Nga maji deri në nëntor, lidhjet direkte do të jenë të disponueshme për në Itali, Francë, Gjermani dhe Austri

– Udhëtimet e natës janë gjithashtu të disponueshme. 

VOAL- Përpara verës, SBB po ofron destinacione të reja për në disa qytete evropiane. Nga Zvicra, lidhjet direkte treni do të jenë të disponueshme për në Itali, Francë, Gjermani dhe Austri. Nga 30 maji deri më 4 tetor 2026, një lidhje e re direkte do të jetë e disponueshme nga Zyrihu në Rimini. Nga 16 prilli deri më 2 nëntor, trenat TGV nga Lozana dhe Gjeneva do të jenë të disponueshëm për të arritur në Avignon, Aix-en-Provence dhe Marsejë. Udhëtimet e natës për në Austri janë gjithashtu të disponueshme, duke arritur në rajonin përreth Liqenit Wörthersee, si dhe destinacione të tilla si Graz dhe Vjenë. Nga Zyrihu dhe Bazeli, trenat direkt shkojnë edhe për në Bremen, ku mund të arrihet edhe gjatë natës me trenin Nightjet që vazhdon për në Hamburg. Pavarësisht itinerareve të reja të ofruara, vera është gjithashtu një kohë me aktivitet të lartë ndërtimi. Prandaj, SBB rekomandon që gjithmonë të kontrolloni orarin përpara se të niseni për në udhëtim. RSI

Gjatë artikullit, gazeta zvicerane shkruan se teksa Rama priste që Diella të ndihmojë në luftën kundër korrupsionit, një nga kërkesat kryesore të Brukselit, ajo është zhytur vetë në korrupsion.

TIRANË- Gazeta zvicerane, Neue Zuercher Zeitung, i ka kushtuar një artikull vendit tonë, duke e vënë theksin tek Ministrja ‘Diella’. Në artikull theksohet se, Ministrja e gjeneruar nga inteligjenca artificiale është përfshirë në vorbullën e një skandali korrupsioni.

Zuercher Zeitun e ka cilësuar Diellën si një sukses i mirë PR, ndërkohë që Rama synon ta çojë Shqipërinë në Bashkimin Evropian deri në vitin 2030. Gjatë artikullit, gazeta zvicerane shkruan se teksa Rama priste që Diella të ndihmojë në luftën kundër korrupsionit, një nga kërkesat kryesore të Brukselit, ajo është zhytur vetë në korrupsion.

Zuercher Zeitun është ndalur më tej tek skandali i AKSHI-t, ku në dhejtor drejtoresha e agjencisë dhe zëvendësja e saj, pra krijueset e Diellës u vendosën në arrest shtëpie, pasi dyshohet se ishin pjesë e një organizate kriminale që manipulonte sistematikisht tenderët publikë.

Zuercher Zeitung thekson se skandali i AKSHI-t e ka dëmtuar rëndë besueshmërinë e Diellës, ndërkohë që së fundmi ka pasur kundërshtine edhe nga gruaja që i dha ‘zë dhe fytyrë Diellës’, ku aktorja shqiptare Anila Bisha e ka paditur qeverinë për përdorim të paautorizuar të imazhit të saj.

ARTIKULLI I NEUE ZUERCHER ZEITUNG: 

Diella nuk fle kurrë, nuk merr rrogë, nuk ka interesa personale dhe për këtë arsye është e pakorruptueshme. Kështu e prezantoi kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, në vjeshtë anëtaren e parë virtuale të kabinetit të tij.

Ministres së krijuar me inteligjencë artificiale, Rama i ngarkoi zyrtarisht përgjegjësinë për prokurimet publike. Detyra e saj është të krahasojë ofertat në tenderë publikë në mënyrë të pavarur përmes algoritmeve. Sipas tij, ajo do të ndihmojë që këto procese të jenë 100% pa korrupsion, një fushë ku abuzimi konsiderohet shumë i përhapur.

“Ajo është vajza ime dhe është shumë besnike ndaj babait të saj”, deklaroi Rama.

Ai theksoi se chatbot-i nuk ka kushërinj, ndaj nuk rrezikon të bjerë në nepotizëm, një fenomen i zakonshëm. Me këtë emërim, Rama që është në pushtet prej 13 vitesh tërhoqi vëmendje ndërkombëtare: Diella (që në shqip do të thotë ‘diell’) është ministrja e parë virtuale në botë.

Megjithatë, ajo që duket si një sukses i mirë PR është pjesë e një plani më të madh. Rama synon ta çojë Shqipërinë në Bashkimin Evropian deri në vitin 2030, dhe Diella pritet të ndihmojë në luftën kundër korrupsionit – një nga kërkesat kryesore të Brukselit.

Por pas vetëm gjashtë muajsh në detyrë, duket se projekti ka hasur probleme: chatbot-i po përballet me krizë besueshmërie dhe madje edhe me një padi.

A fshihen mashtrues pas chatbot-it?

Sipas qeverisë në Tiranë, Diella “lindi” më 19 janar 2025 dhe u prezantua menjëherë si asistente virtuale e platformës shtetërore E-Albania. Në versionin e parë, ajo u përgjigjej pyetjeve të qytetarëve dhe i udhëzonte hap pas hapi në shërbimet online.

Disa muaj më vonë, Diella mori një avatar vizual që mund të fliste: një figurë femërore pa moshë, e veshur me kostum tradicional nga veriu i Shqipërisë, me një fytyrë “të qelqtë”, që ndihmonte qytetarët të orientoheshin në burokraci.

Pas Diellës qëndron Agjencia Kombëtare e Informacionit e Shqipërisë, AKSHI, e cila është përgjegjëse për transformimin digjital të vendit dhe i nënshtrohet drejtpërdrejt kryeministrit Edi Rama. Kjo agjenci e zhvilloi chatbot-in në bashkëpunim me Microsoft.

Megjithatë, në dhjetor, pikërisht drejtoresha e agjencisë dhe zëvendësja e saj – pra krijueset e Diellës – ranë në fokus të drejtësisë. Prokuroria e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar i vendosi ato në arrest shtëpie, duke ngritur akuza të rënda penale: dyshohet se ishin pjesë e një organizate kriminale që manipulonte sistematikisht tenderët publikë.

Sipas akuzës, ato u jepnin kontrata kompanive të afërta dhe, për të larguar konkurrencën, përdornin presion dhe kërcënime. Madje raportohet edhe për raste rrëmbimi. Mediat flasin për një dëm financiar prej 5 deri në 10 milionë eurosh të devijuar përmes këtyre skemave.

Kritika për mungesë transparence

Skandali i mashtrimit ka dëmtuar rëndë besueshmërinë e Diellës. Kritikët janë të një mendimi: ministrja virtuale është pjesë e sistemit problematik, jo zgjidhja e tij.

Që në fillim, kur Rama prezantoi këtë risi, opozita protestoi duke e quajtur iniciativën antikushtetuese dhe propagandistike. Edhe juristë dhe ekspertë ngritën shqetësime për mungesën e transparencës.

Nuk është e qartë:

-me çfarë të dhënash ushqehet inteligjenca artificiale,

-kush e programon dhe e mbikëqyr, dhe mbi çfarë kriteresh merr vendime.

Kodi i saj nuk është publik. Gjithashtu ka kritika për mungesën e statusit ligjor: askush nuk e di se kush mban përgjegjësi juridike dhe politike në rast vendimesh të gabuara apo të paligjshme. Kjo krijon rrezikun që politikanët apo zyrtarët të ia kalojnë fajin inteligjencës artificiale për rastet e korrupsionit.

Megjithatë, kryeministri nuk tërhiqet nga kritikat. Ai vazhdon ta mbështesë ministren virtuale. Në faqen zyrtare të qeverisë, Diella paraqitet si pjesë e kabinetit, njësoj si ministrat realë.

Madje, në fund të tetorit, Rama deklaroi: “Diella është shtatzënë me 83 fëmijë”. Këta “fëmijë” janë chatbot-e të reja që do të shërbejnë si asistentë për deputetët – do të marrin pjesë në mbledhje, do të mbajnë shënime dhe do t’u japin këshilla.

Aktorja padit qeverinë

Kundërshtim ndaj projektit ka ardhur edhe nga gruaja që i dha zë dhe fytyrë Diellës. Aktorja shqiptare Anila Bisha ka paditur qeverinë për përdorim të paautorizuar të imazhit të saj.

Sipas Bishës, materiali audio dhe video që ajo kishte regjistruar ishte menduar vetëm për chatbot-in e E-Albania dhe për një pagesë të ulët. Kontrata skadoi në fund të vitit 2025 dhe ajo pretendon se nuk ka dhënë kurrë pëlqimin që të bëhej fytyra e ministres virtuale.

Ajo iu drejtua gjykatës pasi qeveria nuk pranoi kërkesat e saj për një kontratë të re. Bisha kërkon ndalimin e përdorimit të imazhit të saj deri në përfundimin e çështjes. Deri tani, nuk është ndërmarrë asnjë veprim.

Nga ana tjetër, zëdhënësja e qeverisë e ka cilësuar padinë, në një deklaratë për Politico, si absurde./Dosja.al

Një valë intensive rëre shkretëtire po shkon drejt Zvicrës: kulmi pritet midis të premtes dhe fundjavës

 “Ndoshta do të jetë më e kuqe se zakonisht” 

Qielli po merr një nuancë të verdhë, dhe lindjet dhe perëndimet e diellit janë më spektakolare. 

VOAL- Pluhura  me nuanca portokalli në të kuqe dhe atmosfera surreale po mbërrijnë në qiellin zviceran. Një valë intensive pluhuri Saharian po shkon drejt Zvicrës: kulmi pritet këtë fundjavë, duke sjellë qiell me re, dukshmëri të reduktuar dhe “shije rëre” të mundshme që do të ndotin makinat dhe sipërfaqet. “Sipas MeteoSwiss, nuk shohim asgjë jashtëzakonisht të ndryshme nga kohët e tjera kur pluhuri Saharian është në ajër”, shpjegon Giada Rossi e ekipit editorial të motit të RSI. “Mund të jetë më e kuqe se zakonisht, por depozita përcaktohet edhe nga sasia e shiut që do të bjerë. Sa më shumë shi, aq më pak depozitë do të shihni”, vazhdon Giada Rossi. Ngjarjet e pluhurit Saharian kontribuojnë ndjeshëm në rritjen e përqendrimeve të aerosoleve. Falë matjeve të vazhdueshme të bëra në Jungfraujoch, këto ngjarje tani mund të zbulohen me saktësi. 

 Berna synon të shpjegojë qëndrimin e saj mbi dënimin me vdekje pas vendimit të parlamentit izraelit për të zgjeruar përdorimin e tij

VOAL- Ambasadori izraelit në Zvicër është thirrur nga Departamenti Federal i Punëve të Jashtme (EDA) këtë javë. Berna synon të shpjegojë qëndrimin e saj mbi dënimin me vdekje, pas miratimit nga parlamenti izraelit të një ligji që zgjeron përdorimin e tij. Ambasadori e mbron këtë ligj. SonntagsBlick raportoi për herë të parë thirrjen.

Konfirmimi ka ardhur nga EDA. Tim Enderlin, kreu i Divizionit të Paqes dhe të Drejtave të Njeriut, ka folur tashmë me ambasadorin izraelit në Bern, Tibor Schlosser. Në takimin e planifikuar për këtë javë, ai do të përshkruajë personalisht qëndrimin e Zvicrës, i cili “hedh poshtë – siç thuhet nga EDA – dënimin me vdekje kudo dhe në të gjitha rrethanat, pasi është i papajtueshëm me të drejtën për jetë dhe dinjitet njerëzor”. Prandaj, Zvicra i bën thirrje Izraelit të përmbushë plotësisht detyrimet e tij ndërkombëtare, duke përfshirë ndalimin e diskriminimit (kritikët thonë se zgjatja e ligjit prek në mënyrë efektive vetëm palestinezët), sundimin e ligjit dhe garancitë procedurale.

Thirrja e ambasadorit izraelit konsiderohet një masë e ndrojtur nga Këshilli Socialist i Shteteve Carlo Sommaruga. “Është një gjest simbolik, por plotësisht joproporcional me seriozitetin e situatës në Izrael”, tha ai për RTS. “Ka prova të mjaftueshme”, shtoi ai, “për të justifikuar tërheqjen e ambasadorit zviceran në Izrael”. “Tërheqja do të ishte një masë shumë radikale”, sipas parlamentarit të krahut të djathtë Mauro Poggia, i cili beson se Zvicra nuk duhet të jetë e para që vendos sanksione, por as nuk duhet të hezitojë dhe duhet të tregojë qartë shkeljen e vazhdueshme të së drejtës ndërkombëtare.

Tibor Schlosser, në një intervistë të botuar të martën nga gazetat e grupit Tamedia, e mbrojti ligjin si vendim sovran të Izraelit. “E kuptoj pikëpamjen e Zvicrës”, tha ai, “por në Izrael, i kushtohet vëmendje edhe dinjitetit të viktimave të terrorizmit dhe familjeve të tyre, si dhe parandalimit të sulmeve të mëtejshme terroriste”. Një dënim me burgim të përjetshëm, sipas Schlosser, nuk do të ishte një pengesë e mjaftueshme; përkundrazi, të burgosurit e dinë se do të lirohen në shkëmbimin e ardhshëm të pengjeve. RSI

Më 1 prill, Gian Lorenzo Cornado do të marrë pjesë në një ceremoni në kujtim të viktimave të zjarrit në Crans-Montana të organizuar nga Ambasada Italiane.

Një takim midis hetuesve zviceranë dhe italianë u mbajt në Valais.

VOAL- Pikërisht tre muaj pas zjarrit të Vitit të Ri në Crans-Montana, i cili vrau 41 persona dhe plagosi 115 të tjerë, të mërkurën, më 1 prill, Ambasada Italiane në Bernë do të organizojë një moment heshtjeje në kujtim të viktimave. Ky përkujtim pritet të përfaqësojë një hap drejt lehtësimit të tensioneve diplomatike midis Zvicrës dhe Italisë: Ambasadori italian Gian Lorenzo Cornado do të marrë pjesë gjithashtu në ceremoni.

SonntagsBlick raportoi këtë, duke cituar burime diplomatike. Roma ende nuk ka marrë një vendim përfundimtar për kthimin e tij.

Kërkesa e Qeverisë Italiane

Lirimi i njërit prej pronarëve të Le Contelattion me kaucion më 26 janar, siç shkroi Ministri i Jashtëm Antonio Tajani në X, “përfaqëson një zemërim të vërtetë ndaj ndjeshmërisë së familjeve që humbën fëmijët e tyre në Crans-Montana dhe nuk arrin të marrë parasysh pikëllimin dhe dhimbjen e thellë që këto familje ndajnë me popullin italian”. Kryeministrja Giorgia Meloni foli gjithashtu për një “zemërim ndaj kujtimit të viktimave të tragjedisë së Vitit të Ri” dhe një “fyerje ndaj familjeve të tyre, të cilat po vajtojnë humbjen e të dashurve të tyre”. Prandaj, qeveria Meloni e ka kushtëzuar kthimin e ambasadorit Cornado në Bernë me fillimin e “bashkëpunimit efektiv” midis autoriteteve gjyqësore zvicerane dhe italiane në lidhje me tragjedinë e Crans-Montana dhe “krijimin e menjëhershëm të një ekipi të përbashkët hetimor për të përcaktuar, pa vonesë të mëtejshme, se kush është përgjegjës” për zjarrin në Crans-Montana. Këto kushte u bënë publike pas një takimi në Palazzo Chigi midis Kryeministrit Meloni dhe ambasadorit Cornado.

Bashkëpunimi gjyqësor merr formë

I pyetur nga SonntagsBlick, Ambasadori Cornado konfirmoi se takimi i fundit midis autoriteteve gjyqësore zvicerane dhe italiane ishte pozitiv. Ai deklaroi gjithashtu se tani është duke pritur një vendim nga qeveria italiane në lidhje me kthimin e tij në Bernë. RSI

Benedikt Roos “Zvicra duhet të veprojë tani dhe në unitet” për të forcuar sigurinë e saj.

VOAL- “Ushtria është tashmë në punë”, tha shefi i ri i ushtrisë Benedikt Roos për mediat të enjten. “Dhe ne jemi mirënjohës për çdo frang që marrim”, shtoi ai. “Nuk ka të bëjë vetëm me vetë ushtrinë, por edhe me sigurinë e Zvicrës”, theksoi Roos pas gati tre muajsh në detyrë. Prandaj, pyetja është nëse zviceranët janë të gatshëm të investojnë 80 cent nga çdo 100 franga në siguri. Në të vërtetë, Zvicra nuk është e izoluar nga ngjarjet botërore. “Ajo që rrezikon Evropën na rrezikon edhe ne”, tha ai: “Konfederata duhet të përqendrohet në atë që forcon konkretisht kapacitetin tonë mbrojtës”. Në këtë kuptim, “milicia jonë është arma jonë sekrete”, theksoi oficeri i lartë. Ushtria sjell ekspertizë të konsiderueshme civile. Njohuri që u interesojnë edhe fqinjëve tanë. “Debutimi im si Shef i Shtabit të Ushtrisë ka qenë dinamik”, tha Benedikt Roos, duke komentuar për mandatin e tij fillestar në këtë rol, dhe deklaroi se nuk do të priste asgjë ndryshe. Ai tha se i afrohet rolit të tij të ri me besim dhe motivim sepse, theksoi ai, “ajo që ka rëndësi janë njerëzit, ushtarët”. Prandaj, ai i nxiti të gjithë të kujdesen për ushtarët, të cilët meritojnë respekt dhe vlerësim.

 Të hënën, qeveria federale zvicerane i dha centralit bërthamor Gösgen në Däniken (SO) autorizimin për të rifilluar operacionet.

VOAL- Reaktori ishte mbyllur për gati një vit për shkak të problemeve kritike me sistemin e furnizimit me ujë që dolën gjatë inspektimit të fundit rutinë. Kjo ndërprerje e zgjatur ndikoi ndjeshëm në pasqyrat financiare të Kernkraftwerk Gösgen, kompanisë që operon centralin.

Ndikim i rëndësishëm ekonomik

Ndikimi ekonomik ka qenë i konsiderueshëm. Gösgen normalisht mbulon afërsisht 13% të nevojave të Zvicrës për energji: në vitin 2024, për krahasim, prodhimi arriti në afërsisht 8 miliardë kilovat-orë. Në vitin 2025, për shkak të mbylljes së detyruar, prodhimi u kufizua në 3,428 milionë kWh, ekuivalente me afërsisht 5% të prodhimit të energjisë elektrike në Zvicër. Humbja e prodhimit gjeneroi kosto që tejkalonin gjysmën e miliardit franga për kompaninë operative të reaktorit. Ndër aksionarët kryesorë të prekur, Alpiq regjistroi një ndikim negativ në fitimin e saj operativ prej 149 milionë frangash për të gjithë vitin 2025, me pasoja të pritura edhe në llogaritë e saj të vitit 2026. Pasojat u ndjenë edhe në arkën publike: Kantoni i Solothurnit mori midis 6 dhe 7 milionë franga më pak në taksat e paguara nga Alpiq, përveç pothuajse 3 milionë frangave në të ardhura të humbura nga tarifat për furnizimin me ujë të përdorur për ftohjen e termocentralit. Dhe pasojat do të ndihen edhe në pasqyrat financiare të vitit 2026. Në aspektin teknik, problemi u zgjidh duke zëvendësuar valvulat e kontrollit në qarkun e ujit, një ndërhyrje e konsideruar e nevojshme për të parandaluar një mbingarkesë të mundshme në tuba në rast të një dështimi të reaktorit. Këto janë komponentë origjinalë që datojnë që nga viti 1979, viti kur u vu në punë termocentrali.

Valvolat e vitit 1979 dhe pyetje në lidhje me kohën e duhur të vendimeve

Megjithatë, kjo çështje ka ngritur pyetje në lidhje me kohën e duhur të vendimeve të marra. Nathan Solothurnmann, një ekspert i energjisë me Greenpeace Zvicër, po bën thirrje për më shumë transparencë: është e paqartë se kur operatorët e termocentralit dhe Inspektorati Federal i Sigurisë Bërthamore përcaktuan se valvulat nuk ishin më të sigurta, as kur u mor vendimi për të ndërhyrë. Sipas ekspertit, të intervistuar nga Radio News tonë, nëse modelet teorike do të kishin treguar një problem, reaktori duhej të ishte mbyllur menjëherë, pa pritur për riparimin e planifikuar. Solothurnmann shikon gjithashtu drejt së ardhmes: “Ne e dimë se numri i problemeve të mundshme do të rritet me kalimin e kohës. Ne duam të sigurohemi që këto të adresohen menjëherë dhe që termocentralet, në raste të tilla, të mbyllen menjëherë.” RSI

Më shumë se tri të katërtat e të anketuarve dyshojnë në përgatitjen ushtarake të Konfederatës për kërcënime konvencionale dhe hibride

VOAL- Popullsia zvicerane dyshon në aftësitë mbrojtëse të vendit, sipas një sondazhi të kryer nga instituti kërkimor Sotomo i porositur nga grupi i ekspertëve “Strategiedialog21”. Qytetarët ndihen të lidhur fort me vlerat e Evropës Perëndimore. Më shumë se tri të katërtat e të intervistuarve në sondazh, të quajtur “Barometri i Mundësive”, dyshojnë në përgatitjen ushtarake të Konfederatës për kërcënime konvencionale dhe hibride. Shumica dëshiron që buxheti i ushtrisë të rritet në 2% të PBB-së deri në vitin 2030, sipas një deklarate nga “Strategiedialog21”, një fondacion jopartiak i krijuar në vitin 2011 për të promovuar dialogun strategjik mbi çështje thelbësore për të ardhmen e vendit. ATS

Qeveria shqiptare po shqyrton mundësinë e marrjes përsipër të borxheve të kompanisë “Air Albania” pas vështirësive financiare dhe ndërprerjes së aktivitetit të saj.

Media e njohur ndërkombëtare “AeroTelegraph”, me bazë në Zvicër e raporton këtë, duke bërë me dije se bëhet fjalë për 100 milionë euro detyrime të papaguara nga kompania, përfshirë pagesat për qiratë, tarifat e aeroportit, karburantin, shërbimin e ushqimit etj.

Sipas medias, qeveria e kryeministrit Edi Rama ka marrë përsipër të paguajë rreth 35 milionë euro për të shmangur procedurat ligjore.

“Qeveria shqiptare po shqyrton marrjen përsipër të një pjese të borxheve të linjës ajrore të falimentuar. Kjo rrjedh nga detyrime të papaguara prej afërsisht 100 milionë eurosh, duke përfshirë pagesat për qiratë, tarifat e aeroportit, karburantin dhe shërbimin e ushqimit, sipas raportimeve të mediave lokale.

Për të shmangur procedurat ligjore, shteti mund të marrë përsipër rreth 35 milionë euro. Këto fonde do të përdoren posaçërisht për të zgjidhur pretendimet kundër Air Albania nga partnerët e saj ndërkombëtarë.

Shlyerja ndaj shtetit është planifikuar për një afat të gjatë. Air Albania ndërpreu operacionet afërsisht shtatë muaj më parë, pasi autoriteti i aviacionit pezulloi licencën e saj. Kompania ajrore është aktualisht në likuidim.”, thuhet në artikullin e medias së huaj.

Pak muaj më parë, Autoriteti i Aviacionit Civil i Shqipërisë pezulloi aktivitetin e “Air Albania” për shkak të shkeljeve kontraktore. Pas këtij vendimi, disa aeroporte ndërprenë shërbimet për kompaninë dhe kontraktorët bllokuan avionët e dhënë me qira.

Në nëntor, Turkish Airlines lëshoi ​​një njoftim në bursë në lidhje me “shitjen e aksioneve të partneritetit tonë në Air Albania”. bw

 VOAL- Me 3.4 miliardë franga, qeveria synon të pajisë më mirë ushtrinë kundër sulmeve në distancë dhe kibernetike. Kjo shumë do të plotësohet me kredi shtesë prej afërsisht gjysmë miliardi. Mesazhi drejtuar Parlamentit i miratuar sot, të premten, përqendrohet në zhvillimin e mbrojtjes ajrore tokësore, mbrojtjen nga dronë dhe aftësive shtesë dixhitale. Lidhur me kreditë shtesë të kërkuara, afërsisht 400 milionë franga do të mbulojnë kostot shtesë të vendosura nga Shtetet e Bashkuara për blerjen e avionëve luftarakë F-35. 100 milionë franga të tjera janë të nevojshme për të zbatuar masa strukturore që lidhen me avionët dhe për të rinovuar një qendër komande.

Efekti i Luftës në Ukrainë

Prioritetet e përfshira në programin e armatimeve, si dhe vëllimi i tij, shpjegohen nga lufta në Ukrainë, sipas një deklarate qeveritare të lëshuar sot. Ushtria zvicerane duhet të kthehet në një rol më të orientuar drejt mbrojtjes, dhe mbrojtja kundër kërcënimeve më të mundshme – d.m.th., sulmeve në distancë dhe konflikteve hibride – duhet të forcohet. Programet e armatimit të viteve të ardhshme do të përqendrohen në këto objektiva. Qeveria do të ndajë një miliard franga për mbrojtjen tokë-ajër në hapësirën ajrore të ulët dhe të mesme përmes blerjes së njësive shtesë të kontrollit të zjarrit IRIS-T SLM (me një rreze veprimi deri në 40 km dhe një lartësi maksimale prej 20 km për kundërluftëtarët, dronët dhe raketat lundruese).

Kjo do të lejojë mbulim më të gjerë dhe mbrojtje të infrastrukturës shtesë kritike. Për më tepër, sistemet e mbrojtjes kundërajrore me rreze të shkurtër veprimi, të cilat janë të kufizuara në efektivitet dhe pjesërisht të vjetruara, do të zëvendësohen (800 milionë CHF). Një projekt tjetër synon të mbrojë njësitë ushtarake, popullsinë civile dhe infrastrukturën kritike nga mini-dronët (70 milionë CHF). Përveç të gjitha këtyre, është e nevojshme të përmirësohet ndërgjegjësimi për situatën në hapësirën ajrore të ulët dhe të mesme duke zëvendësuar radarin e vjetëruar të aviacionit taktik TAFLIR me një sistem radari pjesërisht të lëvizshëm me rreze të mesme veprimi (150 milionë). ATS

Zvicra ka vendosur të bllokojë eksportet e armëve drejt Shtetet e Bashkuara të Amerikës, për shkak të luftës së këtyre të fundit me Irani.
Qeveria federale zvicerane njoftoi se nuk do të miratojë më asnjë eksport të ri armësh drejt SHBA-ve. Ndërkohë, licencat ekzistuese dhe eksportet e mallrave të tjera do të rishikohen nga një grup ekspertësh.

Ky vendim pritet të shkaktojë tensione në marrëdhëniet mes Bernë dhe Uashington, pasi Zvicra po mban një qëndrim strikt neutral ndaj operacioneve ushtarake të SHBA-ve dhe Izraeli kundër Iranit.

SHBA-të janë blerësi më i madh i armëve zvicerane, duke përthithur rreth 16% të eksporteve në vitin 2025. Vendimi prek edhe kompani të mëdha si Ruag dhe Rheinmetall Air Defence.

Vendimi vjen pas sulmeve ndaj infrastrukturës energjetike iraniane në South Pars dhe shqetësimeve humanitare, ndërsa qytetarët zviceranë kanë ushtruar presion për distancim nga lufta e nisur nga administrata e Donald Trump. gsh

VOAL- Rruga dypalëshe mbetet opsioni më i mirë për përcaktimin e marrëdhënieve midis Zvicrës dhe Bashkimit Evropian. Ky është besimi i Këshillit Federal, i cili të premten i dorëzoi Parlamentit mesazhin e tij në lidhje me Marrëveshjet Dypalëshe III, një paketë që (u përsërit) lejon ruajtjen e marrëdhënieve të qëndrueshme dhe të besueshme me Brukselin në një kontekst ndërkombëtar të karakterizuar nga tensione të forta. Vendimi tani i kalon Parlamentit dhe, përfundimisht, popullit.

Programi radiofonik i RSI-së SEIDISERA intervistoi Këshilltarin Federal Ignazio Cassis mbi këtë çështje. Z. Këshilltar Federal Ignazio Cassis, si ndiheni për dorëzimin e topit te Parlamenti sot? “Me një ndjenjë se kam përmbushur detyrat e mia. Tre këshilltarë federalë, gjashtë sekretarë shteti, 18 vjet diskutime. Sot, fjala e fundit është thënë dhe produkti është i mirë.”

Ju (të tre Këshilltarët Federalë) folët për një kontekst të vështirë gjeopolitik. Edhe me Shtetet e Bashkuara, nuk është e lehtë të negociosh tani. Paradoksalisht, a mund t’ju ndihmojë kjo të siguroni këtë paketë? “Qeniet njerëzore funksionojnë kështu: sa më e madhe të jetë pasiguria përreth tyre, aq më shumë kërkojnë të sigurojnë atë që kanë. Ne kemi rrugën dypalëshe, por është rrezikuar nga vite pasigurie për të ardhmen e saj. Unë besoj se kushdo që dëshiron siguri më të madhe me fqinjët e tij do ta bëjë këtë më lehtë nëse ndien pasiguri globale.”

Megjithatë, BE-ja ende shihet nga shumë si e dobët dhe e çorientuar. Këshilli Federal tani do të duhet të veprojë me vendosmëri, madje duke përdorur gjuhë të thjeshtë, për të bindur popullsinë… “E vetmja gjë e fortë në lidhje me Bashkimin Evropian është tregu i brendshëm, dhe kjo është ajo që na intereson. Le të mos harrojmë se nuk është një shtet i vetëm, por një konfederatë shtetesh, me shumë figura kryesore brenda saj. Pra, është pak si Zvicra para vitit 1848. Por edhe një herë, për ne, është tregu ynë kryesor: 300 miliardë euro në vit tregtohen në mallra, produkte, shërbime, etj. Pra, gjysma e pasurisë sonë është e lidhur me mundësinë për të eksportuar atë që prodhojmë.”

SVP është kundër kësaj. Kjo nuk duhet nënvlerësuar. Në vitin 1992, ajo pothuajse vetëm solli rënien e Zonës Ekonomike Evropiane. Si keni ndërmend t’i adresoni këto kritika tani? “Para së gjithash, me një produkt të mirë, paketën që e vumë në tryezë sot. Për më tepër, ne nuk po i bashkohemi Zonës Ekonomike Evropiane. Është një hap në traditën e 25 viteve të fundit. Është një hap i tretë, Bilaterals III, i cili vazhdon rrugën e mëparshme. Pra, është një rrugë me të cilën jemi njohur prej 25 vitesh tani.”

Por për SVP-në, është një dorëzim…

“SVP-ja pati vështirësi edhe me dy hapat e parë. Në fakt, ajo tha jo për dy hapat e parë, por populli tha po gjithsesi, ndërsa hapi i bashkimit me Zonën Ekonomike Evropiane ishte shumë i madh edhe për popullin. Ashtu siç nuk ishim në rrugën e duhur deri në vitin 1921 me marrëveshjen kornizë institucionale.”RSI