Në vitin 1963, në vendin aziatik kishte vetëm 153 njerëz mbi një shekull të vjetër, e ndjekur nga një rritje eksponenciale, e prirë nga gratë, të cilat tani përbëjnë gati 88% të popullsisë totale super të moshuar.

Kane Tanaka, e cila vdiq në vitin 2022, në moshën 119 vjeç e 117 ditë, ishte gruaja japoneze me jetëgjatësi më të madhe në histori. 

VOAL- Numri i njëqindvjeçarëve në Japoni ka tejkaluar shifrën 100 000 për herë të parë: një rekord që ka qëndruar për 56 vjet, duke konfirmuar vendin si shoqëria kryesore në botë për jetëgjatësinë e grave. Sipas të dhënave të publikuara nga Ministria e Shëndetësisë dhe Mirëqenies, në shtator numri i personave mbi 100 vjeç arriti në 107,677, një rritje prej 7,914. Gratë përbënin 87.6%, me 94,298 persona. Personi më i vjetër është Fuyo Kishimoto, 114 vjeç, banor i Kiotos. Ndër burrat, më jetëgjati është Hikaru Kato, 112 vjeç, nga Kumamoto. Në vitin 1963, kur filloi anketa, në Japoni kishte 153 njëqindvjeçarë, dhe që nga viti 1970, numri është rritur çdo vit: duke tejkaluar 1,000 në vitin 1981, 10,000 në vitin 1998 dhe 50,000 në vitin 2012. Në vitin 2025, jetëgjatësia mesatare ishte 87.33 vjet për gratë dhe 81.35 për burrat. Në krahasim ndërkombëtar, Japonia mban epërsinë e saj të përgjithshme falë grave, ndërsa burrat janë tejkaluar nga Suedia, Zvicra dhe Italia. ATS

Asnjë qeveri në botë nuk është vërtet e përgatitur për ndryshimet që Inteligjenca Artificiale do të sjellë në shoqëri. Paralajmërimi vjen nga bashkëthemeluesi i Microsoft, Bill Gates, i cili në një intervistë për Reuters tha se qeveritë kanë mbetur shumë prapa përballë zhvillimit të shpejtë të kësaj teknologjie.

Gates, i cili deri vonë ishte ndër zërat më optimistë për potencialin e Inteligjencës Artificiale, tashmë shpreh shqetësime më të mëdha për ndikimin e saj në tregun e punës, rrezikun e sulmeve të mundshme dhe varësinë që mund të krijohet nga “shoqëruesit” dixhitalë të IA-së.

“Nuk mendoj se ndonjë qeveri po merret me këtë në masën që duhet të merret”, tha Gates, duke shtuar se qeveritë kanë mbetur shumë prapa në këtë çështje.

Megjithatë, ai theksoi se IA ka edhe një potencial të jashtëzakonshëm për të ndihmuar njerëzit më të varfër në botë, nëse përdoret në mënyrën e duhur dhe nëse sigurohet një akses sa më i barabartë.

Fondacioni Gates njoftoi të martën se planifikon të investojë të paktën 1 miliard dollarë gjatë dy viteve të ardhshme për të zgjeruar aksesin në Inteligjencën Artificiale.

Gates tha se shqetësimet e tij i ka diskutuar me liderë botërorë, përfshirë presidentin amerikan Donald Trump dhe ekipin e tij. Ai gjithashtu tha se po përpiqet të takohet me presidentin kinez Xi Jinping më vonë gjatë këtij viti.

Potenciali i IA-së në shëndetësi

Pavarësisht paralajmërimeve, Gates dhe fondacioni i tij besojnë se Inteligjenca Artificiale mund të ndihmojë në ngushtimin e hendekut mes vendeve të pasura dhe atyre të varfra, në vend që ta thellojë atë.

Programi prej 1 miliard dollarësh është pjesë e një plani më të gjerë të Fondacionit Gates, i cili ka njoftuar se do të shpenzojë rreth 9 miliardë dollarë në vit. Fondet e reja do të përdoren për të mbështetur partnerët që punojnë në fusha si arsimi, shëndetësia dhe bujqësia.

Një tjetër synim është krijimi i bazave të të dhënave të nevojshme për zhvillimin e IA-së, duke përfshirë mundësinë që modelet e mëdha gjuhësore të funksionojnë në të gjitha gjuhët që fliten në botë.

“Në sektorin e shëndetësisë, është e vështirë të mbivlerësohet madhësia e mundësive”, tha Gates, duke iu referuar përdorimit të IA-së për të mbështetur punonjësit e kujdesit shëndetësor, si dhe për zbulimin e barnave dhe vaksinave të reja.

Por ai paralajmëroi se qeveritë duhet të bashkëpunojnë për të shmangur probleme serioze, duke e krahasuar zhvillimin e IA-së me skenarët e filmave ku një kërcënim i jashtëzakonshëm i detyron vendet rivale të bashkohen.

“IA është në një farë mënyre si kjo inteligjencë aliene. Ata janë këtu dhe ne më mirë të bëjmë atë që i shohim të bëjnë në këto filma”, tha ai.

Çështja Epstein dhe ndikimi në reputacionin e Gates

Në qershor, Gates dëshmoi para Kongresit lidhur me marrëdhënien e tij me Jeffrey Epstein, i dënuar për krime seksuale dhe që tashmë ka vdekur.

Gates nuk është akuzuar për asnjë krim dhe ka thënë vazhdimisht se i vjen keq për marrëdhënien me Epstein. Sipas tij, ai kishte shpresuar se financuesi mund të siguronte donacione për kauza globale në fushën e shëndetësisë.

Gates ka deklaruar gjithashtu se Epstein u përpoq ta shantazhonte duke përdorur informacione lidhur me marrëdhëniet e tij jashtëmartesore.

Çështja e shtyu Fondacionin Gates të kërkonte një auditim të jashtëm. Sipas materialit, hetimi nuk gjeti pagesa për Epstein apo përfshirje në aktivitete kriminale.

Gates ka deklaruar se, pavarësisht zbulimeve, marrëdhënia me Epstein nuk i ka shkaktuar dëme të konsiderueshme as reputacionit të tij dhe as atij të fondacionit.

“Sa i përket aksesit tim tek udhëheqësit e qeverisë ose gatishmërisë së gazetarëve për të më intervistuar, nuk shoh ndonjë rënie”, tha ai, duke shtuar se interesi për ekspertizën e Fondacionit Gates në uljen e vdekjeve të fëmijëve dhe eliminimin e malaries nuk është zvogëluar “aspak”. bw

Pasojat e një sulmi me dronë rusë ndaj një pike karburanti në Kiev, më 15 shtator.

Forcat ukrainase kanë goditur dy objekte të rëndësishme të industrisë së gazit në Siberinë veriperëndimore, rreth 3 mijë kilometra nga kufiri me Ukrainën. Sipas forcave speciale ukrainase, objektivat ishin dy fabrika të mëdha të përpunimit të gazit në Novy Urengoy dhe në rajonin Purovsky, në Yamal-Nenets, një nga zonat kryesore të prodhimit të gazit në Rusi.

Ukraina e ka cilësuar sulmin si goditjen më të thellë në territorin rus që nga fillimi i luftës. Forcat speciale thanë se dronët përshkuan më shumë se 3 mijë kilometra për të arritur objektivat, duke theksuar se kjo zonë konsiderohej më parë si një hapësirë e sigurt në prapavijën ruse.

Nga ana tjetër, autoritetet ruse konfirmuan se një dron ukrainas kishte sulmuar një objekt industrial në Novy Urengoy. Guvernatori i Yamal-Nenets, Dmitry Artyukhov, deklaroi se sulmi u zmbraps, ndërsa mbetjet e dronit shkaktuan një zjarr në një strukturë industriale.

Sipas tij, nga ngjarja nuk pati viktima apo të plagosur. Artyukhov u bëri thirrje banorëve të qëndrojnë të qetë dhe tha se situata ishte nën kontroll.

Sulmet me rreze të gjatë veprimi janë shtuar javët e fundit, me të dyja palët që po godasin objektiva industriale, ushtarake dhe infrastrukturore shumë larg vijës së frontit.

Sulmi në Urale është marrë përsipër nga grupi ukrainas Fire Point, i cili është përfshirë në zhvillimin e mjeteve të përdorura nga Ukraina për sulmet në thellësi të territorit rus.

Sipas ish-këshilltarit të Ministrisë së Mbrojtjes së Ukrainës, Serhiy Sternenkos, droni që kreu sulmin përshkoi rreth 3 mijë kilometra nga kufiri ukrainas, duke shënuar një tjetër rekord për sulmet ukrainase në distancë të largët.

Ukraina ka kryer edhe më parë sulme në rajone të largëta të Rusisë. Në fund të korrikut, dronët ukrainas goditën objektiva në zona si Bashkortostani dhe Çuvashia, duke treguar zgjerimin e kapaciteteve të Kievit për të goditur thellë në territorin rus. bw

Prezantuesja televizive egjiptiane Sarah Khalifa dhe 11 persona të tjerë janë dënuar me vdekje me varje, pasi u shpallën fajtorë për përfshirje në një çështje të trafikut të drogës.

Sipas gazetës shtetërore Al-Ahram, të dënuarit ishin pjesë e një grupi kriminal që importonte lëndë të para të përdorura për prodhimin e drogës, me qëllim shitjen e tyre. Autoritetet kanë sekuestruar më shumë se 750 kilogramë lëndë narkotike dhe materiale të importuara për prodhimin e tyre. Gjatë hetimeve janë zbuluar gjithashtu armë dhe municione të paligjshme.

Sarah Khalifa, 39 vjeçe, njihej kryesisht për programin televiziv “Mission Impossible”, i cili trajtonte çështje kriminale. Ajo i ka mohuar akuzat ndaj saj.

Në të njëjtën çështje, nëntë të pandehur të tjerë janë dënuar me burgim të përjetshëm, ndërsa shtatë persona janë shpallur të pafajshëm.

Avokati i Sarah Khalifas ka deklaruar se do të apelojë vendimin për dënimin me vdekje.

Vendimi ishte shpallur fillimisht muajin e kaluar, por u konfirmua vetëm një muaj më vonë, pasi gjykata mori opinionin fetar të myftiut të madh të Egjiptit, një procedurë e detyrueshme në rastet kur gjykata jep dënim me vdekje.

Gjatë procesit gjyqësor, prokuroria paraqiti dëshmi nga 20 persona, si dhe prova elektronike, përfshirë biseda dhe video. Sipas Akhbar al-Youm, gjatë një seance gjyqësore në shtator të vitit të kaluar, kur u pyet për rolin e saj të dyshuar, Khalifa tha se nuk kishte parë kurrë drogë deri në momentin kur u fotografua me të në ambientet e autoritetit kundër narkotikëve.

Sipas një raporti të Amnesty International për vitin 2025, në Egjipt u dhanë 492 dënime me vdekje gjatë atij viti, ndërsa 23 persona u ekzekutuan. Raporti thekson se dënimi me vdekje duhet të kufizohet sipas së drejtës ndërkombëtare vetëm për krimet që përfshijnë vrasje të qëllimshme. bw

Ukraina ka informuar zyrtarisht Organizatën Ndërkombëtare të Aviacionit Civil (ICAO) se hapësira ajrore e Rusisë është e pasigurt për trafikun civil, tha të mërkurën Ministri i Jashtëm Andrii Sybiha.

“Ukraina ka njoftuar zyrtarisht ICAO-n se hapësira ajrore ruse nuk është e sigurt për aviacionin civil për shkak të aktivitetit të shtuar ushtarak. Ne i bëjmë thirrje të gjithëve ta shmangin këtë”, tha Sybiha në X.

Ai tha se Rusia kishte “injoruar qëllimisht kërcënimet ekzistuese” të krijuara nga lufta e saj e përgjithshme kundër Ukrainës, duke argumentuar se rreziqet kishin rezultuar tashmë në disa incidente aviacioni vitet e fundit.

“Ky është vendimi ynë i përgjegjshëm për të njoftuar ICAO-n dhe të gjitha linjat ajrore, si dhe qeveritë, që të tregojnë kujdes — edhe nëse Rusia refuzon të përmbushë përgjegjësinë e saj për t’i informuar ata. Ne duam të parandalojmë incidente të padëshiruara”, tha Sybiha.

Njoftimi zyrtar erdhi një ditë pasi Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy paralajmëroi linjat ajrore, siguruesit dhe bizneset që përdorin aeroportet kryesore ruse se hapësira ajrore e vendit po bëhet gjithnjë e më e rrezikshme, ndërsa Kievi zgjeron operacionet e tij me dronë me rreze të gjatë veprimi.

“Sot duam të paralajmërojmë çdo linjë ajrore që përdor hapësirën ajrore ruse, çdo sigurues, të gjithë ata që ende përdorin aeroportet kryesore ruse: Qielli rus po bëhet plotësisht i rrezikshëm”, tha Zelenskyy të martën.

Ukraina nuk kërcënon aviacionin civil, këmbënguli Zelenskyy, ndërsa paralajmëroi se shkalla në rritje e operacioneve me dronë ukrainas brenda Rusisë do të thotë se rreziqet nuk mund të injorohen më.

Ai tha se hapësira ajrore ruse “do të mbyllet në mënyrë efektive”, ndërsa pasojat e luftës së Moskës do të kthehen gjithnjë e më shumë në territorin rus.

Pak orë pas deklaratës së Zelensky-t, disa fluturime midis Turqisë dhe Moskës u ndërprenë gjatë natës.

Kompania turke e fluturimeve me kosto të ulët Pegasus Airlines anuloi 12 fluturime për në dhe nga Aeroporti Vnukovo i Moskës gjatë natës së të mërkurës, sipas të dhënave të aeroportit.

Një fluturim i Pegasus nga Antalia për në Moskë u devijua gjithashtu për shkak të shqetësimeve të sigurisë në hapësirën ajrore ruse, sipas raportimeve të mediave turke.

Turkish Airlines, transportuesi kryesor i vendit, i mbajti kryesisht shërbimet e saj për në Moskë në funksion, megjithëse anuloi dy nisje dhe dy mbërritje nga dhe për në Stamboll.

Hapësira ajrore e Ukrainës ka qenë e mbyllur për aviacionin civil që nga 24 shkurti 2022, kur Rusia nisi pushtimin e saj në shkallë të plotë.

Aviacioni civil rus, në të kundërt, ka vazhduar të operojë gjatë gjithë luftës, pavarësisht ndërprerjeve gjithnjë e më të shpeshta dhe mbylljeve të përkohshme të aeroporteve gjatë sulmeve me dronë ukrainasë.

Pavarësisht rreziqeve, hapësira ajrore ruse ende mbart trafik të konsiderueshëm ndërkombëtar pasagjerësh.

Aeroplanët transportues evropianë dhe amerikanë ndaluan fluturimet mbi Rusinë pas pushtimit të plotë të Ukrainës nga Moska në vitin 2022.

Linjat ajrore kryesore, përfshirë Emirates, Turkish Airlines, Air India, Etihad dhe Qatar Airways, si dhe disa transportues kinezë, vazhdojnë të fluturojnë për në ose përmes vendit. bw

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, mirëpriti praninë e një delegacioni të lartë rus në G20, duke injoruar protestat e zyrtarëve të BE-së, të cilët refuzuan të shfaqeshin së bashku me Ministrin rus të Financave, Anton Siluanov, në “foton tradicionale familjare” të takimit.

Siluanov mbërriti në Asheville, Karolina e Veriut për takimin dy-ditor të ministrave të financave të G20 dhe guvernatorëve të bankave qendrore të hënën me ftesë të administratës Trump. Paraqitja e tij e parë ballë për ballë në forum që nga përshkallëzimi i konfliktit në Ukrainë në vitin 2022 shkaktoi menjëherë protesta nga delegatët evropianë.

Ministri gjerman i Financave Lars Klingbeil e quajti vendimin për ta trajtuar Siluanovin si një pjesëmarrës të rregullt një sinjal “shqetësues” . Zyrtarë të tjerë të BE-së thuhet se kërcënuan të bojkotonin foton nëse zyrtari rus nuk përjashtohej, sipas Washington Post.

Trump i hodhi poshtë kritikat kur u pyet për vizitën e Siluanov.

«Do të shohim çfarë do të ndodhë, por na pëlqen të shkojmë mirë me të gjithë», u tha ai gazetarëve në Zyrën Ovale. «Një nga arsyet pse jam kaq i suksesshëm është se shkoj mirë me të gjithë».

Ndryshe nga evropianët, Sekretari i Thesarit Scott Bessent zhvilloi një takim dypalësh me Siluanov. Moska tha se të dy diskutuan bashkëpunimin ruso-amerikan mbi çështjet financiare dhe koordinimin brenda G20.

Zyrtarët amerikanë thanë se Bessent ngriti gjithashtu çështjen e planit të Trump për zgjidhjen e konfliktit në Ukrainë dhe perspektivat për bashkëpunim dhe rritje ekonomike dypalëshe. Raportime të tjera sugjeruan se pala amerikane e bëri të qartë se nuk do t’i ofronte Moskës ndihmë ekonomike ose marrëveshje në fusha të tjera para se të përfundonin armiqësitë.

Siluanov mori pjesë në diskutimet e G20 mbi ekonominë globale, rritjen ekonomike dhe borxhin sovran. Ai paralajmëroi se “fragmentimi gjeopolitik” po pengon gjithnjë e më shumë lëvizjen e lirë të mallrave, kapitalit dhe teknologjisë, ndërsa vuri në dukje automatizimin, inteligjencën artificiale dhe zëvendësimin e importit si nxitës të rinj të rritjes ruse. bw

Drejtori i CIA-s, John Ratcliffe, propozoi një takim midis Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, Presidentit rus, Vladimir Putin dhe Presidentit ukrainas, Volodymyr Zelenskyy, gjatë një vizite të fshehtë në Moskë në fillim të kësaj jave, raportoi Axios të shtunën.

Vizita kishte për qëllim gjithashtu të vlerësonte nëse shefat e inteligjencës ruse mund të ndihmonin në bindjen e Putinit për të ecur drejt rifillimit të negociatave të ndërmjetësuara nga SHBA-të me Ukrainën, thanë burime për Axios.

Zyrtarët amerikanë e informuan Zelenskyy-n të premten rreth bisedimeve të Ratcliffe në Moskë dhe propozimit për samitin.

Administrata Trump e ka ngritur më parë mundësinë e një takimi. Zelenskyy ka shprehur mbështetje për idenë, ndërsa Putin e ka hedhur poshtë atë.

Trump i tha Axios se vizita e Ratcliffe ishte “një punë standarde” dhe nuk kishte për qëllim të paralajmëronte Rusinë kundër një sulmi të mundshëm në territorin e NATO-s.

Gazeta “New York Times” raportoi se Ratcliffe i dha Alexander Bortnikov, kreut të Shërbimit Federal të Sigurisë (FSB) të Rusisë, “një vlerësim të zymtë” të luftës dhe i kërkoi Rusisë të arrinte një marrëveshje përpara se pozicioni i saj të përkeqësohej.

Burime i thanë Axios se Ratcliffe e shihte Bortnikovin si një figurë konstruktive që mund të ndihmonte në ringjalljen e përpjekjeve diplomatike.

Shefi i stafit të Zelenskyy-t, Kyrylo Budanov, tha të enjten se bisedimet e ndërmjetësuara nga SHBA-të me Rusinë mund të rifillojnë në shtator, sipas raporteve të medias./ AA.

Bilanci i përmbytjeve katastrofike pranë kufirit mes Nepalit dhe Kinës është rënduar ndjeshëm, me 750 persona të konfirmuar të vdekur dhe 3,044 të tjerë të zhdukur. Sipas autoriteteve nepaleze, 734 persona kanë humbur jetën në Nepal, ndërsa 2,498 rezultojnë të zhdukur. Në anën kineze, autoritetet kanë raportuar 16 viktima dhe 546 persona të zhdukur në Tibet.

Ekipet e shpëtimit vijojnë kërkimet në zonat e prekura, ndërsa kushtet e vështira dhe terreni malor po e komplikojnë operacionin. Autoritetet nepaleze kanë paralajmëruar gjithashtu për mundësinë e përmbytjeve të reja, pas rritjes së nivelit të ujërave në lumenjtë e zonës.

Katastrofa ka shkaktuar dëme të mëdha në banesa, rrugë, ura dhe infrastruktura të tjera, ndërsa mijëra njerëz janë detyruar të largohen nga zonat e rrezikuara. bw

Lëvizje “shahmat” nga Trump; SHBA-të fitojnë kontrollin e 55% të prodhimit të sipërmarrjes së përbashkët në Venezuelë në një marrëveshje të paprecedentë që riformëson hartën e energjisë dhe gjeopolitike.

Marrëveshja do t’i japë palës amerikane akses në rreth 65 miliardë fuçi rezerva të provuara dhe, sipas zyrtarëve amerikanë, do të krijojë rezervën e dytë më të madhe të naftës në pronësi të korporatave në botë, pas Saudi Aramco.

Marrëveshja u bë publike nga presidenti amerikan Donald Trump përmes platformës Truth Social, i cili e paraqiti atë si një hap strategjik për forcimin e sigurisë energjetike të Shteteve të Bashkuara në dekadat e ardhshme.

Sipas Trump, marrëveshja është arritur me ndërmjetësimin e Sekretarit të Shtetit Marco Rubio dhe Sekretarit të Luftës Pete Hegseth, në bashkëpunim me presidenten e përkohshme të Venezuelës, Delcy Rodriguez, si dhe me kompani private.

“Me udhëzimin tim, Sekretari i Shtetit Marco Rubio dhe Sekretari i Luftës Pete Hegseth, duke punuar ngushtë me Presidenten e Përkohshme shumë të respektuar të Venezuelës, Delcy Rodriguez, dhe përmes një partneriteti me bizneset private, kanë siguruar kontrollin shumicë të SHBA-së mbi më shumë se 65 MILIARDË fuçi rezerva të provuara nafte në Venezuelë, pa asnjë kosto për taksapaguesin amerikan”, deklaroi Trump.

Presidenti amerikan e cilësoi marrëveshjen si një fitore si për Shtetet e Bashkuara, ashtu edhe për popullin venezuelian. Sipas tij, kjo nismë është pjesë e politikës “America First” dhe synon sigurimin e furnizimeve të qëndrueshme dhe me kosto të ulët të naftës në Hemisferën Perëndimore, si dhe uljen e çmimeve të karburanteve në SHBA.

Edhe Sekretari i Shtetit Marco Rubio e ka përshëndetur marrëveshjen, duke e paraqitur atë si një zhvillim të rëndësishëm për të dyja vendet.

Sipas një zyrtari amerikan, SHBA-të do të kontrollojnë 55% të prodhimit aktual të sipërmarrjes së re të përbashkët dhe do të kenë mundësi të sigurojnë furnizime nafte me kosto të ulët.

Marrëveshja përfaqëson një nga ndërhyrjet më të forta të Uashingtonit në ekonominë e një vendi të Amerikës Latine në dekadat e fundit. Ajo shihet gjithashtu si pjesë e strategjisë së administratës Trump për të zgjeruar ndikimin amerikan në Hemisferën Perëndimore, ndërsa synon njëkohësisht të kufizojë praninë dhe ndikimin ekonomik të Kinës në rajon. bw

Avioni C-17 Globemaster III i Forcave Ajrore amerikane, i cili çoi Drejtorin e CIA-s, John Ratcliffe, në Moskë të martën, ishte i pajisur me qendrën më të re sekrete të komandës ajrore në ushtrinë amerikane.

Është një njësi e projektuar posaçërisht që funksionon si një strukturë e lëvizshme dhe shumë e klasifikuar për menaxhimin e informacionit, e njohur si Njësi e Informacionit të Ndjeshëm të Ndarë (SCIF), duke i lejuar shefit të CIA-s të kryejë komunikime të klasifikuara edhe kur ndodhet në hapësirën ajrore ruse.

Sistemi, i njohur si Roll-On Conference Capsule ose ROCC , hyri zyrtarisht në përdorim operacional në vitin 2026. Misioni në Aeroportin Vnukovo të Moskës duket kështu të jetë një nga vendosjet e tij të para operacionale dhe ndoshta hera e parë që është përdorur në një mision në Rusi.

Qeveria amerikane dhe ajo ruse nuk kanë zbuluar arsyet e vizitës, por mediat kanë raportuar se shefi i CIA-s ka udhëtuar drejt Moskës për të paralajmëruar kundër një sulmi të mundshëm ndaj një shteti të NATO-s. Panorama