Një burrë duke votuar në zgjedhjet parlamentare të 28 dhjetorit 2025.

Kreu i Grupit Parlamentar të Partisë së Lirisë, Tedi Blushi, ka publikuar raportin e Komitetit Shqiptar të Helsinkit (KShH), duke ngritur akuza të forta për shkelje të të drejtave të njeriut ndaj presidentit të kësaj force politike, Ilir Meta, gjatë qëndrimit në paraburgim.

Në reagimin e tij, Blushi shpreh falënderim për KShH, duke theksuar se raporti konfirmon “pa asnjë ekuivok” denoncimet e bëra më herët nga Meta për kushtet në institucionin e paraburgimit IEVP “Jordan Misja”.

Sipas raportit të KShH, Meta është përballur me shkelje të lirive themelore, përfshirë kufizimin e lirisë së shprehjes, pengimin e komunikimit me median dhe kufizime në kontaktet me familjarët dhe bashkëpunëtorët politikë.

Blushi thekson se raporti përforcon edhe gjetjet e mëparshme të Avokatit të Popullit, rekomandimet e të cilit, sipas tij, janë shpërfillur prej muajsh.

Një nga çështjet kryesore të ngritura lidhet me kohëzgjatjen e ajrimit. KShH konstaton se Meta ka qëndruar në ambiente të hapura më pak se 2 orë në ditë, në kundërshtim me legjislacionin në fuqi, ku në disa raste ajrimi ka zgjatur vetëm 40 deri në 90 minuta.

Raporti evidenton gjithashtu kufizime në takimet me përfaqësues politikë dhe familjarë. Sipas KShH, këto takime janë trajtuar si familjare, duke kufizuar numrin e tyre dhe duke sjellë, sipas raportit, një cenim të të drejtave të parashikuara me ligj.

Po ashtu, përmendet edhe çregjistrimi i një numri kontakti të një zyrtari të Partisë së Lirisë, që sipas Blushit ka ndikuar në izolimin e Metës dhe kufizimin e komunikimit të tij politik.

Reagimi i plotë:

Falenderim publik për Komitetin Shqiptar të Helsinkit, që në kushte jashtëzakonisht të vështira dhe nën një klimë presioni të vazhdueshme, ia ka arritur të kryejë me profesionalizëm, paanësi dhe integritet misionin e tij të monitorimit dhe verifikimit të kushteve kriminale të paraburgimit politik të Presidentit të Partisë së Lirisë, Z. Ilir Meta.
Raporti konfirmon pa asnjë ekuivok vërtetësinë e të gjitha denoncimeve publike të Presidentit Meta, jo vetëm lidhur me shkeljet flagrante të lirive dhe të drejtave të tij themelore njerëzore dhe politike gjatë paraburgimit në IEVP “Jordan Misja”, por edhe kushtet çnjerëzore për të gjithë të paraburgosurit e tjerë, që vuajnë po njësoj në të gjithë vendin.
Jo vetëm kaq, por ky raport përforcon edhe konstatimet e mëparshme të institucionit kushtetues të Avokatit të Popullit, rekomandimet e të cilit për muaj me radhë janë shpërfillur qëllimisht, duke konfirmuar se kjo situatë shumë e rëndë nuk është rezultat i neglizhencës apo papërgjegjshmërisë, por dëshmi e qartë e persekucionit të qëllimshëm politik të Z. Meta të urdhëruar drejtpërdrejt nga Edi Ramës, që siç dihet botërisht është “de facto” jo vetëm gardiani, përgjegjësi i seksionit, drejtori i IEVP “Jordan Misja”, por njëherazi edhe Drejtori i Përgjithshëm i Burgjeve.
Trajtimi çnjerëzor dhe degradues, kushtet denigruese dhe poshtëruese që i janë imponuar për më shumë se 20 muaj Z. Meta, si dhe kufizimet e padrejta që variojnë nga cenimi flagrant i lirisë së shprehjes deri te pengimi i kontakteve me familjarët dhe bashkëpunëtorët politikë, tashmë janë të dokumentuara qartë në këtë raport të KSHH, alarmues sa i përket nivelit të shkeljes së legjislacionit të brendshëm, Kushtetutës, por edhe të standardeve të Këshilli i Evropës mbi Rregullat Evropiane të Burgjeve, si dhe të praktikës së konsoliduar të Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut.
Konkretisht, KSHH evidenton cënimin e lirisë së shprehjes së Z. Meta, referuar faktit se ai është privuar nga e drejta për të komunikuar me median, të drejtë që ia garanton ligji, në veçanti me gazetarët që janë pajisur me leje nga Prokuroria e Posaçme SPAK për ta intervistuar.
(DOKUMENTI 2)
KSH konstaton gjithashtu vërtetësinë e denoncimit publik të Z. Meta lidhur me trajtimin diferencues, duke mos u lejuar, në shkelje flagrante të ligjit, që të dalë në ajrim dy herë në ditë si pjesa tjetër e të paraburgosurve dhe të burgosurve, si dhe duke qëndruar në mjedise të hapura më pak se dy orë në ditë.
(DOKUMENTI 3)
“Kjo ankesë u verifikua nga gjetjet e monitorimit dhe këqyrja e librit të hyrje-daljeve për periudhën 06-09 Prill 2026, ku rezultoi se kohëzgjatja e ajrimit ka qenë më pak se 2 orë, duke variuar nga 40 deri në 90 minuta në ditë. Ky fakt bie ndesh me me pikën 1 të nenit 37¹ të ligjit nr. 81/2020 “Për të drejtat dhe trajtimin e të dënuarve me burgim dhe të paraburgosurve” i cili garanton jo më pak se 2 orë ajrim në ditë. KShH rekomandon marrjen e masave të menjëhershme për respektimin e kohës ligjore të ajrimit dhe trajtim të barabartë me të paraburgosurit e tjerë”.
Një tjetër shkelje flagrante e ligjit, e konstatuar gjithashtu nga KSHH, që konfirmon vërtetësinë e denoncimit të Z. Meta, që gjithashtu është një nga 9 rekomandimet ende te pazbatuara qëllimisht prej muajsh të Avokatit të Popullit, lidhet edhe takimet e tij me familjarët dhe bashkëpunëtorët politikë në ambientet e paraburgimit.
(DOKUMENTI 4)
“Meta u ankua se takimet me përfaqësues të partisë politike që ai drejton dhe me deputetët e Kuvendit të RSH llogariten si takime familjare, duke i kufizuar numrin total të takimeve të lejuara së paku 4 herë në muaj. Sikurse e ka evidentuar edhe në korrespondenca te mëhershme, KShH vlerëson se ky kufizim përbën shkelje të nenit 51 të ligjit nr. 81/2020, I cili parashikon se deputetët kanë të drejtë të hyjnë në institucion pa autorizim paraprak dhe pa asnjë kufizim të shprehur në numër takimesh. Duke konsumuar ‘kuotën’ e takimeve me subjekte politike, i paraburgosuri privohet de-facto nga kontakti me familjen, situatë kjo që sjell cënim të detyrimeve që burojnë nga nenet 49 dhe 49 të Ligjit nr.81/2020, si dhe dobëson efektivisht lidhjet e të paraburgosurit në kontakte fizike të rregullta me familjarët e tij.”
Në këtë kuadër, KSHH ka konstatuar edhe faktin, gjithashtu një rekomandim tjetër i Avokatit të Popullit, që qëllimisht nuk zbatohet, sa i përket heqjes së paligjshme të numrit të regjistuar të Sekretarit të Përgjithshëm, të Partisë së Lirisë, numër i ç’regjistruar në funksion jo vetëm të izolimit ekstrem por edhe për t’i pamundësuar në ekstrem Z. Meta komunikimin e tij politik me drejtuesit e partisë.
(DOKUMENTI 5)

Vijojmë me të tjera shkelje të të drejtave themelore të njeriut, sa i përket kushteve të paraburgimit
(DOKUMENTI 6 – ZILJA E EMERGJENCËS)
(DOKUMENTI 7 – MOSPËRFSHIRJA NË AKTIVITETE SPORTIVE)
(DOKUMENTI 8 – HIGJENA)
(DOKUMENTI 9 – DRITA)
(DOKUMENTI 10 – BIBLIOTEKA)

Këto fakte përbëjnë një shkelje të rëndë jo vetëm të legjislacionit të brendshëm, Kushtetutës, KEDNJ por edhe të standardeve të Këshilli i Evropës mbi Rregullat Evropiane të Burgjeve, si dhe të praktikës së konsoliduar të Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut.
Heshtja dhe mosveprimi përballë këtyre shkeljeve shumë të rënda të të drejtave të njeriut, reflekton jo vetëm persekutimin politik të Z. Meta dhe shndërrimin e institucionit të paraburgimit në një institucion mesjetar ndëshkimi politik nga Edi Rama, por përbëjnë edhe shkelje që minojnë themelet e shtetit të së drejtës.
Sepse nuk janë vetëm kushtet e Z. Meta, por këto janë edhe standardet e trajtimit të të gjithë të paraburgosurve të tjerë, jo vetëm te 313 por në mbarë vendin, përfshi edhe standardet e trajtimit çnjerëzor të vetë gardianëve, që punojnë në kushte shumë të vështira, me paga mizerabël dhe që nuk trajtohen financiarisht për orët shtesë.
I bëjmë thirrje publike Ministrit të Drejtësisë, Drejtorisë së Përgjithshme të Burgjeve të reagojnë pa vonesë, jo vetëm në zbatimin e 9 rekomandimeve të Avokatit të Popullit por edhe të rekomandimeve të fundit të KSHH.
I bëjmë thirrje gjithë institucioneve ndërkombëtare që monitorojnë të drejtat e njeriut në vendit tonë, të reagojë fuqishëm dhe të nxisin Qeverinë shqiptarë të heqë dorë nga trajtimi çnjerëzor ndaj të gjithë të paraburgosurve, si dhe praktikave kriminale ndëshkimore ndaj drejtuesve politikë.
Dy palë verifikime, Avokati i Popullit dhe KSHH që konfirmojnë shkeljen me qëllim të ligjit, vë para përgjegjësisë edhe drejtësinë që duhet të reagojë menjëherë për këto dosje të gatshme, që meritojnë hetim të thelluar dhe ndëshkim sipas ligjit, jo vetëm në funksion në vend të sjelljes kriminale ndaj Z. Meta por edhe vendosjen e një standardi për mënyrën e trajtimit të gjithë të paraburgosurve në Republikën e Shqipërisë.
Nuk mund të ketë Shqipëri europiane në një realitet ku standardet themelore të shtetit ligjor rrëzohen njëra pas tjetrës, ku lufta kundër korrupsionit mbetet selektive, ku liria e medias dhe e shprehjes degradojnë, dhe ku liritë politike shtypen përmes praktikave të papranueshme të ndëshkimit dhe paraburgimit.

Një vend që trajton të paraburgosurit në mënyrë çnjerëzore dhe përdor sistemin e drejtësisë si instrument presioni politik, jo vetëm që largohet nga vlerat europiane, por rrezikon të kthehet në një model që bie ndesh me çdo standard demokratik. Madje, në disa raste, këto praktika janë më shqetësuese sesa mënyra se si regjime autoritare, si ai i Vladimir Putin, kanë trajtuar kundërshtarët e tyre politikë, ku figura si Alexei Navalny apo Mikhail Khodorkovsky kanë pasur mundësi të komunikojnë dhe të japin intervista publike.

Pa garantimin real të të drejtave themelore të njeriut, pa standarde minimale humane në sistemin e paraburgimit dhe pa respekt për pluralizmin politik, çdo retorikë për integrim të shpejtë në BE mbetet thjesht propagandë. Integrimi europian nuk është një proces formal, por një provë konkrete e demokracisë funksionale një provë që Shqipëria, në këto kushte, rrezikon ta dështojë. bw

Një person me fletëvotim në dorë duke shkuar për ta hedhur votën e vet në kutinë e votimit në zgjedhjet e parakohshme të 28 dhjetorit 2025.

Biografia e dr. Feride Rushiti, kandidate për Presidente:

Feride Rushiti është mjeke dhe aktiviste e shquar për të drejtat e njeriut, një nga figurat kyçe në Kosovë dhe ndërkombëtarisht në fushën e rehabilitimit të viktimave të torturës dhe të mbijetuarve të dhunës seksuale gjatë luftës. E lindur më 12 shtator 1970 në Kosovë, ajo u diplomua në Fakultetin e Mjekësisë në Tiranë, ku u specializua në gastroenterologji.

Fillimisht e orientuar drejt një karriere klinike, rrjedha e jetës së saj ndryshoi rrënjësisht gjatë luftës së Kosovës (1998–1999), kur shërbeu si mjeke në kampet e refugjatëve shqiptarë në Shqipëri, duke trajtuar viktima të dhunës, torturës dhe traumës së rëndë psikologjike.

Kjo përvojë u bë pikëkthese, duke e orientuar drejt angazhimit afatgjatë në drejtësi, rehabilitim dhe mbrojtje të të drejtave të njeriut. Menjëherë pas luftës, në vitin 1999, ajo themeloi dhe vazhdon të drejtojë Qendrën Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës (KRCT/QKRMT), organizata e parë e këtij lloji në Kosovë, e cila u krijua për të ofruar mbështetje gjithëpërfshirëse për viktimat e luftës. Nën udhëheqjen e saj, KRCT ka zhvilluar një model të integruar multidisiplinar që përfshin trajtim mjekësor, këshillim psikosocial, asistencë ligjore dhe avokim për politika publike, duke u shndërruar në një nga modelet më të avancuara në rajon për rehabilitimin e viktimave të torturës dhe traumës së luftës.

Gjatë më shumë se dy dekadave, puna e saj ka ndikuar drejtpërdrejt në jetën e mbi 18,000 përfituesve, përfshirë mijëra të mbijetuar të dhunës seksuale gjatë luftës, një nga kategoritë më të stigmatizuara në shoqërinë kosovare. Përmes një qasjeje të qëndrueshme dhe të ndjeshme ndaj traumës, ajo ka qenë ndër zërat kryesorë në thyerjen e heshtjes dhe në sfidimin e stigmës shoqërore, duke kontribuar në ndryshimin e narrativës publike nga turpi dhe heshtja drejt dinjitetit, njohjes dhe drejtësisë.

Në nivel institucional dhe ligjor, kontributi i saj ka qenë thelbësor në avancimin e të drejtave të të mbijetuarve. Ajo ka luajtur rol aktiv në proceset avokuese që çuan në ndryshimet ligjore të vitit 2014, përmes të cilave të mbijetuarit e dhunës seksuale gjatë luftës u njohën zyrtarisht si viktima civile të luftës në Kosovë, si dhe në krijimin e mekanizmave shtetërorë për verifikim dhe përfitime financiare, që filluan të zbatohen nga viti 2017. Përveç kësaj, ajo ka kontribuar në zhvillimin e politikave dhe praktikave për drejtësi tranzicionale, dokumentimin e krimeve të luftës dhe promovimin e reparacioneve për viktimat.

Angazhimi i saj shtrihet edhe në nivel ndërkombëtar, ku ajo ka ndarë përvojën e Kosovës si model për vendet që përballen me pasojat e konflikteve, përfshirë Irak, Ukrainë dhe Kolumbi. Ajo ka bashkëpunuar me organizata ndërkombëtare, institucione akademike dhe mekanizma globalë për të drejtat e njeriut, duke kontribuar në avancimin e njohurive mbi traumën, rehabilitimin dhe drejtësinë për viktimat e dhunës.

Puna dhe lidershipi i saj janë vlerësuar me çmime të rëndësishme ndërkombëtare, ndër të cilat spikat çmimi prestigjioz International Women of Courage Award, i akorduar në vitin 2018 nga Departamenti i Shtetit i SHBA-së, në shenjë njohjeje për guximin dhe përkushtimin e saj në mbrojtjen e të drejtave të njeriut. Në vitin 2025, ajo u nominua për Çmimin Nobel për Paqe, duke reflektuar ndikimin e saj të gjerë në promovimin e drejtësisë dhe dinjitetit për viktimat e luftës.

Dr. Feride Rushiti mbetet një nga pionieret e drejtësisë tranzicionale në Kosovë, duke ndërtuar ura mes shërimit individual dhe drejtësisë shoqërore. Misioni i saj është i qartë dhe i qëndrueshëm: ndërtimi i një shoqërie ku viktimat e luftës trajtohen me dinjitet, ku drejtësia është e qasshme dhe ku stigma zëvendësohet me njohje, solidaritet dhe përgjegjësi institucionale. Përmes punës së saj të palodhshme, ajo ka kontribuar jo vetëm në shërimin e mijëra individëve, por edhe në transformimin e vetë shoqërisë kosovare drejt një kulture më të drejtë dhe më humane.

Kuvendi i Kosovës zhvilloi dje një seancë plenare të rëndësishme kushtuar procesit të zgjedhjes së presidentit të ri të vendit, në prag të përfundimit të afatit kushtetues për finalizimin e këtij procesi.

Seanca u karakterizua nga mungesa e opozitës, pasi deputetët e Partisë Demokratike të Kosovës, Lidhjes Demokratike të Kosovës dhe Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës bojkotuan diskutimin, duke thelluar më tej ngërçin politik.

E marta shënon afatin e fundit për zgjedhjen e presidentit. Në rast se procesi dështon, vendi rrezikon të hyjë në një krizë të re politike, me gjasë duke çuar drejt zgjedhjeve të jashtëzakonshme.

Seanca plenare pritet të vijojë edhe sot në orën 10:00, ndërsa mbetet për t’u parë nëse do të ketë zhvillime konkrete drejt zgjidhjes së situatës. bw

Lidhjet me SHBA, Aleatin ekzistencial, i kanë krijuar mendjendriturit, Elita e Kosovës para 4 dekadash me ndihmën e fuqishme të komunitetit Shqiptaro-Amerikan.

Prof.Jusuf Buxhovi kujton sot në rrjetin social si më poshtë:

“Përkujtesë historike

Në ditën e sotme, para 36 vitesh në Uashington, me Dr Ibrahim Rugovën , akademik Idriz Ajetin, kolonel Tomë Brishën, prof. M. Berishajn, Halil Matoshin e të tjerë – vizitë varrezave nacionale pas dëshmive në Kongresin Amerikan.”

Bashkë gjithmonë: në hap me dr.Rugovën, në Uashigton, në ditën e sotme para 36 vitesh…