Një muaj më parë, kur protestat masive kundër qeverisë sapo kishin filluar, në një cep të internetit, një platformë sociale që njihet si Reddit – pak e njohur dhe pak e përdorur nga shqiptarët, përdorues të një forumi për Shqipërinë sugjeruan bojkotin e bizneseve që ata i konsiderojnë të lidhura me qeverinë.

“Bojkot bizneseve të oligarkëve”, shkruhej në një postim të para 30 ditëve, ndër dhjetëra të tillë me thirrje për t’iu bashkuar protestës apo organizime të ngjashme.

Thirrja u pasua nga të tjera dhe disa ditë më parë, pjesëmarrësit në këto forume dhe me gjasë të tjera grupe në rrjetet sociale u organizuan të publikojnë përshkrime (review) negative apo vlerësime të ulëta në platformën Google Reviews ndaj një numri biznesesh – përfshi disa nga mediat kryesore në vend, të zotëruara nga persona që mbështesin qeverinë.

Në 48 orët e fundit mijëra qytetarë lanë vlerësime me 1 yll apo komente negative në një listë të gjatë me biznese, duke targetuar së pari Rozafa Fish City, pronari i së cilës Gjergj Luca pati sulmuar protestën dhe përdorur etiketime ndaj protestuesve. Luca reagoi në 8 korrik në faqen e Facebook që mban emrin e kompanisë.

“Dikur paraardhësit tuaj fusnin njerëz në burg me letra anonime ndërsa ju pasardhësit e tyre me profile fallco dhe sharje në rrjetet sociale vetëm sa na gudulisni bizneset”, shkroi Luca në një postim që u shoqërua me një video ironike.

Por ndërsa në rrjetet sociale protesta u ironizua, një sërë biznesesh iu drejtuan Policisë së Shtetit me kallëzime kundër valës së komenteve dhe review-ve negative.

Në një deklaratë për mediat vetë Drejtori i Përgjithshëm i Policisë së Shtetit Skënder Hita paralajmëroi ndjekje penale për komentuesit apo lënësit e shënimeve.

“Dua ta bëj të qartë se çdo person që do të rezultojë i përfshirë në këtë aktivitet të kundërligjshëm, pavarësisht vendndodhjes së tij, do të përballet me forcën e ligjit”, tha Hita në deklaratë.

I pyetur nga BIRN për referencat ligjore për ndjekje penale, Hita referoi 4 nene të Kodit Penal, 2 për manipulimin e tregut dhe çmimeve, falsifikimin kompjuterik dhe shpifjen.

Por përfaqësues të shoqërisë civile, aktivistë të lirisë së shprehjes dhe ekspertë të ligjit e shohin deklaratën dhe hetimet e policisë me shqetësim të thellë, duke e cilësuar si një mjet presioni që rrezikon të kriminalizojë lirinë e shprehjes dhe protestën digjitale të qytetarëve.

“Deklarata, e dhënë në një moment ku protestat vazhdojnë prej 40 ditësh, krijon një efekt intimidues ndaj qytetarëve që protestojnë si në mënyrë digjitale, ashtu edhe fizikisht,” paralajmëron Orkidea Xhaferaj, eksperte e të drejtave digjitale dhe sigurisë kibernetike pranë SCiDEV, ndërsa vëren se gjuha e përdorur nga Policia e Shtetit ka një ndikim të drejtpërdrejtë te liria e qytetarëve dhe se duket se synon intimidimin.

Akuzat penale për yjet në Google

Një rrjet i tërë aplikacionesh e faqesh në internet, kryesisht të lidhura me industrinë e shërbimeve u mundëson klientëve të restoranteve apo bizneseve të ngjashme të lënë shënime, komente apo thjesht vlerësojnë me yje bizneset në varësi të shërbimit që marrin.

Vlerësimet e larta kryesisht janë një reklamë falas për bizneset, që më pas u shfaqen klientëve të rinj më shpesh dhe po ashtu ndikojnë në frekuentimin e tyre. Shumica dërrmuese e këtyre shërbimeve kërkojnë që vlerësimi të lidhet me praninë fizike në restorant dhe nga adresa të regjistruara.

Google Reviews, që duket se qe sistemi që u përdor më shumë për lënie të vlerësimeve të ulëta, një yll, në disa biznese në Shqipëri në dy ditët e fundit, kërkon më pak konfirmim.

Megjithatë BIRN vuri re se shumica e vlerësimeve në këto biznese u bënë nga persona që nuk u fshehën, duke përdorur adresa dhe emra realë. Një pjesë e tyre bënë të qartë se review ishin të lidhura me protestën, duke akuzuar në komente bizneset si oligarkë apo shënime të ngjashme politike. Por shumica dërrmuese janë vetë vlerësime të ulëta me 1 yll dhe pa komente.

I pyetur nga BIRN Drejtori i Përgjithshëm i Policisë së Shtetit Skënder Hita, këmbënguli se hetimet nuk ishin politike dhe se policia po ndiqte kallëzimet nga bizneset.

“Qytetarët kanë gjithë të drejtën e tyre të bëjnë politikë, të bëjnë protestë, të bëjnë gjithçka pa shkelur ligjin”, tha Hita.

Ai bëri me dije se vala e vlerësimeve negative po hetohej për 4 nene të Kodit Penal. Sipas tij referenca për hetim ishin neni 143/a/1, për manipulimin e tregut, 143/a/3 pika c, për manipulimin e çmimeve dhe informacionin e rremë mbi mallrat e çmimet, neni 120 shpifja dhe neni 186/a që ka të bëjë me falsifikimin kompjuterik.

Por dy nenet e para të referuara kanë të bëjnë me përpjekje që lidhen me manipulimin e çmimeve konkretisht: “Paraqitja jo e saktë, me dashje, e vlerës së një malli” dhe manipulimin e bursës apo përhapjen e informacionit apo “fakte të tjera të rreme për rritjen ose rënien e çmimit të titujve”. Po ashtu falsifikimi kompjuterik nuk duket se përshkruan rastin, pasi nuk ka ndërhyrje në sistemet e Google apo faqe të ngjashme, ndërsa është e paqartë se si vendosja e vlerësimit me një yll apo edhe komente negative për një biznes mund të konsiderohen shpifje.

Avokati Gentjan Serjani shpjegon se pretendimet e policisë nuk vlejnë dhe se deklarata tregon edhe një herë vendi është në një valë proteste jo të zakonshme që sipas tij “e gjen sistemin juridiko-penal të papërgatitur”.

Ai tha se ishte absurde që një qytetar të akuzohet për vepra të rënda si “Manipulim tregu” (143/a/1) apo “Manipulim çmimesh” (143/a/3/c) thjesht për një koment në internet.

“Këto konsiderohen opinione ose vlerësime subjektive, jo fakte penale. Një review negativ mbrohet nga liria e shprehjes, sidomos kur përshkruan përvojën personale të klientit,” argumenton Serjani. Rreziku i vetëm juridik, shton ai, ekziston nëse vlerësimi përmban pretendime faktike të rreme të tipit, “ky ushqim më helmoi” kur nuk ka ndodhur, të cilat futen te vepra penale e shpifjes.

Ekspertët: Cënim i lirisë së shprehjes dhe intimidim

Por për eskpertët kjo nuk është një ngjarje e re dhe as Shqipëria nuk është e para ku protesta të kësaj forme ndodhin.

Orkidea Xhaferaj thekson se fenomeni është i njohur dhe shihet si pjesëmarrje aktive e qytetarëve në politikë përmes platformave digjitale.

“Në literaturë përkufizimi i review bombing njihet si i tillë… si një taktikë e re për konsumatorët që të angazhohen në pjesëmarrje politike joformale”, tha ajo.

Qytetarët në mbarë botën e përdorin atë për të protestuar ndaj diskursit politik, mediave apo industrive. Duke iu referuar pretendimeve të policisë për koordinim, Xhaferaj thotë se bojkotimi apo veprime të ngjashme protestuese normalisht janë të koordinuara dhe kjo është një e drejtë që mbrohet dhe për të cilën ka vendime të Gjykatës Europiane të të Drejtave të Njeriut.

“Prandaj koordinimi, masiviteti dhe sinkronizimi nuk mjaftojnë vetë për ta bërë të paligjshëm. I paligjshëm bëhet kur shoqërohet me llogari fiktive, pagesa të fshehta, impersonim, përvoja të trilluara, kërcënime, zhvatje ose manipulim teknik”, tha ajo.

Xhaferaj ishte kritike mbi mënyrën se si policia e paraqiti rastin, duke shtruar pyetjen nëse policia kishte vërtet kompetenca për të hetuar.

Isa Myzyraj, përfaqësues i Asociacionit të Gazetarëve Shqiptarë, thekson se kjo deklaratë ngre më shumë pikëpyetje sesa jep përgjigje.

“Të pretendosh publikisht se ekziston një rrjet i organizuar me mbi 10 mijë llogari që po sulmon turizmin shqiptar, pa paraqitur asnjë provë konkrete, rrezikon të krijojë një klimë mosbesimi dhe të shndërrohet në një deklaratë politike, e jo institucionale e një policie serioze,” shprehet Myzyraj.

Ai shton se pretendimi se ka “sulme ndaj turizmit” është një narrativë e njohur politike e qeverisë prej vitesh dhe se vlerësimet në platformat online mbrohen nga liria e shprehjes.

“Vlerësimet negative ose pozitive në platformat online janë pjesë e lirisë së shprehjes dhe e të drejtës së konsumatorëve për të ndarë përvojën e tyre”, tha ai.

Edhe për Rigels Xhemollarin nga Qëndresa Qytetare, situata tregon një përdorim të strukturave policore në funksion të politikës. “Deklarata ishte e rrezikshme, joprofesionale dhe e ndikuar politikisht,” thekson ai, duke shtuar se veprat penale të pretenduara nuk e përmbushin anën objektive dhe subjektive në këtë rast.

Edhe përfaqësues politikë reaguan ashpër ndaj deklaratës. Deputeti i Partisë Mundësia Erald Kapri i tha BIRN se hetimet e pretenduara ishin një shantazh ndaj protestuesve.

“Nisja e një hetimi nga ana e Policisë së Shtetit ndaj qytetarëve që lirisht shkruajnë ‘review’ në Google është shantazh i pastër për të dekurajuar protestën”, tha Kapri, ndërsa akuzoi policinë për shoqërime të paligjshme dhe dhunë shproporcionale gjatë protestave.

Bora Mema, një aktiviste e Lëvizjes Bashkë, e sfidoi policinë duke bërë publike një review të sajën.

“Meqë Policia e Shtetit nuk ka punë më të mira për t’u marrë, përfshirë shfrytëzimin e minorenëve në punë dhe paska vendosur të kriminalizojë review-të negative ndaj Gjergj Lucës, le ta nisë me mua dhe me këdo qytetar që do të bashkohet”, shkroi Mema./birn

Këtë shkrim po e filloj me një koment të ditëve të fundit të një lexuesi të shkrimeve të mia: “Z. Zeqa çka ju keni vërsulur LDK-së, pse nuk po e bëni edhe ndonjë shkrim për partitë e tjera, por vetëm për LDK-në, të cilën jeni duke e ç’montuar copë-copë. Do doja që këto analiza shumë të sakta të mos i publikosh në facebook dhe në këto portale që zoti e di punën e kujt e bëjnë!

Përgjigja ime e përgjithësuar ndaj komentuesve është kjo: “Ndjehem i lumtur që me saktësinë e analizave të mia kam arritur të zgjojë ndërgjegjën e fjetur të njerëzve të ndershëm dhe atdhetar që ia duan të mirën LDK-së dhe shtetit të Kosoves në veçanti. Menjëherë pas shkrimit autorial ‘Dorëheqja kolektive, shpëtim për LDK-në’, i datës 03.07.2026, janë shtuar zërat me kërkesën e njëjtë për dorëheqjen kolektive të drejtuesve të LDK-së”.

LDK-në copë-copë po e bëjnë profiterët e jo ata që e duan me shpirtë

Aty ku dhëmb dhembi shkon gjuha, e thotë një fjalë e urtë popullore! LDK është dashuria ime, është dhimbja ime e madhe!

Mes veprimtarëve të orëve të para dhe këtyre lakmitarëve që po e shqyejnë LDK-në është një dallim i madh. Aktivistët dhe veprimtarët e orëve të para e duan partinë pa interes dhe pa kushte, kurse këta lakmitarët, kusarët dhe matrapazët e ditëve të sotme, po pasurohen duke i bërë njëqind marrëzi në emrin e LDK-së dhe të Ibrahim Rugovës.

Kritikat dhe sugjerimet e mia nuk burojnë nga urrejtja dhe as nga ambicia për poste dhe privilegje, por nga dashuria e sinqertë për ta ringritur LDK-në aty ku e ka vendin, në parti të parë politike në vend e jo në vendin e tretë ku e katandisën interesgjinjt dhe matrapazët politikë!

Është iluzive të presësh ringritje të partisë nga ata që e katandisën, prandaj kjo është arsyeja e logjikshme, pse unë kërkojë dorëheqje kolektive të krerëve të LDK-së, përkatësisht të Kryesisë Qendrore dhe Këshillit të Përgjithshëm!

Njëzet vite humbje dhe rrëshqitje pa asnjë fitore në nivel qendror janë pak më shumë se disfatë politike për LDK-në!

Janë këto 20 vite humbje dhe degradim, katandisje dhe përçarje, kapje dhe uzurpim i partisë nga klanet dhe grupet e interesit, të cilat shkaktuan dëshprim dhe zhgënjim të elektoratit i cili u largua pandalshëm drejt formacioneve tjera politike!

Kjo humbje e besimit të anëtarësisë është produkt i këtyre strukturave të partisë, e jo vetëm e kryetarit aktualë, i cili me naivitetin e tij është më së paku fajtorë për këtë katandisje të vlerave demokratike në LDK!

Kur e themë këtë, e kam parasysh faktin se nënshkruesit për shkarkimin e kryetarit aktualë janë shkatërruesit fatal të LDK-së. Andaj, është i pamjaftueshëm vetëm largimi i kryetarit, pasi e keqja e madhe prapë mbetet në LDK!

Pa rikthimin e vendimmarrjes tek anëtarësia, ndryshimet në LDK janë utopike

Është e dhimbshme që LDK-ja si partia më e vjetër në vend, që i hapi proceset demokratike në trojet etnike shqiptare, partia që i ndërtoj themelet e shtetit në rrethanat e okupimit klasik të Serbisë, partia që ndërtoj institucionet e Republikës së Kosovës të katandiset kaq poshtë saqë të kënaqet me vendin e tretë në skenën parlamentare!

Përveq humbjes së zgjedhjeve, LDK e ka humbur edhe shpresën për ringritje shkaku i tjetërsimit të vlerave demokratike!

Nga “Lidhja” në Rruga e re” ndodhi tjetërsimi i Lidhjes Demokratike të Kosovës, avangardës së proceseve demokratike në Ballkanin perëndimor.

LDK e ka vetëm një rrugë që të shpëtojë nga katandisja e mëtutjeshme.

Ajo është rikthimi në bazën elektorale, me organizimin e zgjedhjeve të brendshme, të ndershme dhe demokratike që e kthejnë në identitetin e saj tradicional të zhvillimit të demokracisë nga poshtë-lartë e jo anasjelltas me diktat autoritarë nga lartë!

Mirëpo, paraprakisht duhet të ndodhë dorëheqja kolektive e strukturave drejtuese, të cilat janë përgjegjëse për katandisjen e partisë.

Ndryshe, me këto struktura asnjëherë nuk do të kemi reforma të mirëfillta dhe unifikim të elektoratit rugovian në LDK!

Me delegat servil të zgjedhur në vitin e largët 2010, Kuvendi Zgjedhor është manipuluar në vijimësi nga drejtuesit e partisë, duke inskenuar “kuvende zgjedhore” me aklamacion apo edhe me votë të fshehtë duke i dirigjuar me ‘telekomandë’ delegatët servil dhe të dëgjueshëm që të votojnë sipas rekomandimeve të kryetarit!

Prandaj, pa rikthimin e vendimmarrjes tek anëtarësia përmes votës së lirë dhe demokratike, ndryshimet në LDK janë utopike!

Pa largimin e uzurpatorëve dhe pa zgjedhje mbi bazën e meritokracisë, LDK përveq humbjes së vendit të tretë, do të rrëshqas akoma më poshtë në renditjen tabelare!

Megjithatë, edhe vendi i katërt, përkatësisht kalimi i pragut zgjedhor do të jetë i mjaftueshëm për mbijetesën e klanorëve dhe grupeve të interesit në LDK, por jo edhe bazament për ngritjen e saj.

Se sa të vendosur janë pengmbajtësit e LDK-së, lexojeni DEKLARATËN E KRYESISË QENDRORE TË LIDHJES DEMOKRATIKE TË KOSOVËS (hape linkun) https://gazetablic.com/kryesia-e-ldk-se-abdixhiku-ka-mandatin-per-udheheqjen-e-proceseve-politike-rezultati-zgjedhor-nuk-permbush-pritjet/

Ngritja e LDK-së do të jetë graduale, fillimisht duhet të ngritet në vendin e dytë, pastaj vendin e parë ashtu siq e kam projektuar në fillim të këtij viti. Edhe një herë, zotohem para elektoratit për afatet kohore të ngritjes së LDK-së!

Zotimi im përgjegjësi morale para elektoratit dhe para Zotit!

Florim Zeqa, kandidat për kryetar të LDK-së

Orsago (Itali), 10.07.2026

Teksa policia paralajmëron ndjekje penale për “manipulim tregu” dhe “falsifikim kompjuterik” ndaj mijëra qytetarëve që po vlerësojnë negativisht bizneset e perceptuara pranë qeverisë, ekspertët e ligjit dhe shoqëria civile e akuzojnë për një tentativë shantazhi për të shtypur lirinë e shprehjes dhe për të barazuar protestën e ligjshme digjitale me krimin kibernetik.

BIRN

Një muaj më parë, kur protestat masive kundër qeverisë sapo kishin filluar, në një cep të internetit, një platformë sociale që njihet si Reddit – pak e njohur dhe pak e përdorur nga shqiptarët, përdorues të një forumi për Shqipërinë sugjeruan bojkotin e bizneseve që ata i konsiderojnë të lidhura me qeverinë.

“Bojkot bizneseve të oligarkëve”, shkruhej në një postim të para 30 ditëve, ndër dhjetëra të tillë me thirrje për t’iu bashkuar protestës apo organizime të ngjashme.

Thirrja u pasua nga të tjera dhe disa ditë më parë, pjesëmarrësit në këto forume dhe me gjasë të tjera grupe në rrjetet sociale u organizuan të publikojnë përshkrime (review) negative apo vlerësime të ulëta në platformën Google Reviews ndaj një numri biznesesh – përfshi disa nga mediat kryesore në vend, të zotëruara nga persona që mbështesin qeverinë.

Në 48 orët e fundit mijëra qytetarë lanë vlerësime me 1 yll apo komente negative në një listë të gjatë me biznese, duke targetuar së pari Rozafa Fish City, pronari i së cilës Gjergj Luca pati sulmuar protestën dhe përdorur etiketime ndaj protestuesve. Luca reagoi në 8 korrik në faqen e Facebook që mban emrin e kompanisë.

“Dikur paraardhësit tuaj fusnin njerëz në burg me letra anonime ndërsa ju pasardhësit e tyre me profile fallco dhe sharje në rrjetet sociale vetëm sa na gudulisni bizneset”, shkroi Luca në një postim që u shoqërua me një video ironike.

Por ndërsa në rrjetet sociale protesta u ironizua, një sërë biznesesh iu drejtuan Policisë së Shtetit me kallëzime kundër valës së komenteve dhe review-ve negative.

Në një deklaratë për mediat vetë Drejtori i Përgjithshëm i Policisë së Shtetit Skënder Hita paralajmëroi ndjekje penale për komentuesit apo lënësit e shënimeve.

“Dua ta bëj të qartë se çdo person që do të rezultojë i përfshirë në këtë aktivitet të kundërligjshëm, pavarësisht vendndodhjes së tij, do të përballet me forcën e ligjit”, tha Hita në deklaratë.

I pyetur nga BIRN për referencat ligjore për ndjekje penale, Hita referoi 4 nene të Kodit Penal, 2 për manipulimin e tregut dhe çmimeve, falsifikimin kompjuterik dhe shpifjen.

Por përfaqësues të shoqërisë civile, aktivistë të lirisë së shprehjes dhe ekspertë të ligjit e shohin deklaratën dhe hetimet e policisë me shqetësim të thellë, duke e cilësuar si një mjet presioni që rrezikon të kriminalizojë lirinë e shprehjes dhe protestën digjitale të qytetarëve.

“Deklarata, e dhënë në një moment ku protestat vazhdojnë prej 40 ditësh, krijon një efekt intimidues ndaj qytetarëve që protestojnë si në mënyrë digjitale, ashtu edhe fizikisht,” paralajmëron Orkidea Xhaferaj, eksperte e të drejtave digjitale dhe sigurisë kibernetike pranë SCiDEV, ndërsa vëren se gjuha e përdorur nga Policia e Shtetit ka një ndikim të drejtpërdrejtë te liria e qytetarëve dhe se duket se synon intimidimin.

Akuzat penale për yjet në Google

Një rrjet i tërë aplikacionesh e faqesh në internet, kryesisht të lidhura me industrinë e shërbimeve u mundëson klientëve të restoranteve apo bizneseve të ngjashme të lënë shënime, komente apo thjesht vlerësojnë me yje bizneset në varësi të shërbimit që marrin.

Vlerësimet e larta kryesisht janë një reklamë falas për bizneset, që më pas u shfaqen klientëve të rinj më shpesh dhe po ashtu ndikojnë në frekuentimin e tyre. Shumica dërrmuese e këtyre shërbimeve kërkojnë që vlerësimi të lidhet me praninë fizike në restorant dhe nga adresa të regjistruara.

Google Reviews, që duket se qe sistemi që u përdor më shumë për lënie të vlerësimeve të ulëta, një yll, në disa biznese në Shqipëri në dy ditët e fundit, kërkon më pak konfirmim.

Megjithatë BIRN vuri re se shumica e vlerësimeve në këto biznese u bënë nga persona që nuk u fshehën, duke përdorur adresa dhe emra realë. Një pjesë e tyre bënë të qartë se review ishin të lidhura me protestën, duke akuzuar në komente bizneset si oligarkë apo shënime të ngjashme politike. Por shumica dërrmuese janë vetë vlerësime të ulëta me 1 yll dhe pa komente.

I pyetur nga BIRN Drejtori i Përgjithshëm i Policisë së Shtetit Skënder Hita, këmbënguli se hetimet nuk ishin politike dhe se policia po ndiqte kallëzimet nga bizneset.

“Qytetarët kanë gjithë të drejtën e tyre të bëjnë politikë, të bëjnë protestë, të bëjnë gjithçka pa shkelur ligjin”, tha Hita.

Ai bëri me dije se vala e vlerësimeve negative po hetohej për 4 nene të Kodit Penal. Sipas tij referenca për hetim ishin neni 143/a/1, për manipulimin e tregut, 143/a/3 pika c, për manipulimin e çmimeve dhe informacionin e rremë mbi mallrat e çmimet, neni 120 shpifja dhe neni 186/a që ka të bëjë me falsifikimin kompjuterik.

Por dy nenet e para të referuara kanë të bëjnë me përpjekje që lidhen me manipulimin e çmimeve konkretisht: “Paraqitja jo e saktë, me dashje, e vlerës së një malli” dhe manipulimin e bursës apo përhapjen e informacionit apo “fakte të tjera të rreme për rritjen ose rënien e çmimit të titujve”. Po ashtu falsifikimi kompjuterik nuk duket se përshkruan rastin, pasi nuk ka ndërhyrje në sistemet e Google apo faqe të ngjashme, ndërsa është e paqartë se si vendosja e vlerësimit me një yll apo edhe komente negative për një biznes mund të konsiderohen shpifje.

Avokati Gentjan Serjani shpjegon se pretendimet e policisë nuk vlejnë dhe se deklarata tregon edhe një herë vendi është në një valë proteste jo të zakonshme që sipas tij “e gjen sistemin juridiko-penal të papërgatitur”.

Ai tha se ishte absurde që një qytetar të akuzohet për vepra të rënda si “Manipulim tregu” (143/a/1) apo “Manipulim çmimesh” (143/a/3/c) thjesht për një koment në internet.

“Këto konsiderohen opinione ose vlerësime subjektive, jo fakte penale. Një review negativ mbrohet nga liria e shprehjes, sidomos kur përshkruan përvojën personale të klientit,” argumenton Serjani. Rreziku i vetëm juridik, shton ai, ekziston nëse vlerësimi përmban pretendime faktike të rreme të tipit, “ky ushqim më helmoi” kur nuk ka ndodhur, të cilat futen te vepra penale e shpifjes.

Ekspertët: Cënim i lirisë së shprehjes dhe intimidim

Por për eskpertët kjo nuk është një ngjarje e re dhe as Shqipëria nuk është e para ku protesta të kësaj forme ndodhin.

Orkidea Xhaferaj thekson se fenomeni është i njohur dhe shihet si pjesëmarrje aktive e qytetarëve në politikë përmes platformave digjitale.

“Në literaturë përkufizimi i review bombing njihet si i tillë… si një taktikë e re për konsumatorët që të angazhohen në pjesëmarrje politike joformale”, tha ajo.

Qytetarët në mbarë botën e përdorin atë për të protestuar ndaj diskursit politik, mediave apo industrive. Duke iu referuar pretendimeve të policisë për koordinim, Xhaferaj thotë se bojkotimi apo veprime të ngjashme protestuese normalisht janë të koordinuara dhe kjo është një e drejtë që mbrohet dhe për të cilën ka vendime të Gjykatës Europiane të të Drejtave të Njeriut.

“Prandaj koordinimi, masiviteti dhe sinkronizimi nuk mjaftojnë vetë për ta bërë të paligjshëm. I paligjshëm bëhet kur shoqërohet me llogari fiktive, pagesa të fshehta, impersonim, përvoja të trilluara, kërcënime, zhvatje ose manipulim teknik”, tha ajo.

Xhaferaj ishte kritike mbi mënyrën se si policia e paraqiti rastin, duke shtruar pyetjen nëse policia kishte vërtet kompetenca për të hetuar.

Isa Myzyraj, përfaqësues i Asociacionit të Gazetarëve Shqiptarë, thekson se kjo deklaratë ngre më shumë pikëpyetje sesa jep përgjigje.

“Të pretendosh publikisht se ekziston një rrjet i organizuar me mbi 10 mijë llogari që po sulmon turizmin shqiptar, pa paraqitur asnjë provë konkrete, rrezikon të krijojë një klimë mosbesimi dhe të shndërrohet në një deklaratë politike, e jo institucionale e një policie serioze,” shprehet Myzyraj.

Ai shton se pretendimi se ka “sulme ndaj turizmit” është një narrativë e njohur politike e qeverisë prej vitesh dhe se vlerësimet në platformat online mbrohen nga liria e shprehjes.

“Vlerësimet negative ose pozitive në platformat online janë pjesë e lirisë së shprehjes dhe e të drejtës së konsumatorëve për të ndarë përvojën e tyre”, tha ai.

Edhe për Rigels Xhemollarin nga Qëndresa Qytetare, situata tregon një përdorim të strukturave policore në funksion të politikës. “Deklarata ishte e rrezikshme, joprofesionale dhe e ndikuar politikisht,” thekson ai, duke shtuar se veprat penale të pretenduara nuk e përmbushin anën objektive dhe subjektive në këtë rast.

Edhe përfaqësues politikë reaguan ashpër ndaj deklaratës. Deputeti i Partisë Mundësia Erald Kapri i tha BIRN se hetimet e pretenduara ishin një shantazh ndaj protestuesve.

“Nisja e një hetimi nga ana e Policisë së Shtetit ndaj qytetarëve që lirisht shkruajnë ‘review’ në Google është shantazh i pastër për të dekurajuar protestën”, tha Kapri, ndërsa akuzoi policinë për shoqërime të paligjshme dhe dhunë shproporcionale gjatë protestave.

Bora Mema, një aktiviste e Lëvizjes Bashkë, e sfidoi policinë duke bërë publike një review të sajën.

“Meqë Policia e Shtetit nuk ka punë më të mira për t’u marrë, përfshirë shfrytëzimin e minorenëve në punë dhe paska vendosur të kriminalizojë review-të negative ndaj Gjergj Lucës, le ta nisë me mua dhe me këdo qytetar që do të bashkohet”, shkroi Mema.

Me planin e tij për ta transformuar Shqipërinë me arkitekturë, si përmes ndërtimit të një resorti luksoz në një zonë natyrore, kryeministri Edi Rama ka tërhequr mbi vete zemërimin e popullit. Edhe zyrat holandeze të arkitekturës po vihen tani në shënjestër.

Nga Kirsten Hannema, De Volkskrant

“Do të jetë një dhuratë e Shqipërisë për Evropën,” tha kryeministri Edi Rama në një intervistë për gazetën britanike ‘The Observer’, duke folur për planin e Ivanka Trump dhe partnerit të saj Jared Kushner për të zhvilluar ishullin e paprekur Sazan, pranë bregdetit shqiptar, në një resort luksoz me dhjetë mijë dhoma hoteli.

Artikulli u botua më 22 maj, një ditë përpara se në fshatin bregdetar Zvërnec të shpërthenin protestat kundër planit, të cilat më pas u përhapën në kryeqytetin Tiranë. Që atëherë aty protestohet masivisht.

Jo vetëm nga mbrojtësit e natyrës, të cilët kanë frikë se specie të mbrojtura si flamingot do të zhduken; kundërshtimi drejtohet kundër kulturës së ndërtimit në përgjithësi dhe sistemit politik që qëndron pas saj.

“Shqipëria shihet si një parajsë për arkitektët që të eksperimentojnë, si një shesh lojërash, ashtu siç ishte dikur Roterdami,” tha Elian Stefa, arkitekt dhe kurator nga Tirana, për The Architect’s Newspaper. “Por a përputhen të gjitha këto eksperimente me dëshirat e popullit? Shumë njerëz kanë ndjesinë se identiteti i kryeqytetit po ndryshon pa pëlqimin e tyre.”

Zyrat holandeze

Edhe zyra të njohura holandeze ndërtojnë shumë në Shqipëri, si OMA (e njohur, ndër të tjera, për Kunsthal në Roterdam dhe selinë qendrore të televizionit shtetëror kinez) dhe MVRDV (ndër të tjera për Markthal dhe Depot e Muzeut Boijmans Van Beuningen në Roterdam).

Ato bëjnë pjesë në “Arch Army” (Ushtria e Arkitektëve), siç i quan Rama arkitektët e huaj të njohur që ka mbledhur rreth vetes për të transformuar vendin, me synimin e anëtarësimit në Bashkimin Evropian.

Si kryetar i Bashkisë së Tiranës (2000–2011), socialisti Rama, artist me profesion, bëri që ndërtesat gri të periudhës komuniste të lyheshin me ngjyra dhe organizoi konkurse ndërkombëtare projektimi.

Si kryeministër (që nga viti 2013), ai vazhdoi me projekte si transformimi i Piramidës së diktatorit Enver Hoxha në një kompleks shumëfunksional për të rinjtë, projektuar nga MVRDV.

Zyra nga Roterdami projektoi gjithashtu edhe ndërtesën Skënderbeu, e cila paraqet kokën e heroit kombëtar Gjergj Kastrioti. Megjithatë, disa njerëz thonë se aty shohin kokën e vetë Ramës.

Së fundmi, zemërimi është drejtuar edhe ndaj kësaj “ushtrie arkitektësh”.

Shkak është libri The Albanian Files, një vëllim prej tetëqind faqesh me projekte nga gjashtëdhjetë studio të huaja arkitekture, i redaktuar nga holandezja Anneke Abhelakh.

Veçanërisht shumë reagime ka shkaktuar kontributi i Reinier de Graaf, partner në OMA.

Ai i shkroi një letër të hapur Ramës, në të cilën sugjeron që të mos zhvillohen më zgjedhje, në mënyrë që “patroni i ndriçuar i arkitekturës” të mund të mbetet kryeministër për gjithë jetën, “madje ndoshta edhe si mbret.”

Letra, e botuar nga Tirana Times, ishte menduar si ironike, por nga disa është interpretuar fjalë për fjalë – dhe është bërë benzinë mbi zjarrin e kundërshtarëve të Ramës, të cilët kërkojnë dorëheqjen e tij.

Nga hiçi

“Kjo nuk vjen nga hiçi,” thotë arkitektja shqiptare me bazë në Holandë, Dorina Pllumbi. “Historitë lavdëruese në shtypin e huaj për projektet që arkitektët e famshëm po ndërtojnë këtu, deri tani kanë bërë që zërat kritikë të heshtin.”

“Ajo që po ndodh tani në Tiranë është se qytetarët po organizohen dhe po bëjnë të dëgjohet zëri i tyre,” shton kolegia e saj Klodiana Millona. Arkitektet kanë marrë pjesë ditët e fundit në demonstrata. Një grup protestuesish kishte sjellë një tortë ditëlindjeje prej betoni për Ramën, i cili të shtunën mbushi 62 vjeç.

Pllumbi dhe Millona shohin se The Albanian Files ka nxjerrë në sipërfaqe shumë zemërim të grumbulluar.

Për faktin që arkitektët e huaj marrin të gjitha mundësitë për të ndërtuar, ndërsa studiot shqiptare trajtohen si “rregullues lokalë” (local fixers).

Për natyrën që po zhduket dhe për Teatrin Kombëtar, i cili – ndërsa brenda ndodheshin ende aktivistë – u shemb me buldozer për t’i lënë vend një teatri të ri me kullë, sipas projektit të studios daneze BIG.

Për kullat në të cilat shumë apartamente qëndrojnë bosh, ndërkohë që qiraja mesatare në Tiranë rritet dhe shtëpitë ekzistuese familjare po shemben.

Kjo ngre pyetje mbi rrjedhat financiare që qëndrojnë pas projekteve të ndërtimit.

Raporte të ndryshme ndërkombëtare e kanë cilësuar sektorin shqiptar të ndërtimit si një vatër korrupsioni dhe pastrimi parash.

SPAK, prokuroria speciale kundër korrupsionit në Shqipëri, po heton mënyrën se si janë zhvilluar projektet e dhëndrit të Trumpit, Jared Kushner.

Libri tregon se Rama është i përfshirë ngushtë në përzgjedhjen e arkitektëve për projektet.

Arkitekti i njohur kilian Alejandro Aravena shkruan se mori një mesazh nga një koleg, “nëse mund ta ndante numrin tim me kryeministrin e Shqipërisë.”

“I thashë: sigurisht. Pesë minuta më vonë u kontaktova nga kryeministri për të pyetur nëse mund të shkoja në Tiranë për të biseduar mbi një projekt të mundshëm.”

Ai fitoi konkursin e mbyllur për një rrokaqiell 300 metra të lartë, i cili do të ndërtohet në kryeqytet.

Drejtpërdrejtësi freskuese

Winy Maas nga MVRDV lavdëron “hapjen e Shqipërisë ndaj ideve të reja dhe gatishmërinë për të marrë rreziqe.”

“Bindja e kryeministrit Edi Rama se arkitektura përbën një pjesë thelbësore të së ardhmes së vendit vendos tonin. Mënyra se si trajtohen projektet dëshmon për një drejtpërdrejtësi freskuese,” thotë Maas.

Më 4 qershor, ditën e prezantimit të librit, Rama dha një intervistë për CNN lidhur me protestat kundër planeve për ishullin Sazan.

Ai tha se projekti i resortit do të tregonte se si natyra dhe ndërtimi mund të ecin dorë për dore, dhe mbajti përpara kamerës librin The Albanian Files.

“Kjo është prova se do të bëhet siç duhet,” tha ai.

Në libër paraqiten resorte të ndryshme pushimi, ndër to edhe një kompleks në qytetin bregdetar Dhërmi (Drymades) me ndërtesa apartamentesh të bardha mesdhetare, të projektuara nga studioja e Roterdamit Cityförster.

Redaktorja Anneke Abhelakh është e habitur nga gjithë kjo bujë.

“Kur fillova librin, mendoja se po dokumentoja një periudhë. Ndërkohë e kuptoj se vetë dokumentimi mund të bëhet pjesë e historisë që ai regjistron. Ajo që tregon ky debat është se ekziston nevoja për më shumë transparencë mbi mënyrën se si ka ndodhur ky zhvillim.”

Ajo e konsideron “domethënës” faktin që i njëjti libër iu dhurua nga Rama presidentit francez Emmanuel Macron si një shembull i transformimit të Shqipërisë, ndërsa protestuesit e përdorin atë si kritikë ndaj politikave të tij.

“Kjo nuk është një kundërshti, por një shenjë se kjo histori ende nuk është shkruar përfundimisht.”

Shpërdorim pushteti

Belind Këlliçi, deputet i Partisë Demokratike, e sheh librin si provë të shpërdorimit të pushtetit dhe të praktikave të paligjshme të ndërtimit. Ai kërkon që të zhvillohet një hetim për të verifikuar se si, sipas tij, arkitektët e huaj kanë përfituar nga projektet e mëdha publike në Shqipëri.

Reinier de Graaf beson se Rama “filloi me qëllime të sinqerta” transformimin e madh të Shqipërisë dhe se janë realizuar projekte të mira.

Si shembull ai përmend projektin e banimit Mangalem 21, të cilin e ndërtoi në Tiranë. Ai përbëhet nga 1.200 apartamente (me qira të mesme), të shpërndara në blloqe shumëngjyrëshe rreth shesheve të gjelbra.

Por vitet e fundit ai sheh “një proces të përqendrimit të pushtetit”.

“Fillimisht ne ia paraqisnim planet bashkisë. Pas një ndryshimi ligjor në vitin 2024, tani ne raportojmë te agjencia shtetërore AZHT, e cila i jep llogari drejtpërdrejt kryeministrit.”

Me letrën e tij ai donte të vinte në diskutim marrëdhënien midis arkitekturës dhe pushtetit; ai shkruan shpesh për këtë temë, ku ironia është marka e tij dalluese.

“Ironia është një mjet për të qenë kritik pa ndodhur automatikisht që të mos mund të punosh më askund ose të prishësh gjithçka,” thotë De Graaf.

Studioja e tij aktualisht po punon mbi projektin për transformimin e stadiumit Selman Stërmasi në Tiranë, ku planifikohet t’i shtohen stadiumit dy kulla.

Rama reagoi në podcastin Flasim ndaj polemikave rreth librit.

Ai tha se “teksti është interpretuar gabimisht dhe është përdorur si pjesë e një ‘inkuizicioni’ kundër botimit.”

Ai shtoi se letra e De Graaf-it tregon pikërisht se ka hapësirë për kritikë.

Për shkak të gjithë kësaj buje, javën e kaluar De Graaf publikoi një letër të dytë në Tirana Times, në të cilën shpjegon se letra e tij e parë ishte satirë.

Pllumbi dhe Millona nuk i kushtojnë rëndësi këtij shpjegimi.

Millona thotë: “Në Shqipëri e kemi kuptuar prej kohësh se arkitektura dhe pushteti janë të lidhura me njëra-tjetrën.”

Aktivisti dhe eksperti i IT-së, Gent Progni ka publikuar një video përmes së cilës dokumenton një “ushtri” profilesh false, të krijuara së fundmi, për të sulmuar protestuesit që janë ngritur kundër qeverisë së Edi Ramës.

Me videon ai tregon se profilet janë hapur në Instagram gjatë muajit qershor, përmes të cilave vetëm komentohet negativisht ndaj tyre.

Eksperti i referohet si “ushtri e patronazhistëve”, duke drejtuar gishtin nga qeveria se po tenton që të sulmojë protestuesit dhe të zbehë lëvizjen e tyre.

 “Ushtria e patronazhistëve. Të gjitha profile të hapura në qershor, të cilat na shajnë dhe komentojnë negativisht”, ka shkruar Progni krahas videos.

Shkak i zbrazjes së Kosovës nga qytetarët e saj nuk është mungesa e resurseve natyrore dhe as e rezervave nëntokësore, por e varfërisë politike në qeverisjen e vendit dhe mungesvës së përspektivës zhvillimore. Pra, shkaku i klasës së dështuar politike shteti i Kosovës po vendnumëron për vite të tëra në pikën zero.

Shteti pa barazi ligjore, inekzistent për qytetarët

Nuk ke si ta quash ndryshe një klase politike pos të dështuar, e cila për 27 vjet pas luftës çlirimtare nuk arriti të ndërtoje një skemë të sigurimeve shëndetësore dhe as një përspektivë të qartë zhvillimore që garanton mirëqenje të qytetarëve.

Një politikë që për 27 vite rresht nuk arriti të krijoj drejtësi dhe barazi qytetare para ligjit, nuk e meriton të qeverisë tutje me vendin!

Për më keq se kaq, politikbërja kosovare i vërtetoj deklarimet e armiqve shekullor se “shqiptarët nuk janë të zotët të mbajnë shtet”.

Zgjedhjet në çdo katër muaj për çdo vjet, janë argumenti me i mjaftueshëm i paaftësisë qeverisëse të politikanëve tonë.

Shteti nuk ndërtohet me inate personale, me ndërskamca e shantazhe kundër njëri-tjetrit, por duke bashkëpunuar dhe ndihmuar njëri-tjetrin në qeverisjen e vendit.

Respektimi i rezultateve zgjedhore dhe njohja e fituesit janë parime bazë të demokracisë. Ndërsa kompromisi dhe toleranca janë pikënisje e çdo partie politike që i fiton zgjedhjet në Kosovë.

Kurse, kryeneqësia dhe inatet personale, urrejtja dhe egot për pushtet po e dërgojnë vendin në ngërçe dhe bllokada të pambarim, pasojat e të cilave po i vuajnë qytetarët.

Kjo varfëri politike është kthyer në sindromë kancerogjene për buxhetin e shtetit të Kosovës, ku për çdo vjet avullohen me dhjetra miliona euro vetëm për procese zgjedhore.

Varfërimi i buxhetit të shtetit do të thotë varfëri për qytetarët, por jo edhe për politikanët! Pasi, partitë politike financohen nga shteti dhe nga oligarkët ekonomik.

Asnjë politikan nuk paguan asgjë në Kosovë nga xhepi i tij, por nga arka e shtetit dhe e partisë politike! Kjo është arsyeja pse gara po bëhet kaq e ashpër mes partive politike dhe arsye pse po ndodhë vjedhja e votave brenda sojit (partisë)!

Prandaj, është i nevojshëm ndryshimi sunbstancial i sistemit qeverisës në vendit tonë! Por, parapraksiht ndryshimit të sistemit politik, duhet të ndryshojnë dhe reformohen partitë politike, të cilat më së paku janë në shërbim të qytetarëve!

Partitë politike, të ktheyra në korporata fitimprurëse për kryetarët dhe rrethin e afërt të tij ka çuar në degradimin e vlerave demokratike siq janë meritokracia dhe vota e lirë!

Përderisa të fillojnë të largohen nga politika artistët, mjekët, profesorët, krijuesit dhe shkencëtarët, sportistët dhe yjet e estradës, policët dhe ushtaret nuk mund të themi se politikbërja kosovare është kthyer në rrugë të mbarë.

Lënja e qetë dhe krijimi i kushteve për punë normale e kategorive të sipërcekura do të thotë kthim i shtetit në normalitet, ku respektohen vlerat e shoqërisë sonë.

Pas çertifikimit të rezultatit zgjedhor nga KQZ-ja, mesazhi i këtij shkrimi është ky: “Apel të gjithë krerëve të partive politike që të bashkëpunojnë ngusht në gjetjen e një kompromisi politik për zgjedhjen e Presidentit, në të kundërtën, do të ndëshkohen akoma më keq nga elektorati me bojkot të pergjithshëm të procesit zgjedhor.

Media italiane “IL Fatto Quotidiano” i ka kushtuar një artikull të gjatë protestës antiqevritare në Shqipëri, e cila ka hyrë në ditën e 39.
Kjo media shkruan se ky është mobilizimi më i madh popullor që Shqipëria ka njohur dekadat e fundit dhe arritja më e madhe e saj është vrasja e frkës.
Një tjetër çështje të cilës kjo media i jep vëmendje është edhe “lufta hibride” e zhvilluar nga kryeministri Edi Rama, duke e konsideruar protestën si produkt të Iranit apo Rusisë.
Edhe dhuna policore e ushtruar ndaj protestuesve po ashtu është trajtuar dhe theksi vihet te mosreagimi i institucioneve.

Artikulli i plotë:

Mobilizimi më i madh popullor që Shqipëria ka përjetuar në dekadat e fundit vazhdon: aftësia për t’u përhapur përmes mediave sociale dhe përpjekjet për ta delegjitimuar atë.

“Arritja më e rëndësishme e protestës është ajo që organizatorët e quajnë vrasja e frikës. Shqiptarët nuk e perceptojnë më pushtetin e kryeministrit Edi Rama si të paprekshëm. Ky ndryshim psikologjik mund të jetë pasoja më e rëndësishme e kësaj lëvizjeje”.

Për gazetaren investigative Xhesika Tollia, e cila prej më shumë se një muaji ndjek në terren manifestimet e Revolucionit Flamingo për portalin investigativ “Shteg”, ky është momenti i kthesës së mobilizimit më të madh popullor që Shqipëria ka njohur në dekadat e fundit. Më shumë se kërkesat politike, sipas saj, ka ndryshuar marrëdhënia mes qytetarëve dhe pushtetit.

Për këtë është i bindur edhe Endrin Hysa, 37 vjeç, italian me origjinë shqiptare. Ai jeton prej vitesh në Itali, por kur protestat shpërthyen vendosi t’i bashkohej diasporës dhe të kthehej në Shqipëri për të marrë pjesë në manifestime.

“Omerta (heshtja e imponuar nga frika) ka qenë gjithmonë një nga të këqijat më të mëdha të këtij populli. Për dekada me radhë shqiptarët mbetën të izoluar nga bota gjatë komunizmit. Pas rënies së tij, shumë njerëz përfunduan duke pranuar në mënyrë pasive një politikë thellësisht të korruptuar,” thotë 37-vjeçari.

Më pas ai rrëfen disa episode nga fëmijëria e tij: “Kur isha fëmijë jetoja në Durrës dhe të gjithë e dinim se ai pallat shumëkatësh ishte ndërtuar nga mafia, ose ai lokali, apo ai tjetri ngjitur. Për ne prania e krimit të organizuar ishte normalitet,” shpjegon Endrini.

Më pas ai shton: “Për këtë arsye kam menduar gjithmonë se Shqipëria nuk do të mund të ndryshonte kurrë për sa kohë që do të vazhdonte ky heshtje kolektive. Kur pashë në Instagram mijëra njerëz që dilnin në rrugë, e kuptova se po ndodhte diçka e jashtëzakonshme. Për herë të parë pashë shqiptarët të çliroheshin nga frika. Dhe unë duhej të isha këtu”.

Historia e tij tregon edhe një element tjetër dallues të Revolucionit Flamingo: aftësinë për t’u përhapur përmes rrjeteve sociale më shumë sesa përmes medieve tradicionale.

“Bëhet fjalë për një protestë jo tradicionale,” shpjegon gazetarja Tollia. “Ajo mbështetet fort te rrjetet sociale dhe përdor mënyra komunikimi tipike të brezave të rinj. Kushdo që ka një telefon inteligjent dhe një lidhje interneti mund të publikojë një video që mund të bëhet virale brenda pak orësh”.

Për këtë arsye, vëren Tollia, lëvizja nuk ka qenë kurrë e varur nga mbulimi i mediave tradicionale, qoftë kombëtare apo ndërkombëtare.

“Protesta u përhap përmes algoritmeve të rrjeteve sociale. Dhe pikërisht për këtë arsye edhe kryeministri Rama e ka cilësuar disa herë algoritmin si ‘fajtor’”.

Sipas gazetares shqiptare, kryeministri u përpoq që në fillim të kontrollonte narrativën: “Fillimisht u përpoq t’i minimizonte protestat. Më pas, kur u bë e qartë se ato përfaqësonin një realitet politik që nuk mund të injorohej më, filloi të kërkonte elemente për t’i delegjitimuar”.

Sipas saj, Rama fillimisht foli për një “luftë hibride”.

“Ai pretendoi se lëvizja ndikohej nga interesa ruse ose iraniane. Kur këto shpjegime nuk gjetën mbështetje në opinionin publik, filloi të identifikonte protestues të veçantë, duke publikuar emrat dhe fotografitë e tyre në kanalet e tij në rrjetet sociale.”

Ndërkohë, klima në sheshe është bërë më e tensionuar.

Ditët e fundit kanë ndodhur përplasje dhe disa arrestime. Megjithatë, një nga thirrjet që dëgjohet më shpesh mbetet: “Policia është me ne.”

“Përdorimi i forcës nuk mund të justifikohet duke thënë se disa protestues hodhën miell ose vezë drejt automjeteve të deputetëve,” thotë Tollia.

“Deri tani nuk ka pasur asnjë reagim institucional lidhur me dhunën e denoncuar nga disa të arrestuar. Kemi parë njerëz tashmë të neutralizuar dhe të shtrirë në tokë që goditeshin me shkopinj gome.”

Këto episode dhune, shpjegon më tej Tollia, u përfshinë shpejt në narrativën e qeverisë.

“Ishte e parashikueshme që këto episode do të përdoreshin për të forcuar rrëfimin e qeverisë. Dhe pikërisht kjo po ndodh. Disa ekspertë të komunikimit mendojnë se Partia Socialiste po ndjek një strategji të koordinuar të disiplinës së mesazhit (message discipline) dhe manipulimit politik (political spin).”

Megjithatë, sipas gazetares, përplasjet nuk e kanë dobësuar mbështetjen për protestën.

“Manifestimi kombëtar i 4 korrikut, që nxori në rrugë mijëra njerëz, tregoi se protesta vazhdon të mobilizojë qytetarët njësoj si ditën e parë. Pamjet e prindërve që sjellin fëmijët në protesta dhe i lënë të vizatojnë ulur mbi asfalt janë prova më e qartë se shumica e pjesëmarrësve nuk kërkon dhunë. Ata vazhdojnë ta mbështesin lëvizjen me të njëjtin entuziazëm si në fillim.”

Kërkesat e mijëra protestuesve mbeten të njëjtat: një ndryshim i thellë politik dhe dorëheqja e Edi Ramës, i cili për momentin nuk ka ndërmend të largohet nga detyra.

“Nuk mund të them nëse Rama do të japë dorëheqjen apo jo,” përfundon Tollia.

“Ai vetë e ka përsëritur disa herë se kjo mundësi nuk bën pjesë në planet e tij. Ajo që mund të them është se kjo protestë do të ketë për të një kosto të konsiderueshme politike.” bw

Të humbësh një palë zgjedhje mund të jetë rastësi, por, assesi tri humbje radhazi nuk arsyetohen me rastësinë, as më heshtje dhe as më ikje nga përgjegjësia politike!

Ikja nga përgjegjësia akt qyqar i drejtuesve aktualë

Një subjekt politik që për dy dekada rresht nuk arrin të këndellet nga humbjet serike, nuk e meriton skenën parlamentare!

Një klasë politike që për 20 vjet rresht dështon në zgjedhje parlamentare nuk e meriton të jetë në krye të subjektit politik!

Një politikan që përjeton më shumë se tre humbje serike duhet t’i thërras ndërgjegjës dhe të ofrojë dorëheqjen nga organet e partisë si akt moral për humbje në zgjedhje!

Mirëpo, për fatin e keq, drejtuesit e LDK-së nuk e njohin dorëheqjen si akt moral!

E njohin ikjen nga përgjegjësia si akt qyqar para elektoratit, të cilin e mashtrojnë paturpërisht para zgjedhjeve duke ua premtuar fitoren spektakolare!

Fitoren nuk e njohin që dy dekada dhe përseri krenarë me vetën e tyre!

Drejtuesit e LDK-së post rugoviane u kënaqen më vendin e dytë plotë 14 vjet në skenën politike, por, siq po duket të kënaqur janë edhe me vendin e tretë për 6 vite rresht si humbës të katër palë zgjedhjeve!

Nuk ka si të jetë ndryshe, kur nuk reflektojnë edhe tani nga pozita e tretë duke e thyer rekordin e humbjeve në zgjedhjeve 9:0, pa asnjë fitore në zgjedhjet nacionale!

Humbjet janë normale për një parti të vogël, por jo edhe për një ish gjigant të politikës kosovare, nga e cila dolën të gjitha partitë e skenës politike kosovare!

Një dorëheqje e harruar dhe kriza morale në LDK

I vetmi politikan i LDK-së, me ndërgjegje të pastër njerëzore, i cili kishte dhënë dorëheqje ishte Ministri i Punëve të Brendshme në Qeverinë e Kosovës, Fatmir Rexhepi, duke e ndjerë përgjegjësi morale si akt moral ndaj qytetarëve të Kosovës dhe familjeve Balaj e Xheladini, të cilat humbën bijtë e tyre, Arben Xheladini dhe Mon Balaj si pasojë e plagëve të marra gjatë protestave të 10 shkurtit 2007, anipse nuk e kishte asnjëlloj përgjegjësie komanduese për vrasjen e dy aktivistëve të LVV-së nga policia e UNMIK-ut!

Udhëqja autoritare e LDK-së nuk e njeh dorëheqjen si akt moral për humbjet serike dhe humbjen e elektoratit të saj!

Përkundrazi, e marrin guximin që të sulmojnë dhe etiketojnë të gjithë zërat që kërkojnë përgjegjësi dhe llogaridhënje për humbjet serike dhe katandisjen e vlerave demokratike në LDK.

Çka është bërë mjaft është bërë mjaft, 20 vjet humbje, 20 vjet zhgënjim, 20 vjet turpërim për LDK-në!

Vetëm dorëheqja kolektive është shpëtim për LDK-në, në të kundërtën e pret përfundim i turpshëm partinë më të vjetër politike në vend”!

Siq duket, bashkëjetesa me humbjen i ka bërë të ndjejnë frikë nga fitorja drejtuesit e LDK-së!!!

Ngritja e partive rivale dhe tkurrja e LDK-së janë bërë shqetësim për elektoratin, por jo edhe për drejtuesit e saj, të cilët, zërat kritik që kërkojnë ndryshime substanciale i akuzojnë si armiq të LDK-së!

U mbetët lexuesve të këtyre rreshtave që të vlerësojnë drejt dhe më gjakftohësi, se kush në të vërtetë është armik dhe kush është kundër ngritjes së LDK-së; ne që po kërkojmë ndryshime apo ata që po i bllokojnë ato!

Revista franceze “Paris Match” i ka kushtuar një artikull protestave që po zhvillohen prej 38 ditësh radhazi në Tiranë, ku qytetarët kërkojnë largimin e qeverisë dhe dorëheqjen e panegociueshme të kryeministrit Edi Rama.

Në shkrim i kushtohet një vëmendje e veçantë faktit se kryeministri Rama ka akuzuar forca dhe agjentura të huaja për organizimin e revoltës popullore. Revista franceze thekson se ajo që nisi si një kundërshti ndaj projektit në Zvërnec është shndërruar në një revoltë më të gjerë kundër qeverisë dhe establishmentit politik.

“I akuzuar nga protestuesit se favorizon investitorët në kurriz të interesave të vendit, zoti Rama pohon rregullisht se nuk do ta braktisë projektin dhe akuzon forcat e huaja për nxitjen e këtyre protestave.

Ai deklaroi të premten se nuk ka arsye për t’u shqetësuar dhe se projekti ende nuk ishte miratuar. Ai theksoi se ‘ekspertët më të mirë’ në botë ishin të përfshirë dhe se qëllimi ishte të ‘krijohej diçka unike’”, shkruan “Paris Match”.

Artikulli sjell në vëmendje edhe protestën e zhvilluar në lagunën e mbrojtur të Vjosë-Nartës, rreth 150 kilometra në jugperëndim të Tiranës, ku një projekt ndërtimi ka shkaktuar reagime të forta nga qytetarë dhe aktivistë mjedisorë.

“E gjithë kjo zonë detare është një zonë e mbrojtur. Shkatërrimi i saj do të ishte fatal për biodiversitetin”, citohet të jetë shprehur për AFP Emiljona Puja, një punonjëse financiare.

Në një plazh me rërë përballë ujërave të kaltër, protestuesit mbanin flamingo rozë të fryra ose të prera në letër, të cilat janë kthyer në simbol të kësaj lëvizjeje, ndërsa brohorisnin: “Anulojeni projektin!”.

Revista franceze njofton gjithashtu se të dielën në Paris u zhvillua një protestë në mbështetje të zhvillimeve në Tiranë.

“Këtë të diel, nën një diell të bukur pranveror, disa qindra francezë me origjinë shqiptare u mblodhën në Place Joachim-du-Bellay, në arondismentin e parë të Parisit. Ndër sloganet që jehonin nga kjo turmë, e vendosur për të mbrojtur të drejtat e popullit kundër zhvilluesve të pasur, shumë prej tyre drejtoheshin ndaj udhëheqësve shqiptarë, të akuzuar se e shitën Shqipërinë dhe nuk respektuan vullnetin e popullit”, shkruan media franceze.

Nëse jo, ajo mund të shpallë kandidaturën e saj. Do të ishte përpjekja e saj e katërt, pas zgjedhjeve presidenciale të viteve 2012, 2017 dhe 2022. Në dy të fundit, ajo humbi në raundin e dytë ndaj Presidentit aktual, Emmanuel Macron , i cili, megjithatë, nuk mund të kandidojë sërish pasi ka shërbyer dy mandate.

FRANCË- Të martën, më 7 korrik, do të jepet verdikti në çështjen e apelit kundër Marine Le Pen-it. Ajo është lidere e Rassemblement National (RN) në Asamblenë Kombëtare të Francës . Kjo parti konsiderohet populiste e djathtë ose e ekstremit të djathtë. Nëse gjykata edhe një herë e pengon Le Penin të kandidojë për zgjedhjet për shkak të keqpërdorimit të fondeve të BE, ajo do të përjashtohet nga zgjedhjet presidenciale në prill 2027.

Nëse jo, ajo mund të shpallë kandidaturën e saj. Do të ishte përpjekja e saj e katërt, pas zgjedhjeve presidenciale të viteve 2012, 2017 dhe 2022. Në dy të fundit, ajo humbi në raundin e dytë ndaj Presidentit aktual, Emmanuel Macron , i cili, megjithatë, nuk mund të kandidojë sërish pasi ka shërbyer dy mandate.

Megjithatë, nëse gjykata vazhdon ta përjashtojë Marine Le Pen-in nga zgjedhjet, ka të ngjarë që Jordan Bardella , lideri 30-vjeçar i RN-së dhe biri politik i Marine Le Pen, të hyjë në garë.

Një fitore e RN-së nuk ka qenë kurrë kaq e afërt

Pavarësisht se cili prej tyre kandidon, sondazhet duken premtuese për partinë. Sipas tyre, si Le Pen-i ashtu edhe Bardella do të fitonin raundin e parë në prill me një avantazh të rehatshëm ndaj kandidatit të radhës, me shifra që variojnë midis 32 për qind dhe 38 për qind. Rivali kryesor është ish-kryeministri Edouard Philippe, i partisë së qendrës së djathtë Horizons.

Nëse ai përballet me Bardella-n ose Le Pen-in në raundin e dytë, suksesi i tij do të varet nga nëse ai do të jetë në gjendje të mobilizojë votuesit e qendrës dhe të majtë për të parandaluar një fitore të RN-së.

Kështu ka ndodhur në disa zgjedhje presidenciale dhe parlamentare,  ashtu si në Gjermani ku partitë e tjera shpesh formojnë aleanca kundër AfD-së, e cila, në disa aspekte, është e ekstremit të djathtë. “Por kjo dinamikë është dobësuar ndjeshëm në vitet e fundit,” i thotë DW-së Jacob Ross, ekspert për Francën në Shoqatën Gjermane për Politikë të Jashtme. “Mundësia (që RN të fitojë gjithashtu raundin e dytë) është më e madhe se kurrë – kjo është e sigurt.”

RN nuk dëshiron të ketë të bëjë me AfD-në

Ngjitja e Rassemblement National (Tubimit Kombëtar) është bërë e mundur nga një strategji afatgjatë që Marine Le Pen e ka quajtur “antidemonizim”: distancimi nga antisemitizmi dhe racizmi i hapur që karakterizonte babanë e saj, Jean-Marie Le Pen, dhe adoptimi i një kursi më të moderuar dhe të qeverisshëm që është i pranueshëm për elektoratin e qendrës së djathtë.

Sa më e mundshme që duket një fitore zgjedhore në vitin 2027, aq më shumë RN distancon veten nga partitë e ekstremit të djathtë jashtë vendit dhe kërkon, në vend të kësaj, të krijojë lidhje me partitë e qendrës së djathtë.

Dhe këtu hyn në lojë Gjermania. Si Le Pen-i ashtu edhe Bardella janë distancuar qartë nga AfD, duke e konsideruar atë tepër ekstremiste, madje duke shkuar deri aty sa ta përjashtojnë nga grupi i tyre i përbashkët parlamentar në Parlamentin Evropian. Megjithatë, të dyja partitë ndajnë një agjendë të ngjashme, veçanërisht në lidhje me luftën kundër imigracionit dhe skepticizmin e tyre ndaj BE-së.

Lavdërime për kancelarin Merz për politikat klimatike dhe të imigracionit

Për më tepër, në fillim të vitit, Jordan Bardella u takua me ambasadorin gjerman në Paris, Stephan Steinlein, për bisedime. Dhe në maj, në një intervistë për ‘Frankfurter Allgemeine Zeitung’, Bardella lavdëroi haptazi Kancelarin Friedrich Merz të partisë CDU dhe foli për ‘bazë të përbashkët ideologjike’ me të.

Ndër këto, ai përmendi kritikat ndaj programit të mbrojtjes së klimës së BE-së, Marrëveshjes së Gjelbër (Green Deal), dhe menaxhimin e “rrjedhave të migracionit”, megjithatë Bardella mirëpriti rivendosjen e kontrolleve në kufijtë e Gjermanisë.

Kjo ishte diçka e re. Në të kaluarën, politikanët e RN-së, ashtu si e majta ekstreme në Francë, kishin adoptuar vazhdimisht një ton kritik apo madje armiqësor ndaj Gjermanisë.

“Shumë shpesh, në të dyja skajet e spektrit politik, pikturohet ky imazh i një Gjermanie dominuese,” thotë Jacob Ross, “e cila tërheq fijet në Bruksel dhe përmes Komisionit Evropian, dhe e cila dobëson pozicionin e Francës përmes legjislacionit dhe masave administrative.”

Me komentet e tij, Bardella donte të dërgonte një mesazh për politikën federale dhe, mbi të gjitha, për partitë e Unionit, CDU-në dhe CSU-në: “Ne nuk jemi kështu. Kur të marrim përgjegjësi qeveritare, ne do të distancohemi nga retorika e kësaj fushate zgjedhore dhe do të jemi partnerë pragmatikë.”

Një fitore e RN do të sillte mosmarrëveshje me Gjermaninë

Zyra kancelarore mbeti e heshtur përballë deklaratave të Bardellas. Merz, i cili thekson qendrën politike dhe vlerën e integrimit evropian, qartë nuk i jep rëndësi lavdërimeve të një politikani francez të ekstremit të djathtë.

Megjithatë, Kancelari gjerman do të duhet të marrë në konsideratë, i pëlqen apo jo, se si ka ndërmend të përballet me një president të mundshëm të ardhshëm, Jordan Bardella, ose me një presidente, Marine Le Pen.

Jacob Ross parashikon mosmarrëveshje në këtë skenar, si në nivel dypalësh ashtu edhe brenda BE. “Do të ketë një potencial të konsiderueshëm për konflikt  mbi çështje politike.” Për shembull, në fushën e politikës energjetike, nëse Franca — e cila, ndryshe ngaGjermania, është plotësisht e përkushtuar  ndaj energjisë bërthamore — tërhiqet nga tregu evropian i energjisë elektrike.

E njëjta gjë do të vlejë nëse Franca, ashtu siç kanë njoftuar Bardella dhe Le Pen, do të reduktonte në mënyrë drastike kontributet në BE. Pyetja atëherë do të ishte, sipas Ross: a do të duhej Gjermania të paguante edhe më shumë?

Meloni si model?

Megjithatë, eksperti i Francës nuk parashikon fundin e bashkëpunimit franko-gjerman.

Mund të ndodhë e njëjta gjë si me kryeministren italiane të djathtë, Giorgia Meloni. “Në fakt, para fitores së saj në zgjedhje në 2021, shtypi evropian pretendonte se fashizmi po trokiste në derën e Italisë, dhe Meloni më pas u bë relativisht shpejt një partnere, si në nivel evropian ashtu edhe bilateral, të cilën Friedrich Merz e përshkruan si një partnere strategjike.”

“Sigurisht, do të ketë një humbje të caktuar besimi dhe shumë fërkime,” përmbledh Ross, “por nuk do të mjaftojë për të rrëzuar gjithçka nëse, në fakt, fiton një kandidat i RN.”/DW

Televizioni publik austriak ORF ka raportuar për protestat në Shqipëri, duke u ndalur tek ajo e 4 korrikut, duke e konsideruar si më të mandhen kundër qeverisë dhe kryeministrit Rama që nga nisja e levizjes.

“Edhe gjatë fundjavës vazhdoi “Revolucioni i Flamingove” në Shqipëri. Dhjetëra mijëra njerëz protestuan sërish kundër projektit gjigant të ndërtimit të dhëndrit të presidentit amerikan Donald Trump, Jared Kushner, në një zonë të mbrojtur mjedisore. Së fundmi, zemërim ka shkaktuar edhe dhuna e policisë ndaj protestuesve”, thuhet ne shkrimin e ORF.

Österreichische Rundfunk- ORF

Sipas agjencisë së lajmeve AFP, protesta e së shtunës në kryeqytetin shqiptar, Tiranë, ishte më e madhja që nga fillimi i demonstratave në fund të majit. “Protestat e Flamingove” nisën si një lëvizje mjedisore kundër ndërtimit të resortit turistik në zonën e mbrojtur të Zvërnecit, në bregdetin jugperëndimor të Shqipërisë, një zonë e rëndësishme shumimi për flamingot.

Ndërkohë, protestat janë drejtuar edhe kundër qeverisë shqiptare. Demonstruesit, të cilët prej javësh dalin çdo ditë në rrugë, denoncojnë korrupsionin në vend dhe kërkojnë dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama.

Qeveria shqiptare prej kohësh përpiqet ta nxisë ekonominë përmes turizmit. Megjithatë, protestuesit e akuzojnë qeverinë se po mbështet investitorë të huaj, si familja Kushner, në “plaçkitjen” e vendit. Në pankartat e tyre lexohet shpesh slogani: “Shqipëria nuk është në shitje.”

10 mijë dhoma në një zonë të mbrojtur

Në projektin e ndërtimit janë përfshirë Jared Kushner dhe bashkëshortja e tij Ivanka Trump. Familja Trump ka investuar në shumë projekte luksoze në mbarë botën.

Projekti pritet të jetë gjigant. Një kompani e Kushnerit synon të investojë 1.4 miliardë euro. Kompleksi do të përfshijë hotele dhe vila private, një marinë për jahte, restorante dhe objekte rekreative. Në total parashikohet ndërtimi i 10 mijë dhomave për turistë.

Protestat nisën pasi në një plazh të Zvërnecit u shfaqën papritur gardhe ndërtimi të rrethuara me tela me gjemba dhe eskavatorë.

Përshkallëzim para Parlamentit

Të enjten, shumë protestues u mblodhën për herë të dytë gjatë asaj jave para Parlamentit, për të penguar deputetët të hynin në ndërtesë.

Policia përdori gaz lotsjellës dhe autobotë me ujë.

Protestuesit hodhën vezë, gurë dhe sende të tjera, si edhe u përpoqën të çanin kordonët policorë. Sipas policisë, 15 efektivë u plagosën dhe 25 protestues u arrestuan.

Organizatat për të drejtat e njeriut kërkojnë hetim

Organizata për të drejtat e njeriut Komiteti Shqiptar i Helsinkit (AHK) shprehu të shtunën shqetësim për përshkallëzimin e situatës gjatë protestave.

Sipas AHK-së, aktet e dhunshme të individëve nuk mund të justifikojnë përdorimin joproporcional të forcës nga policia.

Aktivistët për të drejtat e njeriut deklaruan se policia përdori gaz lotsjellës pa paralajmërim dhe goditi persona të shtrirë në tokë.

“Kjo është e papranueshme dhe kërkon një hetim të menjëhershëm, të pavarur dhe efektiv.”