VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Gjithmonë më josh fluturimi – Cikël poetik nga MARK GURAKUQI – Zgjodhi e përgatiti: KOLEC TRABOINI

By | December 5, 2017

Komentet

DIMËR NË ROMË – Poezi nga ALFONSO GATTO (1909-1976) – Përktheu SKËNDER BUÇPAPAJ

Djelmoshat që mendojnë në sy
dimrin kanë, dimrin e gjatë. Të vetmuar
bien në gjunj për të parë
brenda shikimit të shndrisë dielli.
Larg tyre, në qiell, çupërlinat
në fijet e ndritshme të shiut
i prekin flokët, shkojnë të vetmuara
duke qeshur me buzët e plasura.
Kanë kaluar nëpër shekuj fjalët
e dashurisë dhe mëshirës, por çupërlinat
duke shtrënguar shallin e vogël shkojnë vetëm
vetmitare nëpër qiell e shi. Çatia
pikon mbi zogjtë e strehëve.

UNË E SHIKOJ SHPESH QIELLIN – Poezi nga MARIANGELA GUALTIERI – Përktheu SKËNDER BUÇPAPAJ

Unë e shikoj shpesh qiellin. E shikoj nga mëngjesi
në orët e dritës dhe i gjithë qielli bie në sytë e mi dhe vjen
të pijë, e unë bie tek ai, si një bimë
që ha dritën

LERE ERËN – Poezi nga MARGHERITA GUIDACCI (1921-1992) – Përktheu SKËNDER BUÇPAPAJ

Lere erën t’i plotësojë fjalët
që zëri yt nuk di t’i shqiptojë.
Nuk na duhen më fjalët.
Jemi të dy e njëjta heshtje.
Si dy pasqyra, zbrazur nga çdo pamje,
të cilat njëra tjetrën e shndërrojnë
në një rreze të thjeshtë. E na mjafton.

E VJETËR, E RE, E HUAZUAR, BLU – Poezi nga MARK HADDON – Përktheu SKËNDER BUÇPAPAJ

Dita që ne u takuam.
Kjo zarfë e papritur.
Bluza ime San Francisco Mime Troupe të cilën e vishje
për t’u englendisur në apartament, mëngët e të cilave iu shkonin
Syve tu.

Ajo natë e pagjumë.
Kjo natë e pagjumë.
Fytyra të cilën vesh për ta dhënë ty dorën e për të uruar çdo të mirë.
Mënyra si ndjehem kur e bëj këtë.

‘Paper Moon’. kënga jonë.
‘Jesu, joy of Man’s Desiring’.
Imja Ella Live at Montreux të cilën shpresoj se ai e vuri një natë
pa dashur dhe të bëri ty të qash.
Kjo paradë e ndyrë.

DO MË PËLQENTE TA HARROJA VETEN – Poezi nga FRANCO LOI – Përktheu SKËNDER BUÇPAPAJ

Do më pëlqente ta harroj veten,
dhe të ecja, dhe të merrja frymë për ty,
të isha si djelmoshat që kur i merr dielli
e lënë veten të lëshojnë rrënjë ku të dojë ai,
e të mos e gjej më veten kurrë, e të mos e kuptoj më veten,
por të jem i lumtur për ajrin që më tërheq
atje ku më çon ta jetoj, pra, jetën.

Klubi i rinisë “Heronjtë e Vigut” në kujtesën time – Nga XHAHID BUSHATI

Takimi me Ferdinand Bushatin qe një befasi e këndshme. Edhe pse mbi supe i qëndrojnë shumë vite, flokët e thinjura ishin po ato. Ndoshta me një nur bardhësie. Po ato ishin edhe sytë që ruanin shkëlqimin shprehës e mirëbërës. Po e njëllojtë ishin edhe lëvizjet e duarve, edhe sjelljet nazike plot edukatë. E folura, si dhe ecjet, ishin më të ngadalta. E qeshura nuk kishte ndryshuar. Ajo ngjante si një gurgullimë drite, të cilën e shoqëronte një rreze dielli e asaj dite fillimprilli. Ndërsa, tek e shihja Nardin, mua m’u zgjuan plot kujtime…

 Shumë vite rinie kalova në atë vatër të ngrohtë e të dashur që quhej: Klubi i rinisë “Heronjtë e Vigut”. Respekt dhe dashuri, mirënjohje dhe fisnikëri për Zotni Nardin (Ferdinand Bushatin) si drejtor e regjisorin gazmor e plot humor shkodran Hilmi Tukaj! Shpresoj që, gjithë atyre brezave që “u shkolluan” në këtë vatër, sadopak t’u zgjoj kujtime për ato vite të bukura, të paharruara e të hijshme…

Klubi i rinisë “Heronjtë e Vigut”, gjatë gjithë periudhës së jetës artistike të tij, qe një vatër e rëndësishme e talenteve të reja në shumë fusha, si në muzikë, letërsi, pikturë etj., për rrjedhojë dhe vatër vlerash, të cilën studiuesit, me siguri, do të thonë fjalën e tyre në studimet e ardhshme.

Duke hulumtuar në arkivat e këtij institucioni kulturor, dëshmon se jetën e tij e nisi me emërtesën Klubi i Artizanatit dhe ishte i vendosur në Shtëpinë e Dabërdakëve. Në stafin drejtues, në mes të tjerëve ishin: Seit Malja, Zef Lekaj etj. Më vonë, rreth viteve 1962 –1963, na shfaqen këto emra: Fadil Kraja (drejtor), Teufik Duka (regjisor), Tonin Daija (shef muzike), Serafin Fanko (koreograf), Franc Ashiku (piktor). Në vitet e mëvonshme në historikun e Klubit të Rinisë, përmenden edhe këto drejtues: Shaban Bajrami (drejtor), Mark Kaftalli (shef muzike), Ahmet Zeqiri (regjisor). Më pas, për një periudhë të shkurtër, kemi: Fejzi Spahia (drejtor), Ymer Bërcana (regjisor), Ferid Bala (shef muzike). Ky i fundit, ka një periudhë më të gjatë veprimtarie.

Nga viti në vit, institucioni në fjalë, vjen dhe merr portretin e tij artistik. Konsolidim dhe thellim, një frymëmarrje të gjerë, duke i kapërcyer “muret’ e vendlindjes, e duke bërë emër të mirë në gjithë Shqipërinë, njeh me stafin më të gjatë drejtues në vite (1968 – 2001): Ferdinand Bushati (drejtor), Hilmi Tukaj (regjisor), Fatbardh Luga (shef muzike).Më vonë në sektorin e muzikës do të punojnë dhe Luan Borova, Nimet Salobegu, Tonin Tërnaku.

Problematika themelore e këtij institucioni ishte që të gjitha aktivitetet e zhvilluara ruanin veçoritë e moshës së rinisë, moshë e cila ishte e mirëpritur kurdoherë në mjediset e saj. Talenti zhvillohej dhe merrte udhë. Kjo ishte arsyeja që ky Klub rinie kishte fituar emër, sepse shumë emra që e nisën jetën te ky institucion nisën të jepnin kontribute të rëndësishme në jetën e v endit, si në sferën e muzikës, të letërsisë, pikturës, humorit etj. U bënë personalitete me spikatje të theksuar artistike, gjë që reflekton edhe sot në ditët tona.

Krahas veprimtarive në rang lokal, në shumë veprimtari që kishin si strukturë ndërtimi “Koncertin-variete” dhe që kishin vlera të veçanta dhe fitonin admirim edhe në rrafsh kombëtar, ishte dhe pjesëmarrja e shumë këngëtarëve nga Tirana e rrethet, të cilët ishin mysafirë e miq në këto aktivitete. Kujtojmë: Sherif Merdanin, Ema Qazimin, Liljana Kondakçiun, Justina Aliaj, Lindita Theodhorin, Zija Saraçin, Françesk Radin, Manjola Nallbanin, grupin “Na bashkoi kënga popullore” etj. Nuk besoj që këngëtar me emër në estradat profesioniste ku punonin apo në fusha të tjera, të mos kenë në CV-në e tyre dhe “Pjesëmarrës në veprimtaritë e Klubit të rinisë “Heronjtë e Vigut”. Nga gjithë ai gjerdan i madh aktivitetesh mund të përmendim: “Stacion i dashur”, “Portreti i Festivalit të 11-të”, “Ekipi “Vllaznia””, mbasdreke kushtuar figurave të shquara në fusha të ndryshme të jetës, si ajo për Alfons Gurashin, Ismet Bellovën, etj.

Një drejtim tjetër në platformat e këtij institucioni ishte dhe thellimi i elementëve tradicionalë që kishte Shkodra, si kënga popullore, vallja, humori, sporti, etj.

Krahas koncerteve me këngë popullore, ku shfaqeshin zërat e rinj dhe premtues, do të ishin dhe emrat e Bujar Qamilit, Violeta Zefit, Bashkim Alibalit, Eduard Jubanit, Frederik Ndocit, etj., por edhe puna e palodhur e drejtuesve: Gani Tahiri, Mark Kaftalli, Nazmi Lishi, Osman Mula, Fatbardh Luga etj.

Humori dhe në veçanti ai shkodran, me problemet që shfaqte koha në kontekste të caktuara historike, ishte një element i pranishëm në shfaqjet artistike të Klubit të rinisë, shfaqje që jepeshin në mënyrë periodike. Në skenën e këtij institucioni, në skenën e teatrit “Migjeni, e më gjerë, shfaqën talentin dhe interpretuan me dinjitet aktorë të tillë, si Gjosho Vasia, Gëzim Kruja, Kolë Saraçi, Moisi Preka, Aleks Selmani, Edi Vata, Kolë Kakarriqi, Rita Gjeka, Gj. Jaku etj, të cilët fituan duartrokitjet e spektatorëve. Rolet e tyre do të mbahen mend gjatë, se i punuan me shpirt dhe dashuri, i ndërtuan me realizëm dhe sollën prurje vlerash artistike. Për kontributet dhe arritjet, për vlerat që dhuruan dhe arritën,  ka meritë të veçantë dhe regjisori Hilmi Tukaj.

Në Klubin e rinisë “Heronjtë e Vigut” funksiononte dhe rrethi letrar, duke mos gabuar, ishte një nga më të dallueshmit në Shqipëri. Nga viti në vit mozaiku i krijimtarisë së letrarëve të rinj vinte duke u bërë më interesant dhe objekt diskutimesh e vlerash edhe në studimet letrare.

Krahas përgatitjes së materialeve të ndryshme, veçanërisht montazheve letrare e letraro-muzikore, gjë që rritnin më tej cilësinë e aktiviteteve, firmat e tyre nisën të dukën me cikle me poezi, tregime, e më vonë edhe me libra artistikë. Vërtetë janë të shumtë, por po përmendim disa prej tyre: Mehmet Gucia, Skënder Temali, Mehmet Shpuza, Dodë Kaçaj, Bedri Islami, Tonin Shtjefni, Alfred Çapaliku, Agim Spahiu, Hysni Milloshi, Burhan Kurtaj, Visar Zhiti, Novruz Shehu, Skënder Rusi, Nazif Agalliu, Hamdi Meça, Xhahid Bushati, Pëllumb Sulo, Petrit Ruka, Vojsava Nelo, Mimoza Gjokutaj, Qemal Hoxha etj. Disa prej tyre janë sot emra të njohur në letërsinë shqipe.

Për një njohje dhe publikimi të krijimtarisë së tyre shërbente botimi i almanakut “Shtigje të çelura”. U botuan vetëm tre numra. Numri i katërt, i cili u përgatit, u ndalua me argumentin “për shenja modernizmi”.

Edhe rrethi i pikturës bëri emër të mirë. Ai u drejtua me dinjitet nga piktori i njohur Angjelin Dodmasej. Lëvrimi i gjinive dhe hapja e ekspozita lokale, personale e kombëtare, bënë që shumë nga këto piktorë që jetën artistike e nisën në këtë Klub rinie të vazhdonin edhe Akademinë e arteve (sot Universiteti i Arteve). Disa prej tyre dalloheshin për individualitetin e tyre artistik.

Klubi i rinisë “Heronjtë e Vigut”, në tërë vitet e jetës së tij, me larminë e veprimtarive që dha, u fali njerëzve jetë, gjallëri dhe buzëqeshje, bëri emër të mirë dhe qe dinjitoz dhe me vlerë edhe në rrafsh kombëtar.

Kjo ishte dhe arsyeja që takimi me Nard Bushatin më kujtoj vitet e bukura të rinisë sime dhe më zgjoi në shpirt kujtime pafund…

MOS SHKO… Poezi nga MARIO LUZI (1914-2005) – Përktheu SKËNDER BUÇPAPAJ

Mos shko,
mos e lër
eklipsin tënd
në dhomën time.
Ai që të kërkon është dielli,
nuk ka mëshirë për mungesën tënde
dielli, të gjen edhe në vende
çfarëdo
ku ke kaluar,
në vendet që i ke lënë
dhe në ato ku pa
paralajmërim je larguar
djeg
dhe e shndërron
në asgjë të tërën
ditën tënde të ethshme.
E megjithatë ka qenë,
ka qenë, asnjë orë
e saj nuk është çuar dëm.

MENDIMET E LIGA – Poezi nga FRANCO MARCOALDI – Përktheu SKËNDER BUÇPAPAJ

Arrijnë natën mendimet e liga
duke ngritur pirgje problemesh
paskaj, grumbuj ankthi, goditje
të errëta, ndjesi të pista, Arrijnë
natën mendimet e liga. E nuk
dilet kurrsesi nga rrjeta e tyre
që të zë frymën. Gjumi largohet
dhe në taketuke tashmë bishtat
e dy, tre, pesë, dhjetë cigareve
mblidhen. I fryjnë barqet e tyre
mendimet e liga, si zhaba gjigante
që kërcënojnë hënën. E bash kur
duket se iu ndrit fati atyre, gjëmën
shiheni fill: i vonët, Morfeu rrëmben
në gjumë një trup të lodhur tmerresh,
ndërsa aurora fshin me një flatër
ere atë det fantazmash, terresh.

VJEN DIKUR – Poezi nga INGE MÜLLER (1925-1966) – Përktheu SKËNDER BUÇPAPAJ

Dërguar nga ne
njeriu
i paralajmëruar.
Mburruni ju,
ju të cilët na përplasët në trotuar
duke na shkelur.

NË PLAZH NUK KA NGJYRA – Poezi nga ELIO PAGLIARANI (1927-2002) – Përktheu SKËNDER BUÇPAPAJ

Në plazh nuk ka ngjyra
drita kur është e fortë e barazon
mungesën e saj
prandaj çdo prani është e shkujdesur dhe pa traumë
vetmia e fituar
Fjalët kanë fatin e ngjyrave
shtrirë
mbi rërë flet një tjetër
mbi rërë mbështeten me duar
prapa kokës fjalët ikin lart
kush i ndjek më shumë
përmbys me duart nën tëmtha
fjalët zbresin të rralla
kush i lidh më shumë
duke se më mirë dëgjon
në dy
trupi yt dhe ti
po tingulli pa ndërhyrje është lëndë është det
nuk ka kuptim ta dëgjosh
Deti është i fshehtë dielli
nuk bën zhurmë
bota horizontale është pa cilësira
Substanca
është substancë indiferente
paraprin
cilësinë e pabarazisë

NGANJËHERË TASHI KUR UNË FLE VETËM – Poezi nga GRACE PALEY (1922-2007) – Përktheu SKËNDER BUÇPAPAJ

Nganjëherë tashi kur unë fle vetëm
i marr vetes paksa erë
dhe e pyes veten në gjithë këto vite a është kjo
era që ka qenë për ty familjare
nëse kështu ty të pëlqente vërtet nuk
duket kaq e lezetshme ti çuditërisht
djersit pak për një burrë aq aktiv sa
i ëmbël kur unë të përqafoj ty këto kohë
(apo ti mua) apo kur e mbështet kokën time në
nënkresën tënde në shtrat e di që je ti
një erë delikate tym druri dhe unë ty
të frymëmarr disi e pabefasuar
të kujtoj gjithmonë të përkryer

IN THE MORNING YOU ALWAYS COME BACK – Poezi nga CESARE PAVESE (1908-1950) – Përktheu SKËNDER BUҪPAPAJ

Spiralja e agimit
merr frymë me gojën tënde
në fund të rrugëve boshe.
Drita gri e syve tu
pika të ëmbla të agimit
mbi kodrinat e errëta.
Hapi yt dhe fryma jote
si era e agimit
përmbytin shtëpitë.
Qyteti rrënqethet,
kundërmojnë gurët
je jeta, je rizgjimi.
Yll i humbur
në dritën e agimit,
gudulisje e flladit,
ngrohtësi, frymë
ka mbaruar nata.
Je drita dhe mëngjesi.