Deputetët e Partisë Demokratike të Kosovës pretendojnë se pjesëmarrja në një seancë parlamentare apo në një votim në Kuvend është pjesë e ushtrimit të lirë të mandatit parlamentar të deputetit dhe nuk mund të imponohet përmes ndonjë detyrimi kushtetues apo përmes ndërhyrjes së Gjykatës Kushtetuese.

Ky pretendim është shprehur përmes komenteve që grupi parlamentar i kësaj partie i ka dërguar në Gjykatën Kushtetuese në rastin e ngritur nga kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu dhe 10 deputetë të tjerë, lidhur me  çështjen e vlerësimit të kushtetutshmërisë për procedurën e zgjedhjes së Presidentit të Republikës së Kosovës dhe mungesën e kuorumit në seancën e mbajtur më 05.03.2026.

Të përfaqësuar nga Përparim Gruda, deputetët e PDK-së vlerësojnë se kërkesa e parashtruar nga kryetarja e Kuvendit dhe deputetë e tjerë, është juridikisht e pabazuar dhe si e tillë duhet “të shpallet e papranueshme.”

Në komentet e PDK-së të dorëzuara në Gjykatë bëhet e ditur se Haxhiu dhe të tjerët kanë kërkuar që të vendoset një masë e përkohshme për pezullimin e afateve kushtetuese për zgjedhjen e presidentit.

“Parashtruesit pretendojnë se mosprania e disa deputetëve në seancën për zgjedhjen e Presidentit përbën shkelje të Kushtetutës dhe kërkojnë nga Gjykata Kushtetuese të konstatojë detyrimin e deputetëve për të marrë pjesë në votim dhe për të mos penguar krijimin e kuorumit”, shpjegohet në komentet e PDK-së, të cilat Kallxo.com i ka siguruar nga një deputet i kësaj partie.

Pretendimet e parashtruesve të kërkesës, PDK i cilëson si të pambështetura juridikisht pasi “Gjykata nuk mundet t’i detyrojë deputetët të veprojnë në mënyrë të caktuar në ushtrimin e funksionit parlamentar”.

“Kushtetuta në nenin 70 përcakton se deputetët janë përfaqësues të popullit dhe e ushtrojnë mandatin e tyre në mënyrë të lirë, në përputhje me Kushtetutën dhe ligjet e Republikës së Kosovës. Nga kjo dispozitë rrjedh parimi themelor i mandatit të lirë parlamentar, sipas të cilit deputeti nuk mund të detyrohet juridikisht të veprojë në një mënyrë të caktuar në ushtrimin e funksionit të tij parlamentar”– thuhet në komentet e PDK-së drejtuar Gjykatës Kushtetuese.

PDK ka përfshirë në komente edhe opinionin e Komisionit të Venecias mbi një amendament të Kushtetutës rumune ku ishte propozuar që t’u merret mandati deputetëve të cilët nuk qëndrojnë në seanca.

“Komisioni i Venecias, në Opinionin CDL-AD(2002)012, duke analizuar një amendament të propozuar në Kushtetutën rumune, i cili parashihte që në rast se deputetët mungojnë në seanca t’u merret mandati, ka deklaruar: ‘Hapi i mëtejshëm për të parashikuar largimin nga detyra është qartazi i tepruar dhe madje i pazbatueshëm. Sanksioni i vetëm legjitim që mund të pësojë një përfaqësues i zgjedhur duhet të vijë nga elektorati. Është elektorati ai që mund të mos e rizgjedhë anëtarin pas përfundimit të mandatit, nëse ai nuk e ka ushtruar me ndërgjegje detyrën e tij. Në një demokraci, përfaqësuesit e zgjedhur kanë autonomi në mënyrën se si e ushtrojnë mandatin e tyre. Veprimi politik mund të ndjekë rrugë të ndryshme dhe pjesëmarrja në seanca nuk është forma e vetme e veprimit politik.” Po ashtu, në Opinionin CDL-AD(2024)040, Komisioni i Venecias ka deklaruar se: “(…) nuk mund të ketë asnjë përjashtim nga parimi themelor i demokracisë përfaqësuese, sipas të cilit mandati politik i deputetëve është i lirë dhe i parevokueshëm, dhe deputetët nuk mund të detyrohen ligjërisht të votojnë në një mënyrë të caktuar.’”

Bazuar mbi qëndrimet e Komisionit të Venecias, PDK  thekson se pjesëmarrja apo mospjesëmarrja mbetet në vullnetin e deputetëve se ata e ushtrojnë mandatin dhe “nuk mund të shndërrohet në një detyrim kushtetues përmes interpretimit gjyqësor.”

Rrjedhimisht, deputetët e PDK-së e vlerësojnë “juridikisht të pabazuar” dhe “pa objekt” në përmbajtje kërkesën e Albulena Haxhiut dhe 10 deputetëve tjerë.

“Megjithatë, kërkesa për një masë të tillë është juridikisht e pabazuar, për arsye se ajo është paraqitur më 5 mars 2026, pikërisht në ditën kur ka përfunduar afati kushtetues për zgjedhjen e Presidentit të Republikës së Kosovës sipas nenit 86 paragrafi 2 të Kushtetutës. Masa e përkohshme mund të ketë efekt vetëm ndaj një situate juridike që është ende në zhvillim dhe ndaj një afati që është ende në rrjedhje. Në rastin konkret, afati kushtetues kishte përfunduar në momentin e paraqitjes së kërkesës.”

Menjëherë pas dështimit të seancës për zgjedhjen e Presidentit më 05.03.2026, kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu iu drejtua Gjykatës Kushtetuese në lidhje me procedurën për zgjedhjen e Presidentit.

Haxhiu bëri të ditur se kanë kërkuar që Kushtetuesja të vendosë masë të përkohshme për pezullimin e afatit kushtetues që lidhet me procedurën e zgjedhjes së presidentit deri në publikimin e aktgjykimit. Për këtë, ajo tha se e kishte njoftuar edhe presidenten Vjosa Osmani-Sadriu. Një ditë më pas,  më 06.03.2026, presidentja Osmani e shpërndau Kuvendin e Kosovës përmes dekretit.

“… kam vendosur ta shpërndaj Kuvendin dhe të shpall zgjedhjet e reja pas konsultimeve me partitë politike. Natyrisht qytetarët nuk kanë dashur zgjedhje por këtë situatë e ka krijuar Kuvendi që ka dështuar për ta kryer detyrën kushtetuese. Këtu e sollën vendin njerëz të papërgjegjshëm e me qëllime të rrezikshme”- deklaroi Osmani më 06.03.2026.

Edhe dekretin e Presidentes, Lëvizja Vetëvendosje e dërgoi në Kushtetuese me arsyetimin se është antikushtetues. Kushtetuesja vendosi masë të përkohshme e cila do të zgjasë deri më 31.03.2026.

Kjo nënkupton se Osmani nuk mund të shpallë datë për zgjedhje të reja derisa masa është në fuqi, ndërsa Kuvendi nuk mund ta vazhdojë seancën për zgjedhjen e presidentit.

Presidentja i ka ftuar po atë ditë liderët e partive politike për t’u konsultuar në lidhje me datën e zgjedhjeve.

LVV e quajti akt të paprecedent shpërndarjen e Kuvendit të Kosovës me dekret të Presidentes dhe nuk ka marrë pjesë në takimin e ftuar nga Osmani.

Kryeministri Albin Kurti, në një konferencë për media pas shpërndarjes të Kuvendit nga ana e presidentes Vjosa Osmani, më 06.03.2026, tha se “ndodhemi në një situatë që nuk mund të flasim për zgjedhje të reja, pa e thënë fjalën Gjykata Kushtetuese”.

Ai konsideron se dekreti për shpërndarjen e Kuvendit nuk është kushtetues./kallxo.com

Ambasadori britanik në Prishtinë, Jonathan Hargreaves, u ka bërë thirrje politikanëve në Kosovë të mbajnë bisedime konstruktive dhe të respektueshme për të gjetur zgjidhje pasi vendi ka hasur në një pengesë tjetër, zgjedhjen e presidentit të ri të vendit.

Hargreaves i bëri këto komente pas një takimi të martën me presidenten e Kosovës, Vjosa Osmani, të cilës i mbaron mandati më 4 prill.

“Sot bisedova me presidenten Osmani për nevojën urgjente që Kosova të rikthehet në stabilitet politik, në mënyrë që të mundësohet përparimi në agjendat e brendshme dhe ndërkombëtare. Në këtë kohë të pasigurisë së shtuar politike, diskutimi politik i respektueshëm dhe konstruktiv është thelbësor për të gjetur një rrugë përpara”, shkroi ai në Facebook.

Kosova nuk ka arritur ta zgjedhë pasuesin e Osmanit, e cila edhe vetë ka shprehur synimet për një mandat të dytë, dhe çështja është dërguar në gjykatën më të lartë të vendit për shkak të krizës procedurale dhe interpretimeve të ndryshme kushtetuese.

Të hënën, Gjykata Kushtetuese e pezulloi përkohësisht, deri më 31 mars, një dekret të presidentes Osmani, përmes të cilit ajo e kishte shpërndarë Kuvendin e Kosovës më 6 mars.

Kushtetuesja tha se vendimi ia ndalon çdo veprim Osmanit në lidhje me dekretin e 6 marsit, si dhe ia ndalon çdo veprim Kuvendit të Kosovës derisa masa e përkohshme është në fuqi.

Kjo nënkupton se Osmani nuk mund të shpallë zgjedhje të reja dhe Kuvendi nuk mund ta vazhdojë seancën për zgjedhjen e presidentit gjatë kësaj kohe.

Kërkesa për vlerësimin e kushtetutshmërisë së dekretit për shpërndarjen e Kuvendit u dorëzua nga kryeministri i Albin Kurti në emër të Qeverisë.

Kuvendi u përpoq më 5 mars ta zgjedhë presidentin e ri, pasi partia në pushtet i paraqiti dy kandidatë për president, Glauk Konjufcën dhe Fatmire Kollçaku-Mullhaxhën, por vetëm pasi kishin dështuar bisedimet paraprake me partitë opozitare për një emër që do ta gëzonte mbështetjen e nevojshme.

Presidenti i Kosovës zgjidhet me dy të tretat e votave në dy rundet e para apo me 61 vota në rundin e tretë, por nevojiten 80 deputetë në sallë që seanca të mundë të mbahet.

Seanca u ndërprerë në mungesë kuorumi, pasi u braktis nga partitë opozitare.

Për partitë opozitare, dy figurat e prezantuara nga partia në pushtet kanë qenë të papranueshme dhe ato kanë ngulur këmbë në marrëveshje politike ose një emër të pajtueshëm.

Osmani nuk u paraqit si kandidate nga asnjë parti, edhe pse Lëvizja Vetëvendosje pretendoi se ia kishte ofruar mundësinë.

Për partinë në pushtet, ajo nuk i ka pasur votat e nevojshme, ndërsa për partitë e tjera ajo nuk e ka personifikuar unitetin e nevojshëm që i duhet figurës së presidentit.

Prokuroritë speciale të Kosovës dhe të Shqipërisë e kanë zgjeruar bashkëpunimin duke e nënshkruar të hënën një marrëveshje për krijimin e ekipeve të përbashkëta hetimore, njoftoi Prokuroria Speciale e Kosovës.

Marrëveshja u nënshkrua gjatë një takimi të përbashkët pune në Prishtinë mes Prokurorisë Speciale të Kosovës dhe Prokurorisë së Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar të Shqipërisë, apo SPAK.

Kryeprokurori i Prokurorisë Speciale të Kosovës, Blerim Isufaj, dhe shefi i SPAK-ut, Klodjan Braho, shprehën gatishmërinë për angazhim të përbashkët për ta çuar përpara bashkërendimin ndërinstitucional, thuhet në njoftim.

Delegacioni shqiptar u prit sot në takim edhe nga ushtruesi i detyrës së kryeprokurorit të Shtetit, Agron Qalaj.

“Gjatë këtij takimi u riafirmua angazhimi i përbashkët institucional në funksion të forcimit të sundimit të ligjit në të dyja shtetet, si dhe u diskutua për ngritjen e nivelit të bashkëpunimit, koordinimin dhe efikasitetin në luftën kundër krimit në të dyja shtetet”, tha Prokuroria kosovare.

Sipas njoftimit, palët u pajtuan se forcimi i bashkëpunimit dhe bashkërendimi ndërmjet dy prokurorive në fushën e drejtësisë penale është thelbësor për përballimin e sfidave të përbashkëta dhe trajtimin e çështjeve me interes të ndërsjellë.

Autoritetet kosovare dhe ato shqiptare kanë kryer operacione të përbashkëta kundër krimit të organizuar në të kaluarën.

Ato kishin shkatërruar një grup të trafikut të armëve që vepronte në të dy vendet gjatë një operacioni në vitin 2024, i cili ishte mbështetur edhe nga Eurojust dhe Europol.

Të dyshuarit ishin përgjegjës për furnizimin, transportin dhe shitjen e armëve dhe materialeve shpërthyese, duke krijuar një rrugë të ndërlikuar importi dhe eksporti drejt Bashkimit Evropian.

Gjatë atij operacionit të përbashkët më 2024 ishin arrestuar 14 të dyshuar në Shqipëri dhe Kosovë.

Puna e SPAK-ut në vitet e fundit është mbështetur dhe përshëndetur nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Bashkimi Evropian.

Partia në pushtet Lëvizja Vetëvendosje (LVV) është ankuar zyrtarisht në Gjykatën Kushtetuese kundër dekretit të presidentes Vjosa Osmani për shpërndarjen e Kuvendit të Kosovës, teksa Presidenca njoftoi se po e pret vendimin e gjykatës më të lartë të vendit para se të vendosë të shpallë apo jo datën për zgjedhjet e reja.

Shefja e grupit parlamentar të LVV-së, Arbërie Nagavci, njoftoi në Facebook të hënën se krahas kërkesës për vlerësimin e kushtetutshmërisë së dekretit, i kanë kërkuar Gjykatës ta pezullojë përkohësisht dekretin e presidentes deri në nxjerrjen e aktgjykimit përfundimtar.

“Është e qartë se Presidentja e Republikës nuk ka të drejtë diskrecionale për të ndërhyrë në funksionimin e pushtetit legjislativ, e aq më pak për të ndërmarrë veprime që çojnë në shpërndarjen e Kuvendit”, shkroi ajo.

Osmani e nxori më 6 mars dekretin për ta shpërndarë Kuvendin, gjë që do ta çonte vendin e zgjedhje të parakohshme parlamentare.

Presidentja ende nuk e ka nënshkruar dekretin për datën e zgjedhjeve sepse është në pritje të vendimit të Kushtetueses, tha të hënën këshilltari i saj për media, Bekim Kupina.

“Nëse Gjykata Kushtetuese e vlerëson si të nevojshme caktimin e një mase të përkohshme, Presidenca e mirëpret atë, duke ritheksuar se masa në asnjë moment nuk paragjykon vendimin përfundimtar të Gjykatës lidhur me kushtetutshmërinë e dekretit”, tha ai.

Osmani e ka arsyetuar këtë vendim, duke thënë se 5 marsi ka qenë afati i fundit për zgjedhjen e presidentit të ri të Kosovës – meqë mandati i saj përfundon më 4 prill – por që deputetët kanë dështuar t’i përmbushin afatet ligjore.

Nagavci argumentoi se roli i presidentit në këtë proces “është strikt i kushtëzuar dhe aktivizohet vetëm në rrethanat e përcaktuara qartë nga Kushtetuta e Republikës së Kosovës”.

Më tej, Nagavci shtoi se “përpjekjet për të ushtruar kompetenca që nuk janë të përcaktuara qartë me Kushtetutë jo vetëm që dëmtojnë rendin kushtetues, por rrezikojnë edhe vetë funksionimin demokratik të institucioneve”.

Më herët gjatë ditës së hënë, kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, tha se organi ligjvënës nuk mund ta vazhdojë punon derisa Kushtetuesja të nxjerrë një vendim.

Partia në pushtet thirret në nene të tjera të Kushtetutës dhe beson që dekreti nuk ka bazë, meqë procedurat për zgjedhjen e presidentit i ka nisur më 5 mars dhe ka afat prej 60 ditësh për ta finalizuar procesin.

Osmani, në anën tjetër, ngul këmbë se afati 60-ditor do të duhej të shfrytëzohej para 5 marsit dhe ajo e mbajti menjëherë një takim partitë politike për të folur për datën e zgjedhje të parakohshme.

Në takim morën pjesë kryetarë të partive opozitare, Partisë Demokratike të Kosovës, Lidhjes Demokratike të Kosovës dhe Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, por jo edhe partia e kryeministrit Albin Kurti.

Në seancën e 5 marsit, Lëvizja Vetëvendosje i paraqiti dy kandidatë për president: Glauk Konjufcën dhe Fatmire Kollçaku-Mullhaxhën.

Seanca u ndërprerë në mungesë kuorumi, pasi ishte braktisur nga partitë opozitare.

Disa juristë kanë interpretuar se Kuvendi do të duhet ta zgjedhë presidentin brenda 60 ditësh nga fillimi i seancës për zgjedhjen e presidentit.

Ish-kryetari i Gjykatës Kushtetuese, Enver Hasani, tha për Radion Evropa e Lirë më 6 mars se dekreti i Osmanit ishte “jokushtetues”.

Sipas tij, Osmani nuk kishte të drejtë ta shpërndante Kuvendin dhe se deputetët, nga 5 marsi, kanë 60 ditë kohë për ta zgjedhur presidentit.

Presidenti i Kosovës zgjidhet me dy të tretat e votave në dy rundet e para apo me 61 vota në rundin e tretë, por nevojiten 80 deputetë në sallë që seanca të mundë të mbahet.

Për partitë opozitare, dy figurat e prezantuara nga LVV-ja kanë qenë të papranueshme dhe ato kanë ngulur këmbë në marrëveshje politike ose të prezantohet një figurë konsensuale.

Palët kanë zhvilluar disa raunde bisedimesh në javët e fundit, mirëpo nuk kanë arritur pajtueshmëri.

Vetë Osmani e ka synuar edhe një mandat të dytë, mirëpo emrin e saj nuk e ka propozuar askush. Për LVV-në ajo nuk i ka pasur votat e nevojshme, ndërsa për partitë tjera ajo nuk e ka personifikuar unitetin e nevojshëm që i duhet figurës së presidentit.

Kryetarja e Kuvendit të Kosovës, Albulena Haxhiu, ka përsëritur të hënën se beson që dekreti i presidentes së Kosovës, Vjosa Osmani për ta shpërndarë Kuvendin është jokushtetues dhe që përderisa të mos ketë një vendim nga Gjykata Kushtetuese, ajo nuk mund të thërrasë seancë.

Sipas saj, Grupi Parlamentar i Lëvizjes Vetëvendosje (LVV) do ta çojë shpejt në Gjykatën Kushtetuese këtë lëndë për shqyrtim.

“Nëse ka dekret për shpërndarje të Kuvendit, Kuvendi nuk mund ta vazhdojë punën. Nëse Gjykata Kushtetuese do të marrë masë të përkohshme, natyrisht që rrethanat do të ndryshojnë… vendimi i presidentes për të shpërndarë Kuvendin për mua ka qenë befasi, sepse është jokushtetues, është i ngutshëm dhe si i tillë do ta kundërshtoj edhe si kryetare e Kuvendit”, ka thënë Haxhiu.

Presidentja Osmani e ka prezantuar më 6 mars dekretin për të shpërndarë Kuvendin dhe rrjedhimisht për ta çuar vendin në zgjedhje, ndonëse datë nuk është përmendur ende.

Ajo e ka arsyetuar këtë vendim, duke thënë se 5 marsi ka qenë afati i fundit për zgjedhjen e presidentit të ri të Kosovës – meqë mandati i saj përfundon më 4 prill – por që deputetët kanë dështuar t’i përmbushin afatet ligjore.

Lëvizja Vetëvendosje në pushtet thirret në nene tjera të Kushtetutës dhe beson që dekreti nuk ka bazë, meqë procedurat për zgjedhjen e presidentit i ka nisur më 5 mars dhe ka afat prej 60 ditësh për ta finalizuar procesin.

Osmani insiston se afati 60-ditor do të duhej të shfrytëzohej para 5 marsit dhe i ka ftuar menjëherë partitë politike për të diskutuar datën e zgjedhje të parakohshme. Kryetarë të partive opozitare, Partisë Demokratike të Kosovës, Lidhjes Demokratike të Kosovës dhe Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës i janë përgjigjur pozitivisht ftesës më 6 mars, ndërsa Lëvizja Vetëvendosje nuk ka qenë prezente.

Haxhiu i ka bërë thirrje të hënën Gjykatës Kushtetuese që të dalë me një vendim sa më shpejt, meqë sipas saj, “pasojat mund të jenë të pariparueshme”.

“Thërras Gjykatën Kushtetuese, pa dashur që të kuptohet si ndërhyrje, por situatat aktuale janë të tilla që nevojitet vigjilencë, vëmendje, shpejtësi, profesionalizëm nga ana e Gjykatës Kushteutese dhe thërras që të gjithë ta lënë Gjykatën Kushtetuese që ta bëjë punën e saj, sepse jam e bindur që në rrethana të tilla Gjykata mund të vendoset në presione nga kushdo, prandaj është e rëndësishme që ajo ta bëjë punën sa më profesionale dhe sa më shpejt, sepse është e rëndësishme që Kuvendi të vazhdojë punën”.

Në seancën e 5 marsit, Lëvizja Vetëvendosje i ka paraqitur dy kandidatë për president: Glauk Konjufcën dhe Fatmire Kollçaku-Mullhaxhën.

Seanca është ndërprerë në mungesë kuorumi, në mungesë të partive opozitare.

Presidenti i Kosovës zgjidhet me dy të tretat e votave në dy rundet e para apo me 61 vota në rundin e tretë, por nevojiten 80 deputetë në sallë që seanca të mund të mbahet.

Për partitë opozitare, dy figurat e prezantuara nga LVV-ja kanë qenë të papranueshme dhe kanë insistuar që duhet arritur marrëveshje politike ose të prezantohet një figurë konsensuale.

Palët kanë zhvilluar disa runde bisedimesh në javët e fundit, mirëpo nuk kanë arritur pajtueshmëri.

Vetë presidentja Osmani e ka synuar edhe një mandat të dytë, mirëpo emrin e saj nuk e ka propozuar askush. Për LVV-në ajo nuk i ka pasur votat e nevojshme, ndërsa për partitë tjera ajo nuk e ka personifikuar unitetin e nevojshëm që i duhet figurës së presidentit.