Figura e vëllait, kjo shtyllë e fortë mbështetëse vjen në këtë roman me Martinin fjalëpak, vëllain e Rezanës dhe me Petritin përkujdesës, vëllain e Gjergjit.

Romani trajton familjen shqiptare përballë dramës së madhe të emigrimit, që mund të ndodhë brenda vendit, kur ikën nga vetja kolektive apo largon një pjesë të rëndishme, më të vuajturën dhe më idealen, – këtë Visari na e rrëfen mrekullisht. Mos vallë emigrimi largoi dhe shpirtin nga morali? Apo gjakun e bëri ujë? Përshtatja me jetën e re, edhe andej nga ana tjetër e detit, nga largimi, loti, ndarja, malli janë sfida të rënda nga ato që shënjojnë ndërgjegjen e një shoqërie.

Ndjeshmëria e autorit për të risjellë në vëmendje tragjedinë e ikjes, për të trajtuar jetë njerëzish të mbytura në det… jo si statistika, por si shpirtëra që ëndërruan dhe tani ulërijnë, i jep romanit një tis aq sa keqardhjeje e dhimbjeje, por edhe rebelimi dhe nevoje për t.u ngritur, për të kërkuar…

E teksa faqet e librit kalojnë në kërkime, udhëtime, shkrime, që vijnë nga ai që quhet Gjergj në mënyrë misterioze, por që mund të jetë cilido nga ne, kalojnë dhe vitet, koha si nocion filozofik.

Është tranzicioni që solli largim, vetmi, lotë, por dhe përpjekje për politikëbërje, nxitim dhe rrëmbim për plotësim material dhe dëshire, por edhe mpakje e varfëri, dhimbje, nevojën për gjetjen e vetes. Gjithashtu solli edhe marrëdhënie të bukura e miqësi, si ajo e Martinit me Amedeon, gazetarin italian, si e shumë shqiptarëve me familje italiane dhe Italinë e ëndërruar.

Çdo izolim bërtet një nevojë për largim dhe kështu shqiptarët kapërcyen male e dete si Kostandini mitik, iu larguan vendlindjes, për t’iu afruar vetvetes. Në një udhëtim për t’u ndjerë i lirë, për të kuptuar, larg fantazmave të së shkuarës, që ndollën shkatërrimin.

Sidoqoftë identiteti është i lidhur me vendlindjen dhe formohet prej saj, nga gjuha që flet, nga përrallat e gjyshes, nga historitë, nga poezia… nga ato ngjarje që i kemi perjetuar bashkë, qër na shpalosen dhe në roman, dhimbja e eksodit me anije, ikjet drejt ambasadave, vrasjet në kufi, të treguara kaq furishën dhe me emocion si në “Në kohën e britmës”.

Mbi të gjitha ky roman jo vetëm bërtet, po aq sa për të burgosurit, të internuarit, të vrarët nga diktatura e egër, për dhe na prin në përpjekjet për të gjetur  vendin në jetë edhe të nxit fort: “Vazhdo! Nxirre dhe ti britmën! Bërtit për veten, për ne!”

Britmën e kujt? Të Rezanës, që vuan dashurinë e humbur? Të Afërditës, që është viktimë e shpirtit të saj artistik? Të të mbyturve në Kanalin e Otrantos? Oh-trantos! – është pasthirma e autorit. Të të malluarve larg Shqipërisë? Të familjarëve që presin? Të të humburve në det? Të të zhdukurve apo të atyre që nuk u gjenden eshtrat?

Në roman gjejmë dhe personazhe me emra të vërtetë si poeti malazias, mik i shqiptarëve, Jevrem B:erkoviq, apo Maestro Ibrahim Kodra, apo shembëlltyrën e At Zef Pllumit, gjëmimet e luftës në Kosovë dhe… kthimet. Atë për të cilën po b:ertasim dhe sdot.

Dua ta gjej Gje(j)rgjin. Si mund të ndihmoj të vijë mes nesh metafora e tij sërish? Ai është guximtari, moderni, antikonformisti që s’ka frikë, që i duhet ndryshimeve, revolucioneve që bëjnë shoqëritë. Ai duhet dëgjuar. Është i mençuri mendjebukur, që edhe të tremb. Është përballuesi i veçanti në një diktaturë që imponon standartizimin, kuadratin, barazinë dhe në postdiktaturë bën të skërmisin dhëmbët kriminelët, gjakpirësit, sepse dëshmon moralin e munguar.

A e kemi prodhuar ne diktaturën, apo ajo ka prodhuar njeriun që bën keq? Çështja nëse njeriu është i mirë apo i keq nga natyra ka qenë objekt diskutimi për shumë filozofë. Sipas Rusoit njeriu lind i mirë dhe është shoqëria ajo që e korrupton. Në të kundërt, Hobs mendonte se njeriu është i prirur drejt egoizmit dhe konfliktit, prandaj ka nevojë për rregulla dhe autoritet. Ndërsa Aristoteli argumentonte se njeriu nuk është as plotësisht i mirë dhe as plotësisht i keq, por karakteri i tij formohet nga veprimet, zakonet dhe zgjedhjet që bën gjatë jetës.

Një realitet i jetuar dhe i treguar përmes historish njerëzore, siç bën Visar Zhitit me këtë roman,  sjell mes nesh dëshmi të dhimbjes dhe padrejtësisë historike. Pse kemi bërë kaq keq? Pse qenia njerëzore shtyp e dhunon? Çfarë e detyron të bëjë mënxyra? Në emër të pushtetit? Të frikës? Të padijes? Cila pikë gjaku e justifikon një autoritet të dhunshëm? Cila britmë është aq e fortë sa të shkundë përbaltjen e shpirtërave njerëzorë?

U baltos dinjiteti njerëzor. Po bërtas sot për intelektualët, shkencëtarët, studiuesit, shkrimtarët, artistët, arkitektët, mësuesit, profetët e dijes, bërtas bashkë me ta, për shoqërinë tonë si jejonë e «Kohës së britmës».  që vuan pasojat traumatike të vetes.

Themele të fundosura në baltra të rrëshkitshme ligësish. Pasuri të çmuara të mbuluara në varrin e frikshëm të harresës. Arkeologji vlerash të përhershme. – ky është romani…

Nëse nuk i vlerësojmë, nuk ndërtojmë dot më lart. Nëse nuk e njohim dhe nuk kuptojmë të kaluarën, nuk do të gjejmë qartë rrugën drejt së ardhmes. Nëse nuk nderojmë vuajtjen, dhimbjen tonë, historinë, atëherë cënojmë vetë dinjitetin tonë të të qenurit shqiptarë. Pa kujtesë nuk ka të vërtetë, dhe pa të vërtetë nuk ka liri. Ndaj liria e vërtetë për një shoqëri shpirtgjymtuar vjen kur ajo punon dhe kujton, çmon dhe pranon dhe ecën përpara..

Këto ndjeja gjatë leximit të këtij romani.

Britma ime sot është për Atdheun me dhimbje, Atdheun me vuajtje. Atdheun e bukur, me njerëz të bukur… si Rezana, Afërdita, Gjergji, Evgjeni, Martini, që na sjell Visar Zhiti, si të rinjtë sot.

Kohët ndryshojnë, diktaturat bien, por të rinjtë gjithmonë do të dashurojnë, do të qeshin, do të gjejnë të bukurën edhe në baltën që ligësia hedh. Asnjë det i zi dhune, dhimbjeje e ikjeje nuk mund të kafshojë qeshjen e dashurisë.

Fisnikët nuk do të bërtasin për hakmarrje, por me qenien dhe veprën e tyre bërtasin bukurinë e shpirtit njerëzor. Të atij shpirti që jeton.

Atdheu jemi ne.

Atdheu jane të dashurit tanë, afër dhe larg.

Atdheu janë përqafimet në aeroporte, që bërtasin mallin, lotët që bërtasin mungesën.

Atdheu janë prindërit krenarë.

Atdheu janë të rinjtë që të shohin në sy dhe frymëzohen nga dija, nga fjala.

Atdheu është dashuria.

Atdheu është kënga. Atdheu janë letrat tona, është romani i Vasar Zhitit.

Arti dhe kultura e zhvillojnë një shoqëri, sepse pasurojnë shpirtin e saj dhe sjellin emancipimin, ndaj dhe letërsia sjell dijen. Ajo hap mendjen e si zanë magjike, fal flatra dhe kështu të gjithë mund të fluturojnë në kohë e hapësira të tjera.

Përmes romanit “Në kohën e britmës” të rinjtë plotësojnë njohjen, estetikisht dhe me emocion, i qasen realiteve shqiptare, diktaturë dhe tranzicion dhe hapje ndja botës, universalizojnë ëndrrën,

Autori me këtë roman sikur na kap për dore dhe na dërgon në gjithkohë për të na treguar. Le të jetë një qytet i vogël dhe ca njerëz të zakonshëm, një rrugë nga shtëpia në një hotel, një galeri e dyer ambasadash, e bregu i detit e anije të rrëmbyera, më pas qytete të huaja, ku dhe humbet, por ajo që ndodh, është e gjithë, Europa është pas kthesës së parë dhe në një pikë loti është kthimi.

Duke lexuar aq sa trembesh, edhe shqetësohesh, intrigohesh, frymëzohesh, rebelohesh, zemërohesh, dashuron e zgjerohesh e arrin… te britma jote dhe protesta jote.

Nuk je vetëm me imagjinatën, me shpresën, por je konkretisht me librin në dorë si me një dorë, je me një autor që bën të mundur të gjesh forcën te vetja, por edhe te të tjerët, je i lirë. Misionin e tij si shkrimtar e bën kaq paqësisht, kaq artistikisht dhe do të thosha me një figuracion të pasur duke frymëzuar, ndërgjegjësuar dhe ndriçuar, me trëndafilin, tankun, me baltën, dallgën e detin, me këmishën, çelësin dhe britmën, sa të përfshin në beteja të brendshme, në përjetime e ndodhi, me artin që na duhet.

Mes dualitetetsh si jeta dhe vdekja, dashuria dhe dhuna, frika dhe guximi, drejtësia dhe padrejtësia jeton dhe realitetet , deri te i sotmi e ato që do të vijnë…

Misteri që shoqëron romanin kthehet në sfidë, në mision. Këmbëngulja për të gjetur bëhet edhe lajtmotiv. Të gjithë kërkojmë e gjejmë, secili sipas mënyrës së vet, Gjergjin e tij, që i jep kuptim ekzistencës që secili prej nesh ia jep edhe qenies së vet sot dhe vendit në shoqëri. Të gjithë kemi një arsye për të kërkuar.

Një yll polar drejtues është dhe romani “Në kohën e britmës”, i cili orienton një brez të ri të kuptojë dhe të njohë. Ai nxit besimin te optimizmi si psikologjie e përmirësit, duke ndikuar në formimin e qytetarit aktiv, që di nga vjen dhe njeh sakrificën.

“Në kohën e britmës” modelon, jo vetëm te të rinjtë, një qasje mirënjohjeje ndaj atyre që me guxim kundërshtuan, nderim ndaj atyre që kanë dhenë ndihmesën në demokratizimin e shoqërisë, për të kuptuar që asgjë që sot është e mirëqenë, s’ka qenë e lehtë për t’u arritur.

Sistemi i vlerave është përmbysur, shpesh anormalja kthehet në normë, apo privimi nga mundësitë e barabarta bëhet më tepër se sfidues, modelet orientuese jo gjithmonë janë zhvilluese e ndonjëherë demotivuese dhe sidomos gjenden përballë një pakënaqësie të akumuluar ndër vite dhe izolimi të nformacionit politik që qarkullon.

Jemi në një kohë e një brez që e njeh vështirësinë, atë emigrim të një rifillimi të jetës nga e para, një brez që ka të drejtë, ndaj kërkon ato që i takojnë.

Të rinjtë sot kanë aspirata të tjera. Ata kanë informacion dhe  kulturën e dialogut dhe me dinjitet kërkojnë jo më vetëm revolucionin politik, siç ishte rënia e komunizimit në vitet 1990, por një revolucion në mënyrën si një qytetar i shekullit XXI duhet të trajtohet në Shqipëri. Dëgjojeni… duke sjellë mendimin e ri, idenë zhvilluese e përparimtare, të cilat frymëzohen nga dija dhe leximi.

Ky roman është nga ata libra që pasuron dhe na thërret me simbolikë, sidomos për të gjetur një motivim me grintën për të bërë vendin më të mirë, për të gjetur veten, se çdo kohë ka britmën e vet njerëzore.

 

Tiranë, qershor 2026

Emil Kastrioti – burri që ia kushtoi tërë jetën çështjes kombëtare- Nga Neki Lulaj

Në foto :ulur Idriz Zeqiraj, Emil Kastrioti, Neki Lulaj në këmbë! Xhafer Leci ,Fahredin Tafallari dhe disa aktivistë të tjerë

 

Ka njerëz që jetojnë gjatë, por lënë pak gjurmë pas vetes. Ka edhe të tjerë, që ndonëse largohen nga kjo botë, mbeten të gjallë në kujtesën e brezave, sepse jeta e tyre ishte një mision. I tillë ishte Emil Kastrioti – një burrë që nuk jetoi për veten, por për kombin, për mërgatën shqiptare dhe për ëndrrën e bashkimit kombëtar.
Sot, në njëmbëdhjetë vjetorin e ndarjes së tij nga jeta, kujtimet më kthehen pas si një lumë që nuk ndalet. Më rikthejnë në korrikun e largët të vitit 1991, kur fati më dha mundësinë ta njihja për herë të parë. Kanë kaluar dekada, por ajo ditë mbetet e freskët në kujtesën time, sikur të kishte ndodhur dje.
Atë verë ndodhesha mysafir në Gjermani. Ishte një kohë e rëndë për shqiptarët e Kosovës. Në atdhe mbizotëronte frika, dhuna dhe pasiguria, ndërsa mërgata jetonte me plagën e mallit dhe me shpresën se një ditë do të vinte liria. Në mesin e atyre njerëzve që jetonin larg vendlindjes, në mërgim një emër përmendej me respekt të veçantë – Emil Kastrioti.
Një mik i imi më foli gjatë për të. Nuk fliste vetëm për një njeri, por për një idealist të rrallë. Më tregoi për netët pa gjumë, për udhëtimet e panumërta, për organizimet, për librat që shpërndante, për takimet me bashkatdhetarët dhe për përpjekjet e tij të pandalshme për t’i mbajtur shqiptarët të bashkuar rreth çështjes kombëtare ngase aso kohe nuk kishte Parti politike por funksononte me sukses “Besëlidhja kombëtare” e cila kishte grumbulluar rreth vetës pjesën me të madhe të mërgatës shqiptare. Emili ishte bërë halë në sy edhe për përfaqësitë diplomatike të  Jugosllavisë Se atëhershme. Sa më shumë dëgjoja, aq më shumë shtohej dëshira për ta takuar.
Miku im organizoi një bisedë telefonike. Nuk kaloi shumë dhe mora rrugën me makinë nga Hamburgu drejt Stuttgartit. Ishte një udhëtim i gjatë, por për mua kilometrat nuk kishin rëndësi. Më dukej sikur po shkoja drejt një njeriu që e njihja prej kohësh, edhe pse nuk e kisha parë kurrë porse në Vushtrri kisha dëgjuar për te.
Kur mbërrita, më priti me një buzëqeshje të ngrohtë dhe me një përqafim që të bënte menjëherë të ndiheshe si në shtëpinë tënde. Në fytyrën e tij lexohej urtësia, ndërsa në sytë e tij shkëlqente dashuria për kombin. Nuk kishte asnjë grimë mendjemadhësie, megjithëse ishte një figurë e respektuar  me një autoritet të madh në mërgatë. Përkundrazi, të fliste me përulësi, me sinqeritet dhe me atë fisnikëri që e kanë vetëm burrat e mëdhenj.
Kaluam së bashku disa orë që për mua u shndërruan në një shkollë të vërtetë guximi. Biseduam për Kosovën, për Shqipërinë, për shqiptarët e shpërndarë nëpër botë dhe për të ardhmen e kombit. Ai fliste me një bindje të palëkundur se, sado e vështirë të ishte rruga, liria do të vinte dhe bashkimi me Shqipërin është i pa shmangshëm. Besonte se shqiptarët nuk duhej të humbnin kurrë shpresën dhe se një ditë kufijtë që i ndanin do të mbeteshin vetëm pjesë e historisë.
Ajo që më bëri më shumë përshtypje ishte kujtesa e tij e jashtëzakonshme. Ai njihte njerëz atdhetar pothuajse nga çdo qytet i Kosovës. Kur përmendi emra nga Vushtrria dhe Mitrovica, me të cilët edhe unë kisha lidhje farefisnore e familjare, mbeta i habitur. E kuptova se ai nuk i donte shqiptarët vetëm me fjalë; ai i njihte, i respektonte dhe i mbante pranë zemrës.
Po atë ditë pata nderin të anëtarësohesha në Besëlidhjen Shqiptare me pseudonimin “Lul Shala”. Ishte një moment solemn, që edhe sot e ndiej si një nga çastet më të rëndësishme të jetës sime. Nuk ishte thjesht një anëtarësim; ishte një betim moral se edhe unë do të jepja aq sa mundesha për çështjen kombëtare.
Kur erdhi çasti i ndarjes, baca Emin Fazliu a lias (Emil Kastrioti) më solli një karton me libra të ndryshme dhe Harta të Shqipërisë Etnike . Disa m’i dhuroi mua, ndërsa të tjerët ishin me dedikime për të afërmit e tij në Vidishiq, Mitrovicë dhe Vushtrri. E dija mirë se bartja e atyre librave  dhe materialëve nuk ishte pa rrezik. Ishte një kohë kur edhe një libër shqip mund të ngjallte dyshime dhe të sillte pasoja. Megjithatë, nuk hezitova asnjë çast. I mora me vete, sepse ndihesha i nderuar që më kishte besuar atë detyrë.
Kur më në fund arrita t’i dorëzoja të gjithë librat dhe materjalet, në destinacion, ndjeva një lehtësim të madh. Sot, kur e kujtoj atë episod, më duket i vogël në pamje të parë, por në zemrën time ka mbetur si një amanet i shenjtë, të cilin pata fatin ta përmbush.
Vitet kaluan. Edhe unë u vendosa përfundimisht në Gjermani ngarkuar mbi supe me nofkën azil kërkues. Takimet me bacën Emil u bënë më të shpeshta. Çdo takim ishte një festë e vogël shpirtërore. Nuk mbaj mend të kem dalë ndonjëherë nga shtëpia e tij pa marrë një këshillë të mençur, pa dëgjuar një histori të panjohur ose pa u larguar me zemrën më të mbushur me shpresë.
Ai nuk e njihte lodhjen. Edhe kur vitet rëndonin mbi supe, mendjen e kishte gjithmonë te Kosova, te Shqipëria dhe te shqiptarët. Fliste për ta me të njëjtin zjarr si një djalosh i ri. Ishte ndër ata njerëz që nuk kërkonin as lavdi, as përfitime. Mjaftonte t’i shihte shqiptarët të bashkuar dhe ndihej i lumtur.
Edhe sot, pas kaq shumë vitesh, ruaj me fanatizëm librezën e anëtarësimit në Besëlidhjen Shqiptare. Sa herë e nxjerr nga sirtari, më duket sikur ndalem për një çast në kohë. Më rikthehet para syve fytyra e tij, buzëqeshja e qetë, shtrëngimi i dorës dhe zëri i ngrohtë që të jepte kurajë. Ajo librezë nuk është thjesht një dokument; është një copëz historie, një kujtim i shenjtë dhe një dëshmi e një kohe kur idealet peshoheshin më shumë se interesat personale.
Sot më dhemb fakti që burra të tillë nuk jetojnë përgjithmonë. Mungesa e tyre ndihet sa herë kujtojmë sakrificat që u bënë për lirinë dhe dinjitetin e kombit. Megjithatë, ngushëllimi ynë është se njerëzit si Emil Kastrioti nuk vdesin kurrë. Ata vazhdojnë të jetojnë në kujtimet tona, në librat që lanë, në veprat që ndërtuan dhe në frymëzimin që u japin brezave të rinj.
Prandaj, sa herë përmendet emri i bacës Emil, unë nuk kujtoj vetëm një njeri. Kujtoj një epokë të tërë sakrificash, idealesh dhe shprese. Kujtoj një brez që jetoi larg atdheut, por që zemrën nuk e largoi kurrë prej tij. Dhe mbi të gjitha, kujtoj një burrë që e deshi kombin pa kushte, pa kërkuar asgjë në këmbim.
Qoftë i paharruar kujtimi i bacës Emil Kastrioti! Veprat e tij le të mbeten frymëzim për çdo shqiptar që beson se dashuria për atdheun është ndër vlerat më të mëdha që mund të lërë një njeri pas vetes.

VRASJET E SHKRIMTARËVE NGA TERRORISTËT KOMUNISTË NGA VITI 1945 DERI MË 1988- Nga Bedri BLLOSHMI

-Marrë nga libri “Revolta e Qaf Barit dhe terrori komunist 1943-1990”-
Diktatura komuniste zhvilloi një luftë të egër ndaj shkrimtarëve, poetëve, gazetarëve, përkthyesve, dramaturgëve, regjisorëve, etj. Mjaft prej tyre u pushkatuannga regjimi që nga viti 1945 deri në vitin 19888. Por shumë të tjerë u burgosën dhe u torturuan në mënyrë çnjerëzore nëpër burgjet e ferrit komunist ku edhe gjetën vdekjen.
Zëvendësi i diktatorit Hoxha, Ramiz Alia në vitin 1985 vazhdoi rrugën e paraardhësve të tij. Dënimet false, me intriga e shpifje, vazhduan me të njëjtin intensitet. Ramizi vazhdonte të çonte vendin në greminë aq sa populli nuk po gjente as një copë buke misër të thatë.
Për ta shtuar terrorin Ramizi përdori edhe litarin, por kur bota komuniste po shkonte në rrokullim e sipër pa asnjë shpresë, në mesin e qytetit të Kukësit u ngrit një trekëmbësh. Poetin Havzi Nela e varën në mesin e natës dhe e lanë tre ditë të varur, duke e detyruar popullin të pështynte poetin e talentuar.
Në 10 gusht 1988 terrori vazhdoi, duhej derdhur gjak sepse gjaku ishte ushqimi kryesor i komunistëve. Formula u gjet në vitin 1990. U ndryshua ligji i arratisjes, ku sistemi nuk të pushkatonte më, por të dënonte me riedukim nëpërmjet punës deri në 5 vjet burg. Atëherë populli donte të ikte nga sytë këmbët për të mbushur barkun me bukë. Ata besuan tek ky ndryshim ligji se nuk i vriste ushtari apo komandanti i postës. Por Ramizi çfarë bëri me këta që merrnin arratinë:
Mbasi i vrisnin i lidhnin me tela me gjemba pas makinës dhe i shëtitnin nëpër rrugët e fshatrave e qyteteve ku ishin vrarë duke lënë pas shkulmet e gjakut që skuqnin rrugët apo bulevardet. Dhe në gramat e fundit zv. Diktatori kishte derdhur gjak për 45 vjet nuk u ndal. Vetëm gjak e lot shkaktuan këta pushtues të Shqipërisë. Këtu pa përfshirë gjakun e derdhur gjatë luftës civile para nëntorit 1944 nga këta barbarë.
Parlamenti shqiptar hesht kur vjen puna për këto vrasje. Dëgjojmë shpesh të thuhet se zv.diktatori ka kryer krime si Çigiskahni e Hitleri, por askush nuk mori kurajën t’i hidhte hekurat për krimet e kryera, madje harrojnë dhe nuk i përmendin fare këta djem nënash që u vranë e u tërhoqën zvarrë pas makinave duke mbjellë terror.
Po publikojmë emrat e shkrimtarëve dhe të gazetarëve të pushkatuar nga regjimi dhe të vdekur në qelitë e burgjeve.
Të pushkatuar
1. At Anton Harapi – shkrimtar
2. Doma Lazer Shantoja – shkrimtar
3. Dom Ndre Zadeja – poet
4. Trifon Xhagjika – poet – pushkatuar në vitin 1963
5. Xhelal Koprencka – poet – pushkatuar në vitin 1979 në burgun e Spaçit
6. Genc Leka – mësues, poet, studiues folklori – pushkatuar më 17 korrik 1977
7. Vilson Blloshmi – poet, përkthyes – pushkatuar më 17 korrik 1977
8. Beqir Çela – poet
9. Havzi Nela – poet – varur në litar më 10 gusht 1988
10. Qani Panariti – përkthyes
11. Dhimitër Falla – përkthyes
12. Imzot Jul Bonati – përkthyes
13. At Gjon Shllaku – gazetar kritik
14. Terenc Toçi – gazetar
15. Fadil Kokomani – gazetar – pushkatuar në burgun e Spaçit në vitin 1979
16. Vangjel Lezho – gazetar – pushkatuar bashkë me Fadilin në një natë në Spaç në vitin 1979.
Vdekur në hetuesi dhe në burg
1. Muzafer Pipa – gazetar, kritik – vdekur në hetuesi
2. At Aleksandër Sirdari – folklorist – vdekur në hetuesi
3. Frat Gjon Pantali – regjisor – vdekur në hetuesi
4. At Nikoll GAzuli – linguist – vdekur në hetuesi
5. Vinçent Prenushi – poet – vdekur në burg
6. Et’hem Haxhiademi – poet, dramaturg – vdekur në burg
7. Pjetër Gruda – aktor – vdekur në burg
8. Mirash Ivanaj – linguist – vdekur në burg
9. Sulejman Idrizi – linguist – vdekur në burg
10. Qemal Draçani – kritik – vdekur në burg
11. Gjergj Bubani – gazetar – vdekur në burg
12. Kiço Venetiku – dirigjent – vdekur në burg
13. Krisanthi Venetiku – fotograf – vdekur në burg
14. Vangjush Tushi – piktor – vdekur në burg
15. Myqerem Janina – përkthyes – vdekur në burg

Ulqin, 28 qershor 2026- Një pakujdesi gati sa nuk u shndërrua në tragjedi – guximi i të rinjve  shqiptarë shpëtoi një jetë- Nga Neki Lulaj

Fundi i muajit qershor ka sjellë një valë të fortë të nxehti që ka përfshirë pothuajse të gjithë Evropën dhe Ballkanin. Temperaturat e larta tropikale kanë vështirësuar jetën e përditshme, ndërsa në disa vende evropiane kanë shkaktuar edhe humbje jetësh.
Për t’i shpëtuar vapës përvëluese, mijëra qytetarë kanë zgjedhur bregdetin, pishinat apo zonat malore për t’u freskuar. Edhe qyteti bregdetar i Ulqinit ishte i mbushur me pushues nga Kosova, Maqedonia e Veriut, Shqipëria dhe vende të ndryshme të Evropës Perëndimore. Plazhet ishin të stërmbushura dhe deti dukej i qetë, por pikërisht kjo qetësi mund të krijojë një ndjenjë të rreme sigurie.
Një ngjarje që për pak sa nuk përfundoi në tragjedi ndodhi sot në Plazhin e Madh të Ulqinit. Një pushues 62-vjeçar nga Shkupi, me kombësi shqiptare, kishte hyrë në det për t’u freskuar. Pas pak çastesh ai u gjend në vështirësi dhe nuk arriti më të kthehej drejt bregut.
Rreth 40 metra larg bregut u dëgjua një thirrje dëshpëruese:
“Ndihmë… mbarova!”
Pa humbur asnjë sekondë, një grup të rinjsh që ndodheshin në plazh u hodhën në det për ta ndihmuar, duke rrezikuar edhe jetën e tyre. Në ato momente pranë kaloi edhe një skaf me dy të rinj, të cilët iu afruan menjëherë personit që kërkonte ndihmë. Falë reagimit të shpejtë dhe bashkëpunimit të tyre, burri u nxor shëndoshë e mirë në breg.
Pasi mori frymë dhe u qetësua, iu afrova për ta përshëndetur dhe i thashë:
“Lum për ne e për ty që shpëtove, o burrë!”
Ai, ende i tronditur nga ajo që kishte përjetuar, u përgjigj:
“Më shpëtuan njerëzit e mirë, sepse unë e pashë vdekjen me sy.”
Më pas shtoi me emocione:
“Duhet të krenohemi me këtë rini që kemi. Ata sakrifikuan për të më shpëtuar jetën. Unë nuk di not. Hyra në det për t’u freskuar, por mbeta pa mundur të kthehesha në breg. Të them të drejtën, kam gëlltitur shumë ujë, por falë Zotit dhe këtyre njerëzve të mirë sot jam gjallë.”
Në fund të bisedës i urova shëndet dhe jetë të gjatë, ndërsa të rinjve që ndërhynë pa hezitim u shpreha mirënjohjen dhe respektin më të madh për veprën e tyre fisnike e humanitare.
Ky rast është një apel për të gjithë pushuesit që të mos e nënvlerësojnë kurrë detin. Edhe kur ai duket i qetë, mund të fshehë rreziqe të papritura. Kujdesi, respektimi i rregullave të sigurisë dhe ndërgjegjësimi janë mënyra më e mirë për të shmangur tragjeditë. Ndërsa guximi dhe humanizmi i këtyre të rinjve mbeten një shembull frymëzues se solidariteti dhe dashuria për jetën e tjetrit janë vlera që meritojnë çdo vlerësim

Dielli nuk mbulohet nga retë- Poezi nga Isuf B.Bajrami

Ai lindi
rrëzë Shkëlzenit,
në një tokë ku bora ruan fjalën
dhe guri mban betimin.

E quajtën Tahir Sinani.

Dhe emri i tij
nuk mbeti në një vend,
por u bë rrugë.

Shkëlzeni e pa si lindje drite,
si hap i parë mbi dheun e lirë.

Kullat e malësisë
e njohën në heshtje,
si burrat që flasin pak
por mbajnë shumë në zemër.

Pashtriku ia hapi horizontin,
si flamur që s’bie kurrë në tokë.

Shari e kurorëzoi me Plis mbi mjegull,
prandaj mjegulla nuk e fshehu dot
hapin e tij të rëndë si vendim.

Karadaku i dha jehonë,
si këngë që nis larg
dhe kthehet më e fortë.

E Korabi…

Korabi e priti në shpatet e tij,
aty ku era flet më fort se fjala,
dhe qielli bie mbi gurë
si dëshmi e heshtur.

Nëpër këtë rrugë
rridhnin lumenjtë poshtë maleve,

Drini si damar i tokës,
dhe fushat hapeshin
si libra të hapur historie.

Bagëtitë e bjeshkëve
e shikonin në kalim
si të kuptonin
se disa njerëz
nuk janë thjesht kalimtarë.

Ata janë gjurmë.

Ai kaloi
si stuhi që nuk shkatërron,
por zgjon.

Si zjarr që nuk djeg tokën,
por ndez kujtesën.

Dhe retë erdhën…
si gjithmonë
kur dielli është i fortë.

U munduan ta mbulojnë
Shkëlzenin, Pashtrikun, Sharrit, Karadakun, Korabin…
por malet nuk u zhdukën.

Vetëm u bënë më të heshtura,
duke pritur dritën.

Sepse emri i tij
nuk ishte vetëm emër.
Ishte vijë drite
që lidh kreshta me kreshta,
kullë me kullë,
zemër me zemër.

Tahir Sinani
nuk ecën më mbi tokë.

Ai ecën mbi kujtesë.

Dhe aty ku kaloi,
nuk mbeti vetëm gjurmë.

Mbeti betim.

Prandaj:
Dielli nuk mbulohet nga retë.

Sepse retë kalojnë
mbi Shkëlzen, Pashtrik, Sharr, Karadak e Korab…
por dielli që u ngrit mbi to
nuk zbret më.

Ai bëhet dritë
në çdo agim
që lind mbi këto male.

Vendi i Lekës,26.06.2026

O moj Shqipëri me vlerë! Ti je zgjuar këtë herë!- Poemë nga ESHREF YMERI

 

 

O moj Shqipeja me vlerë!

Ti je zgjuar këtë herë!

Nxirr në krye njer’z me nder!

Të të drejtojnë përherë.

Shporre Ramën që mbjell vrer,

Se Rama ësht’ veç kolerë,

Ta ka bër’ jetën zeher.

Moj Shqipe në dallg’ të flamës,

Nën pushtet të Edvin Ramës,

Shih se çfarë të ka kurdisur,

Servilserbi i dalldisur,

Sa keq të ka katandisur,

Shih se ku të ka vithisur,

Moj e mira fatgremisur,

Ty të do të boshatisur,

Një milion t’i ka degdisur

Nëpër botë arratisur.

Të tjerë do degdisë, n’inat

Po pret një tjetër mandat.

Shih si të ka poshtëruar

Me ftesën që ka dërguar

Për armikun e harbuar,

Në koncert na e ka ftuar

Bregoviçin e marruar,

Atë që u ka kënduar

Kriminelëve të tërbuar

Të Serbisë së hakërruar,

Krejt shqiptarët për t’i shuar.

Atë ftesë pse e dërgoi?

Sepse djalli e mësoi:

Se kërkon që të mbjellë vaj,

Shqiptarët t’i përçaj.

Moj Shqipe, me shtat të derdhur,

Rama ty keq ta ka hedhur.

Rama, ky njeri i hiçit,

Servilthekur i Vuçiçit,

Sikur ka marr’ porosinë,

Ta shpërbëjë Shqipërinë,

Po ashtu dhe Dardaninë,

Duke mbjellë dhe tradhtinë.

Dhe të gjithë bukur e dinë,

Qëllimit po ia arrinë

Me trarin e Kalimashit

Nën efektin e hashashit.

Tani dhe vite më parë,

Bashkë me Thaçin i pandarë,

Ky Vuçiçi s’ka karar

Krejt shqiptarët pa i parë

Si askund të përçarë,

Kasht’ e koqe të shpërndarë,

Cep më cep në botën mbarë,

Punë që Rama e ka tharë.

Dhe Rama nuk kuturis

T’i kërkojë hesap Serbisë

Për krimet që i ka kryer

Dardanisë gjakpërlyer

Me vrasje dhe përdhunime,

Me djegie dhe shkatërrime.

S’kuturis se s’ka derman,

Me Vuçiçin nuk ia mban

Se ësht’ burrë pa taban.

Nuk ia mban as sadopak

Se ka lindur frikacak.

Domosdo veç na kujton

Atë diktatorin “tonë”,

Kur  si langua i stanit

I servilosej Dushanit,

Dushanit dhe Miladinit,

Burracak, pjell’ e mjerimit.

Gënjeshtrën e ka parim,

Të ngritur gjer në mashtrim,

Dhe vret mendjen e mendon

Si ta tallë Shqipen tonë.

Që të sundojë pa mbarim

Ka arritë një përfundim:

Me gënjeshtra, punë që dihet,

Me mashtrim gjithçka arrihet.

Ju, shqiptarë, kudo që jeni,

Një bindje të gjithë e keni,

Atje ku banoni, rrini,

Brenda, jashtë apo nga vini,

Se ç’është Rama, “kryetrimi”?

Thjesht është një humnerë mashtrimi.

Por ama ka dhe guxim,

Fton Prishtinën në takim,

Të ulet me kriminelë,

Që s’duan gojën me çelë

Për krimet që patën mbjellë

Dardanisë kryekështjellë.

Dikur me gjuhën e “trimit”,

Si njeriu i “guximit”,

Atje në kështjell’ të krimit,

Në Beograd, pjellën e zisë

Ia pat kujtuar Serbisë

Pavarësinë e Dardanisë,

Çka Vuçiçin e habiti,

Atë fjalë mirë nuk e priti,

Që dardanët peshë i ngriti.

Por koha iku, kaloi,

Rama shpejt mendjen ndryshoi,

Ato fjalë krejt i harroi,

Vuçiçin e përqafoi,

Krimet kurrë nuk ia kujtoi.

Me Vuçiçin flaku sqimën,

Dardanisë i ktheu shpinën.

Kur dardani kritikon,

Rama zë e reagon,

Reagon edhe nuk resht

Edhe shpejt kërcen si plesht,

Por për krimet serbe hesht.

Çdo shqiptar mendjekthjelluar

Lë mendjen i befasuar:

Medet çfar’ na paska qenë

Ky Rama kaq “hijerëndë”

Me të vetët gojëpis,

Por servil që të bezdis

I Vuçiçit të Serbisë,

Armikut të Dardanisë

Dhe të mbarë Arbërisë.

I duket dele mileti,

Se e ka dehur pushteti,

Jo pak, njëzet e ca vjet,

A thua se është mbret.

Çudi me popullin tonë,

Dostojevskin të kujton,

Kur për popullin rus shkruan

Që ka kënaqësi kur vuan.

Ndaj dhe Rama nuk përton,

Diktatorin imiton:

Shtypi njerëzit, nxirru shkumë

Që të të duan më shumë.

Gjasat janë: do zgjatet lëmshi

Deri te dyzetenjëshi,

Qindvjetorin për të pritur

E partisë “mendjendritur”

Për çka bërë e për çka ditur

Të pjellë servilë të selitur,

Servilë të gjyshepartisë,

Shërbëtorë të Serbisë.

Moj Shqipe përballë shqotës,

Rama, ky hajdut i votës,

Të ka bër’ gazin e botës,

Po të luan mendtë e kokës.

Dhe një ditë, nesër  a sot,

Serbogreku do të thotë:

“Shqipja ka mbetur pa zot,

Shqipen e shkeli kush deshi,

Nga Maroku e Bangladeshi”.

Dhe vërtet, u turpëruam,

Trojet dot nuk i bashkuam,

Se kemi qen’ të përçarë,

Njëri-tjetrin duke vrarë,

Që nga koh’ e Ilirisë,

S’na u shqit dell’ i marrisë.

Siç duket, ka qenë bitisë,

Kemi mallkim prej Hyjnisë.

Serbogrekët po gëzojnë,

Njëri-tjetrin e urojnë,

Na përbuzin, na sfidojnë

Dhe duart rrin’ e fërkojnë.

Shqipe, kthe mendjen për mirë!

Largoje këtë qafir!

Këtë njeri të pështirë,

Sepse jetën ta ka nxirë,

Ta ka nxirë e bërë pis,

Hundën vetë e mban në lis.

Ta ka nxirë fare katran,

Asnjë lum’ dot nuk ta lan.

 

Lajmet me interesante

Lajmet e fundit

ARKIVA E LAJMEVE

Kliko këtu për të parë arkivën e lajmeve

Send this to a friend