VOAL

VOAL

Policia i ndaloi protestën para Kryeministrisë më 6 Dhjetor, reagon PD: Nuk marrim leje, vetëm kemi njoftuar

November 26, 2022
blank

Komentet

blank

Inceneratorët që nuk djegin rrezikojnë një krizë të re mjedisore

VOA/Luljeta Progni, BIRN

Inceneratorët e Elbasanit dhe Fierit u kanë kushtuar taksapaguesve shqiptarë rreth 58 milionë euro, por asnjëri nuk është në funksion, ndërsa malet me mbetje të krijuara rreth tyre rrezikojnë të kthehen në hotspote të reja mjedisore.

Inceneratori i Elbasanit është prej kohësh i fikur dhe mbetjet që vijnë nga gjashtë bashkitë e qarkut kanë krijuar një mal gjigand plehrash në landfill. Pamje të ngjashme ofron edhe inceneratori i Fierit, ku një grumbull mbetjesh është krijuar gjithashtu brenda rrethimit. Mbetjet depozitohen në landfill dhe nuk i nënshtrohen proceseve të tjera të seleksionimit, riciklimit apo djegies.

Inceneratori i Elbasanit dhe ai i Fierit i kanë kushtuar taksapaguesve shqiptarë rreth 58 milionë euro, por i pari është në remont dhe i dyti nuk është vënë ende asnjë ditë në punë. Përtej kostove dhe akuzave për abuzim me fondet publike, ekspertët janë të shqetësuar se malet e plehrave po shkaktojnë një krizë të re mjedisore në këto dy projekte.

Olsi Nika, ekspert dhe drejtues i organizatës mjedisore EcoAlbania, thotë mbetjet e depozituara pranë inceneratorëve rrezikojnë të ndosin ambientin përreth.

“Lehtësisht ato mbetje kanë mundësi të bien në kontakt me faktorë biotikë dhe abiotikë që do të thotë me shiun, me erën, me rrëshqitjet e dherave për shkak të shirave dhe tërmeteve. Pra janë në kontakt shumë të qartë dhe të hapur. Ashtu siç janë në kontakt me shpendët, me gjitarët e vegjël, të cilët më pas mund të ndikojnë në tejçimin e kësaj ndotje, e cila për hir të së vërtetës, po shdërrohet në një hotspot nga pikëpamja mjedisore, në një zonë të nxehtë ku ka një grumbullim mjaft të përqëndruar të ndotjes,” tha ai.

Inceneratori i Elbasanit dhe ai i Fierit u sekuestruan nga Prokuroria e Posaçme, SPAK, pas hetimeve të nisura për veprat penale të korrupsionit, shpërdorimit të detyrës dhe pastrimit të parave ndaj ish-ministrit të mjedisit, Lefter Koka, ish-deputetit socialist, Alqi Bllako dhe zyrtarëve të tjerë të qeverisë.

Administratorët kryesorë të kompanive koncesionare, Stela Gugallja, Mirel Mërtiri dhe Klodian Zoto akuzohen gjithashtu për korrupsion, por i kanë shpëtuar deri më tani urdhër-arresteve.

Pasi u menaxhua për disa muaj nga Agjencia e Administrimit të Pasurive të Sekuestruara dhe Konfiskuara, inceneratori i Elbasanit i kaloi në mars të vitit 2022 shoqërisë me kapital publik, ECO-ELB, e krijuar nga të gjitha bashkitë e qarkut.

Në prill 2022, shoqëria ECO- ELB e përshkruante si emergjente situatën e krijuar me mbetjet në inceneratorin e Elbasanit, përmes një kërkese për pajisje me licensë të përshpejtuar për prodhimin e energjisë, drejtuar Entit Rregullator të Energjisë.

“Gjatë periudhës dhjetor 2021- mars 2022, situata e mbetjeve ishte dhe vijon të mbetet emergjente dhe nga data 15.12.2021, drejtori teknik i impiantit për shkak të mungesës së lëndëve të para të nevojshme për punën e impiantit, ka urdhëruar fikjen e komanduar të tij,” thuhet në kërkesën e shoqërisë Eco-Elb.

“Që nga kjo datë, mbetjet vetëm trajtohen në landfilld (nuk digjen) dhe si i tillë nuk realizohet prodhimi i energjisë elektrike,” shtohet në dokument.

Nëntë muaj pas licensimit nga ERE, impianti i Elbasanit është ende jashtë funksionit dhe mali i plehrave sa vjen e lartësohet, edhe pse shoqëria ECO- ELB shpenzoi para të tjera shtesë për ta vendosur atë në punë.

Bashkia e Elbasanit dhe administratori i shoqërisë ECO-ELB, Leli Kaja refuzuan t’u përgjigjen pyetjeve mbi arsyet se pse inceneratori nuk djeg mbetje dhe mbi rreziqet mjedisore që shkakton groposja e mbetjeve në landfill.

Ndërsa Farudin Arapi, administratori i Agjencisë së Pasurive të Sekuestruara i tha BIRN përmes një bisede telefonike se impianti ka funksionuar për disa muaj dhe më pas pësoi defekt.

“Fillimisht ai ka punuar në normalitet nga periudha e marsit deri në periudhën e gushtit. Si rregull bëhet një remont i pjesshëm dhe një gjë e tillë nisi të kryhej në shtator-tetor, por për shkak se kishte disa avari në pompat, që ishte një proces serioz që s’e mori përsipër asnjë nga kompanitë, u detyruam ta ndërpresim,” tha Arapi, i cili shtoi se impianti do të vendosej në punë së shpejti.

Situata është e ngjashme në inceneratorin e Fierit, i cili nuk ka nisur ende të djegë mbetje. Sipas administratorit Arapi, nevojiten para të tjera nga buxheti i shtetit për të blerë pajisje shtesë dhe për ta vënë atë në punë.

“Pritet që ministritë e linjës të miratojnë fondin prej 2.8 milionë Eurosh për të vënë në funksion inceneratorin e Fierit,” përfundoi Arapi.

blank

New York Times publikon akuzat tronditëse për Ramën në versionin e fundjavës: Ja dosja e plotë

Kur Charles McGonigal, një ish-shef i kundërzbulimit në Byronë Federale të Hetimeve, u akuzua se përdori postin për të përfituar në biznes me një bashkëpunëtor në Evropën Lindore, kjo ishte një kthesë befasuese për një zyrtar të rangut të lartë, të cilit i ishte besuar aksesi në disa sekretet më të ndjeshme të inteligjencës amerikane.

Një përleshje nisi brenda byrosë për të vlerësuar dëmin dhe për të gjetur nëse ndonjë kundërzbulim ishte kompromentuar. Një ish-zyrtar i FBI, Holden Triplett thotë se ‘Kjo vendosi një pikëpyetje pranë gjithçkaje në të cilën ai ishte i përfshirë. Do të përpiqeshit të kuptoni, ‘OK, kur filloi kjo dhe çfarë çështje preku ai pasi filloi? Të kthehesh prapa dhe të mendosh dëmin mund të jetë e dhimbshme’.

Në FBI, ku McGonigal kaloi 22 vite, iu besua aq shumë saqë iu besua e drejta për të hetuar një shkelje që çoi në burgosjen, ekzekutimin dhe zhdukjen e një duzine informatorësh të Agjencisë Qendrore të Inteligjencës në Kinë, një nga detyrat kryesore të FBI.

Por, episodet e përshkruara në një dy aktakuza të zbuluara javën e kaluar nga prokurorët federalë në Uashington dhe Nju Jork e paraqesin zotin McGonigal, 54 vjeç, si një sipërmarrës agresiv në kërkimin e krijimit të biznesit nëpërmjet kontakteve dhe pushtetit që i ofronte pozicioni i tij, duke vepruar pothuajse në pamje të qartë pa duke u zbuluar pavarësisht rrezikut që mund të paraqesë dikush me njohuritë e tij nëse korruptohet.

Kur ishte ende në F.B.I., McGonigal zhvilloi një marrëdhënie me kryeministrin e Shqipërisë Edi Rama dhe ndërmori hapa në dobi të politikanit, sipas prokurorëve në Uashington. Zoti Rama e ka portretizuar veten si një reformator dhe kundërshtar i luftës së Rusisë në Ukrainë. Por pas daljes në pension të tij në 2018, zoti McGonigal punoi në anën tjetër, në listën e pagave të një oligarku rus të sanksionuar, Oleg Deripaska, që dikur shihej si anëtar i rrethit të ngushtë të Presidentit Vladimir V. Putin, bazuar në aktakuzën për McGonigal dhe një tjetër shtetas Sergei Shestakov.

Një avokat i z. McGonigal, Seth D. DuCharme, nuk dha koment. Por pas publikimit të aktakuzës javën që shkoi, ai tha se McGonigal i kishte ‘shërbyer Shteteve të Bashkuara me aftësi, në mënyrë efektive, për dekada me radhë’. Krimet për të cilat akuzohet McGonigal datojnë që në gusht 2017, por vlerësimi i dëmit do të shkojë shumë më tej, thanë ish-zyrtarët amerikanë. Fakti që ai gënjeu kur ishte në Byro për pranimin e parave nga bashkëpunëtori i biznesit dhe kontaktet me individë të huaj, ka ngritur shqetësime për kohëzgjatjen dhe shtrirjen e mashtrimeve të tij të mundshme.

McGonigal doli në pension nga F.B.I. në vitin 2018 si agjent special i ngarkuar me kundërzbulimin në Nju Jork. Kundërzbulimi, i cili në F.B.I. fokusohet në identifikimin dhe çrrënjosjen e mbledhjes së inteligjencës së huaj në tokën amerikane, është veçanërisht i rëndësishme në Nju Jork, ku prania e Kombeve të Bashkuara dhe misioneve të shumta diplomatike shërben si mbulesë për grupet e mundshme të spiunazhit.

Roli i McGonigal do ti jepte atij një pamje të asaj që ndodhte në agjenci dhe komunitetin e inteligjencës, thanë ata. Në përgjithësi, detyra e tij, nuk do të kërkonte udhëtime të gjera ndërkombëtare, të përfshinte takime me krerë shtetesh apo të përfshinte përfshirje të drejtpërdrejt në hetime, akuza për të cilat dyshohet ai.

‘Ju po flisni për katër nivele mbi hetuesit aktualë,’ tha Clayt Lemme, një ish-F.B.I. zyrtar që mbikëqyrte kundërzbulimin në zyrën e Byrosë në Uashington. ‘Në rrethana normale, ai nuk do të përfshihej në vendimin e përditshëm për hapjen e një çështjeje ose mbylljen e një çështjeje.’

McGonigal u akuzua se u takua me kryeministrin Edi Rama të Shqipërisë në shumë raste ndërsa përpiqej të ndihmonte biznesin e bashkëpunëtorit të tij në Evropën Lindore. Gatishmëria e zotit McGonigal për t’u takuar me kreun e shtetit në Shqipëri, një vend që ka një prani diplomatike amerikane, sugjeron se ai nuk po e mbante të fshehtë përfshirjen e tij atje nga kolegët, thanë ish-zyrtarët. Ai gjithashtu përdori F.B.I., adresën e emailit dhe telefonin për çështjet që lidhen me Shqipërinë, tha një person me njohuri në hetim.

Por çfarëdo preteksti zyrtar që mund të kishte zoti McGonigal për ato udhëtime?  Fakti që krimet e dyshuara ndodhën pak përpara daljes në pension të tij, sugjeron se McGonigal mund të ketë filluar ose rritur aktivitetet e paligjshme pas kryerjes së testeve të fundit të poligrafit, (testi i të vërtetës) që merret çdo 5 vite.

Ish-zyrtari Triplett tha se tradhtia në agjenci nga dikush si McGonigal për 225 mijë dollarë, do të ishte befasuese nëse vërtetohet, duke pasur parasysh faktin se ish-zyrtarët mund të fitojnë shuma të konsiderueshme si konsulentë pas daljes në pension, përveç pensioneve të majme. Por sërish nuk do të ishte e paprecedentë. Robert P. Hannsen, F.B.I. agjenti i kthyer në spiun, i cili ushqeu informacione të klasifikuara për Rusinë për dy dekada dhe po vuan dënimin e përjetshëm, filloi të bashkëpunojë me rusët në fund të viteve 1970, teksaishte në një njësi kundërzbulimi në Nju Jork.

Përpara se ti jepte Ramës setin e FBI, McGonigal u përpoq ta shtynte kryeministrin drejt dhënies së një licence për shpime nafte një subjekti të lidhur me Nezën dhe Duckën, sugjeruan prokurorët. McGonigal gjithashtu  u përpoq ta ndihmonte Nezën për të bërë marrëveshje me një politikan dhe biznesmen shqiptar, që FBI të hetonte pretendimin e tij për atentat.

Pasi e takoi atë, McGonigal organizoi një udhëtim më vonë jashtë SHBA, ku një prokuror amerikan do ta intervistonte në Austri duke përdorur Nezën si përkthyes. Por takimi ishte një mashtrim sipas prokurorëve amerikanë. Nuk ka asnjë procesverbal zyrtar të intervistës dhe Neza nuk ishte paguar për punën. Në të njëjtën ditë, McGonigal dhe Neza fluturuan për në Shqipëri, ku u takuan me politikanin dhe diskutuan mundësitë e biznesit.

Atë vjeshtë, Neza i dha  McGonigal 225,000 dollarë në tre këste, sipas aktakuzës. Neza bëri një nga pagesat brenda një makine të parkuar në Neë York City dhe të tjerat në shtëpinë e tij në New Jersey, thanë prokurorët. McGonigal premtoi se do t’i kthente paratë, sipas aktakuzës. Prokurorët nuk e kanë akuzuar McGonigal për marrjen e ndonjë veprimi zyrtar në këmbim të pagesave.

Në nëntor, pasi McGonigal u takua përsëri me kryeministrin Rama dhe Duckën në Shqipëri, ai kontaktoi të njëjtin prokuror që kishte qenë me të në Austri për një hetim të mundshëm ndaj një lobisti që kundërshtari politik i zotit Rama kishte punësuar për të pasur akses dhe mbështetje nga Presidenti Donald J. Trump. Ngjarjet e detajuara në aktakuzë dhe të dhëna të tjera publike duket se përputhen me përshkrimin e lobistit Nicolas D. Muzin.

Vetëm disa ditë përpara se McGonigal të kontaktonte me prokurorin, më 14 nëntor, Muzin paraqiti një kallëzim në Departamentin e Drejtësisë duke zbuluar lobimin e tij për Partinë Demokratike të Shqipërisë, partinë politike të qendrës së djathtë që sfidonte zotin Rama. Partia drejtohej nga Lulzim Basha, i cili ishte vendosur si mbështetës i zotit Trump. McGonigal hapi një hetim federal për një lobist për Lulzim Bashën, një kundërshtar politik i Ramës në Shqipëri, thanë prokurorët.

Në fillim të vitit 2018,  Neza vazhdoi t’i transmetonte zotit McGonigal informacione – disa prej të cilave erdhën drejtpërdrejt nga zyra e Ramës – për Muzin te McGonigal, sipas aktakuzës së Uashingtonit. McGonigal më pas do t’ua përcillte informacionin të tjerëve në FBI, zyrat e Nju Jork.

Në fund të shkurtit, F.B.I. hapi zyrtarisht një hetim për lobistin ‘me kërkesën e të pandehurit McGonigal dhe me udhëzimin e tij’, sipas aktakuzës. Neza ishte ndër burimet konfidenciale që dhanë informacione gjatë hetimit dhe Ducka pagoi dëshmitarët në Evropë për të udhëtuar në një takim me F.B.I., thuhet në aktakuzë.

Gjatë gjithë kohës, McGonigal dështoi të zbulonte kontaktet e tij me Ducka apo marrëdhëniet e tij financiare me Neza, thanë prokurorët. Nuk ishte e qartë nëse Departamenti i Drejtësisë ndërmori hapa shtesë për të hetuar Muzin, dhe kundër tij nuk është ngritur asnjë akuzë. Muzin tha në një deklaratë se ai nuk kishte ‘asnjë arsye të besonte se unë isha viktimë e këtij hetimi të rremë. Por nëse do të isha, kjo është për të ardhur keq dhe shpresoj se drejtësia do të vihet në vend’.

Në muajt e tij të fundit në F.B.I., McGonigal bëri të paktën një përpjekje më shumë për të përdorur ndikimin e tij në një përpjekje të dukshme për të ndihmuar zotin Neza, sipas aktakuzës së Uashingtonit. Ai u takua në Gjermani në prill 2018 me dy burra nga Bosnja dhe Hercegovina, thanë prokurorët, njëri prej të cilëve, i përshkruar në aktakuzë si Personi C, ishte këshilltar i një zyrtari të lartë të zgjedhur boshnjak. Tjetri, personi D, kishte themeluar një kompani farmaceutike.

Burrat i kërkuan zotit McGonigal t’i ndihmonte të takoheshin me ambasadorin e SHBA-së në Kombet e Bashkuara ose me një diplomat tjetër për të diskutuar marrjen e mbështetjes amerikane për një çështje politike që nuk specifikohet në aktakuzë. McGonigal i propozoi Nezës që të negocionte një kontratë për t’u paguar 500,000 dollarë nga kompania farmaceutike në këmbim të takimit diplomatik; në një mesazh, ai i kërkoi Nezës që të ‘mbronte’ emrin e tij gjatë përpjekjes për të bërë marrëveshjen, sipas aktakuzës.

Burrat vazhduan me planin dhe McGonigal u përpoq të organizonte takimin diplomatik, thuhet në aktakuzë. Nuk tregon nëse kontrata është ekzekutuar, pagesa e kryer apo mbledhja e mbajtur. Pas largimit nga F.B.I., McGonigal shkoi të punonte për Deripaska, oligarku i sanksionuar, sipas aktakuzës së Nju Jorkut. Por nuk ishte takimi i tij i parë me rrethin e tij.

Prokurorët sugjeruan që McGonigal filloi ta pëlqejë Deripaskës pak përpara daljes në pension të tij. Në vitin 2018, ai ndihmoi vajzën e një punonjësi të Deripaskës të merrte një stazh në Departamentin e Policisë së Nju Jorkut, sipas aktakuzës së Nju Jorkut.  McGonigal i shpjegoi një tjetër zyrtari të FBI se i ati i saj ishte një oficer i inteligjencës ruse që donte ta rekrutonte.

Në vitin 2019, pas daljes në pension, McGonigal e prezantoi zotin Deripaska në një firmë ligjore që do të kërkonte heqjen e sanksioneve të tij dhe McGonigal paguhej 25,000 dollarë në muaj deri në mars 2020 nga Deripaska përmes firmës ligjore si konsulent. Puna u ndal në fillim të pandemisë së koronavirusit.

Në vitin 2021, McGonigal dhe bashkëpunëtori i tij, Shestakov, negociuan një marrëveshje – me punonjësin e Deripaskës, vajza e të cilit mori praktikën në polici – për të punuar për Deripaskën në hetimin e një oligarku rival. McGonigal e rregulloi që pagesat ti merrte përmes kompanisë së një miku në Nju Xhersi, duke falsifikuar firmën e tij në kontratë. Ai mik ishte Neza, biznesmeni me origjinë shqiptare që është në qendër të akuzave të ngritura nga prokurorët e Uashingtonit, sipas një personi të njohur me hetimin.

Por miku i zotit McGonigal me sa duket nuk ishte në dijeni të punës së tij për zotin Deripaska. Kur Neza pyeti për burimin e transfertave bankare nga një bankë ruse, prokurorët thanë, McGonigal i kishte thënë se kishte bërë një punë të ‘ligjshme’ për një ‘një djalë të pasur rus’. Neza pranoi transferimin e parave, thanë prokurorët. syri.net

blank

Reznikov: Ukraina “nuk do ta sulmojë tokën ruse” me raketat e reja

RFE/RL

Ukraina nuk do të përdorë armë me rreze të gjatë për të sulmuar territorin rus, ka thënë ministri ukrainas i Mbrojtjes, Olekseii Reznikov.

Ai ka thënë se ushtarët ukrainas do t’i përdorin këto armë, që pritet t’ua dërgojnë Shtetet e Bashkuara, vetëm për të shënjestruar njësitet ruse në territoret e pushtuara ukrainase.

Shtetet e Bashkuara e kanë konfirmuar të premten se në pakon e re ushtarake në vlerë të 2.1 miliardë dollarëve, do të përfshihen raketa që do t’i dyfishojnë aftësitë e Ukrainës për të goditur shënjestrat.

“Ne u kemi thënë gjithmonë partnerëve tanë se nuk do t’i përdorim armët e tyre për të goditur territorin rus. Ne do të godasim njësitet ruse që kanë pushtuar përkohësisht territorin e Ukrainës”, u ka thënë Reznikov gazetarëve në një konferencë për media.

Të dielën ka pasur raportime për luftime të ashpra në Bahmut, qytet në lindje të Ukrainës, për kontrollin e të cilit ushtritë janë duke luftuar që disa muaj.

Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, ka thënë më 3 shkurt se forcat ukrainase do të luftojnë për Bahmutin “aq sa të munden”.

Ministria britanike e Mbrojtjes ka thënë javën e kaluar se Rusia ka bërë avancime të vogla në tentimet për të rrethuar Bahmutin.

Presidenti rus, Vladimir Putin, e quan luftën si “operacion special ushtarak” për të çmilitarizuar Ukrainën.

Perëndimi është përgjigjur ndaj Rusisë, duke goditur ekonominë e këtij shteti me sanksione të ashpra.

Si pasojë e luftës kanë vdekur mijëra persona dhe miliona të tjerë janë zhvendosur nga shtëpitë e tyre.

blank

Agresionin në Ukrainë – Evropa ndalon naftën ruse

VOA

Bashkimi Evropian ka filluar të zbatojë një vendim për ndalimin e importit të naftës që vjen nga Rusia. Duke filluar nga dita e sotme (e dielë), 27 vendet e Bashkimit Evropian kanë ndërmarrë hapin për të ulur më tej varësinë e tyre energjetike nga Moska.

Ky hap synon gjithashtu të ulë të ardhurat që siguron Kremlini nga karburantet fosile, si ndëshkim lidhur me agresionin e tij në Ukrainë.

Ndalimi i shtohet një tjetër mase të ndërmarrë së fundmi për t’i vendosur një tavan çmimit të naftës ruse, për të cilin u ra dakord nga Grupi i Shtatëshes.

Qëllimi është lejimi i naftën ruse që të vazhdojë të rrjedhë në vende si Kina dhe India por të shmangë, një rritje të papritur të çmimeve, që do të dëmtonte konsumatorët në mbarë botën, ndërsa njëkohësisht do të reduktonte fitimet që financojnë luftën.

Evropa do të duhet të gjejë burime të tjera për t’u furnizuar me karburant duke përfshirë SHBA-të, Lindjes e Mesme dhe Indinë.

blank

Ukraina: 130.000 pjesëtarë të ushtrisë ruse kanë vdekur në luftë

RFE/RL

Ushtria ukrainase ka thënë se 131.290 pjesëtarë të ushtrisë ruse mund të kenë vdekur në Ukrainë, prej nisjes së luftës më 24 shkurt të vitit të kaluar.

Në përditësimin e tij të rregullt, Shtabi i Përgjithshëm i ushtrisë ukrainase ka pretenduar se 700 ushtarë rusë janë vrarë vetëm një ditë më parë.

Në këto përditësime – në të cilat shifrat për viktimat janë më të larta sesa ato që i përpilon Perëndimi – është thënë po ashtu se Rusia ka humbur 3.220 tanke, 6.405 pajisje të armatosura dhe 2.226 sisteme të artilerisë prej nisjes së luftës.

Duke cituar zyrtarë amerikanë dhe ata të Perëndimit, e përditshmja amerikane, New York Times, ka raportuar më herët gjatë këtij muaji se numri i ushtarëve rusë të vrarë dhe të plagosur i afrohet shifrës 200.000.

Për luftime të ashpra është raportuar edhe më 5 shkurt në Bahmut, qytet në lindje të Ukrainës, për kontrollin e të cilit ushtritë janë duke luftuar që disa muaj.

Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, ka thënë më 3 shkurt se forcat ukrainase do të luftojnë për Bahmutin “aq sa të munden”.

Ministria britanike e Mbrojtjes ka thënë javën e kaluar se Rusia ka bërë avancime të vogla në tentimet për të rrethuar Bahmutin.

Presidenti rus, Vladimir Putin, e quan luftën si “operacion special ushtarak” për të çmilitarizuar Ukrainën.

Perëndimi është përgjigjur ndaj Rusisë, duke goditur ekonominë e këtij shteti me sanksione të ashpra.

Si pasojë e luftës kanë vdekur mijëra persona dhe miliona të tjerë janë zhvendosur nga shtëpitë e tyre.

blank

Nga buka deri te kujdesi për veten, si po e ul konsumin ikja e të rinjve shqiptarë nga vendi

Ka shumë anë të debatit të zhurmshëm mbi emigracionin. Ndërsa pjesa më e madhe e tij fokusohet në kostot dhe përfitimet ekonomike të emigrimit, si në vendet pranuese, ashtu edhe në ato dërguese, ka pak njohuri për anën njerëzore të historisë së emigracionit.

Dhe jo vetëm të familjeve që lënë pas, por të së gjithë shoqërisë, të bizneseve që shpesh, mungesa e njerëzve i detyron të ndryshojnë kursin e tyre: dyqane të vogla lagjesh që mbyllen, konsum që bie për produktet kryesisht për të rinj, biznese të cilat nuk gjejnë më fuqi punëtore etj.

 

Kur përmendim fjalën emigracion, ajo me të cilën ne shpesh merremi janë histori si: një krim i kryer nga një emigrant, ose ngjarje tronditëse të asaj që ndodh me emigrantët e paligjshëm që nuk arrijnë në destinacionet e tyre të synuara apo ndodhitë e fundit me ofertat në tik-tok për gomonet e emigrantëve drejt brigjeve britanike.

Po me Shqipërinë e mbetur pas gati 570 mijë shqiptarëve që kanë emigruar në 10 vitet e fundit, çfarë po ndodh?

 

Ushqimet, më pak bukë e sallam, më shumë qofte

 

Emigrantët shpesh i lënë anëtarët e familjes së tyre në vendin e origjinës, sepse është e kushtueshme për të gjithë familjen të lëvizë, ose për shkak të politikave strikte të imigracionit dhe kushteve të pasigurta në vendet ku ata shkojnë.

 

Nga ana tjetër, ata dërgojnë para në shtëpi, nga të cilat përfitojnë ata që kanë mbetur pas, duke rritur konsumin e tyre dhe duke përmirësuar kushtet e jetesës. Por nuk ndodh gjithmonë kështu.

 

Në shqetësimet që kryesisht rrethet shfaqin, janë mbylljet masive të dyqaneve të vogla ushqimore të shitjeve me pakicë. Në vijim të tkurrjes së popullsisë, qoftë nga zhvendosja në kryeqytet, qoftë nga emigracioni jashtë vendit, rrethet e Shqipërisë vuajnë nga mungesa e të rinjve dhe bizneset e para që kanë vuajtur pasojat, janë pikërisht dyqanet ushqimore.

 

Një produkt që muajt e fundit është vënë re se ka pasur ulje të konsumit është buka. Adi Haxhiymeri nga Shoqata Shqiptare e Përpunuesve të Miellit, pohon se buka po blihet gjithnjë e më pak.

 

I pyetur nëse edhe çmimi në rritje gjatë këtij viti ka pasur ndikim në këtë rënie, ai thotë se si vazhdimësi e historikut të konsumit ndër vite, kjo rënie lidhet me largimin e të rinjve.

Sipas z. Haxhiymeri, të rinjtë dhe kryesisht meshkujt, janë konsumatorët kryesorë të bukës në vend. Importet e drithërave sipas INSTAT ranë me 26% në sasi për vitin 2022, duke arritur nivelin më të ulët të paktën që nga viti 2005, kur raportohen të dhënat.

Burime pranë kompanisë “Hako” dhe “Kazazi Meat” pohojnë për “Monitor” se ka një rënie të konsumit të produkteve të përpunuara të mishit, si sallame, salçiçe, proshutë dhe një ridrejtim te qoftet.

Sipas përvojës së tyre në treg, ndryshimi lidhet me mungesën e blerësve të rinj të cilët janë konsumatorët kryesorë të këtyre produkteve, ndërsa nënprodukte si qofte kryesisht preferohen në mosha më të mëdha.

Farmacitë, rënie e mëtejshme e shitjeve të prezervativëve

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, Shqipëria rezulton e fundit në Europë për planifikim familjar. Shifrat tregojnë se vetëm 12.9% e familjeve shqiptare kanë metoda të planifikimit familjar, shifra më e ulët në të gjithë Europën.

Përpos këtij fakti, farmacistë të ndryshëm në kryeqytet pohojnë se ka rënie të mëtejshme të shitjeve të prezervativëve. Sipas tyre, nëse më parë mungesa e përdorimit të tyre lidhej kryesisht me mungesën e njohurive të planifikimit familjar, tashmë shkak mendohet se është largimi i të rinjve.

Sipas ekspertëve të fushës farmaceutike, të rinjtë e moshës 26-40 vjeç besohet se janë kategoria e përdoruesve më të mëdhenj të ndërgjegjësuar tashmë nga informacionet dhe njëkohësisht, një nga grupmoshat që kanë emigruar më shumë vitet e fundit.

Farmacistët raportojnë se vihet re rënie e shitjeve të produkteve si multivitamina e suplemente të moshave më të rritura, që tashmë janë tejkaluar nga shitjet e së njëjtës kategori për fëmijë. Sipas tyre, më parë ishin kryesisht 30-40-vjeçarët që kërkonin më tepër suplemente ushqimore.

Qendrat estetike dhe mirëqenia

Shqiptarët e duan të bukurën dhe zgjerimi i bizneseve të fushës estetike vitet e fundit e ka dëshmuar këtë. Por, emigracioni ka prekur edhe këtë kategori biznesi, i cili pohon se i ka kthyer sytë te potenciali i turizmit mjekësor.

Nga “Gremi Wellness and Care” pohojnë për “Monitor” se vera e vitit 2022 pati kërkesat më të ulëta nga të rinjtë shqiptarë sa u përket shërbimeve estetike. Sipas tyre, këtë vit 90% e klientëve të tyre ishin të huajt. Ata e lidhin këtë ndryshim me emigrimin e viteve të fundit të të rinjve, të cilët ishin klientela potenciale e tyre.

Gjithashtu, sektori i palestrave duket se po vuan efektet e largimit të të rinjve.

Nga qendra sportive New Limits pohojnë se ka një rënie drastike të abonimeve të të rinjve. Sipas tyre, muajt e dimrit zakonisht regjistrojnë rënie të lehta, duke qenë se fokusi është gjithnjë në stinën e pranverës, megjithatë sipas tyre, mungesa e të rinjve në qytet ka sjellë këtë rezultat, që shpesh ka çuar e në mbylljen e shumë palestrave në kryeqytet.
Qendrat e kurseve

Tashmë është fakt: të rinjtë studiojnë gjermanisht për t’u larguar nga Shqipëria. Pesë vitet e fundit, qendrat e kurseve të huaja kanë njohur zgjerim të moduleve të kursit të gjuhës gjermane, e nxitur nga kërkesat në rritje për mësimin e gjuhës.

Studimet pasuniversitare dhe kontratat e punës kanë qenë dy arsyet kryesore që gjuha gjermane është kërkuar aq shumë nga të rinjtë. Ky model biznesi është ndër ata fitimtarë nga emigracioni i viteve të fundit, ku vetëm në kryeqytet numërohen mbi 150 qendra kursesh të gjuhëve të huaja.

“Grupmosha që kryeson për ndjekjen e kurseve është 25-40 vjeç, pra të rinjtë për studime, ose familjarët për bashkime familjare. Por nuk përjashtohen edhe mosha më të vogla”, – pohon Alisa, mësuese e gjuhës gjermane në Tiranë prej një dekade.

Sipas saj, kërkesa për gjermanishten nuk lidhet vetëm me emigrimin në Gjermani, por në të gjitha shtetet gjermanishtfolëse.

Qiratë ditore

Të kërkuara jo vetëm nga turistët e huaj si një formë simotër e Airbnb, por edhe nga të rinjtë, qiratë ditore në kryeqytet kanë pasur rënie drastike të kërkesës.

Tomi Kallanxhi, drejtues i Shpi.al., pohoi se të rinjtë u drejtoheshin qirave ditore, sepse kryesisht organizonin festa, ditëlindje apo kalonin kohë vetëm me të dashurit, por emigrimi i tyre duket se ka prekur edhe këtë sektor.
Më pak shqiptarë martohen, bien shitjet e mobilieve

Vitet 2000 patën një bum të nxitjes së sektorit të mobilierisë, ushqyer nga ndërtimet si dhe kërkesat e shqiptarëve për të ndryshuar stil, duke iu larguar uniformitetit të viteve të mëparshme.

Ajo çfarë ndodhur 5 vitet e fundit, është refren i përsëritur nga largimi masiv i shqiptarëve. Nga mobilieri “Hoxha” që operon në të gjithë Shqipërinë, pohojnë se sidomos në dekadën e fundit, trendi i kërkesës për mobilim shtëpie ka qenë në rënie.

Pikun e kanë arritur tre vitet e fundit, sipas tyre, duke qenë se më pak shqiptarë po martohen, detyrimisht më pak kërkesa për dhoma gjumi apo kuzhina të reja.

Sipas tyre, bizneset kanë qenë klientela e tyre kryesore, sidomos bare e restorante dhe ky sektor do ta ndiejë edhe më shumë largimin e të rinjve gjatë viteve të ardhshme.

Shpenzohet më pak në bare

Muaji dhjetor i vitit që lamë pas shënoi rënie konsumi 20 deri 30% më pak se viti parardhës te baret dhe restorantet. Te këto struktura rënie të konsumit pati edhe ditët e festave dhe vijoi edhe në ditët e para të muajit janar 2023.

Enri Jahja nga shoqata e Bareve dhe Restoranteve tha për “Monitor” se konsumi i muajit dhjetor 2022 ka qenë ndër më të dobëtit në 10 vitet e fundit. Arsyet kryesore të tkurrjes së konsumit, sipas tij janë rënia e fuqisë blerëse nga emigracioni i popullatës. Të rinjtë ishin ndër konsumatorët kryesorë, sidomos të bareve, dhe ikja e tyre po ndihet edhe në këtë segment.

“Emigrimi ka filluar të ndihet si fillim në zonat periferike, por edhe në qendër po ndihet që nuk ka fuqi blerëse dhe blerës mjaftueshëm”, pohon Jahja.

Sipas INSTAT, importet e kapitulli “Kafe, çaj dhe erëza” ranë me 13% në vitin 2022 në sasi, niveli më i ulët nga viti 2014.

Në vend janë gjithsej 15,5 mijë bare, nga 22 mijë në vitin 2015, duke qenë aktiviteti i dytë më i preferuar në vend, pas biznesit të pakicës.

Nxiten terapitë

Të kesh pjesëtarë të familjes jashtë vendit lidhet me rritjen e stresit dhe depresionit, të cilat nuk kompensohen nga remitancat. Emigrimi jashtë i anëtarëve të familjes duket më pak traumatik në vendet ku migrimi është më i zakonshëm, duke treguar se njerëzit në kontekste të tilla mund të jenë në gjendje të përballojnë më mirë ndarjen.

Por ky nuk duket realiteti i viteve të fundit në Shqipëri. Sipas Arjana Rrelit, mjeke psikiatër, emigrimi masiv i shqiptarëve ka qenë një ndër faktorët që ka nxitur lëkundje në themelet e shëndetit mendor.

Sipas saj, sidomos në çiftet që emigracioni i ndan në dy shtete, është vënë re kërkesë e lartë për terapi, për shkak të problematikave që lidhen me largimin.

Kujdesi ndaj të moshuarve

Një nga ndryshimet që struktura e tregut po pëson për shkak të emigracionit, është kërkesa e lartë për kujdes ndaj të moshuarve. Më shumë të rinj që largohen, më shumë njerëz të moshës së tretë që kanë mbetur vetëm.

Kështu shprehen nga Agjencia e Shërbimeve dhe Punësimit Pantheon Group. Sipas tyre, në pesëvjeçarin e fundit, kërkesa për kujdes shëndetësor dhe social ndaj të moshuarve në vend ka arritur shifrat më të larta.

Kujdestarë për të moshuar kërkohen shumë, si profesion që dikur shqiptarët shkonin në Greqi ose Itali, infermierë në rast se të moshuarit kanë probleme shëndetësore deri te kujdestarë gjatë natës.

Sipas tyre, kërkesat e larta dhe mungesa e profesionistëve në këtë fushë kanë rritur çmimet dhe aktualisht ka pagesa shumë të mira në treg për këtë kategori.

Celebrimet, 12% më të ulëta se para pandemisë

Emigrimi ka ndikuar dhe në rënien e martesave. Të dhënat e INSTAT bënë të ditur se në vitin 2021 u lidhën gjithsej 19.7 mijë martesa në të gjithë vendin.

Ndonëse në raport me vitin pandemik, celebrimet janë rritur me 12.7%, – teksa në 2020-n numri i tyre ra ndjeshëm për shkak të kufizimeve -, martesat mbeten më të ulëta në raport me para pandeminë.

Sipas INSTAT, numri i lidhjeve me kurorë në 2021 ishte 12% më i ulët se në 2019-n dhe 15% më pak se në 2018-n. Me përjashtim të vitit të pandemisë, 2021-i është periudha me martesat më të ulëta pas viteve 90. (Shiko grafikun: Numri i martesave gjithsej, 1990-2021)

Ndryshimi i stilit të jetesës, ku karakteristikë është rritja e moshës së martesës (3-5 vjet më shumë se në fillim të viteve ’90), plakja graduale e popullsisë dhe emigracioni i lartë i të rinjve vlerësohen si faktorët kryesorë që kanë ndikuar në këtë tendencë.

Sipas INSTAT, mosha mediane e popullsisë (mosha që ndan popullsinë në dy pjesë të barabarta) ishte 38.2 vjeç në fillim të vitit 2022, rritje e ndjeshme në krahasim me fillimin e viteve ’90, kur ky tregues ishte më pak se 30 vjeç.

Në vitin 2021, mosha mesatare në martesë për burrat ishte 31,2 vjet (3 vjet më shumë se në fillim të viteve 90), ndërsa mosha mesatare në martesë për gratë ishte 27,7 vjet (gati 5 vjet më shumë se në fillim të viteve 90). Shiko grafikun: Mosha mesatare e martesës sipas gjinisë

Në vitin 2021, qarku me moshën mesatare më të lartë në martesë për burrat ishte ai i Gjirokastrës, me 33,6 vjet, ndërsa qarku me moshën mesatare më të ulët në martesë për burrat ishte Durrësi, me 30,5 vjet.

Në të njëjtin vit, qarku me moshën mesatare më të lartë në martesë për gratë ishte i Lezhës, me 28,9 vjet, ndërsa qarku me moshën mesatare më të ulët në martesë për gratë ishte i Durrësit, me 27,1 vjet.
Zonat rurale mbeten pa punonjës

Një aspekt i rëndësishëm i emigrimit është se ai ndryshon përbërjen e komuniteteve rurale, gjë që çon në ndryshime në atë se kush e përdor tokën dhe si. Sipas studimeve të fundit, migrimi në shkallë të gjerë i të rinjve, të cilët largohen në kërkim të punës apo mundësive arsimore, rezulton shpesh në lënien në harresë të zonave rurale bujqësore dhe pyjore, ku mundësia që të mirëmbahen nga të moshuarit, është e ulët.

Ndikimi ndryshon sipas zonave, por realiteti ka treguar se braktisja e tokës lidhet me ulje të produktivitetit.

Fermerë të zonës së Shijakut e fshatrave rrotull pohojnë se mungesa e ndihmës nga fëmijët tashmë të larguar, ajo e mjeteve të duhura teknologjike për prodhim e përpunim, së bashku me ndikimin e Covid të gjatë në shëndetin e moshave mbi 50 vjecc, kanë rezultuar në braktisje të tokës dhe prodhimeve kryesisht të serrës që ka zona.

Ana negative

Vendet e origjinës mund të përjetojnë mungesë të fuqisë punëtore për shkak të emigrimit, gjë që mund të çojë në “ikje truri”, duke i privuar vendet nga njerëzit e aftë të nevojshëm për të mbështetur ekonominë. Mund të ketë gjithashtu rënie të produktivitetit kur emigrantët me kualifikim të lartë largohen nga vendi.

Në afat të shkurtër, remitancat mund të prodhojnë pabarazi në komunitetin vendas. Këto pabarazi zvogëlohen ndërsa rrjetet e migrantëve zgjerohen, duke e bërë emigrimin më të përballueshëm për familjet me nivelet më të ulëta të të ardhurave.

Një aspekt tjetër: Ka më pak njerëz për të paguar taksat. Më pak migrantë të kualifikuar, si ata me aftësi dhe arsimim, priren të jenë njerëzit që migrojnë.

Ndikimi i migrimit tek anëtarët e familjes së mbetur mund të jetë pozitiv ose negativ, në varësi të faktit nëse migranti është larguar përkohësisht ose përgjithmonë dhe nëse ata i kthejnë paratë në shtëpi apo jo.

Nga njëra anë, migrimi, nëse shoqërohet me remitanca, mund të lehtësojë kufizimet e buxhetit të familjes, duke çuar në investime, rritje të shkollimit të fëmijëve dhe rritje të konsumit aktual. Nëse migrimi është i përkohshëm, kthimi i migrantit mund të sjellë edhe aftësi të vlefshme të fituara jashtë vendit, si dhe potencial sipërmarrës.

Nga ana tjetër, tërheqja e atyre që janë zakonisht mbajtësit kryesorë të familjes nga grupi i ofertës së punës së familjes mund të rrisë ngarkesën e punës së të tjerëve ose të ulë ofertën e tyre të punës, në varësi të fluksit të remitancave dhe përdorimit të tyre.

/Monitor.al/

blank

Pentagoni godet dhe rrëzon balonën ‘spiune’ kineze

VOA

Shtetet e Bashkuara rrëzuan të shtunën balonën kineze në brigjet e Karolinës së Jugut, një objekt fluturues që dyshohet se është përdorur për përgjim.

Balona ftuturoi për disa ditë mbi objekte të ndjeshme ushtarake në të gjithë Amerikën e Veriut, duke u shndërruar në pikën më të fundit të tensioneve mes Uashingtonit dhe Pekinit.

Pas rrëzimit, autoritetet do të heqin mbetjen e saj nga ujrat territoriale amerikane. Balona u pikas të enjten, tek fluturonte në një lartësi prej 18 kilometrash dhe u vlerësua të ishte e madhe sa tre autobusë shkollash.

Pamjet televizive treguan një shpërthim të vogël, e më pas balona u pa tek binte në rënie të lirë në drejtim të ujit. Po kështu në pamje shquheshin avionë ushtarakë amerikanë, tek fluturonin në afërsi të saj, si dhe anije gati për operacionin e nxjerrjes së balonës nga ujërat e oqeanit Atlantik.

Planet për rrëzimin e balonës mbi oqean u njoftuan më herët nga dy zyrtarë amerikanë që folën në kushte anonimiteti mbi këtë operacion të ndjeshëm.

Në përgatitje të operacionin, Administrata Federale e Aviacionit mbylli përkohësisht hapësirën ajrore mbi vijën bregdetare të Karolinës së Veriut dhe asaj të Jugut, përfshirë aeroportet në Charleston dhe Myrtle Beach, në Karolinën e Jugut, si dhe në Wilmington, të Karolinës së Veriut. Roja Bregdetare këshilloi gjithashtu mjetet lundruese që të largohen menjëherë nga zona.

Përpara rrëzimit të saj Presidenti Joe Biden tha se Shtetet e Bashkuara “do të zgjidhin çështjen” e balonës kineze.

Autoritetet e kanë mbajtur balonën ‘spiune’ kineze nën monitorimin të vazhdueshëm. Të premten Departamenti amerikan i Mbrojtjes njoftoi se një tjetër balonë kineze, ishte pikasur tek fluturonte mbi Amerikën Latine.

Pentagoni pohoi njoftimet se një balonë e dytë kineze po fluturonte mbi Amerikën Latine.

“Vlerësojmë se është një tjetër balonë kineze, që po përdoret për përgjim”, tha në një deklaratë gjeneral brigade Patrick Ryder, sekretar i shtypit të Pentagonit.

Autoritet amerikane e konsideruan incidentin me balonën në territorin amerikan ngjarje të rëndë, në shkelje të hapur të hapësirës ajrore amerikane dhe ligjit ndërkombëtar. Por Kina ka këmbëngulur se balona, e cila sipas Pekinit kishte humbur kontrollin, ishte civile dhe se ishte përdorur për mbledhjen e të dhënave meteorologjike.

Incidenti me balonën detyroi Sekretarin amerikan të Shtetit Antony Blinken të shtyjë vizitën e planifikuar për këtë fundjavë në Pekin.

“Arritëm në përfundimin se aktualisht nuk egzistojnë kushtet e përshtatshme për një vizitë konstruktive”, tha zoti Blinken.

blank

Kurti diskuton propozimin e BE-së me përfaqësuesit e shqiptarëve dhe boshnjakëve në Serbi

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti në takim me përfaqësuesit e shqiptarëve dhe boshnjakëve në Serbi.

 

RFE/RL

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka diskutuar të shtunën propozimin e Bashkimit Evropian për normalizimin e marrëdhënieve me Serbinë, me përfaqësuesit e shqiptarëve dhe boshnjakëve në Kuvendin e Serbisë.

Kurti, së bashku me ministrin e Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Hajrulla Çeku, kanë pritur të shtunën në Prishtinë, deputetin shqiptar, Shaip Kamberi, kryetarin e partisë SDA Sanxhak, Sulejman Ugljanin, dhe dy deputetët tjerë boshnjakë: Enis Imamoviq dhe Sellma Kuçeviq.

Në një njoftim për media, Zyra e Kryeministrit ka thënë se “komunitetet e ndryshme pa dallim duhet të trajtohen në kuadër të principeve universale e në harmoni të plotë me standardet e Bashkimit Evropian” dhe se të drejtat e komuniteteve joshumicë në Kosovë dhe Serbi, pasqyrojnë “demokracinë dhe zhvillimin tonë si shoqëri”.

Katër zyrtarët kanë thënë se janë të pakënaqur me statusin e shqiptarëve dhe boshnjakëve në përgjithësi në Serbi, por kanë theksuar situatën në komunat e Novi Pazarit, Tutinit e Sjenicës në Sanxhak si dhe të Preshevës, Medvegjës e Bujanocit në Luginë.

“Ata kërkuan reciprocitet të të drejtave me serbët në Republikën e Kosovës”, është thënë në komunikatë.

SDA Sanxhak i ka dy deputetë në Kuvendin aktual të Serbisë, ndërsa “Koalicioni i Shqiptarëve të Luginës” e ka një deputet.

Propozimi i BE-së për normalizimin e marrëdhënieve mes Kosovës dhe Serbisë u është dorëzuar Kosovës dhe Serbisë në fund të verës, por përmbajtja e tij nuk është bërë publike.

Radio Evropa e Lirë ka pasur qasje në një version të tij, ku nuk përmendet njohja reciproke mes dy vendeve, por përkushtimi i tyre për të mos e penguar njëra-tjetrën në proceset integruese.

Kosova dhe Serbia kanë nisur negociatat për normalizimin e marrëdhënieve më 2011, me ndërmjetësimin e Bashkimit Evropian.

Procesi i negociatave pritet të përfundojë me marrëveshje ligjërisht të detyrueshme.

Ndonëse Kosova deklaron se kjo marrëveshje duhet të përfshijë njohjen e ndërsjellë, Serbia nuk pranon, duke insistuar në “zgjidhje kompromisi”.

blank

Gjermania: Po përgatitemi për një gjykim ndërkombëtar të krimeve ruse në Ukrainë

Prokurori i Përgjithshëm i Gjermanisë ka deklaruar se vendi i tij ka prova të rëndësishme në lidhje me krimet e kryera nga Rusia në Ukrainë.

Peter Frank tha se shikon të arsyeshme nisjen e një procesi gjyqësor në nivel ndërkombëtar në lidhje me këtë çështjes.

“Aktualisht jemi duke u fokusuar në vrasjet masive në Bucha ose sulmet kundër infrastrukturës civile ukrainase”, tha Frank.

Ukraina dhe aleatët e saj perëndimorë kanë akuzuar vazhdimisht forcat ruse për kryerjen e mizorive në Bucha, por Moska ka mohuar akuzat.

Gjermania filloi mbledhjen e provave në lidhje me krimet ruse që në mars 2022.

“Ne po përgatitemi për një çështje të mundshme gjyqësore të mëvonshme, qoftë në Gjermani, qoftë me partnerët tanë të huaj, qoftë para një gjykate ndërkombëtare”, shtoi ai.

Ai ka shtuar se Rusia duhet të mbajë përgjegjësi në lidhje me krimet e ndodhura gjatë luftës.

Kujtojmë se Ukraina po bën presion për krijimin e një gjykate speciale për të ndjekur penalisht liderët ushtarakë dhe politikanët rusë që ajo i konsideron përgjegjës për fillimin e luftës.bw

blank

Ukraina sulmon në territorin rus, Kremlini kërcënon me armë bërthamore

Një shpërthim i madh ka ndodhur në një fabrikë në rajonin e Belgorodit në Rusi. Pamjet e publikuara në rrjetet sociale tregojnë zjarrin që ngrihet deri në 50 metra lartësi, pasi dyshohet se shpërtheu një depozitë nafte.

Mediat ruse raportuan ngjarjen dhe për këtë akuzuan forcat ukrainase. Sipas tyre, kjo fabrikë ka ndihmuar në rindërtimin e urës së shkatërruar në Krime.

“Një objekt industrial u sulmua nga Forcat e Armatosura të Ukrainës gjatë natës”, tha guvernatori rajonal Vyacheslav Gladkov, i cili shtoi se nuk ka raportime për persona të lënduar nga kjo ngjarje.

Ndërkohë, Dimitry Medvedev, në një intervistë për Tass është shprehur se Rusia mund të përdorë edhe armët bërthamore ose armë të tjera të shkatërrimit në masë, nëse Ukraina do të sulmojë territore, sipas tij të quajtura “të thella”, ruse./dita

blank

Portugalia do t’i dërgojë Ukrainës tanke Leopard

RFE/RL

Kryeministri portugez, Antonio Costa, ka thënë se Portugalia do t’i dërgojë Ukrainës disa tanke Leopard 2, pa e përmendur shifrën e saktë.

Sipas tij, Portugalia është në bisedime me Gjermaninë – vend prodhues i këtyre tankeve – për të siguruar pjesët e nevojshme që duhen për riparim të tankeve të dëmtuara Leopard që gjenden në inventarin e Portugalisë.

“Ne aktualisht jemi duke punuar për të eksportuar disa tanke”, ka thënë Costa për agjencinë e lajmeve Lusa.

“E di sa tanke do të dërgojmë, mirëpo kjo gjë do të bëhet publike në një kohë më të përshtatshme”.

Admirali António Silva Ribeiro, udhëheqës i forcave të armatosura portugeze, ka thënë muajin e kaluar se Portugalia ka 37 tanke Leopard 2, mirëpo në mediat lokale është raportuar se shumica prej tyre janë të dëmtuara.

Costa ka thënë se shpreson që riparimet të ndodhin shpejt, ashtu që tanket të dorëzohen në Ukrainë deri në fund të marsit.

Ministri i Jashtëm ukrainas, Dmytro Kuleba, ka thënë më herët gjatë javës se shteti i tij do të pranojë 120 deri në 140 tanke perëndimore, në “valën e parë” të dërgimit të tyre nga një koalicion prej 12 shtetesh.

Kievit i janë premtuar këto tanke për të luftuar pushtimin rus, i cili ka nisur më 24 shkurt të vitit të kaluar.

Presidenti rus, Vladimir Putin, e quan luftën si “operacion special ushtarak” për të çmilitarizuar Ukrainën.

Perëndimi është përgjigjur ndaj Rusisë, duke goditur ekonominë e këtij shteti me sanksione të ashpra.

Si pasojë e luftës kanë vdekur mijëra persona dhe miliona të tjerë janë zhvendosur nga shtëpitë e tyre.

blank

Deputeti shqiptar në Parlamentin serb ironizon Vuçiçin: Kurtin e arrestuat kur ishte i ri, tani është kryeministri me të cilin duhet të arrini patjetër marrëveshje

Deputeti shqiptar në Kuvendin e Serbisë, Shaip Kamberi, nuk i ka kursyer ironitë ndaj presidentit serb Aleksandër Vuçiç.

Gjatë seancës në Kuvendin serb, Kamberi foli në lidhje me kryeministrin e Kosovës, Albin Kurti, ndërsa shtoi se i gjithë faji për tensionet e ngritura kohëve të fundit, po i hidhet mbi Kosovën. Sipas tij, e gjithë kriza po personifikohet me figurën e kryeministrit Kurti.

 

“Albin Kurti nuk është as monstër e as terrorist. Ai është Kryeministër i zgjedhur në mënyrë legjitime i Qeverisë së Kosovës. Si të tillë do duhej ta pranonit dhe me të të arrinit marrëveshje”, ka thënë Kamberi teksa i është drejtuar Vuçiçit.

Ai ka shtuar se i vjen keq që Vuçiçi disa herë dje ka shprehur keqardhjen që Kurti nuk është ende nëpër burgjet serbe.

blank

“A nuk do duhej rasti i tij dhe rasti i dhjetëra mijëra të rinjve shqiptarë të arrestuar atëkohë të ju shërbejë si dëshmi më e mirë për politikën e gabuar e represive të Serbisë në Kosovë? Keni arrestuar një të ri, keni fituar një Kryeministër me të cilin duhet patjetër të bisedoni e të arrini marrëveshje. Secili që është objektiv e di që kriza në Kosovë nuk daton nga viti i kaluar. Ajo është pasojë e politikës represive dhe të gabuar të cilën e keni udhëhequr me dekada”, është shprehur deputeti shqiptar.

 

Kamberi ka thënë se është fakt që Kosova ka qenë vendi ndaj të cilit është ushtruar represioni më i gjatë shtetëror në historinë e re të Ballkanit.

 

“Jemi në një situatë ku ka ardhur fundi i ekuilibrimit në dy karrige dhe kemi sinkronizim të plotë të qëndrimeve të BE-së dhe SHBA-së rreth domosdoshmërisë së arritjes të marrëveshjes me Kosovën. Taktizimet me prolongime nuk kanë më vend”.

 

“Shtetet perëndimore po e bëjnë të qartë që janë të inkuadruara dhe që kërkojnë nënshkrimin e marrëveshjes. Vizitat e fundit të zyrtarëve të caktuar të SHBA-ve, BE-së tregojnë që është duke ndodhur një aksion diplomatik i cili ka për qëllim të sjellë Serbinë deri në atë pikë sa që do të duhej definitivisht të vendosë rreth orientimit të saj”.bw


Send this to a friend