Një valë intensive rëre shkretëtire po shkon drejt Zvicrës: kulmi pritet midis të premtes dhe fundjavës

 “Ndoshta do të jetë më e kuqe se zakonisht” 

Qielli po merr një nuancë të verdhë, dhe lindjet dhe perëndimet e diellit janë më spektakolare. 

VOAL- Pluhura  me nuanca portokalli në të kuqe dhe atmosfera surreale po mbërrijnë në qiellin zviceran. Një valë intensive pluhuri Saharian po shkon drejt Zvicrës: kulmi pritet këtë fundjavë, duke sjellë qiell me re, dukshmëri të reduktuar dhe “shije rëre” të mundshme që do të ndotin makinat dhe sipërfaqet. “Sipas MeteoSwiss, nuk shohim asgjë jashtëzakonisht të ndryshme nga kohët e tjera kur pluhuri Saharian është në ajër”, shpjegon Giada Rossi e ekipit editorial të motit të RSI. “Mund të jetë më e kuqe se zakonisht, por depozita përcaktohet edhe nga sasia e shiut që do të bjerë. Sa më shumë shi, aq më pak depozitë do të shihni”, vazhdon Giada Rossi. Ngjarjet e pluhurit Saharian kontribuojnë ndjeshëm në rritjen e përqendrimeve të aerosoleve. Falë matjeve të vazhdueshme të bëra në Jungfraujoch, këto ngjarje tani mund të zbulohen me saktësi. 

 Berna synon të shpjegojë qëndrimin e saj mbi dënimin me vdekje pas vendimit të parlamentit izraelit për të zgjeruar përdorimin e tij

VOAL- Ambasadori izraelit në Zvicër është thirrur nga Departamenti Federal i Punëve të Jashtme (EDA) këtë javë. Berna synon të shpjegojë qëndrimin e saj mbi dënimin me vdekje, pas miratimit nga parlamenti izraelit të një ligji që zgjeron përdorimin e tij. Ambasadori e mbron këtë ligj. SonntagsBlick raportoi për herë të parë thirrjen.

Konfirmimi ka ardhur nga EDA. Tim Enderlin, kreu i Divizionit të Paqes dhe të Drejtave të Njeriut, ka folur tashmë me ambasadorin izraelit në Bern, Tibor Schlosser. Në takimin e planifikuar për këtë javë, ai do të përshkruajë personalisht qëndrimin e Zvicrës, i cili “hedh poshtë – siç thuhet nga EDA – dënimin me vdekje kudo dhe në të gjitha rrethanat, pasi është i papajtueshëm me të drejtën për jetë dhe dinjitet njerëzor”. Prandaj, Zvicra i bën thirrje Izraelit të përmbushë plotësisht detyrimet e tij ndërkombëtare, duke përfshirë ndalimin e diskriminimit (kritikët thonë se zgjatja e ligjit prek në mënyrë efektive vetëm palestinezët), sundimin e ligjit dhe garancitë procedurale.

Thirrja e ambasadorit izraelit konsiderohet një masë e ndrojtur nga Këshilli Socialist i Shteteve Carlo Sommaruga. “Është një gjest simbolik, por plotësisht joproporcional me seriozitetin e situatës në Izrael”, tha ai për RTS. “Ka prova të mjaftueshme”, shtoi ai, “për të justifikuar tërheqjen e ambasadorit zviceran në Izrael”. “Tërheqja do të ishte një masë shumë radikale”, sipas parlamentarit të krahut të djathtë Mauro Poggia, i cili beson se Zvicra nuk duhet të jetë e para që vendos sanksione, por as nuk duhet të hezitojë dhe duhet të tregojë qartë shkeljen e vazhdueshme të së drejtës ndërkombëtare.

Tibor Schlosser, në një intervistë të botuar të martën nga gazetat e grupit Tamedia, e mbrojti ligjin si vendim sovran të Izraelit. “E kuptoj pikëpamjen e Zvicrës”, tha ai, “por në Izrael, i kushtohet vëmendje edhe dinjitetit të viktimave të terrorizmit dhe familjeve të tyre, si dhe parandalimit të sulmeve të mëtejshme terroriste”. Një dënim me burgim të përjetshëm, sipas Schlosser, nuk do të ishte një pengesë e mjaftueshme; përkundrazi, të burgosurit e dinë se do të lirohen në shkëmbimin e ardhshëm të pengjeve. RSI

Më 1 prill, Gian Lorenzo Cornado do të marrë pjesë në një ceremoni në kujtim të viktimave të zjarrit në Crans-Montana të organizuar nga Ambasada Italiane.

Një takim midis hetuesve zviceranë dhe italianë u mbajt në Valais.

VOAL- Pikërisht tre muaj pas zjarrit të Vitit të Ri në Crans-Montana, i cili vrau 41 persona dhe plagosi 115 të tjerë, të mërkurën, më 1 prill, Ambasada Italiane në Bernë do të organizojë një moment heshtjeje në kujtim të viktimave. Ky përkujtim pritet të përfaqësojë një hap drejt lehtësimit të tensioneve diplomatike midis Zvicrës dhe Italisë: Ambasadori italian Gian Lorenzo Cornado do të marrë pjesë gjithashtu në ceremoni.

SonntagsBlick raportoi këtë, duke cituar burime diplomatike. Roma ende nuk ka marrë një vendim përfundimtar për kthimin e tij.

Kërkesa e Qeverisë Italiane

Lirimi i njërit prej pronarëve të Le Contelattion me kaucion më 26 janar, siç shkroi Ministri i Jashtëm Antonio Tajani në X, “përfaqëson një zemërim të vërtetë ndaj ndjeshmërisë së familjeve që humbën fëmijët e tyre në Crans-Montana dhe nuk arrin të marrë parasysh pikëllimin dhe dhimbjen e thellë që këto familje ndajnë me popullin italian”. Kryeministrja Giorgia Meloni foli gjithashtu për një “zemërim ndaj kujtimit të viktimave të tragjedisë së Vitit të Ri” dhe një “fyerje ndaj familjeve të tyre, të cilat po vajtojnë humbjen e të dashurve të tyre”. Prandaj, qeveria Meloni e ka kushtëzuar kthimin e ambasadorit Cornado në Bernë me fillimin e “bashkëpunimit efektiv” midis autoriteteve gjyqësore zvicerane dhe italiane në lidhje me tragjedinë e Crans-Montana dhe “krijimin e menjëhershëm të një ekipi të përbashkët hetimor për të përcaktuar, pa vonesë të mëtejshme, se kush është përgjegjës” për zjarrin në Crans-Montana. Këto kushte u bënë publike pas një takimi në Palazzo Chigi midis Kryeministrit Meloni dhe ambasadorit Cornado.

Bashkëpunimi gjyqësor merr formë

I pyetur nga SonntagsBlick, Ambasadori Cornado konfirmoi se takimi i fundit midis autoriteteve gjyqësore zvicerane dhe italiane ishte pozitiv. Ai deklaroi gjithashtu se tani është duke pritur një vendim nga qeveria italiane në lidhje me kthimin e tij në Bernë. RSI

Benedikt Roos “Zvicra duhet të veprojë tani dhe në unitet” për të forcuar sigurinë e saj.

VOAL- “Ushtria është tashmë në punë”, tha shefi i ri i ushtrisë Benedikt Roos për mediat të enjten. “Dhe ne jemi mirënjohës për çdo frang që marrim”, shtoi ai. “Nuk ka të bëjë vetëm me vetë ushtrinë, por edhe me sigurinë e Zvicrës”, theksoi Roos pas gati tre muajsh në detyrë. Prandaj, pyetja është nëse zviceranët janë të gatshëm të investojnë 80 cent nga çdo 100 franga në siguri. Në të vërtetë, Zvicra nuk është e izoluar nga ngjarjet botërore. “Ajo që rrezikon Evropën na rrezikon edhe ne”, tha ai: “Konfederata duhet të përqendrohet në atë që forcon konkretisht kapacitetin tonë mbrojtës”. Në këtë kuptim, “milicia jonë është arma jonë sekrete”, theksoi oficeri i lartë. Ushtria sjell ekspertizë të konsiderueshme civile. Njohuri që u interesojnë edhe fqinjëve tanë. “Debutimi im si Shef i Shtabit të Ushtrisë ka qenë dinamik”, tha Benedikt Roos, duke komentuar për mandatin e tij fillestar në këtë rol, dhe deklaroi se nuk do të priste asgjë ndryshe. Ai tha se i afrohet rolit të tij të ri me besim dhe motivim sepse, theksoi ai, “ajo që ka rëndësi janë njerëzit, ushtarët”. Prandaj, ai i nxiti të gjithë të kujdesen për ushtarët, të cilët meritojnë respekt dhe vlerësim.

 Të hënën, qeveria federale zvicerane i dha centralit bërthamor Gösgen në Däniken (SO) autorizimin për të rifilluar operacionet.

VOAL- Reaktori ishte mbyllur për gati një vit për shkak të problemeve kritike me sistemin e furnizimit me ujë që dolën gjatë inspektimit të fundit rutinë. Kjo ndërprerje e zgjatur ndikoi ndjeshëm në pasqyrat financiare të Kernkraftwerk Gösgen, kompanisë që operon centralin.

Ndikim i rëndësishëm ekonomik

Ndikimi ekonomik ka qenë i konsiderueshëm. Gösgen normalisht mbulon afërsisht 13% të nevojave të Zvicrës për energji: në vitin 2024, për krahasim, prodhimi arriti në afërsisht 8 miliardë kilovat-orë. Në vitin 2025, për shkak të mbylljes së detyruar, prodhimi u kufizua në 3,428 milionë kWh, ekuivalente me afërsisht 5% të prodhimit të energjisë elektrike në Zvicër. Humbja e prodhimit gjeneroi kosto që tejkalonin gjysmën e miliardit franga për kompaninë operative të reaktorit. Ndër aksionarët kryesorë të prekur, Alpiq regjistroi një ndikim negativ në fitimin e saj operativ prej 149 milionë frangash për të gjithë vitin 2025, me pasoja të pritura edhe në llogaritë e saj të vitit 2026. Pasojat u ndjenë edhe në arkën publike: Kantoni i Solothurnit mori midis 6 dhe 7 milionë franga më pak në taksat e paguara nga Alpiq, përveç pothuajse 3 milionë frangave në të ardhura të humbura nga tarifat për furnizimin me ujë të përdorur për ftohjen e termocentralit. Dhe pasojat do të ndihen edhe në pasqyrat financiare të vitit 2026. Në aspektin teknik, problemi u zgjidh duke zëvendësuar valvulat e kontrollit në qarkun e ujit, një ndërhyrje e konsideruar e nevojshme për të parandaluar një mbingarkesë të mundshme në tuba në rast të një dështimi të reaktorit. Këto janë komponentë origjinalë që datojnë që nga viti 1979, viti kur u vu në punë termocentrali.

Valvolat e vitit 1979 dhe pyetje në lidhje me kohën e duhur të vendimeve

Megjithatë, kjo çështje ka ngritur pyetje në lidhje me kohën e duhur të vendimeve të marra. Nathan Solothurnmann, një ekspert i energjisë me Greenpeace Zvicër, po bën thirrje për më shumë transparencë: është e paqartë se kur operatorët e termocentralit dhe Inspektorati Federal i Sigurisë Bërthamore përcaktuan se valvulat nuk ishin më të sigurta, as kur u mor vendimi për të ndërhyrë. Sipas ekspertit, të intervistuar nga Radio News tonë, nëse modelet teorike do të kishin treguar një problem, reaktori duhej të ishte mbyllur menjëherë, pa pritur për riparimin e planifikuar. Solothurnmann shikon gjithashtu drejt së ardhmes: “Ne e dimë se numri i problemeve të mundshme do të rritet me kalimin e kohës. Ne duam të sigurohemi që këto të adresohen menjëherë dhe që termocentralet, në raste të tilla, të mbyllen menjëherë.” RSI

Më shumë se tri të katërtat e të anketuarve dyshojnë në përgatitjen ushtarake të Konfederatës për kërcënime konvencionale dhe hibride

VOAL- Popullsia zvicerane dyshon në aftësitë mbrojtëse të vendit, sipas një sondazhi të kryer nga instituti kërkimor Sotomo i porositur nga grupi i ekspertëve “Strategiedialog21”. Qytetarët ndihen të lidhur fort me vlerat e Evropës Perëndimore. Më shumë se tri të katërtat e të intervistuarve në sondazh, të quajtur “Barometri i Mundësive”, dyshojnë në përgatitjen ushtarake të Konfederatës për kërcënime konvencionale dhe hibride. Shumica dëshiron që buxheti i ushtrisë të rritet në 2% të PBB-së deri në vitin 2030, sipas një deklarate nga “Strategiedialog21”, një fondacion jopartiak i krijuar në vitin 2011 për të promovuar dialogun strategjik mbi çështje thelbësore për të ardhmen e vendit. ATS

Qeveria shqiptare po shqyrton mundësinë e marrjes përsipër të borxheve të kompanisë “Air Albania” pas vështirësive financiare dhe ndërprerjes së aktivitetit të saj.

Media e njohur ndërkombëtare “AeroTelegraph”, me bazë në Zvicër e raporton këtë, duke bërë me dije se bëhet fjalë për 100 milionë euro detyrime të papaguara nga kompania, përfshirë pagesat për qiratë, tarifat e aeroportit, karburantin, shërbimin e ushqimit etj.

Sipas medias, qeveria e kryeministrit Edi Rama ka marrë përsipër të paguajë rreth 35 milionë euro për të shmangur procedurat ligjore.

“Qeveria shqiptare po shqyrton marrjen përsipër të një pjese të borxheve të linjës ajrore të falimentuar. Kjo rrjedh nga detyrime të papaguara prej afërsisht 100 milionë eurosh, duke përfshirë pagesat për qiratë, tarifat e aeroportit, karburantin dhe shërbimin e ushqimit, sipas raportimeve të mediave lokale.

Për të shmangur procedurat ligjore, shteti mund të marrë përsipër rreth 35 milionë euro. Këto fonde do të përdoren posaçërisht për të zgjidhur pretendimet kundër Air Albania nga partnerët e saj ndërkombëtarë.

Shlyerja ndaj shtetit është planifikuar për një afat të gjatë. Air Albania ndërpreu operacionet afërsisht shtatë muaj më parë, pasi autoriteti i aviacionit pezulloi licencën e saj. Kompania ajrore është aktualisht në likuidim.”, thuhet në artikullin e medias së huaj.

Pak muaj më parë, Autoriteti i Aviacionit Civil i Shqipërisë pezulloi aktivitetin e “Air Albania” për shkak të shkeljeve kontraktore. Pas këtij vendimi, disa aeroporte ndërprenë shërbimet për kompaninë dhe kontraktorët bllokuan avionët e dhënë me qira.

Në nëntor, Turkish Airlines lëshoi ​​një njoftim në bursë në lidhje me “shitjen e aksioneve të partneritetit tonë në Air Albania”. bw

 VOAL- Me 3.4 miliardë franga, qeveria synon të pajisë më mirë ushtrinë kundër sulmeve në distancë dhe kibernetike. Kjo shumë do të plotësohet me kredi shtesë prej afërsisht gjysmë miliardi. Mesazhi drejtuar Parlamentit i miratuar sot, të premten, përqendrohet në zhvillimin e mbrojtjes ajrore tokësore, mbrojtjen nga dronë dhe aftësive shtesë dixhitale. Lidhur me kreditë shtesë të kërkuara, afërsisht 400 milionë franga do të mbulojnë kostot shtesë të vendosura nga Shtetet e Bashkuara për blerjen e avionëve luftarakë F-35. 100 milionë franga të tjera janë të nevojshme për të zbatuar masa strukturore që lidhen me avionët dhe për të rinovuar një qendër komande.

Efekti i Luftës në Ukrainë

Prioritetet e përfshira në programin e armatimeve, si dhe vëllimi i tij, shpjegohen nga lufta në Ukrainë, sipas një deklarate qeveritare të lëshuar sot. Ushtria zvicerane duhet të kthehet në një rol më të orientuar drejt mbrojtjes, dhe mbrojtja kundër kërcënimeve më të mundshme – d.m.th., sulmeve në distancë dhe konflikteve hibride – duhet të forcohet. Programet e armatimit të viteve të ardhshme do të përqendrohen në këto objektiva. Qeveria do të ndajë një miliard franga për mbrojtjen tokë-ajër në hapësirën ajrore të ulët dhe të mesme përmes blerjes së njësive shtesë të kontrollit të zjarrit IRIS-T SLM (me një rreze veprimi deri në 40 km dhe një lartësi maksimale prej 20 km për kundërluftëtarët, dronët dhe raketat lundruese).

Kjo do të lejojë mbulim më të gjerë dhe mbrojtje të infrastrukturës shtesë kritike. Për më tepër, sistemet e mbrojtjes kundërajrore me rreze të shkurtër veprimi, të cilat janë të kufizuara në efektivitet dhe pjesërisht të vjetruara, do të zëvendësohen (800 milionë CHF). Një projekt tjetër synon të mbrojë njësitë ushtarake, popullsinë civile dhe infrastrukturën kritike nga mini-dronët (70 milionë CHF). Përveç të gjitha këtyre, është e nevojshme të përmirësohet ndërgjegjësimi për situatën në hapësirën ajrore të ulët dhe të mesme duke zëvendësuar radarin e vjetëruar të aviacionit taktik TAFLIR me një sistem radari pjesërisht të lëvizshëm me rreze të mesme veprimi (150 milionë). ATS

Zvicra ka vendosur të bllokojë eksportet e armëve drejt Shtetet e Bashkuara të Amerikës, për shkak të luftës së këtyre të fundit me Irani.
Qeveria federale zvicerane njoftoi se nuk do të miratojë më asnjë eksport të ri armësh drejt SHBA-ve. Ndërkohë, licencat ekzistuese dhe eksportet e mallrave të tjera do të rishikohen nga një grup ekspertësh.

Ky vendim pritet të shkaktojë tensione në marrëdhëniet mes Bernë dhe Uashington, pasi Zvicra po mban një qëndrim strikt neutral ndaj operacioneve ushtarake të SHBA-ve dhe Izraeli kundër Iranit.

SHBA-të janë blerësi më i madh i armëve zvicerane, duke përthithur rreth 16% të eksporteve në vitin 2025. Vendimi prek edhe kompani të mëdha si Ruag dhe Rheinmetall Air Defence.

Vendimi vjen pas sulmeve ndaj infrastrukturës energjetike iraniane në South Pars dhe shqetësimeve humanitare, ndërsa qytetarët zviceranë kanë ushtruar presion për distancim nga lufta e nisur nga administrata e Donald Trump. gsh

VOAL- Rruga dypalëshe mbetet opsioni më i mirë për përcaktimin e marrëdhënieve midis Zvicrës dhe Bashkimit Evropian. Ky është besimi i Këshillit Federal, i cili të premten i dorëzoi Parlamentit mesazhin e tij në lidhje me Marrëveshjet Dypalëshe III, një paketë që (u përsërit) lejon ruajtjen e marrëdhënieve të qëndrueshme dhe të besueshme me Brukselin në një kontekst ndërkombëtar të karakterizuar nga tensione të forta. Vendimi tani i kalon Parlamentit dhe, përfundimisht, popullit.

Programi radiofonik i RSI-së SEIDISERA intervistoi Këshilltarin Federal Ignazio Cassis mbi këtë çështje. Z. Këshilltar Federal Ignazio Cassis, si ndiheni për dorëzimin e topit te Parlamenti sot? “Me një ndjenjë se kam përmbushur detyrat e mia. Tre këshilltarë federalë, gjashtë sekretarë shteti, 18 vjet diskutime. Sot, fjala e fundit është thënë dhe produkti është i mirë.”

Ju (të tre Këshilltarët Federalë) folët për një kontekst të vështirë gjeopolitik. Edhe me Shtetet e Bashkuara, nuk është e lehtë të negociosh tani. Paradoksalisht, a mund t’ju ndihmojë kjo të siguroni këtë paketë? “Qeniet njerëzore funksionojnë kështu: sa më e madhe të jetë pasiguria përreth tyre, aq më shumë kërkojnë të sigurojnë atë që kanë. Ne kemi rrugën dypalëshe, por është rrezikuar nga vite pasigurie për të ardhmen e saj. Unë besoj se kushdo që dëshiron siguri më të madhe me fqinjët e tij do ta bëjë këtë më lehtë nëse ndien pasiguri globale.”

Megjithatë, BE-ja ende shihet nga shumë si e dobët dhe e çorientuar. Këshilli Federal tani do të duhet të veprojë me vendosmëri, madje duke përdorur gjuhë të thjeshtë, për të bindur popullsinë… “E vetmja gjë e fortë në lidhje me Bashkimin Evropian është tregu i brendshëm, dhe kjo është ajo që na intereson. Le të mos harrojmë se nuk është një shtet i vetëm, por një konfederatë shtetesh, me shumë figura kryesore brenda saj. Pra, është pak si Zvicra para vitit 1848. Por edhe një herë, për ne, është tregu ynë kryesor: 300 miliardë euro në vit tregtohen në mallra, produkte, shërbime, etj. Pra, gjysma e pasurisë sonë është e lidhur me mundësinë për të eksportuar atë që prodhojmë.”

SVP është kundër kësaj. Kjo nuk duhet nënvlerësuar. Në vitin 1992, ajo pothuajse vetëm solli rënien e Zonës Ekonomike Evropiane. Si keni ndërmend t’i adresoni këto kritika tani? “Para së gjithash, me një produkt të mirë, paketën që e vumë në tryezë sot. Për më tepër, ne nuk po i bashkohemi Zonës Ekonomike Evropiane. Është një hap në traditën e 25 viteve të fundit. Është një hap i tretë, Bilaterals III, i cili vazhdon rrugën e mëparshme. Pra, është një rrugë me të cilën jemi njohur prej 25 vitesh tani.”

Por për SVP-në, është një dorëzim…

“SVP-ja pati vështirësi edhe me dy hapat e parë. Në fakt, ajo tha jo për dy hapat e parë, por populli tha po gjithsesi, ndërsa hapi i bashkimit me Zonën Ekonomike Evropiane ishte shumë i madh edhe për popullin. Ashtu siç nuk ishim në rrugën e duhur deri në vitin 1921 me marrëveshjen kornizë institucionale.”RSI

VOAL- Të paktën gjashtë persona kanë vdekur dhe pesë të tjerë janë plagosur, përfshirë një ndihmës mjekësor, në një zjarr në autobus që ndodhi të martën pasdite rreth orës 6:25 pasdite në qendër të Kerzers (Kercers), në Murtensstrasse, në kantonin e Fribourg (Friburg). Tre nga të plagosurit janë në gjendje kritike. Një person u transportua në spital me një helikopter REGA. Katër persona janë raportuar të zhdukur, sipas Martial Pugin, kreu i Departamentit të Komunikimit dhe Parandalimit të Policisë Kantonale të Fribourg. Sipas njoftimit të fundit për shtyp të lëshuar nga policia kantonale, numri i saktë i vdekjeve nuk mund të konfirmohet ende dhe identifikimi është duke u zhvilluar.

“Veprim ndoshta i qëllimshëm”

Zyra e Prokurorit Publik njoftoi se ka hapur një hetim penal dhe se zjarri mund të jetë “i ndezur qëllimisht”. “Hetimi është duke vazhduar dhe do të sqarojë rrethanat e sakta të kësaj tragjedie”, thuhej në një deklaratë. Policia kantonale, në një konferencë për shtyp, njoftoi se po hetojnë një akt të mundshëm të qëllimshëm si shkak të zjarrit, por specifikoi se aktualisht është e paqartë nëse personi në fjalë është midis të vdekurve apo të plagosurve. Media të ndryshme po raportojnë se një person ia ka vënë flakën vetes. Lidhur me shkakun e zjarrit, Christa Bielmann, zëdhënëse e policisë kantonale të Fribourg, i tha SRF: “Ka një raport që qarkullon se një person e ka lyer veten me lëng të ndezshëm brenda autobusit, duke shkaktuar kështu zjarrin. Megjithatë, kjo është pjesë e hetimit në vazhdim dhe do të sqarohet.”

Apel për dëshmitarët e mundshëm

Hetimet po përpiqen të kuptojnë rrethanat e zjarrit. Prandaj, një zëdhënës ka nisur një apel për dëshmitarët e mundshëm. Në përgjigje të pyetjes së një gazetari, një zëdhënës tregoi se është e pamundur të thuhet në këtë kohë nëse ishte një akt terrorizmi. Vendi i aksidentit është mbyllur për publikun dhe policia po i bën thirrje publikut të mos e vizitojë vendin e ngjarjes. Automjeti – i cili po udhëtonte në rrugën Düdingen-Kerzers – u shkatërrua plotësisht nga flakët, siç tregohet nga videot dhe fotot. Zona do të mbetet e mbyllur për trafikun të paktën gjatë natës për të lejuar shërbimet e emergjencës të kryejnë punën e tyre.

Posta Zvicerane po ofron një ekip ndihme

Posta Zvicerane shprehu tronditjen e saj nga lajmi tragjik. “Mendimet tona janë me të plagosurit dhe të afërmit e të ndjerit.” Një ekip ndihme do të jetë në dispozicion për punonjësit duke filluar nga e mërkura. Posta Zvicerane është në kontakt të ngushtë me policinë kantonale të Fribourgut, e cila është përgjegjëse për hetimin e aksidentit nën drejtimin e prokurorit publik të Fribourgut. Presidenti zviceran Guy Parmelin shprehu keqardhjen e tij për incidentin në mediat sociale: “Jam i tronditur dhe i trishtuar që edhe një herë njerëzit kanë humbur jetën në një zjarr të rëndë në Zvicër. Rrethanat janë ende të paqarta. U shpreh ngushëllimet e mia familjeve të viktimave të Kerzers. Mendimet e mia shkojnë gjithashtu me të plagosurit dhe shpëtimtarët.”

Këshilli i Shtetit i Fribourg shpreh ngushëllimet e tij

Këshilli i Shtetit i Fribourg shpreh solidaritetin e tij më të thellë me familjet e viktimave të zjarrit. Në një njoftim për shtyp të dërguar gjatë natës midis të martës dhe të mërkurës, qeveria shpreh ngushëllimet e saj të sinqerta dhe mendimet e saj për “të gjithë ata që u prekën nga kjo ngjarje”. Ekzekutivi i Fribourg gjithashtu vlerëson “angazhimin dhe profesionalizmin e shërbimeve të shpëtimit, forcave të sigurisë dhe të gjithë atyre që janë mobilizuar për t’u përballur me këtë situatë të jashtëzakonshme”.

Konferencë e re për shtyp në orën 14:00

Një konferencë për shtyp është planifikuar për të mërkurën në orën 14:00, me pjesëmarrjen e Presidentit të Këshillit të Shtetit, Philippe Demierre, Ministrit të Sigurisë së Fribourg, Romain Collaud, Prokurorit të Përgjithshëm Raphaël Bourquin dhe Komandantit të Policisë Kantonale, Philippe Allain.ATS/RSI

VOAL-  Zvicra do të blejë numrin maksimal të avionëve luftarakë F-35 që mund të përballojë brenda buxhetit të miratuar nga elektorati në vitin 2020, i cili në atë kohë ishte 6 miliardë franga. I rregulluar për inflacionin, kjo tani arrin në 6.429 miliardë franga, 6.035 miliardë prej të cilave tashmë janë miratuar nga Parlamenti dhe 394 milionë të tjerat ende duhet të konfirmohen. Kjo u vendos nga Këshilli Federal në mbledhjen e tij të premten. Prandaj, qeveria do të heqë dorë – për arsye të politikës fiskale – nga një kërkesë për kredi shtesë për të arritur objektivin e saj fillestar për blerjen e 36 avionëve luftarakë. Siç mund ta kujtoni, rritja e çmimeve të lëndëve të para dhe inflacioni i përgjithshëm kanë rritur çmimin e kërkuar nga Uashingtoni. Megjithatë, një heqje dorë e thjeshtë ishte përjashtuar tashmë. Numri përfundimtar i avionëve luftarakë të blerë – aktualisht vlerësohet në 30 – duhet t’i komunikohet qeverisë amerikane deri në tremujorin e parë të vitit 2027.

Përveç Patriot, një sistem evropian

Një tjetër çështje e mprehtë në sektorin e mbrojtjes ajrore është edhe ajo e raketave Patriot, dorëzimi i të cilave, fillimisht i planifikuar për këtë vit, mund të vonohet deri në pesë vjet, sipas hulumtimit të SRF, si rezultat i situatës shumë të tensionuar gjeopolitike globale: prodhimi i sistemit kundërajror dhe municioneve të tij nuk po ecën me ritmin me sasitë e përdorura në Ukrainë dhe tani edhe në Lindjen e Mesme në konfliktin me Iranin. Edhe para kësaj lufte të fundit, Shtetet e Bashkuara e kishin informuar Departamentin e Mbrojtjes se Zvicra nuk ishte një përparësi në listën e blerësve. Të premten, Këshilli Federal konfirmoi hipotezën e një pritjeje katër ose pesëvjeçare dhe kostot shtesë të lidhura me të, të cilat ende nuk janë përcaktuar. Prandaj – pa braktisur Patriot – do të merret në konsideratë shtimi i një sistemi tjetër, mundësisht të prodhimit evropian. Operacioni pritet të financohet brenda buxhetit të rregullt të ushtrisë.

Rritja e TVSH-së e Hapur për Konsultim

Vendimi i tretë i qeverisë—gjithashtu i informuar për vonesat në projektin e zëvendësimit të sistemit të mbikëqyrjes së hapësirës ajrore Florako—ka të bëjë me burimet financiare që ajo synon të përdorë për të forcuar sigurinë dhe mbrojtjen kombëtare. Rritja e TVSH-së e njoftuar më parë (0.8 pikë përqindjeje për një periudhë të kufizuar prej 10 vitesh) është vënë në konsultim pavarësisht reagimeve fillestare negative nga pothuajse të gjitha palët. Deklaratat zyrtare priten deri në fund të majit, ndërsa votimi popullor (i detyrueshëm për ndryshimin e nevojshëm të Kushtetutës) pritet të mbahet në verën e vitit 2027. RSI