Tregu global i energjisë po përjeton luhatje të forta për shkak të krizës në Lindjen e Mesme. Çmimi i naftës bruto arriti deri në 126 dollarë për fuçi, niveli më i lartë në katër vite, përpara se të binte sërish. Pasiguria në furnizim dhe zhvillimet gjeopolitike po ndikojnë drejtpërdrejt në tregje.

Mbyllja e Ngushticës së Hormuzit, nga ku kalon mbi 20% e furnizimit global me naftë dhe gaz, ka shkaktuar tronditje të mëdha. Sulmet ndaj infrastrukturës energjetike në Katar dhe tensionet me Iranin kanë përkeqësuar situatën, duke ulur rezervat dhe rritur presionet inflacioniste në ekonominë globale.

Kriza ka dobësuar rolin e OPEC dhe ka vënë në pikëpyetje dominimin e Arabisë Saudite. Ndërkohë, vendet e Gjirit po kërkojnë rrugë alternative për eksportet, por kapacitetet aktuale mbeten të kufizuara krahasuar me volumin që kalonte përmes Hormuzit.

Shtetet e Bashkuara po dalin ndër përfituesit kryesorë, duke rritur ndjeshëm eksportet e naftës dhe karburanteve. Nga ana tjetër, Rusia po shfrytëzon çmimet e larta, duke hequr zbritjet për tregjet aziatike dhe duke ushtruar presion energjetik ndaj Evropës.

Sulmet në Katar kanë dëmtuar rëndë impiantet e gazit të lëngshëm, duke ndërprerë një pjesë të madhe të eksporteve dhe duke rritur çmimet e gazit në nivele rekord. Sipas vlerësimeve, kjo mund të çojë në rritje të inflacionit dhe rrezik recesioni në Eurozonë.

Në të njëjtën kohë, kriza po përshpejton ndryshimet në tregun global të energjisë. SHBA dhe vendet e Amerikës pritet të rrisin prodhimin e naftës, ndërsa Kina po forcon pozitat në teknologjitë e energjisë së rinovueshme, veçanërisht në energjinë diellore, duke rritur eksportet në nivele rekord.

Tregu global po hyn në një fazë të re, ku balancat e vjetra po ndryshojnë dhe konkurrenca për dominim energjetik po zhvendoset mes fuqive të mëdha. Panorama