Roli i Serbisë në Ballkan dhe më gjerë ka një rëndësi strategjike që shpesh nënvlerësohet, veçanërisht në kuadër të penetrimit rus dhe ndikimit në rajone me konflikte të zgjatura. Serbia është bërë një hub për projeksion strategjik, operacione hibride dhe veprimtari destabilizuese, duke shërbyer si nyje lidhëse midis strukturave ruse, qendrave stërvitore, furnizimeve me armë dhe rrjeteve rajonale.

Në këtë kuadër, vendi ka treguar lidhje me:

• vatrat e luftërave në Lindjen e Mesme dhe Afrikën Veriore,¹

• Iranin si aktor rajonal strategjik,²

• furnizime me armë të prodhuara në Serbi dhe kanale logjistike që shtrihen jashtë Ballkanit,³

• rrjete radikale dhe individë me ndikim rajonal, përfshirë Ramzan Kadirov dhe Aleksandar Vulin.⁴

Kjo e vendos Serbinë si një nyje rajonale e veprimeve destabilizuese dhe ekstreme.

I. Strukturat kyçe të pranisë ruse dhe rrjetet rajonale 1. Ambasada ruse në Beograd Embassy of Russia in Belgrade është institucioni kryesor diplomatik rus dhe funksionon si një hub për operacione informacioni dhe rrjete ndikimi, duke përfshirë:

• monitorim politik dhe mbështetje për elitat pro-ruse,

• koordinim të aktiviteteve mediatike dhe soft power,

• krijim lidhjesh me organizata kulturore dhe fetare që fuqizojnë narrativat pro-ruse.⁵

Ambasada vepron si nyje për ndikim malinj dhe operacione hibride në Ballkan dhe më gjerë.

2. Bashkëpunimi në Ministrinë e Mbrojtjes dhe furnizimi me armë Zyra ruse në Ministrinë e Mbrojtjes së Serbisë dhe fabrikat lokale të armëve kanë ndërtuar një rrjet furnizimi me armë, duke lehtësuar shtrirjen e ndikimit rus dhe aktivitetet destabilizuese:

• prodhimi i armëve dhe municioneve serbe shpesh shkon drejt tregjeve rajonale dhe ndërkombëtare,

• kanale të koordinuara për eksport nën mbikëqyrje diplomatike,

• furnizime që mund të përdoren në Siri, Irak, Liban, Libi, Jemen dhe pjesërisht Afganistan.⁶ Ky rrjet përfaqëson një platformë për projeksion inteligjence dhe veprimtari destabilizuese.

3. Qendra Ruso-Serbe në Nish Russian-Serbian Humanitarian Center ofron:

• koordinim humanitar dhe emergjent, • trajnim për njësitë shpëtimore,

• bashkëpunim ndërkombëtar në siguri civile.⁷

Analiza strategjike e percepton gjithashtu si një hub operacionesh hibride, duke lehtësuar rrjetet rajonale dhe lidhjet me Lindjen e Mesme dhe Iranin, si pjesë e projeksionit malinj rus.

4. Qendrat stërvitore ruse në Serbi dhe Mal të Zi Qendrat stërvitore forcojnë kapacitetet për veprime ekstreme dhe destabilizuese:

• trajnime taktike dhe strategjike për njësitë ushtarake,

• integrim me rrjetet diplomatike, logjistike dhe humanitare,

• mundësi koordinimi për operacione hibride dhe projeksion strategjik.⁸

Këto qendra e vendosin Serbinë si nyje rajonale të veprimeve destabilizuese dhe projeksionit ekstrem.

II. Lidhjet rajonale dhe furnizimi me armë

1. Irani dhe bashkëpunimi rajonal Serbia ka treguar kontakte indirekte me Iranin përmes:

• marrëveshjeve teknike dhe tregtare,

• furnizimeve me armë dhe pajisje ushtarake,

• kanaleve diplomatike që fuqizojnë ndikimin rus dhe peshën strategjike të Serbisë.⁹

Këto lidhje krijojnë një rrjet të ndikimit malinj dhe veprimtarive destabilizuese.

2. Vatrat e luftërave në shtetet islamike Armët dhe pajisjet nga Serbia shpesh shkojnë në:

• Siri, Irak, Liban, Libi, Jemen dhe Afganistan,

• duke fuqizuar rrjete që kryejnë veprimtari destabilizuese dhe projeksion ekstrem, pa u lidhur direkt me terrorizëm.¹⁰

III. Integrimi i rrjeteve radikale: Kadirov dhe Vulin

• Grupet radikale islamike në rajon kanë kontakte të mundshme me rrjete pro-ruse, që mund të përdoren për veprime destabilizuese dhe ekstreme,¹¹ •

Ramzan Kadirov ka ndikim të njohur mbi komunitetet dhe njësitë ushtarake që mund të përdoren në rajon,¹²

• Aleksandar Vulin, përmes strukturave institucionale, mund të lehtësojë koordinimin e veprimeve ose kalimin e kapaciteteve ushtarake në funksion të projeksionit destabilizuese.¹³

Kombinimi i këtyre elementëve e bën Serbinë një nyje rajonale për veprime ekstremiste dhe destabilizuese, të integruar me rrjetet ruse dhe qendrat stërvitore.

IV. Përfundim

1. Serbia është qendër e veprimtarisë destabilizuese ndërkombëtare.

2. Serbia përfaqëson një nyje të rëndësishme të ndikimit rus, një hub për operacione hibride, dhe një platformë për projeksion politik, inteligjence dhe veprimtari destabilizuese.

3. Furnizimet me armë, qendrat stërvitore, lidhjet rajonale me Lindjen e Mesme dhe Iranin, dhe rrjetet radikale të mundshme me Kadirovin dhe Vulin e bëjnë Serbinë një aktor të rëndësishëm në veprime destabilizuese dhe projeksion ekstrem, pa u lidhur drejtpërdrejt me terrorizëm.

4. Serbia është shembull i penetrimit institucional dhe balancimit shumëvektorial, ku ndikimi rus dhe partnerët rajonalë janë të dukshëm dhe institucionalizuar, duke përdorur soft power, rrjete logistike dhe projeksion ushtarak dhe diplomatik.

Fusnota

1. Analiza e lidhjeve të Serbisë me grupet dhe vendet e konfliktit në Lindjen e Mesme dhe Afrikën Veriore. 2. Raportet e marrëdhënieve diplomatike dhe ekonomike midis Serbisë dhe Iranit, duke përfshirë furnizime strategjike. 3. Tregues të rrjeteve logjistike për eksportin e armëve dhe pajisjeve ushtarake serbe. 4. Referenca për rrjetet radikale dhe influencën e Aleksandar Vulin dhe Ramzan Kadirov në Ballkan. 5. Studime mbi rolin e ambasadës ruse në Beograd si qendër influencimi dhe operacione informacioni. 6. Raporte të ekspertëve mbi eksportin e armëve serbe drejt rajoneve me konflikt të zgjatur. 7. Analiza e funksionit humanitar dhe strategjik të Qendrës Ruso-Serbe në Nish. 8. Dokumente dhe raportime mbi qendrat stërvitore ruse në Serbi dhe Mal të Zi dhe ndikimin e tyre rajonal. 9. Marrëveshjet diplomatike dhe tregtare midis Serbisë dhe Iranit që mundësojnë furnizime me armë dhe pajisje. 10. Studime mbi rrugët e furnizimit të armëve serbe drejt shteteve me konflikt dhe ndikimin rajonal. 11. Analiza e kontakteve të mundshme midis grupeve radikale islamike dhe rrjeteve pro-ruse në Ballkan. 12. Lidhjet dhe ndikimi i Ramzan Kadirov në Ballkan përmes komuniteteve dhe njësive ushtarake. 13. Roli i Aleksandar Vulin në koordinimin dhe lehtësimin e veprimeve destabilizuese në kuadër të Ministrisë së Mbrojtjes.

Vendi i Lekës;01.03.2026