KOSOVA– Situata e protestës kundër vendimit të Hagës për ish-krerët e UÇK-së vijon të mbetet e tensionuar. Disa qytetarë kanë qëlluar me gurë në drejtim të ndërtesës së Qeverisë së Kosovës në qendër të Prishtinës.

Qytetarët të indinjuar vepruan njësoj edhe në protestën e organizuar përballë selisë së EULEX-it, ku u godit godina e Misionit të BE-së për Sundim të Ligjit./Dosja.al

Trupi gjykues në Dhomat e Specializuara të Kosovës konstatoi se Zyra e Prokurorit të Specializuar ka arritur të provojë kryerjen e krimit të luftës të arrestimit të paligjshëm ndaj të paktën 385 personave. Sipas gjykatësit Charles Smith, këta persona, të cilët nuk merrnin pjesë në luftime, u privuan arbitrarisht nga liria në 14 komuna.

Gjykata konstatoi gjithashtu se 348 persona u trajtuan mizorisht, ndërsa 308 të tjerë u torturuan.  Disa prej tyre u rrahën deri në atë masë sa nuk mund të qëndronin në këmbë, ndërsa disa humbën jetën si pasojë e dhunës.

Gjykatësi Charles Smith: Në 14 komuna anëtarë të UÇK kryen veprime ose mesveprime për heqjen e lirisë për 385 personave që nuk merrnin pjesë në luftime, që e bën arbitrar e ndalimin e tyre. ZPS vërteton se është kryer krimi i luftës ndaj së paku 385 personave! 348 persona u trajtuan mizorisht dhe 308 u torturuan. U krijuan kushte çnjerëzore ndalimi, të ndaluarit u mbajtën në ndërtesa, stalla, bagëtish, shkolla. Nuk kishte shtroja dhe mbuloja, të ndaluarit flinin në dysheme, nuk kishin ujë dhe ushqim mjaftueshëm. Panorama

Shqiptarët janë mbledhur në Hagë, aty ku pritet të nisë në orën 10:00 vendimi për 4 ish-krerët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

“Lugina është me ju! Presim drejtësi! Çdo vendim tjetër veç lirimit është vendim politik”, janë shprehur ata.
Seanca është parashikuar të nisë në orën 10:00 dhe do të jetë publike, me transmetim në shqip, anglisht dhe serbisht. Vendimi pritet me interes të jashtëzakonshëm në Kosovë, ndërsa në Prishtinë janë bërë përgatitje që qytetarët ta ndjekin atë drejtpërdrejt në një ekran të madh. Edhe në Hagë pritet prani e shqiptarëve të ardhur nga Kosova dhe vende të ndryshme të Europës.

Thaçi, Veseli, Krasniqi dhe Selimi ndodhen në paraburgim në Hagë që prej nëntorit të vitit 2020. Procesi gjyqësor nisi më 3 prill 2023 dhe, pas dëshmive të qindra dëshmitarëve, mijëra dokumenteve dhe përballjes mes Prokurorisë dhe mbrojtjes, sot çështja mbërrin në momentin e saj vendimtar në shkallën e parë. bw

Kryetari i Kuvendit të Kosovës, Glauk Konjufca, ka reaguar pak para shpalljes së aktgjykimit ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës në Hagë.

Konjufca e ka cilësuar këtë moment si përmbylljen e procesit gjyqësor ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit, ndërsa ka shprehur pritshmërinë për një vendim lirues.

“Sot është dita finale në këtë proces gjyqësor. Sot është i pritshëm një vendim, një aktgjykim lirues për katërshen drejtuese të shtabit të UCK-së. Lufta jonë ishte një luftë e domosdoshme mbrojtëse, kishte vetëm një qëllim, qëllimin e lirisë së popullit tonë dhe stopimin e gjenocidit të forcave paramilitare serbeSot është dita finale në këtë proces gjyqësor. Sot pritet një vendim, një aktgjykim lirues për katërshen drejtuese të Shtabit të UÇK-së”, u shpreh Konjufca.

Ai ka folur edhe për luftën e UÇK-së, duke e cilësuar atë si një përpjekje mbrojtëse të shqiptarëve të Kosovës. bw

Sot është dita e vendimit për Hashim Thaçin, Kadri Veselin, Jakup Krasniqin dhe Rexhep Selimin. Pas një prej proceseve më të gjata dhe më të ndjekura që lidhen me luftën e Kosovës, trupi gjykues i Dhomave të Specializuara në Hagë pritet të shpallë verdiktin e shkallës së parë ndaj katër ish-drejtuesve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

Seanca është parashikuar të nisë në orën 10:00 dhe do të jetë publike, me transmetim në shqip, anglisht dhe serbisht. Vendimi pritet me interes të jashtëzakonshëm në Kosovë, ndërsa në Prishtinë janë bërë përgatitje që qytetarët ta ndjekin atë drejtpërdrejt në një ekran të madh. Edhe në Hagë pritet prani e shqiptarëve të ardhur nga Kosova dhe vende të ndryshme të Europës.

Thaçi, Veseli, Krasniqi dhe Selimi ndodhen në paraburgim në Hagë që prej nëntorit të vitit 2020. Procesi gjyqësor nisi më 3 prill 2023 dhe, pas dëshmive të qindra dëshmitarëve, mijëra dokumenteve dhe përballjes mes Prokurorisë dhe mbrojtjes, sot çështja mbërrin në momentin e saj vendimtar në shkallën e parë.

Katër ish-drejtuesit e UÇK-së përballen me dhjetë akuza për krime kundër njerëzimit dhe krime lufte. Mes tyre përfshihen përndjekja, burgosja, akte të tjera çnjerëzore, tortura, vrasja dhe zhdukja me forcë, si dhe akuza për arrestim e ndalim të paligjshëm ose arbitrar dhe trajtim mizor.

Sipas aktakuzës së Prokurorisë së Specializuar, krimet e pretenduara janë kryer gjatë periudhës mars 1998–shtator 1999 në disa zona të Kosovës dhe në Kukës e Cahan, në veri të Shqipërisë. Prokuroria pretendon se viktimat përfshinin civilë, persona që nuk merrnin pjesë në luftime dhe njerëz të konsideruar kundërshtarë të UÇK-së.

Thaçi, Veseli, Krasniqi dhe Selimi i kanë mohuar akuzat dhe janë deklaruar të pafajshëm.

Një prej përplasjeve kryesore gjatë procesit ka qenë pikërisht mënyra se si funksiononte dhe drejtohej UÇK-ja. Prokuroria ka argumentuar se të akuzuarit mbanin pozicione drejtuese dhe kishin përgjegjësi për veprimet që janë objekt i aktakuzës. Mbrojtja e ka kundërshtuar këtë tezë, duke argumentuar se UÇK-ja ishte një forcë guerile dhe vullnetare, pa strukturën vertikale të komandimit dhe kontrollit që, sipas saj, pretendon Prokuroria.

Në mbështetje të kësaj teze, përpara trupit gjykues kanë dëshmuar edhe figura të njohura amerikane që kanë pasur kontakte të drejtpërdrejta me zhvillimet në Kosovë gjatë luftës, mes tyre gjenerali në pension Wesley Clark dhe ish-zëdhënësi i Departamentit amerikan të Shtetit, James Rubin.

Prokuroria e mbylli paraqitjen e provave më 15 prill 2025, ndërsa mbrojtja nisi çështjen e saj në shtator të po atij viti. Faza e paraqitjes së provave përfundoi më 18 dhjetor 2025. Palët dorëzuan parashtresat përfundimtare në janar të këtij viti, ndërsa deklaratat përmbyllëse u zhvilluan nga 9 deri më 18 shkurt.

Në total, gjatë gjykimit janë dëgjuar 134 dëshmitarë: 125 të thirrur nga Prokuroria, dy nga përfaqësuesit e viktimave dhe shtatë nga mbrojtja. Në proces janë pranuar gjithashtu 156 persona me statusin e viktimave pjesëmarrëse.

Prokuroria e Specializuar ka kërkuar një dënim jashtëzakonisht të rëndë: 45 vite burg për secilin prej katër të akuzuarve. Mbrojtja, në anën tjetër, ka kërkuar rrëzimin e akuzave dhe shpalljen e tyre të pafajshëm.

Pikërisht këto dy qëndrime diametralisht të kundërta do të marrin sot përgjigjen e parë nga gjykata.

Vendimi do të jepet nga trupi gjykues i përbërë nga gjyqtari amerikan Charles L. Smith III, gjyqtari gjerman Christoph Barthe dhe gjyqtari zviceran Guénaël Mettraux. Gjyqtari irlandez Fergal Gaynor është gjyqtar rezervë. Për të shpallur fajësinë, trupi gjykues duhet të arrijë në përfundimin se përgjegjësia penale është provuar përtej dyshimit të arsyeshëm, duke shqyrtuar veçmas secilin të akuzuar dhe secilën pikë të aktakuzës.

Në Kosovë, pritja e vendimit ka marrë përmasa shumë më të mëdha se një seancë e zakonshme gjyqësore. Ditët e fundit në Prishtinë janë shfaqur fotografi të ish-drejtuesve të UÇK-së dhe mesazhe si “Liria ka emër”, ndërsa më 12 shtator mijëra qytetarë morën pjesë në “Marshin për Liri”.

Për sot është përgatitur edhe një ekran i madh në Prishtinë, ku qytetarët do të mund të ndjekin shpalljen e vendimit. Ndërkohë, qindra shqiptarë raportohet se kanë udhëtuar drejt Hagës për të qenë pranë ndërtesës së gjykatës në momentin e shpalljes së verdiktit.

Edhe situata e sigurisë është në vëmendje. KFOR-i ka konfirmuar se ka ndërmarrë masa operative përpara vendimit, ndërsa NATO ka ritheksuar angazhimin për ruajtjen e një mjedisi të sigurt dhe të qëndrueshëm në Kosovë.

Për Hashim Thaçin, Kadri Veselin, Jakup Krasniqin dhe Rexhep Selimin, sot mbyllet një kapitull vendimtar i një procesi që nisi me arrestimin dhe transferimin e tyre në Hagë në nëntor 2020. Për Kosovën, vendimi pritet të ndiqet shumë përtej sallës së gjyqit, për shkak të rolit që katër të akuzuarit kanë pasur gjatë luftës dhe më pas në jetën politike dhe institucionale të vendit.

Në orën 10:00, pas rreth 6 vitesh paraburgim, qindra dëshmive dhe një beteje të gjatë juridike, Thaçi, Veseli, Krasniqi dhe Selimi do të dëgjojnë vendimin e trupit gjykues.

Çfarëdo që të vendoset sot, bëhet fjalë për vendimin e shkallës së parë. Procedurat e parashikuara nga Dhomat e Specializuara u japin palëve mundësinë që vendimi të kundërshtohet në apel. bw

Bashkimi Evropian (BE) tha se është në dijeni të votimit të së dielës, me ç’rast u bë konstituimi i Kuvendit të Kosovës dhe formimi i Qeverisë së re, por shtoi se i takon gjykatës më të lartë në vend që të japë vlerësimin rreth kushtetutshmërisë së themelimit të këtyre institucioneve.

“Jemi në dijeni të votimeve të së dielës, si dhe vendimeve për konstituimin e Kuvendit dhe formimin e Qeverisë. Gjithashtu, jemi në dijeni edhe për kërkesën e paraqitur në Gjykatën Kushtetuese lidhur me kushtetutshmërinë e këtyre vendimeve. I takon Gjykatës Kushtetuese të shprehet për kërkesën e paraqitur”, tha një zëdhënës i Komisionit Evropian për Radion Evropa e Lirë.

Zëdhënësi theksoi po ashtu se Kosovës i duhen institucione “plotësisht të konsoliduara për të çuar përpara reformat dhe për të avancuar në rrugën e integrimit në BE, përfshirë edhe në kuadër të Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor”.

Në seancën konstituive të mbajtur të dielën, më 13 shtator, u zgjodhën nënkryetarët e Kuvendit nga radhët e Lidhjes Demokratike të Kosovës, nga komuniteti serb dhe pakicat joserbe, teksa kryetarja Albulena Haxhiu e shpalli të konstituuar organin ligjvënës pa zgjedhjen e nënkryetarit nga radhët e Partisë Demokratike të Kosovës – fuqisë së dytë politike në vend.

Pak orë më vonë, u mbajt një seancë e jashtëzakonshme ku u votua Qeveria e re e Kosovës e udhëhequr nga Albin Kurti. Kjo seancë u bojkotua nga PDK-ja, LDK-ja dhe Aleanca, ndërkaq në të morën pjesë vetëm deputetët e Lëvizjes Vetëvendosje të Kurtit dhe të komuniteteve joshumicë.

PDK-ja, e cila nuk mori pjesë në seancën konstituive, paraprakisht tërhoqi kandidaturën e Vlora Çitakut për nënkryetare të Kuvendit, pasi LVV-ja nuk e kishte votuar në seancën e 11 shtatorit. LVV-ja më pas tha se do ta përkrahte kandidaturën e Çitakut, por PDK-ja nuk mori pjesë në seancë.

Po më 11 shtator ishte zgjedhur nënkryetari nga LVV-ja, ndërkaq Haxhiu ishte zgjedhur në krye të organit ligjvënës në seancën paraprake të mbajtur më 9 shtator. Pas konstituimit të Kuvendit dhe formimit të Qeverisë, PDK-ja iu drejtua Gjykatës Kushtetuese me kërkesë që të vendosë masë të përkohshme ndaj Kuvendit të ri, derisa të shqyrtojë nëse konstituimi i tij është bërë në përputhje me Kushtetutën.

Një zëdhënës i Komisionit Evropian gjithashtu konfirmoi se BE-ja është në dijeni edhe sa i përket kërkesës së paraqitur në Gjykatën Kushtetuese lidhur me kushtetutshmërinë e këtyre vendimeve, duke vlerësuar se i takon këtij institucioni të shprehet për kërkesën e paraqitur.

Dy deputetë të kësaj partie, Arian Tahiri dhe Përparim Gruda, së bashku me avokatin Faton Fetahu, e dorëzuan ankesën në emër të partisë të hënën në mëngjes. Duke folur për mediat pas dorëzimit të ankesës, Tahiri tha se “është e rëndësishme që të vendoset masë e përkohshme fillimisht, në mënyrë që të mos shkaktohen dëme e situata më të rënda në kuptim juridik dhe institucional”.

Sipas tyre, Lëvizja Vetëvendosje në pushtet e shkeli afatin kushtetues prej 30 ditësh për konstituimin e Kuvendit, si dhe procedurën për thirrjen e seancës çdo 48 orë deri në konstituimin e tij. Sipas një aktgjykimi të vitit të kaluar të Gjykatës Kushtetuese, Kuvendi duhet të konstituohet brenda 30 ditësh nga certifikimi i rezultateve. Ky afat përfundoi më 7 gusht 2026./REL

Ambasada e Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Prishtinë ka paralajmëruar qytetarët për protesta të mëdha që pritet të zhvillohen të mërkurën, më 16 shtator, në qendër të Prishtinës dhe në qytete të tjera të mëdha të Kosovës.

Në njoftim, Ambasada amerikane bën të ditur se disa organizata kanë planifikuar demonstrata të mëdha, të cilat mund të shkaktojnë grumbullime të shumta të qytetarëve, mbyllje të rrugëve dhe ndërprerje të konsiderueshme të qarkullimit.

Qytetarëve u është këshilluar që të kufizojnë lëvizjet në zonat pranë vendbanimeve të tyre dhe të shmangin udhëtimet drejt rrugëve, ku priten protestat. Ambasada paralajmëron se personat që do të kalojnë nëpër zonat e prekura mund të përballen me vonesa të mëdha dhe vështirësi për të arritur në destinacion në kohën e planifikuar.

“Këto protesta mund të shkaktojnë turma të mëdha njerëzish, mbyllje rrugësh dhe ndërprerje të rënda të trafikut. Këshillohet të kufizoni udhëtimin në zonën e menjëhershme të banimit tuaj dhe të shmangni udhëtimin për në vendin e punës dhe shkollat nëse rruga juaj kalon nëpër zonat e prekura, pasi mund të mos jeni në gjendje ta përfundoni udhëtimin në kohën e duhur”, thuhet në njoftimin e Ambasadës së SHBA-ve.

Për personelin e Qeverisë amerikane në Kosovë është dhënë udhëzimi që të shmangë të gjitha udhëtimet e panevojshme pranë zonave ku zhvillohen protestat. Për shkak të mundësisë së ndërprerjeve të mëdha në trafik, personeli amerikan është këshilluar gjithashtu që më 16 shtator të mos dërgojë fëmijët në shkollë.

Ambasada amerikane ka njoftuar se do të jetë e hapur të mërkurën, ndërsa shërbimet konsullore do të ofrohen në mënyrë të kufizuar dhe sipas nevojës.

Paralajmërimi vjen në një ditë të ndjeshme për Kosovën, pasi më 16 shtator pritet të shpallet në Hagë vendimi në procesin gjyqësor ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

Në këtë proces janë përfshirë Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi dhe Jakup Krasniqi, ndaj të cilëve janë ngritur akuza për krime lufte. Vendimi i shumëpritur ka rritur ndjeshëm interesimin publik dhe vëmendjen në Kosovë. bw