VOAL- Deklaratat e fundit të qeverisë italiane në lidhje me tragjedinë e Crans-Montanës kanë shkaktuar reagime të forta në politikën zvicerane. Këshilltari Kombëtar Alex Farinelli (FDP) dhe Presidenti i Komitetit të Politikës së Jashtme të Këshillit të Shteteve Carlo Sommaruga (SP) – i intervistuar nga SEIDISERA – shprehën kritika të ashpra ndaj deklaratave të bëra nga Giorgia Meloni dhe Antonio Tajani. Pas tyre, Piero Marchesi, gjithashtu Këshilltar Kombëtar dhe President i Partisë Popullore të Ticinos (SVP), ndau pikëpamjet e tij në 60 Minuti, ku foli edhe Alex Farinelli. Shkurt, kritikat ndaj Romës janë unanime, nga e djathta në të majtë, përfshirë qendrën.
“Po reagoj mjaft keq,” filloi Sommaruga, duke e quajtur tonin e përdorur nga politikanët italianë “të papranueshëm”. Farinelli, ndërsa e kuptonte tendencën e medias italiane për të dramatizuar ngjarjet, shprehu zhgënjim që “jo politikanë të dorës së dytë, por përfaqësues kyç institucionalë po sulmojnë vetë institucionet”.
Të dy theksuan se këto deklarata përfaqësojnë një ndërhyrje në sovranitetin zviceran. “Nuk i takon një ministri të jashtëm t’i diktojë një vendi sovran se si të organizojë drejtësinë. Ky është një problem i brendshëm dhe jo përgjegjësi e një shteti të huaj”, theksoi Sommaruga me vendosmëri.
Nga ana e tij, Piero Marchesi, duke folur në “60 Minutes”, dënoi gjithashtu me forcë sulmin frontal të qeverisë italiane ndaj Zvicrës dhe kërkesën e saj për një ekip të përbashkët hetimor për tragjedinë e Crans-Montana. “Unë besoj se ky veprim nga qeveria italiane është i turpshëm, për të thënë të paktën, dhe pres një reagim po aq të fuqishëm nga Këshilli Federal”, deklaroi Marchesi. Piero Marchesi dhe Alex Farinelli në 60 Minuta
Marchesi më pas bëri paralele me disa hetime italiane: “Edhe në Itali, ka pasur gjyqe komplekse, siç është rasti i Urës Morandi, rasti i teleferikut Mottarone ose katastrofa e Ustikës, ku jo gjithçka funksionoi siç duhej. Për shembull, me Urën Morandi, pas tetë vitesh, çështja ligjore është ende e pazgjidhur. Kritikat nga media italiane, edhe nëse nuk e vlerësoj tonin dhe mënyrën, mbeten legjitime. Megjithatë, kur një qeveri vepron kështu, duke përfituar nga mbështetja popullore, është mjaft e turpshme. Prandaj është thelbësore të ofrohen përgjigje adekuate dhe të riafirmohen koncepte të shenjta, siç është ndarja e pushteteve në Zvicër. Nëse ata kanë ndërmend ta mbajnë ambasadorin në Romë derisa çështja të zgjidhet, ai do të jetë atje për një kohë të gjatë”, deklaroi Marchesi.
Farinelli theksoi gjithashtu se Zvicra, pasi ka pësuar edhe humbje njerëzore në aksident (shumica, red.), ka çdo interes të kërkojë qartësi dhe drejtësi: “Do të doja t’u thoja këtyre njerëzve se nëse mendojnë se Zvicra, e cila për fat të keq ka edhe 22 vdekje dhe lëndime të panumërta, nuk ka interes të kërkojë qartësi dhe drejtësi, epo, ata gabohen shumë.”
“Është politikë e brendshme, ata po përpiqen të qetësojnë elitat e përfshira në tragjedi.”
Në SEIDISERA, Farinelli dhe Sommaruga sugjeruan gjithashtu se deklaratat e Italisë mund të kenë më shumë të bëjnë me politikën e brendshme sesa me një interes të vërtetë në këtë çështje. Sommaruga foli për “shfrytëzimin e situatës dramatike në Crans-Montana për arsye të brendshme që unë do t’i përcaktoja si populiste”, duke sugjeruar se qeveria italiane po përpiqet të qetësojë elitat romake, milaneze dhe torineze të përfshira në tragjedi.
Lidhur me reagimin e Presidentit zviceran Ignazio Cassis, të cilin disa e konsideruan shumë të butë, si Farinelli ashtu edhe Sommaruga e mbrojtën atë. Megjithatë, Farinelli theksoi se do të kujtonte se tragjedia nuk kishte të bënte vetëm me viktimat italiane, ndërsa Sommaruga theksoi rëndësinë e marrjes në konsideratë të perspektivës afatgjatë të marrëdhënieve italo-zvicerane. Siç u tha, Piero Marchesi bëri thirrje për një reagim të fuqishëm nga Këshilli Federal.
Sommaruga, pasi falënderoi për ndihmën e ardhur, lëshoi një letër proteste
Sommaruga, si kryetar i delegacionit për marrëdhëniet me Parlamentin Italian, më në fund njoftoi se do të kontaktonte homologun e tij, deputetin Toni Ricciardi, për të shprehur mosmiratimin e tij ndaj qëndrimit të qeverisë italiane. Në këtë rol, Sommaruga kishte shkruar tashmë një letër falënderimi për ndihmën e marrë nga përtej kufirit menjëherë pas tragjedisë; Ai tani thotë se do të kontaktojë përsëri homologun e tij për të deklaruar se “ky lloj qëndrimi nga qeveria italiane nuk mund të pranohet”.