(Procesi i Zgjerimit Evropian dhe zvogëlimi i kryeministrit shqiptar)
Është interesante që nga Euronews në ‘Enlargement Talks‘ të së Martës 3 Nëntor, 2026 në ‘EU Enlargement Summit’* nuk i bënë disa pyetje kryeministrit të Shqipërisë për votën në Kuvendin e Shqipërisë mbi Imunitetin e Guvernatorit të BSH, as për Buxhetin e 2027 që pritet të diskutohet po ashtu në Kuvendin e Shqipërisë sikurse edhe për pyetjen tjetër interesante se përse Lek–u- mbetet ende i fortë në raport me euron(?),… dollarin, pounding britanik si dhe me të tjera monedha në tregun e këmbimit që e kanë peshën e tyre në këto vite krize dhe luftërash rajonale.
Ndoshta në mbi 30 minuta Maria Tadeo gazetarja e Euronews nuk mundi t’i bënte atë që ATSH-ja e hodhi menjëherë me propagandën zyrtare në tregun mediatik vendas ku titujt kryesorë të ditës i anashkalonin protestat, nuk flasin më për protestues të lënduar nga dhuna policore, por theksojnë zbatimin e gjobave të “Paketën kundër dhunës dhe anarkisë urbane” që ka përgatitur qeveria. Flasin vetëm për suksese të rrugëtimit drejt BE-së si:
“Kryeministri Rama, vizitë në Bruksel”,
“Rama: Me Listën Studentore ‘muzika‘ në Beograd nuk do të ndryshojë për çështjen e Kosovës”,
“Rama: Negociatat me BE-në do t’i përmbyllim sipas kalendarit të përcaktuar”,
“Rama: Marrëveshja me Italinë për emigrantët, në fuqi për aq kohë sa të jetë e nevojshme”,
“Rama: Mediet sociale po sfidojnë realitetin tonë të përbashkët, policia pala më e dëmtuar nga protestat”,
“Rama takohet sot me sekretarin e përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte” (*),
etj. sa e tejkalojnë vetëm me pak orë fshehjen e kryeministrit gjatë dy-tre javëve i cili po përpiqet me çdo kusht dhe po investon për të shtypur lëvizjen studentore.
Duke zgjedhur mbrojtjen dhe përdorur intimidimin e mbuluar me humor vulgar shpesh ndaj gazetares, kryeministri nuk paraqiti interesa pë Shqipërinë, por u kujdes për imazhin e vetes dhe shprehu në mënyrë shembullore injorancën autokratike (mori edhe duartrokitje në mbyllje), kundrejt gjuhës diplomatike dhe qytetare që shumë nga drejtues shtetesh dhe të ftuar që me kënaqësi mund t’i dëgjoje për të mësuar të reja rreth procesit të zgjerimit evropian. Kryeministri i Shqipërisë me mburrje dallohej të bënte edhe “filozofime” dhe rrotullime frazash pikërisht për t’i shpëtuar pikërisht asaj që shqiptarët kanë vërtetuar se përse është i pamundur dialogu me të.
Në një rast kryeministri mes tensionit u shpreh se:-“Unë jam dikush që, e dini, gjithmonë më pëlqen të debatoj, të përballem me njerëzit, të sfidohem dhe të sfidoj të tjerët“. Pra toni i përballjes që kuptohet se është kundërvënia, janë dallimi më i qartë i vështirësisë së kryeministrit kur vetëmbrohet me treguesin tjetër të konceptit të përsëritur të tij dhe përmend se:-“Liria e dikujt mbaron atje ku fillon liria e tjetrit”.
Pra pa shkuar tek mendimtarët që e kanë argumentuar dhe e kanë trajtuar këtë kuotë duke dhënë një mendimin të një rëndësie të veçantë kur çështja diskutohet mbi liritë civile, e drejta për të protestuar.
Narrativa se shteti e ka nën kontroll, e ka thyer apo është filtruar për të përçarë protestën, kjo gjendje do të jetë e përkohshme sepse koncepti i lirisë (fjalën e lirë, të drejtën e grumbullimit dhe protestën) janë dhunuar. Pikërisht tani nuk qëndron më ajo ndarje e artë të gjuhës së qetë e të qytetëruar kur ndërgjegjësimi përpara ligjit është se:-“E drejta juaj mbaron aty ku fillon hunda tjetrit“* e njohur në argumentimin juridik si (Your rights end where his nose begins) .
Ky kufi tashmë është tejkaluar mes policisë dhe protestuesve ndaj edhe dialogu është refuzuar.
Drejtësia duhet të ushtrojë veprimin e vet për çdo rast.
Pretendimet e kryeministrit se numri i policëve të plagosur është disa herë më i madh se sa ai i protestuesve të plagosur, të lënduar, apo të shoqëruar dhe ndaluar afatgjatë në komisariate, vetëm duke u krahasuar me pamjet e transmetuara live nga mediat vendase dhe ndërkombëtare janë treguesi i masave administrative, gjobave dhe censurës si mjete të vetme të “buta” që pushteti ka ushtruar dhe po ushtron pandërprerë deri në krijimin e një zemërimi të ri të qytetarëve.
Kur flitet për zgjerimin e Evropës një nga influencat që të bie në sy veç tregtisë dhe lëvizjes së lirë është monedha euro.
Të gjitha vendet që e duan afrimin sikurse edhe të tjerë shtete që e kanë përgëzuar prej kohësh BE-në e kanë bërë diçka fare të vogël vlerësuar tregtinë, lëvizjen e lirë, turizmin me kontinentin e vjetër duke e respektuar dhe duke bërë një fushatë njohjeje me monedhën euro.
Nuk po e sjellim thjeshtë këtë krahasim.
Leku dhe politika e keqe ose keq qeverisja janë shkaktarë të korrupsionit dhe varfërimit të qytetarëve.
Juve ndoshta e keni ndeshur si kuriozitet, por jo një të ngjashëm me këtë përmbajte kur shtrojmë pyetjen:- Si nuk i ka shkuar në mendje Rilindësve Socialistë, kaq të lidhur dhe largpamës me ëndrrën Evropiane që të përqafonin simbolikisht qoftë edhe kartëmonedhën me vlerë ‘Zero Euro’*?
Ose:- A e dini se 77 vende të botës e përdorin kartëmonedhën ‘Zero Euro’, për të promovuar vendet e tyre, turizmin, natyrën, tipiken dalluese, njerëz të shquar dhe histori nga vendet e tyre?
… mesa duket kjo nuk është thjeshtë një risi për ata që lekun dhe kartëmonedhat e vendeve në përdorim të fituara përmes korrupsionit dhe trafiqeve e kanë më të lehtë t’i fshehin, groposin deri sa të gjenden të mykura nga hetimet e rastësishme të prokurorëve.
Shqipëria dhe disa vende fqinjë si Mali i Zi, Serbia, Bosnje-Hezegovina, Maqedonia e Veriut çuditërisht janë ndër vendet që aspirojnë BE-në, por nuk e promovojnë një nisimë të lindur në Francë në vitin 2015 me përjashtim të Republikës së Kosovës.
Tek sa i kthehemi Shqipërisë, muajve të vrullshme të zhvillimeve shoqërore të saj, marrëdhënia e pushtetit me paranë u pa qartë me atë që regjimi kundërshtoi dhunshëm protestën duke paguar forcat policore me dhe pa identifikim, por “të frontit të parë” sipas kryeministrit me një shumë 2500 euro, përgjigja krijuese e rinisë ishte prerja e re e kartëmonedhës që personifikonte kryeministrin, dhe përleshjen e një të riu me disa policë të pajisur e të mbrojtur gjer në dhëmbë.
Ky krahasim në formën e një meme-je që personifikon mercenarizmin dhe dhunën zuri vend që në ditët e para kur ky vendim u shpall nga kryeministri.
Ajo kartëmonedhë zuri vend krah pamjeve live që i bënë mediat vendase dhe ndërkombëtare, protestave të dhunshme, jo proporcionalitetin e forcave policore në goditjen e protestuesve si dhe përndjekjen dhe arrestimet ndaj tyre duke u justifikuar me identifikimin e personave të maskuar përmes teknologjisë, por pa harruar miliona investime për pajisje dhe automjete që të mundësojnë në të ardhmen ndërhyrjet dhe goditjen e protestës.
_________
*EU Enlargement Summit- Samiti i Zgjerimit, 3 Nëntor, 2026 Bruksel
*tituj nga ATSH dhe propaganda 3 Nëntor, 2026
* “E drejta juaj mbaron aty ku fillon hunda tjetrit“.
3 Nëntor, 2026
Unioni i Gazetarëve Shqiptarë Profesionistë të Diasporës (UGSHPD)
Verband Albanischer Berufsjournalisten der Diaspora (VABD)
Union of Professional Albanian Journalists of Diaspora (UPAJD)
L’Union des journalistes professionnels albanais de la diaspora (UJPAD)
Unione dei Giornalisti Professionisti Albanesi della Diaspora (UGPAD)
E uroj studiuesin Jusuf Buxhovi per kete veper te rendesishem per historine tone kombetare.
Por nuk e dij, nese ka pasur rast te gjeje ky studiues dicka qe nuk eshte e pasqyruar ne aktet e Kongresit te Berlinit, e kam fjalen per biseden midis Otto Bismarkut me tre te derguarit e Lidhjes se Prizrenit.
Une e kam ndertuar kete bisede qe u zhvillua privatisht midis Bismarkut dhe A. Frasherit, M. Vrionit dhe Y. Prizrenit, nga disa shenime qe ka botuar Mihal Gramenua ne gazeten e tij “Koha”.
Bismarku mbasi u njoh me kërkesën e delegateve shqiptare për të ndikuar që territoret e banuara prej shqiprëve të mos u jepeshin shteteve sllave të Ballkanit, pyeti:
– Si ju quajnë?
Delegatët shqiptarë thanë emrat: Abdyl, Ymer, Mehmet.
Bismarku u dha këtë këshillë: “Ju jeni të tre myslimanë. Populli shqiptar është i ndarë në tre besime, në myslimanë, ne katolikë dhe orthodoksë. Kur të delni nëpër oborret mbretërore të Europës për të mbrojtur çështjen tuaj kombëtare duhet të zgjidhni delegatë nga të tre besimet e popullit tuaj. Ju, duke qenë të tre myslimanë, nuk ju beson kush se kërkoni mbrojtjen e tokave shqiptare. Ju krijoni idenë se ju ka dërguar Porta e Lartë e Stambollit për të mbojtur territoret e Perandorisë Osmane.
Kur Abdyli iu lut që Bismarku t’i ndihmonte për ta bërë të njohur kombin shqiptar, Bismarku i tha:
– “Më jepni një libër të shkruar në gjuhën shqipe.”
Abdyli, i cili nuk u kujtua ose nuk e dinte se në gjuhën shqipe ishte përkthyer “Dhiata e Re” prej Vangjel Meksit e cila ishte botuar prej misionit evangjelist anglez më 1827 dhe prej Kostandin Kristoforidhit më 1868, u përgjegj:
Nuk kemi ndonjë libër të botuar në gjuhën shqipe këto vite. Kemi vetëm disa libra shqip të shkruar dy tre shekuj më parë prej priftërinjve katolikë të veriut.
Atëhere Bismarku dha këtë sqarim:
– “Në Europë as ka as do të ketë komb pa gjuhë të shkruar. Shqipëria është një shprehje gjeografike po të mos shkruhet gjuha shqipe.”
Propagandat e huaja antishqiptare dhe antigjermane, sidomos propaganda zyrtare osmane, ajo serbe e ruse, këtë thënie mobilizuese e shkurtuan duke ia ndërruar thelbin e saj. Ata shpallën sikur Bismarku kishte thënë vetëm: “Shqipëria është një shprehje gjeografike”, duke lënë më njanë sqarimin: “po të mos shkruahet gjuha shqipe”. Kjo shprehje e cunguar e tepër keqdashëse ka zënë vend dhe në shumë tekse të historisë së Shqipërisë edhe sot, madje edhe tek vepra e prof. Kristo Frashërit “Lidhja Shqiptare e Prizrenit”, TOENA, Tiranë 1997, f. 118.
Në fakt, delegatët e Lidhjes e kuptuan drejt thelbin mobilizues të porosisë së Otto Bismarkut, prandaj ata sapo u kthyen në Prizren dhe pastaj në Stamboll, nxitën atdhetarët që të ngrinin në një nivel të ri përpjekjet për hartimin e nje alfabeti të ri për ta shpënë përpara shkrimin e gjuhës shqipe.
Si pasojë e kësaj nxitjeje u arrit që në Stamboll më 6 janar 1879 të krijohej Shoqëria e të Shtypurit Shkronja Shqip, e cila u njoh prej qeverise osmane në tetor të atij viti. Kjo shoqëri krijoi alfabetin e njohur me emrin Alfabeti i Stambollit që u krijua duke marrë gërmat e alfabetit latin duke e plotësuar këtë alfabet me disa gërma të alfabetit grek, për të pasqyruar me shkrim tingujt e gjuhës shqipe, që nuk i kishte gjuha latine. Filloi kështu puna për botimin e librave në gjuhën shqipe, sidomos puna për hartimin e tekseve shkollore. Poetë të talentuar, të cilët shkruanin e botonin vepra në gjuhë të huaja, si Vaso Pasha në italisht, Naim Frashëri në persisht, Sami Frashëri në turqisht, etj nisën të shkruanin e botonin vepra në shqip duke u bërë nismetarë të letërsisë kombëtare shqiptare. (Shih: “Mosdenimi i krimet eshte krim i ri” OMSCA-1 Tirane 2016, f. 150-151).