BRUKSEL– Parlamenti Europian ka votuar sot me 385 vota pro, 147 kundër dhe 98 abstenime raportin për zgjerimin e Bashkimit Europian. PE thekson se zgjerimi i BE-së është një imperativ strategjik dhe një investim i nevojshëm në sigurinë dhe stabilitetin e bllokut.

Sipas Parlamentit, mbyllja e derës për anëtarët aspirantë do të ishte dukshëm më e kushtueshme për BE-në sesa pranimi i anëtarëve të rinj. Kjo për shkak se do të krijonte “zona gri” gjeopolitikisht të paqëndrueshme rreth Evropës, ku kundërshtarët e BE-së do të ishin të lehtë të zgjeronin ndikimin e tyre.

Sa i përket, Shqipërisë dhe Malit të Zi, që kanë deklaruar qëllimin e tyre për të përfunduar negociatat e pranimit deri në fund të viteve 2026 dhe 2027, përkatësisht, Parlamenti beson se nëse këto vende zbatojnë reformat e nevojshme të prekshme, BE-ja duhet t’i njohë dhe t’i mbështesë ambiciet e tyre.

Këshilli duhet gjithashtu të njohë përpjekjet e anëtarëve aspirantë dhe të heqë pengesat nga ana e BE-së. Për më tepër, Parlamenti bën thirrje për hapjen e shpejtë të grupeve negociuese në bisedimet e pranimit me Ukrainën dhe Moldavinë. Megjithatë, Parlamenti është i bindur se anëtarësimi duhet të mbetet një proces i bazuar në meritë dhe i kthyeshëm, dhe nuk mund të bëhen rrugë të shkurtra kur bëhet fjalë për ruajtjen e vlerave dhe parimeve themelore të BE-së.

Vendet që dëshirojnë të anëtarësohen në BE duhet të demonstrojnë një angazhim ndaj sundimit të ligjit, reformave demokratike, lirisë së medias, të drejtave të pakicave, pavarësisë gjyqësore dhe luftës kundër korrupsionit, si dhe mbështetje për shoqërinë civile. Parlamenti e konsideron politikën e jashtme dhe të sigurisë së një vendi kandidat, e cila duhet të jetë në përputhje me qëndrimin e përbashkët të BE-së, si treguesin më të mirë të orientimit të tij gjeostrategjik.

Sa më pak vendet kandidate të jenë në përputhje me Politikën e Përbashkët të Jashtme dhe të Sigurisë të BE-së, aq më shumë ato shfaqin një prapambetje të konsiderueshme dhe shqetësuese demokratike, që në disa raste çon në një ndalesë të plotë të procesit të pranimit. Raporti thekson gjithashtu interesin në rritje të Islandës për t’u bashkuar me Bashkimin Evropian dhe përpjekjet e mirëpritura të Groenlandës për të forcuar lidhjet me BE-në.

Parlamenti bën thirrje për një monitorim më të afërt të reformave në grupin e ‘bazave themelore’ në vendet kandidate. Përveç kësaj, duhet t’u jepet një mbështetje më e fortë organizatave të shoqërisë civile pro-BE-së të përkushtuara ndaj reformave të nevojshme dhe vlerave evropiane. Anëtarëve aspirantë të BE-së duhet t’u garantohet ndihmë e mjaftueshme financiare para-anëtarësimit nga kuadri financiar shumëvjeçar i ardhshëm.

Raporti gjithashtu bën thirrje për bashkëpunim më të ngushtë në infrastrukturë, siguri dhe qëndrueshmëri, si dhe një përpjekje të përbashkët për të luftuar manipulimin e informacionit të huaj. Raportuesi Petras Auštrevičius (Renew, Lituani) tha se ndikimi politik dhe pesha ekonomike e Bashkimit Evropian janë rritur ndjeshëm me çdo shtet anëtar të ri, duke ndihmuar në sigurimin e prosperitetit dhe sigurisë së evropianëve.

“Megjithatë, zgjerimi i BE-së duhet të rimendohet në kontekstin e botës së sotme, interesave të Unionit dhe pritjeve të vendeve kandidate. Integrimi i anëtarëve të rinj duhet të shkojë krah për krah me reformat e brendshme për të siguruar kapacitetin e vazhdueshëm të BE-së për të vepruar. Kjo përfshin përmirësimin e proceseve të vendimmarrjes, me më shumë vendime të marra me shumicë të kualifikuar në vend të unanimitetit. BE-ja duhet t’i kryejë këto reforma përpara se vendet e para kandidate të jenë gati për t’u bashkuar,” vuri në dukje Petras Auštrevičius./Dosja.al