VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Sfida e ‘islamistëve’ me demokracinë – Nga Gazmend AGA

By | April 25, 2018

Komentet

Thaçi ecën vetë

Shkëlqim Hysenaj

Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, ka mbetur i vetëm në iniciativën për korrigjim të kufirit mes Kosovës dhe Serbisë. Ai nuk e ka mbështetjen e partive politike, as në pushtet e as në opozitë.

Thaçit i duhet mbështetja e partive politike pasi çdo marrëveshje eventuale ndërmjet tij dhe presidentit serb, Aleksander Vuçiq, do të duhet të votohej në Parlament.

Vende mbështetëse të Kosovës, siç janë Britania dhe Gjermania, janë deklaruar kundër një ideje të mundshme për shkëmbim apo ndryshim të kufijve në Ballkan.

Shefi i Grupit Parlamentar të Lidhjes Demokratike të Kosovës, Avdullah Hoti, konsideron se presidenti, përmes kësaj ideje, ka përçuar një mesazh të dëmshëm për vendin.

Hoti thotë se janë të koordinuara deklarimet e personave të caktuar në Prishtinë dhe Beograd që promovojnë idenë e shkëmbimit të territoreve.

“Propozimi kontrovers i presidentit për korrigjim kufijsh, i ka dëmtuar në thelb përpjekjet e kamotshme, tonat dhe të bashkësisë ndërkombëtare, për të krijuar rrethana të favorshme për komunitetin serb që të jetë pjesë aktive dhe e barabartë e jetës institucionale në Kosovës. Ky propozim po ndihmon drejtpërdrejt politikën refuzuese të përfaqësuesve politikë të komunitetit serb ndaj institucioneve të Kosovës. Zgjedhjet e reja do të nxjerrin një Qeveri dhe Kuvend legjitim, që marrin në dorë fatin e vendit dhe nuk e lejojnë presidentin të bëjë pazar me shtetësinë e Kosovës”, thotë Hoti për Radio Evropa e Lirë.

Promovimi i idesë së korrigjimit apo shkëmbimit të territoreve nga presidenti Thaçi, sipas Hotit nga LDK-ja, e ka futur ne qorrsokak diplomacinë kosovare dhe ka rezultuar me stopim të plotë të integrimit të Kosovës në mekanizma ndërkombëtarë, ku ka qenë e mundshme, si dhe ka stopuar plotësisht njohjet e reja.

Për shkëmbimin e territoreve, presidenti Hashim Thaçi, në asnjë formë nuk do ta ketë mbështetjen e Lëvizjes Vetëvendosje.

Deputetja e këtij subjekti politik, Arbërie Nagavci, thotë se presidenti ka bërë shkelje kushtetuese kur ka folur për shkëmbim territoresh apo ndryshim kufijsh.

“Përveç deklarimit të partive opozitare, madje edhe individë nga partitë e koalicionit, së fundi kemi edhe deklarimet e kancelares Merkel dhe vendeve të BE-së, të cilat e bëjnë të qartë se prekja e kufijve në Ballkan, do të sillte konflikte të reja dhe kjo është krejtësisht e papranueshme. Andaj besojmë se ky është një tregues për Thaçin që t’i mbyllë këto deklarime, madje as të mos mendojë në këtë drejtim. Përndryshe, ai mban përgjegjësi edhe penale dhe bën tradhti ndaj vendit”, thekson Nagavci.

Në kohën kur presidenti Thaçi prezantoi idenë për ndryshim kufijsh, Partia Socialdemokrate kërkoi nga subjektet opozitare mbështetje për seancë të jashtëzakonshme të Kuvendit të Kosovës ku do të diskutohej për temat e dialogut si shkëmbim i territoreve, ndarja e Kosovës apo autonomia për veriun.

Shef i Grupit Parlamentar të PSD-së, Dardan Sejdiu, kishte thënë duhet ndalur përpjekjet e presidentit, pasi sipas tij, presidenti Thaçi nuk është legjitim për të dialoguar me Serbinë.

Qëndrimi i partive në pushtet

Ndonëse presidenti Thaçi u paraqit në shumë konferenca, në të cilat foli për idenë e korrigjimit të kufijve, ai nuk tregoi asnjëherë se çka duhet të japë Kosova për ta bërë pjesë të saj Preshevën, thotë Bilall Sherifi nga Nisma Socialdemokrate.

“Nëse ai dëshiron të merret seriozisht nga partitë politike, qytetarët e vendit, ai duhet të dalë dhe të tregojë se çfarë po dëshiron të marrë, përkatësisht ai ka treguar se çka dëshiron të marrë, por të tregojë drejt çka duhet dhënë për atë. Pastaj populli vlerëson a është patriot ky apo nuk është patriot. Aktin e marrjes, bashkëngjitjes së Preshevës po e shet si patriotizëm, por nuk po tregon assesi se çka duhet dhënë për të”, thotë Sherifi.

Në Partinë Demokratike të Kosovës, ish-partinë e presidentit Hashim Thaçi, thonë se pavarësisht se cilat mund të jenë rrethanat e bisedimeve në Bruksel, me Serbinë, nuk duhet të diskutohet asnjëherë për territorin e Kosovës. Megjithatë, Xhavit Haliti nga PDK-ja, thotë se deri tani nuk ka asgjë zyrtare përveç deklarimeve të presidentit Thaçi.

“Unë mendoj se Kosova është njohur ndërkombëtarësh sipas Pakos së Ahtisarit dhe GJND-së. Mendoj në këtë vendim duhet mbetur konsistent që së pari marrëdhëniet tona të ndërtohen mbi bazën e kësaj. Që do të thotë edhe Serbia ta njohë Kosovën e pavarur dhe të tjerat pastaj janë çështje terciare, për të cilat mund të merremi vesh. Për territorin e Kosovës të njohur ndërkombëtarisht, nuk mund të vendosë më Serbia dhe nuk duhet as të diskutohet sa i përket çështjes së Kosovës dhe çështjes së interesave të Serbisë në Kosovë”, deklaron Haliti.

Për kryeministrin Ramush Haradinaj ideja për ndërrim të kufijve, ndarje ose shkëmbim të territoreve, do të thotë luftë.

Kundërshtimin më të fuqishëm idesë së ndryshimit të kufijve ia ka bërë kancelarja gjermane, Angela Merkel, e cila ka thënë se nuk mund të ketë lëvizje kufijsh në Ballkan, duke veçuar faktin se vendet e rajonit kanë të ardhme evropiane.

“Integriteti territorial i shteteve të Ballkanit Perëndimor është i përcaktuar dhe është i paprekshëm”, ka thënë Merkel këtë javë.

Edhe Ambasada Britanike në Kosovë e ka kundërshtuar lëvizjen e kufijve.

“Ne besojmë se thirrjet për modifikim të kufijve nacionalë mund të jenë destabilizuese”, thuhet në përgjigjen e Ambasadës Britanike për Radion Evropa e Lirë.Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, dhe ai i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, pritet të takohen në muajin shtator ku do t’i shpalosin idetë e tyre se si të arrihet marrëveshja përfundimtare ndërmjet Kosovës e Serbisë.

Presidenti Thaçi ka thënë se marrëveshja përfundimtare do të arrihet deri në muajin shkurt të vitit të ardhshëm.

Lira turke dhe ekonomia jonë – Nga Fatos Çoçoli

Këtë të hënë, monedha e Turqisë, lira turke preku nivelin më të ulët të këmbimit të saj me dollarin, duke u këmbyer me 6.97 lira një dollar. Brenda vitit 2018, ajo ka rënë me 40 përqind të vlerës së saj të këmbimit me dollarin amerikan, euron e me radhë. Shkak është përkeqësimi i marrëdhënieve të shtetit turk me partnerin e tij numër një në botë, ekonominë amerikane. SHBA-të janë eksportuesi më i madh në botë i çelikut dhe aluminit turk. Njoftimi të premten 10 gusht nga ana e Presidentit amerikan Trump se kishte miratuar dyfishimin e tarifave mbi çelikun dhe aluminin turk, solli që vetëm në një ditë, të hënën më datë 13 gusht 2018, lira turke të bjerë më shumë se 11 përqind kundrejt dollarit. Vetëm javës së kaluar, kjo monedhë ra me më shumë se 20 përqind po ndaj dollarit. Rënia e lirës turke ka trazuar jo vetëm Azinë financiare ku Turqia është e pranishme me investimet e saj, por edhe tregjet evropiane të kapitalit, me aksionet e bankave kryesore europiane që janë nën presion të veçantë për shkak të ekspozimit të huadhënësve të tyre ndaj Turqisë (sidomos bankat BBVA spanjolle, UniCredit italiane dhe BNP Paribas franceze). Shumë ekonomi të mëdha evropiane kanë interesa të larta investimesh në Turqi. Po ekonomia jonë?

Turqia është partneri ynë i tretë tregtar, pas Italisë dhe Greqisë. Për fat, situata do të kishte qenë problematike tek ne, nëse do të kishte ndodhur dukuria e kundërt, forcimi i lirës. Kjo, për arsyen se, sipas të dhënave të Institutit Kombëtar të Statistikave(INSTAT), ne jemi një vend që importojmë shumë nga Turqia. Kurse për të eksportuar(rasti kur mund të dëmtoheshim nga rënia e madhe e monedhës turke), eksportojmë shumë pak, vetëm 58 milionë dollarë për gjashtë muajt e parë të këtij viti(ose 0.6 përqind e totalit të eksporteve), kryesisht materiale ndërtimi dhe metale. Turqia zë vendin e tretë, pas Italisë dhe Greqisë, për importet tona (8 përqind të totalit të importeve). Importojmë tekstile dhe këpucë. Ai që ne në Tiranë i themi tregu çam, por edhe tregu tek Medreseja, kanë pikërisht dhe kryesisht mallra të lira turke. Këto tregje janë të përhapura në të gjitha qytetet tona. Importojmë shumë edhe produkte kimike dhe plastike nga Turqia. Rënia e lirës me 40 përqind këtë vit normalisht duhej të kishte ulur po kaq mallrat e tregut çam apo tregut tjetër. Kjo sigurisht nuk ka ndodhur dhe nuk do të ndodhë, për shkak të dukurisë “alla shqiptarçe” të mos ndryshimit të çmimit, sa herë ai ulet ose zhvlerësohet monedha me të cilën malli apo shërbimi vjen në Shqipëri. Kjo ka 28 vjet që po ndodh me naftën që importojmë(90 përqind të totalit që konsumohet tek ne) dhe me shumë produkte të tjera që sigurohen kryesisht nga importi.

Është rrjepja po “alla shqiptarçe” e konsumatorit tonë, që jemi të gjithë ne. Por të paktën mund të themi se kjo krizë turke në këtë fushë, nuk ka pasoja negative mbi ekonominë tonë. Investimet turke janë të rëndësishme, duke u jetësuar në telekomunikacion dhe në sistemin bankar të nivelit të dytë(bankat tregtare) tek ne. Edhe këtu nuk ka asgjë për t’u shqetësuar, pse banka me kapital turk, Banka Kombëtare Tregtare(BKT) nuk ka ndonjë ekspozim(rrezik) ndaj letrave me vlerë, aksioneve në ekonominë turke. Për vitin e kaluar, 2017-ën, investimet në monedhën turke, sipas bilancit zyrtar të BKT-së, përbënin vetëm 6.5 përqind të totalit të investimeve të bankës. Banka Kombëtare Tregtare ka pasur një aktivitet të qëndrueshëm në vite, me tregues të lartë të përfitueshmërisë dhe kthyeshmërisë nga aktivet dhe nga kapitali. Megjithatë, investimet turke në Shqipëri, për shkak të klimës dhe gjendjes së sotme të ekonomisë turke, nuk priten të shtohen për vitet në vijim. Një partner i rëndësishëm tregtar i yni, si Turqia, është në vështirësi. Nga kjo gjendje, qeveria jonë duhet të reagojë, duke patur një arsye më shumë për të sjellë në shtator një plan veprimi dhe qasje më agresive(në kuptimin më pozitiv të mundshëm) për përthithjen e investimeve të huaja, pasi kemi më shumë se 6 vjet në vend numëro me prurjen e ndonjë emri të rëndësishëm investues të huaj strategjik në tregun tonë.

Edhe masakra e Selenicës ndodhi për çështje pronash – ja çfarë tregojnë bashkëfshatarët

Edhe pse i riu Ritvan Zykaj qe vrau 8 kusherinjte e tij, ka deklaruar në Gjykatë se ngjarja kishte ndodhur për shkak se e akuzonin gjithnjë për vjedhje dhe se akuza e fundit kishte qenë për disa pula, duket se ngjarja nuk eshte vetem kaq.

 

Ndërkaq, banorë të fshatit Resulaj theksojnë se mes dy familjeve kishte pasur konflikte të herëpashershme për çështje pronash. Sipas tyre, familja e tetë viktimave kishte jetuar më parë lart në kodrine, shkruan “Panorama”. 

Pas viteve 2000, ata kishin zbritur në fshat ku ndërtuan banesat në tokat e tyre. Por kjo nuk është mirëpritur nga familja e autorit të krimit. Madje, kanë pasur mosmarrëveshje për një pjesë të kësaj prone.

I kontaktuar nga “Panorama”, nënkryetari i Bashkisë së Selenicës, Neim Veshaj, pranoi se ishte në dijeni të këtij konflikti. Sipas tij, dy familjet nuk ishin ankuar asnjëherë zyrtarisht në bashki për mosmarrëveshje për çështje pronash. Por ai theksoi se e kishte mësuar një gjë të tillë nëpërmjet banorëve të fshatit.

Pikërisht ky shkak dyshohet të ketë ndikuar që të tetë familjarët e vrarë të mos varroseshin në varrezat e fshatit, por në pronën e tyre. Një veprim i tillë nga ana e të mbijetuarve dhe familjarëve të tjerë të viktimave, dyshohet të jetë kryer edhe si një formë për t’i treguar familjes tjetër, djali i së cilës kreu këtë masakër, se kjo pronë do të jetë tashmë e tyre.

“E kam dëgjuar nga banorët këtë konflikt, por zyrtarisht asnjëherë nuk ka ardhur një ankesë prej tyre. Ne si bashki ende nuk kemi vendosur nëse do t’u akordohet një fond ndihmese të mbijetuarve. Mbledhja që organizuam për shpenzimet e varrimit ishte në kushte emergjente. Tashmë, ne do të vendosim sesi do të procedojmë më tej me të mbijetuarit e për t’i ndihmuar ata”, u shpreh Veshaj.

Mediat amerikane nisin fushatë pas sulmeve të Trumpit

Më shumë se 300 organizata mediale në Shtetet e Bashkuara do të nisin një fushatë të enjten për të luftuar sulmet e presidentit amerikan, Donald Trump.

The Boston Globe ka bërë këtë thirrje javën e kaluar, për një dënim kombëtar të “luftës së ndyrë” të presidentit kundër mediave, duke e titulluar të njëjtën #EnemyOfNone (Armiq të askujt).

Trump i ka akuzuar raportimet e mediave si “lajme të rreme” dhe ka cilësuar gazetarët si “armiq të njerëzve”.

Ekspertët e Kombeve të Bashkuara kanë thënë se këto deklarata nxisin rrezikun e përdorimit të dhunës kundër gazetarëve.

Media të mirënjohura amerikane dhe të përditshme lokale kanë premtuar se do t’i përgjigjen thirrjes, teksa edhe gazeta britanike,The Guardian është zotuar se do të bashkohet në këtë organizim.

Me kryetitull “Shtypit të lirë i duheni ju”, gazeta The New York Times i ka konsideruar sulmet e Trumpit, “të rrezikshme për jetëgjatësinë e demokracisë”.

Remitancat e diasporës shkojnë në konsum

Burim i rëndësishëm i të hyrave të ekonomive familjare në Kosovë vazhdojnë të jenë edhe dërgesat e emigrantëve.

Në vit, vlera e parave të dërguara nga diaspora sipas të dhënave zyrtare të Bankës Qendrore të Kosovës arrin shumën e rreth 600 milionë euro. Këto mjete vazhdojnë të shfrytëzohen kryesisht për konsum familjar.

Mërgimtarët të cilët pushimet i kalojnë në Kosovë, thonë se shpenzojnë vlera të konsiderueshme të mjeteve materiale kur janë në Kosovë, por ata thonë, se gjatë tërë vitit dërgojnë para te familjarët e tyre.

Merita Berisha jeton dhe punon në Gjermani. Ajo thotë se pushimet i kalon çdo herë në Kosovë te familja e saj, për të cilët, siç thotë ajo, dërgon çdo muaj para.

“Ne si familje çdo herë kemi dërguar para në Kosovë, përafërsisht në muaj i dërgojmë nga 300 euro. Ato para ata (familja) i shpenzojnë për ushqim, veshmbathje, thjesht gjëra bazike. Tani që jam këtu në Kosovë unë i shpenzoj deri në 3 mijë euro për dy apo tre javë sa do të qëndrojë këtu”, thotë ajo.

Ismet Sadiku i cili po ashtu jeton jashtë vendit dhe për pushime ka ardhur në Kosovë thotë se shpenzon shumë gjatë qëndrimit të tij në vendlindje.

“Të gjitha kursimet i shpenzoj në Kosovë kur vi për pushime. Gjatë tërë kohës kam ndihmuar familjen time që jeton këtu. Ata kanë nevojë pasi që dihet se këtu në Kosovë ka papunësi të madhe dhe nuk arrijnë të mbulojnë shpenzimet me pagat që ata marrin”, thotë ai.

Një shumë e madhe e mjeteve diaspora kosovare sipas të dhënave zyrtare i investon edhe në blerjen e patundshmërive në Kosovë.

Bazuar në shënimet zyrtare, janë mes 700 – 800 mijë qytetarë të Kosovës që jetojnë në vende të ndryshme të Evropës dhe botës.

Zëdhënësi i Bankës Qendrore të Kosovës, Kushtrim Ahmeti, thotë për Radion Evropa e Lirë se remitencat krahasuar me vitin e kaluar kanë shënuar rritje.

“Në periudhën janar – maj vlera e parave të dërguara nga mërgimtarët ka arritur shumën e mbi 300 milionë eurove. Kjo shumë krahasuar me periudhën e njëjtë të vitit 2017 ka një rritje prej 18.3 milionë euro. Një pjesë e madhe e këtyre e mjeteve shkojnë për konsum pastaj në investime, kryesisht në blerje të patundshmërive”, thotë Ahmeti.

Në remitencat që pranohen në Kosovë, shton Ahmeti vijnë nga Gjermania, Zvicra, SHBA-ja, Italia, Austria, Franca dhe shtete të tjera.

Shuma e dërgesave të emigrantëve në vit konsiderohet të jetë edhe më e lartë, pasi që një pjesë e mjeteve hyjnë në Kosovë edhe përmes formave tjera të cilat mund të mos përfshihen në të dhënat zyrtare të Bankës Qendrore të Kosovës.

Në anën tjetër, ekspertë të fushës vlerësojnë se marrëdhënia me diasporën kosovare duhet të kalojë nga një marrëdhënie e solidaritetit në një marrëdhënie të ekonomisë së tregut, ku emigrantët do të investojnë fondet e tyre.

Naim Dedushaj nga Rrjeti i Bizneseve Shqiptare në Diasporë, thotë për Radion Evropa e Lirë se diaspora kosovare po vazhdon të kontribuojë në ekonominë e vendit, por që parave të dërguara të cilët kryesisht shpenzohen për konsum, duhet t’i ndërrohet orientimi.

“Edhe këtë vit si çdo herë diaspora kosovare dëshmoi se dëshiron të kontribuojë në Kosovë. Ata vazhdojnë të vijnë me familjet e tyre për pushime në Kosovë. Sa i përket dërgimit të parave tek familjet e tyre mendoj se nuk është edhe e qëlluar pasi që me këto para do të ishte më mirë të fillohet me ndonjë biznes të vogël, në mënyrë që të motivojnë familjarët e tyre që të kenë perspektivë dhe të mos varen nga remitencat”, thotë Dedushaj.

Ndryshe, remitencat përgjatë viteve kanë pasur një rol të rëndësishëm në ekonominë e vendit, duke nxitur rritjen ekonomike dhe duke siguruar të ardhura shtesë për familjet me të ardhura më të vogla.

  • Luljeta Krasniqi – Veseli

Rrëfehet i penduari i parë i veprave të mëdha: Korrupsioni me tenderat vret!

Përse veprat e mëdha kushtojnë gjithnjë disa miliarda më shumë nga sa përllogariten fillimisht? Si ka mundësi që në Itali po bëhen kaq të shpeshta shembjet e mbikalimeve apo urave, e tuneleve apo fatkeqësi të tjera të tilla? Përse projektet e trenave të shpejtësisë së lartë, apo tendera të tjera hekurudhore dhe rrugore vihen gjithnjë në qendër të akuzave për korrupsion?

Për t’iu përgjigjur këtyre pyetjeve, për herë të parë flet një nga ekspertët teknikë më të njohur, një person nga brenda sistemit, një inxhinjer që për më shumë se 20 vite ka mbajtur një post strategjik në hartën e infrastrukturës kombëtare. Thënë ndryshe, i penduari i parë i veprave të mëdha.

Giampiero De Michelis, lindur në Abruzzo 54 vite më parë, ka udhëhequr punimet e trenave të shpejtësisë së lartë, kantiereve të pafundme të autostradës Salerno-Reggio Calabria, e shumë tendera të tjerë, gjithnjë me rolin kyç të “drejtorit të punimeve”, apo personi i parë kontrollues publik i kompanive private.

Në tetor, ai përfundoi në burgun e Regina Coelit, pas operacionit me 31 të arrestuar që përfshiu edhe menaxherë të kolosëve si “Salini-Impregilo” dhe “Condotte”. Në nëntor, De Michelis nisi të zbrazë gjithçka dinte me hetuesit e Romës dhe Xhenovës. Ai i dhënë prej tij është një rrëfim i zi, që zbulon komplote të guximshme që datojnë prej viteve ’90 e deri në ditët tona, ku përfshihen ministra, sipërmarrës të mëdhenj, projektues të shkëlqyer, djem politikanësh dhe burokratësh, si dhe funksionarë të niveleve të larta të shtetit.

Hetimi i karabinierëve dhe “Guardia di Finanza”-s tregon kostot dhe dëmet e shkaktuara nga korrupsioni, me implikime dramatike. I përgjuar përpara arrestimit, De Michelis fliste për “çimento tejet të lëngshme që dukej si ngjitës”.

“Shmangia apo anashkalimi” është fjala magjike në gjithë këtë ngjarje. Në burg, prokurorja Paola Calleri e sfidoi edhe me përgjime të tjera, që përmbanin fraza të rënda. “Po bie galeria e Cravascos. Madje edhe në atë të Campassos, bazamenti po tronditet”.

Të shqetësuar së tepërmi, prokurorët kanë kërkuar një sërë detajesh mbi 3 tunelet më të rëndësishme të linjës hekurudhore Milano-Genova. Opinioni i parë ishte ai i ekspertëve që, të paktën për momentin, përjashtojnë hipotezat e materialeve aq të dobëta sa të provokojnë shembje. Megjithatë, hetimet mbi sigurinë e tyre vijojnë dhe alarmi mbetet i lartë.

Hetimi mori emrin “Amalgama”, pikërisht fjala që është përdorur nga të dyshuarit në përgjimet e tyre nga karabinierët e skuadrës hetuese të Romës, për të përshkruar zhvillimin e shkeljes.

Në hetimin më të madh kundër korrupsionit në politikën italiane të viteve ’90, “Tangentopoli” (apo Mani pulite), korrupsioni ishte i drejtpërdrejtë: zarfa me parà në këmbim të kontratave të arta. Në ditët e sotme kemi të bëjmë me një korrupsion më të strukturuar, në të paktën 3 nivele, duke qenë më i vështirë për t’u zbuluar.

Në fokus është ende kontrollori publik, i cili favorizon një kupolë kompanish të privilegjuara, të cilat e paguajnë “tarifën” në një mënyrë jo të drejtpërdrejtë, duke e ndarë “tortën” me të tjera shoqëri private përmes nënkontraktimeve, konsulencave apo partneriteteve në dukje të ligjshme. Truku në këtë rast është se, pas këtyre kompanive është sërish i njëjti zyrtar publik, i cili i kontrollon në mënyrë të fshehtë përmes anëtarëve okultë. Me të tilla marifete, sipërmarrjet e mëdha blejnë kontrolluesin apo drejtorin e punimeve, i cili pas kësaj nuk kontrollon më asgjë.

Më 11 nëntor të vitit 2016, De Michelis pranon se ka përfituar nga ky sistem korruptiv dhe rrëfen në mënyrë të veçantë se 50 për qind e “Oikodomos” ishte e tij, një kompani e regjistruar nën emrin e një kandidati të nominuar për aksioner, sipërmarrësit kalabrez Domenico Gallo, i cili u arrestua gjithashtu në tetor, të cilin e kishte njohur 20 vite më parë në kantieret e Salerno-Reggios. Duke konfirmuar akuzën kryesore, inxhinieri i veprave të mëdha shpjegon se sistemi ekziston prej dhjetra vitesh dhe se nuk e kanë shpikur ata (ai dhe Gallo).

“Gjithnjë ka qenë kështu. Më parë ka qenë SPM-ja e Stefano Perottit. Pas arrestimeve në Firence, sistemi vijoi me Crono, e më pas me Sintelin e Giandomenico Monorchios. Më herët akoma ka qenë Lunardi”.

Perotti është projektuesi i arrestuar në mars të vitit 2015, së bashku me drejtorin e fuqishëm të një ministrie, Ercole Incalza. Sinteli është shoqëri inxhinierike ku punonte De Michelis. Titullari i saj, Giandomenico është djali i Andrea Monorchios, ish-kontabilisti i përgjithshëm i shtetit. Inxhinieri Pietro Lunardi është ish-ministër i qeverisë Berlusconi, i cili në vitin 2002 nisi ligjin e shumëkontestuar për të përshpejtuar ndërtimin e veprave të mëdha, duke anashkaluar të gjitha rregullat.

Pikërisht këtu, prokurori Giuseppe Cascini (titullar i fashikullit roman të hetimit) ndërpreu marrjen në pyetje për të paralajmëruar të dyshuarin se, nëse akuzonte të tjerë bëhej dëshmitar, e nëse bënte deklarime të rreme do të penalizohej gjithashtu. Por, De Michelis mori përgjegjësinë dhe u betua se donte të rrëfente gjithçka, prej fillimit.

Top Channel

Analistët: “Shkëmbimi i territoreve nuk është zgjidhje për normalizimin Kosovë-Serbi”

Politologu Ramush Tahiri konsideron se ndërrimi i territoreve nuk është një opsion real, për shkak se Kosova është një shtet qytetar dhe për faktin se komuniteti ndërkombëtar ka mbështetur Kosovën pikërisht si shtet qytetar, dhe jo si shtet-komb

PRISHTINË – Gati njëzet vite pas luftës, liderët e Kosovës dhe Serbisë kanë shpalosur mundësi për ndryshim të kufijve si rrugë për zgjidhjen përfundimtare mes dy vendeve. Debati i fundit rreth një demarkimi të mundshëm të kufijve aktualë lindi pasi presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, dhe ai i Serbisë, Aleksandër Vuçic, kanë thënë se mund të konsiderojnë një gjë të tillë si një rrugëdalje diplomatike në dialogun mes dy vendeve.

Për arritje të një zgjidhjeje përfundimtare dhe njohjen reciproke mes dy vendeve dhe anëtarësimin e Kosovës në organizatat ndërkombëtare, presidenti Thaçi ka thënë se askush nuk do ta kundërshtonte një gjë të tillë nëse do të kishte marrëveshje të dyanshme në kuadër të dialogut, duke inistuar se bëhet fjalë për “korrigjim” të kufirit dhe jo shkëmbim territoresh.

“Jo ndarje të Kosovës, jo shkëmbim të territoreve, po bashkim të Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit me Kosovën, në kuadër të korrigjimit të kufirit midis Kosovës dhe Serbisë, në procesin e dialogut për normalizimin e marrëdhënieve ndërshtetërore në mënyrë paqësore”, ishte shprehur Thaçi në llogarinë e tij në median sociale.

Megjithatë, ideja për një ndryshim të tillë ka hasur në kundërshtime si brenda, ashtu edhe jashtë vendit, duke përfshirë edhe kryeministrin Ramush Haradinaj, i cili e ka cilësuar si të papranueshme hapjen e çështjes së kufijve.

Analistë nga Kosova në një deklaratë për Anadolu Agency (AA) thonë se shkëmbimi i territorit midis Kosovës dhe Serbisë nuk është opsion real dhe nuk do të zgjidhte kontestet shqiptaro-serbe.

Politologu Belul Beqaj vlerëson se shkëmbimi i territoreve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë mund të jetë opsion real vetëm nëse një zgjidhje e tillë mbështetet nga faktorët e mëdhenj ndërkombëtarë.

“Shkëmbimi i territoreve mund të jetë opsion real vetëm nën supozimet se faktorët kryesorë ndërkombëtarë dakordohen, pra SHBA, Gjermania, Franca, Britania e Madhe, Italia dhe ndoshta Bashkimi Evropian. Nëse nuk ka një pëlqim të tillë apo një qëndrim unik rreth kësaj çështjeje, unë nuk besoj se ky është opsion real”, thotë Beqaj në një bisedë me AA.

Beqaj mendon se alternativa e shkëmbimit të territoreve si rrugë për normalizimin e marrëdhënieve shqiptaro-serbe në këtë konstelacion, është e pamundur dhe shumë problematike për disa arsye.

“Së pari, kjo do të luhaste edhe marrëdhëniet e vendeve të tjera dhe kjo mund të jetë një nga arsyet e shkaktimit të një orteku të efektit domino me kërkesat e komuniteteve të tjera, të cilat pak a shumë do të kërkojnë zgjidhje të ngjashme”, vlerëson Beqaj.

Sipas tij, është normale të pritet një zgjidhje paqësore për çështjen e Kosovës, e cila do të sigurojë maksimumin e të drejtave të pakicës shqiptare në Serbi dhe të drejtat e minoriteteve, serbëve dhe të tjerëve në Kosovë, por në vend të të drejtave të pakicave, siç thotë ai, lidershipi i Kosovës dhe Serbisë në mendje kanë territoret.

Ndërkaq, politologu Ramush Tahiri konsideron se ndërrimi i territoreve nuk është një opsion real, për shkak se Kosova është një shtet qytetar dhe për faktin se komuniteti ndërkombëtar ka mbështetur Kosovën pikërisht si shtet qytetar, dhe jo si shtet-komb.

“Ndërmjet Kosovës dhe Serbisë zhvillohen bisedime teknike në Bruksel dhe bisedimet teknike duhet t’i afrohen fundit, duke zgjidhur të gjitha çështjet që konsiderohen të jenë në interes të qytetarëve dhe të vendit. Kurse dialogu politik përmes takimeve në nivelin e dy presidentëve nuk është i mundur, sepse as Serbia, as Kosova nuk kanë një platformë. Kuvendi i Kosovës ka autorizuar vetëm Qeverinë të bisedojë me Serbinë, edhe atë vetëm për çështje teknike”, tha Tahiri për AA.

Duke pasur parasysh se të dy presidentët kanë përmendur referendumin si mundësi në të cilën qytetarët do të përcaktoheshin për përmbylljen e marrëveshjeve mes Beogradit dhe Prishtinës, Tahiri thotë se Kosova sipas Kushtetutës nuk ka të drejtë për referendum, sepse bashkësia ndërkombëtare ka frikë se shqiptarët si popullatë shumicë në Kosovë mund që përmes tij të vendosin të bashkohen me Shqipërinë.

Tahiri vlerëson se zgjidhja më e mirë është që komunitetet që mbeten jashtë vendeve të tyre amë të kenë të gjitha të drejtat, jo vetëm mbi bazë reciproke, por edhe në bazë të Konventës Evropiane dhe Kartës së Vetëqeverisjes Lokale.

“Kur po rrënohej ish-Jugosllavia, komisioni i Badinterit nuk u udhëhoq nga parimet etnike gjatë përcaktimit të kufijve, por vendosi që kufijtë shtetërorë të jenë kufij administrativ-republikanë të ish-njësive federale. Kjo është zbatuar 100 për qind kudo, si në Bosnjë dhe Hercegovinë, Slloveni, Kroaci, Mal të Zi, dhe kjo duhet të respektohet edhe në Kosovë”, thotë Tahiri.

Ai thekson se nuk ka një formulë, se korrigjimi i kufijve midis Kosovës dhe Serbisë do të jetë precedent dhe se një gjë të tillë do ta shfrytëzonin edhe vendet e tjera, sepse çdo vend vendos për përgjegjësinë e vet, por, sipas tij, shtetet kombe nuk janë më opsion sepse vetë shteti komb në vete nuk përmban kurrfarë vlere.

Trauma e Kufirit – Nga BLERIM LATIFI

Po e nisi këtë tekst nga një premisë e psikanalizës së Frojdit. E gjithë jeta e njeriut, thotë Frojdi, është njëlloj ballafaqimi me simptomat e traumave të fëmijërisë së tij.

  1. Nacionalizmi

Me gjasë, edhe kombet, njësoj si individët, i kanë traumat e tyre, me anë të të cilave ato përpiqen ta interpretojnë gjithë të kaluarën e tyre. Madje edhe të tashmen dhe atë që mund ta sjell e ardhmja.

Një nga traumat, në mos trauma themelore, e kombit dhe nacionalizmit shqiptar është trauma e kufirit. Në thelb të saj, qëndron dhembja dhe frika e tkurrjes së vazhdueshme të kufirit etnik shqiptar, nga koha në kohë, nga shekulli në shekull. Frika e tkurrjes, gjithmonë shoqërohet me frikën e vdekjes. Diçka apo dikush, që tkurret vazhdimisht, nuk mund t’i shpëtoj ndjesisë se po shkon drejt fundit, shkatërrimit a shpërbërjes. Tkurrja është paralajmërim i vdekjes dhe kombet që tkurren e kanë të vështirë ta evitojnë psikozën e këtij paralajmërimi.

Sot, në shoqërinë shqiptare, trauma e kufirit është pjesë bazike e kurrikulës kombëtare të edukimit, nga dita e parë e shkollës fillore, e deri në ditën e fundit të arsimimit universitar. Ne mësojmë se jemi pasardhës të ilirëve, territori i të cilëve, siç thuhet, shtrihej nga brigjet e Adriatikut e maja e Trigllavit në Slloveninë e sotme, deri tek Olimpi mitik në Greqi. Madje, ende sot, ka shumë patriotë të flaktë që mendojnë seriozisht se perënditë greke që besohej se banonin në Malin Olimp, kishin emra ilirë.

Pastaj mësojmë se si, njëri pas tjetrit, erdhën pushtuesit e ndryshëm dhe bashkë me ta edhe tkurrjet e kufijve tanë etnikë. Në fillim romakët që fundosën mbretëritë ilire, pastaj sllavët, që zaptuan Ballkanin, pas tyre Perandoria Bizantine dhe mbretëritë rajonale që dolën nga kriza e saj. Pas tyre osmanët që pasi sunduan gjatë këndej pari, në ditët e fundit të tyre, shumë territore të banuara me shqiptarë, nga brigjet e Tivarit e deri në pllajat e Nishit, ua falën shteteve të reja të Ballkanit. Pas turqve, fatalitetin e tkurrjes e vazhduan fuqitë e mëdha në Londrën e vitit 1913, duke lënë jashtë shtetit shqiptar, gjithë Kosovën me territoret shqiptare që janë sot pjesë e Maqedonisë, pa harruar Çamërinë në jug.

Ky është romani ynë kombëtar, traumatologjia dhe viktimologjia jonë kombëtare. Bibla jonë, nëse kemi parasysh faktin se nacionalizmi, në thelbin e tij, do të thotë ta bësh secilin popull me biblën e tij, me librin e shenjtë kombëtar, ku përmblidhen kronikat për rëniet dhe ngritjet e kombit, për vuajtjet dhe shpresat e tij, për heronjtë shpëtimtarë dhe armiqtë e tij.

  1. Kanuni i Lekës

Traumën shqiptare të kufirit e gjejmë edhe në kodin zakonor të fiseve shqiptare, në Kanunin e Lekë Dukagjinit. Madje, aty, trauma ka marrë formën e tabusë, krejt si në analizën e Frojdit, ku mbi çdo traumë ndërtohet një tabu, do të thotë një ndalesë absolute. Kanuni i Lekës, thotë: “Eshtnat e vorrit e guri i kufinit faqe Kanunit janë paras (lexo: të barabartë). Me lujt kufinin asht si me lujt eshtnat e të dekunve”.

Mesazhi i analogjisë është i qartë: Pesha e shenjtërisë së vdekjes, është e njëjtë me shenjtërinë e gurëve të kufirit. Kush prekë kufirin do të thotë ka prekur vdekjen-traumën më të rëndë njerëzore.

Kjo dispozitë kanunore, nuk shpreh thjeshtë ndjeshmërinë e marrëdhënieve sociale e juridike mes disa fiseve të izoluara në vargmalet e Bjeshkëve të Nemuna, por, në të njëjtën kohë, edhe thelbin e marrëdhënieve tradicionale mes shteteve. Që nga kohërat e shteteve fillestare, e deri tek shtetet e sotme, vijat e kufijve mes shteteve, gjithmonë, kanë qenë vija të gjakderdhjeve mes popujve. Në këtë kontekst, Ballkani përbën një nga shembujt më të shquar. Natyrisht, ka pasur përjashtime, por, si në shumë raste të tjera, edhe në këtë rast, përjashtimi e konfirmon rregullin. Filozofi francez Rusoi e mallkonte njeriun e parë që shpiku kufirin e tokave, sepse, sipas tij, kjo shpikje solli më pas krejt të këqijat e njerëzimit. Me këtë ide, ky filozof, krahas ideve që frymëzuan Revolucionin Francez të vitit 1789, krijoj edhe ëndrrën kosmopolite për një botë pa kufij. Pas katastrofës së Luftës së Dytë Botërore, kur liderët e Evropës Perëndimore u mblodhën për të themeluar Bashkimin Evropian, dikush prej tyre përmendi ëndrrën e Rusoit. Sot, tek ne, kjo ëndërr shikohet në formën e liberalizimit të vizave.

III.         Një digresion

Shenjtërimi i gurëve të kufirit nga Kanuni është edhe një dëshmi më shumë për lidhjet e tij të forta me të drejtën romake dhe civilizimin latin në përgjithësi. Tek romakët kufiri mes tokave ishte çështje aq e rëndësishme sa ata ndërtuan kultin religjioz të zotit të kufirit. Emri i këtij zoti ishte Terminus. Fjalët e sotme, të cilat i përdorim aq shpesh, si “termin”, “terminal”, “gjendja terminale”, të gjitha vijnë prej këtij emri. Statujat e këtij zoti,në tempujt kushtuar atij, ndërtoheshin në formën e një guri të thjeshtë. Këta ishin gurët e terminusit romak, që në gjuhën e Kanunit të Lekës quhen gurët e kufinit. Vetë fjala shqipe “kufini” është e të një njëjtës familje gjuhësore me fjalën latine “confini”. Ernest Koliqi dhe Ismail Kadare kanë plotësisht të drejtë: Kanuni dëshmon se jemi europianë të vjetër, ndër më të vjetrit. Kjo dëshmi nuk duhet të shërbej për vetëmburrje nacional-romantike. As për të ndërtuar idolatri e idealizim të Kanunit. Kanuni është dëshmi se jemi europianë të vjetër, por nuk është garanci se do të bëhemi europianë modernë. Përkundrazi!

  1. Përdorimi politik i traumës së kufirit

Kjo pra, është trauma shqiptare e kufirit, e lidhur me identitetin kulturor, por mbi të gjitha me dramat e etno-historisë sonë.

Prandaj, saherë që në mesin tonë preket çështja kufirit, trauma aktivizohet, nga thellësitë e errëta të asaj që Jungu e quante e “pavetëdijshmja kolektive” dhe më pas frika e mbërthen kombin. Frika e tkurrjes, si paralajmërim i shpërbërjes.

Ata që marrin guxim ta prekin plagën, rrezikojnë të kthehen në subjekte të mallkimeve e akuzave, nga më të rëndat, njësoj si ata që thyejnë tabutë e shoqërisë.

Pastaj dalin në skenë abuzuesit politikë të traumës, të cilët përpiqen të përfitojnë pushtetin politik prej saj, pushtetin, i cili, në Ballkanin që po përpëlitet midis liberalizmit perëndimor dhe autoritarizmit të ri lindor, fatkeqësisht dhe gjerësisht, kuptohet si kapacitet për të vjedhur shtetin në llogari të mirëqenies së familjes e fisit. Tri vite më parë, përdorimi partiak i traumës së kufirit, gati sa nuk shkaktoi djegien e Kuvendit të Kosovës, dhe sot, Presidenti i vendit, është futur në telashe politiko-mediatike, pasi doli me idenë e korrigjimit të kufijve me Serbinë.

Nuk është ndonjë gjë e re të thuhet se politika nuk është thjeshtë përllogaritje gjakftohtë e interesave të ditës, por është e nevojshme të përsëritet herë pas here kjo gjë. Politika, gjithmonë, ushqehet nga një dimension i historisë. Shoqëria, thotë Edmund Burke, është partneritet i të gjallëve me të vdekurit dhe me ata që ende nuk kanë lindur. Themeluesi i filozofisë konservatore donte të thoshte se ne të gjallët nuk mund të bëjmë ligje dhe politikë, duke mos marrë parasysh përvojën dhe trashëgiminë e atyre që nuk janë më, pra, duke injoruar paraardhësit tanë, e as në mungesë të përgjigjes në pyetjen: Si do të jetojnë ata që nuk kanë lindur ende, pra pasardhësit tanë.

Në rastin për të cilin po flasim, këshilla e Burke-s, do të ishte kjo: Duhet të bëjmë politikë duke pasur kujdes me traumat e paraardhësve tanë dhe të njëjtën kohë edhe më shumë kujdes që të ndërtojmë një të ardhme pa trauma kolektive për ata që do të lindin./Express

Vazhdojnë debatet për ndarje e korrigjim kufijsh

Presidenti i Serbisë, Aleksandër Vuçiç, tha të martën se qëndrimi i kancelares gjermane, Angela Merkel, për mosndryshimin e kufijve në Ballkan është i njohur tashmë dhjetë vjet me radhë, ndërsa ritheksoi angazhimin e tij për ndarje ndërmjet serbëve dhe shqiptarëve, në kuadër të procesit për normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën.

Të hënën kancelarja Merkel tha se tërësia tokësore e Ballkanit Perëndimor është e pandryshueshme dhe se një qëndrim i tillë duhet përsëritur sepse ka gjithmonë përpjekje për të diskutuar mbi kufijtë.

Presidenti serb sulmoi të martën kundërshtarët e idesë së tij në Serbi duke theksuar se ata që i gëzohen deklaratës së kancleares Merkel, duhet ta dinë që gijthë bota perëndimore me pak përjashtime, e sheh Kosovën si të tërë, sovrane dhe territor të pandashëm që u takon shqiptarëve.

Ai ritheksoi se do të vazhdojë të luftojë për ndarjen dhe për t’u siguruar serbëve më shumë se sa që kanë tash për tash në Kosovë. Presidenti serb tha se pret që në fillim të shtatorit të takohet në Bruksel me presidentin e Kosovës Hashim Thaçi, në kuadër të bisedimeve të ndërmjetësuara nga Bashkimi Evropian.

Kosova e ka hedhur poshtë idenë e ndarjes tokësore të saj, ndërsa është përfshirë ne debatet e nxitura nga ideja e presidentit të saj Hashim Thaçi për ‘korrigjimin e kufirit” që sipas tij, nënkupton bashkimin e luginës së Preshevës, një rajon me shumicë shqiptare në jug të Serbisë, me Kosovën. Ideja e tij është kundërshtuar nga pothuajse të gjithë udhëheqësit politik në Kosovë, të cilët pohojnë se ato mund të dëmtojnë shtetësinë e Kosovës.

Në një postim në rrjetet sociale ai përshëndeti deklaratën e kancelares Merkel “rreth pacenueshmërisë së kufijve në Ballkanin Perëndimor. Krejt çka mbetet të bëhet është që shumica e vendeve të Bashkimit Evropian t’i bindin pesë vendet mosnjohëse dhe Serbinë që ta njohin Kosovën me kufijtë që i ka. Sa më shpejt që të arrihet kjo, aq më mirë për rajonin”, shkroi ai.

Presidenti Thaçi ka vazhduar të mbrojë idenë e tij dhe u ka bërë thirrje partive politike që të punojnë së bashku që në një periudhë prej katër deri në gjashtë muaj të arrihet një marrëveshje përfundimtare me Serbinë.

Dhe derisa kancelarja Merkel foli për mosndryshim të kufijve, debatet megjithatë mbetën të nxehta për shkak të refuzimit të Brukselit dhe Washingtonit për të folur hapur kundër ideve që vijnë nga Beogradi dhe Prishtina.

Zyra e shefes së politikës së jashtme të Bashkimit Evropian Federica Mogherini, nuk është përgjigjur në pyetjet e dërguara nga Zëri i Amerikës për këtë çështje. Brukseli tha të premten nëpërmjet një zëdhënësi se zgjidhja e përhershme e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës e Serbisë, duhet të jetë realiste dhe e qëndrueshme, por pa u përfshirë në debate.

Departamenti amerikan i shtetit i tha Zërit të Amerikës javën që shkoi se “politika e kësaj administrate është e qëndrueshme: thelbi i çdo marrëveshjeje për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë duhet të vijë nga vetë palët. Duke shprehur mbështetjen për Bashkimin Evropian si lehtësues, Departamenti i shteti tha se Kosova dhe Serbia duhet të arrijnë një marrëveshje që është e zbatueshme, e qëndrueshme dhe nuk krijon paqëndrueshmëri në asnjërin vend apo në rajon. Kjo do të kërkojë largpamësi dhe elasticitet nga të dyja anët”.

Beogradi i cilëson deklarimet e tilla si dëshmi të ndryshimit të qasjes së prerë të perëndimit ndaj Kosovës dhe tërësisë së saj tokësore dhe hapje të mundësisë për një kompromis, që sipas autoriteteve serbe do të thoshte ndarje e veriut të Kosovës me shumicë serbe.

Serbia është zotuar se nuk do të njohë pavarësinë e Kosovës që u shpall në shkurt të vitit 2008 me mbështetjen e Shteteve të Bashkuara dhe Bashkimit Evropian. Por, ajo është përshirë në një proces bisedimesh për normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën, që është edhe kusht për integrimet evropiane të të dyja palëve.

Kompania që ndërtoi urën e Gjenovës ka fituar tendera edhe në Tiranë

Condote SPA, kompania që ndërtoi urën e varur të Gjenovës, u përfshi 5 muaj më parë në një skandal korruptiv në Itali.

Gjashtë persona përfunduan në pranga, mes tyre edhe Presidenti i kompanise Duçio Astaldi dhe disa zyrtarë, nën akuzë për afera korruptive dhe abuzim me detyrën në lidhje me ndërtimin e tre pjesëve të autostradës Sirakuza – Xhela.

Mediat italiane shkruajnë se hetimet e Prokurorisë së Mesinës zbuluan se Komisioni i Vlerësimit të Ofertave kishte kryer disa procedura fiktive, pasi e kishte përcaktuar fituesin më parë.

Kompania Kondote është një ndër më të mëdhatë në Itali dhe ka ndërtuar dhjetëra vepra të mëdha infrastrukturore.

Ajo ka fituar kontrata ndërtimi edhe në vende të tjera të Europës.

Një nënkompani e saj operon edhe në Shqipëri.

Kompania INSO ka firmosur një kontratë për ndërtimin e një spitali të ri 7-katësh në Qendrën Spitalore Universitare Nënë Tereza, me vlerë 14.4 milionë euro, gjatë një vizite të kryer në Tiranë nga drejtori ekzekutiv Frabricio Puçareli, raporton Tv Klan.

Një tjetër kontrate me vlerë 9.6 milionë euro u firmos po në gusht të vitit 2017 për rikonstruksionin e Spitalit të Kirurgjisë, duke e çuar në 25 milionë vlerën e punimeve që kjo kompani do të kryejë në Shqipëri.

Thaçi mohon se është takuar me Bannon

Në një shkrim për politikën e së djathtës ekstreme në Shtetet e Bashkuara dhe shtrirjen e saj në vendet e Ballkanit Perëndimor, Eric Gordy nga University College London, pohon të jetë zhvilluar një takim ndërmjet presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi, dhe ish-strategut të presidentit amerikan, Steve Bannon.

Mes tjerash, zoti Gordy shkruan për BalkanInsight se Bannon është takuar edhe me kryeministren e Republikës Serbe të Bosnjës, Zhelka Cvijanoviq, dhe ministrin e Jashtëm serb, Ivica Daçiq.

Por, nga zyra e presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi kanë thënë për Radio Evropa e Lirë se është lajm i rremë takimi Thaçi-Bannon.

“Jo, një takim i tillë asnjëherë nuk ka ndodhur”, ka qenë përgjigja e shkurtër e Zyrës për Informim e Presidentit të Kosovës.

Mes tjerash në shkrim flitet për fazën finale të dialogut mes Prishtinës dhe Beogradit, si dhe për faktin se si politika amerikane ka pësuar një ndryshim të papritur drejt mbështetjes së shkëmbimit të territoreve si pjesë e një zgjidhje të qëndrueshme midis Kosovës dhe Serbisë.

Në korrik të këtij viti, Bannon shpalosi planet e tij për të krijuar një institucion joqeveritar me seli në Bruksel, me emrin ‘Lëvizja’, e cila për synim do të ketë mbështetjen e grupeve populiste në Evropë.

REPORTAZH – Banorët e Preshevës flasin për bashkimin me Kosovën: Keni përshtypjen se gjendemi në Serbi?!

Ditë pune në Preshevë. Nuk gjen askund vend për parkimin e makinës. Ndonëse gati askund nuk gjen një hije për t’u mbrojtur nga dielli përcëllues, rrugët janë të mbushura. Kafenetë plot, ndërsa rreth tavolinave pothuajse sheh vetëm meshkuj. Muzika me zë të lartë, në gjuhën shqipe, dëgjohet gjithandej. Në kafene si edhe në makina. Në rrugë parakalon një karvan dasmorësh me flamuj të Shqipërisë.

Të dhënat e fundit statistikore tregojnë se mbi 95% e banorëve në Preshevë janë shqiptarë. Shumë rrallë dëgjon në rrugë gjuhën serbe. Në tregun e qytetit mbretëron tollovi. „Izvolite” (urdhëroni), thotë një grua e moshuar. Por me të dëgjuar se jam gazetare, interesimi për komunikim zhduket.

„Si mendoni, si po jetojmë këtu? Shikoni emrat e rrugëve, dyqaneve… E shihni ndonjë emër serb? Keni përshtypjen se gjendemi në Serbi?! Nuk dua të them asgjë më shumë, sepse më pas nuk do të blejë askush perime nga unë”, thotë ajo. Të njëjtin shqetësim ndan edhe një burrë pranë saj.

„Fëmijët shqiptarë pa libra shkollorë”

Shumica e njerëzve në rrugë janë të qetë. Kështu thotë edhe kryetari i komunës Shqiprim Arifi, i cili para pesë vitesh është kthyer nga Gjermania në Preshevë. Ai për të dytën herë ushtron detyrën e kryetarit të bashkisë. Arifi nuk e flet serbishten, ndaj duhet të komunikojmë me ndihmën e përkthyesit.

„Mendimet janë të ndara – disa mendojnë se bashkimi me Kosovën do të shënonte realizimin e ëndërrave të kahershme, të tjerët janë skeptikë”, thotë Arifi për Deutsche Wellen. “Megjithatë pozita e shqiptarëve këtu dallon shumë nga ajo e serbëve në veri të Kosovës. Ata kanë lehtësime ligjore, kanë të drejtën e marrjes së vendimeve për drejtuesit e policisë, në gjykata kanë influencë, e po ashtu në Parlamentin e Kosovës i kanë vendet e rezervuara.”

Shqiptim Arifi, kryetar bashkie në Preshevë

As tri pyetje direkte nuk mjaftojnë që Arifi të thotë prerë se çfarë mendon për idenë e bashkimit me Kosovën. Ai thotë se merret me politikën reale dhe do të realizojë vullnetin e popullit të shprehur para 26 vitesh në referendum – kur shqiptarët janë deklaruar për bashkimin e Luginës së Preshevës me Kosovën. Por Arifi me dëshirë flet për mundësinë që shqiptarët të punësohen në Korporatën Energjetike të Serbisë (EPS), në Postë, në kalimet kufitare, dogana, kadastër, Telekom… Arifi pohon se në sipërmarrjet e shtetit punojnë pothuajse vetëm serbët.

„Ne jemi komunë më vete dhe do të duhej të kemi gjykata të pavarura, por nuk i kemi. Nuk kemi as prokukrorin e përgjithshëm. Fëmijët shqiptarë nuk kanë as libra shkollorë dhe detyrohen që tërë kohën në shkollë të mbajnë shënime. Ne tani jemi në Serbinë demokratike, por a vlejnë standardet e njëjta për të gjithë? Nuk kemi pasur as ujë të pijshëm. Sikur të mos ishte bashkësia ndërkombëtare, ky problem nuk do të ishte zgjidhur kurrë. Pse? A është kjo demokraci apo vetëdije nacionaliste?”, pyet Arifi.

Në Bujanoc situata është pak më ndryshe. Atje jetojnë pak më pak se 13.000 serbë dhe pak më shumë se 20.000 shqiptarë. Por kjo nuk ndryshon aspak gjendjen në terren. Në rrugë mund të shihen flamuj të shumtë të Gjermanisë, Francës, SHBA, BE, por jo edhe të Serbisë. Në godinën e komunës janë vendosur dy flamuj – i komunës dhe ai i BE. Atmosfera në kabinetin e kryetarit të bashkisë, Shaip Kamberi, është njësoj ai ajo në rrugë. Këtu mund të gjesh të gjithë flamujtë, por jo edhe atë të Serbisë.

Shaip Kamberi, kryetar bashkie në Bujanoc

„Lugina e Preshevës është një temë e harruar me vite të tëra. Kjo është hera e parë që kjo çështje po ndërkombëtarizohet dhe shpresoj se presidenti Thaçi do ta mbajë premtimin që kjo çështje të hapet edhe në negociatat e Brukselit”, thotë Kamberi për DW.

„Kemi pritur se me hapjen e kapitujve 23 dhe 24 do të ndodhin gjëra pozitive edhe tek ne dhe se do të respektohen të drejtat e njeriut, minoriteteve, do të vendoset sundimi i ligjit… Tani duket se BE i është përkushtuar më shumë Kapitullit 35 dhe raporteve me Kosovën. Ndaj kemi kërkuar nga presidenti Thaçi dhe delegacioni i Kosovës që ta hapë këtë çështje në dialogun me Serbinë”, thotë Kamberi.

„Kosova na ka harruar”

Kamberi, i cili flet shkëlqyeshëm serbisht, flet edhe për “përkufizimet”. Ai është skeptik kur flitet për shkëmbimin e territoreve, në veçnati nëse edhe pas vendosjes së kufijve të ri në Serbi mbetet një numër i madh i shqiptarëve. Kjo do të shkaktonte shpërngulje dhe një katastrofë të re humanitare. Kamberi thotë se nuk do të përzihet në negociatat mes Serbisë dhe Kosovës.

Lidhur me premtimin e Aleksandar Vuçiqit se për marrëveshjen eventuale me Kosovën duhet të vendosin në fund qytetarët në referendum, Kamberi thotë: “Varësisht nga pyetja, në referendum do të marrin pjesë edhe shqiptarët. Por autoritetet në Beograd i kanë në dorë të gjithë mekanizmat për influencimin e rezutltatit të referendumit – nëse duan ta bëjnë këtë.”

“Prishtina na ka harruar tërësisht. E tani papritur po qan për ne”

Kthehemi në Preshevë dhe flasim me një gazetar lokal, i cili është edhe aktivist për të drejtat e njeriut, Belgëzim Kamberi. Ai është i habitur me këtë që po ndodh kohët e fundit, me euforinë e krijuar. Kamberi rikujton se shqiptarët në jug të Serbisë kanë një problem shumë të madh – mos njohjen e diplomave të arritura në Kosovë. Kamberi dyshon se Thaçi dhe Vuçiq mund të dakordohen për gjëra të rëndësishme, kur dihet se ata nuk janë dakorduar madje as për njohjen e diplomave.

Belgëzim Kamberi, gazetar dhe aktivist i të drejtave të njeriut

„Mendoj se fjalën kryesore për fatin e Luginës së Preshevës duhet ta kenë njerëzit që jetojnë këtu. Sebia së pari është dashur të flasë me shqiptarët këtu, si një shtet që flet me shtetasit e vet. Kjo duhet të ndodhë edhe mes Kosovës dhe sebëve të Kosovës. Si mund të keni një dialog “atje lart”, në qoftë se nuk keni dialog mes shtetit dhe shtetasve të tij?”, pyet Kamberi në bisedë me DW.

„Ata po kriojnë eufori. E dini çka? Beogradi po na diskriminon me vite të tëra, e Kosova na ka harruar. Plot 20 vjet me radhë Kosova nuk ka dhënë asnjë cent për Luginën. Kjo është shumë me rëndësi! Kjo do të thotë se Prishtina na ka harruar tërësisht. E tani papritur po qan për ne. Mua më duket e çuditshme kjo. Kam frikë se ata po bëjnë pazare me Beogradin”, thotë Kamberi.

Euforia e dirigjuar mund t’i sjellë Kosovës dhe ndonjë argument më shumë në bisedimet me Serbinë. Po çfarë do t’u sjellë qytetarëve të këtij rajoni? Kamberi tund kokën: “Vetëm ëndërra!”

Jelena Đukić-Pejić / Preshev

Marrë nga DW