Fituesi i zgjedhjeve hungareze, Peter Magyar, u zotua të hënën se do të ndryshojë kushtetutën në një përpjekje për të rivendosur standardet demokratike, pas një fitoreje dërrmuese që ai tha se tregoi se Hungaria dëshironte të ishte plotësisht e ankoruar në Evropë pas vitesh luftimesh me Brukselin.

Shumica super prej dy të tretash që partia hungareze e qendrës së djathtë Tisza siguroi në zgjedhjet e së dielës do të thotë se ajo do të ketë dorë të lirë për të forcuar sundimin e ligjit dhe potencialisht për të zhbllokuar miliarda dollarë nga fondet e Bashkimit Evropian, por analistët thonë se do të duhet të zbatojë vërtet reforma për të përfituar.

Kryeministri nacionalist në largim Viktor Orban , në pushtet për 16 vjet, e kishte larguar Hungarinë nga rrjedha kryesore e BE-së, ndërkohë që mbante lidhje të ngrohta me Rusinë pavarësisht luftës në Ukrainë . Ai u përplas vazhdimisht me Brukselin për sundimin e ligjit dhe të drejtat e njeriut, duke rezultuar në ngrirjen e miliarda eurove në fonde.

Magyar tha në një konferencë për shtyp se qeveria e tij do të ketë shumë detyra urgjente, përfshirë ndryshimin e kushtetutës për të kufizuar numrin e mandateve që dikush mund të shërbejë si kryeministër në dy.

“Ne do të bëjmë gjithçka për të rivendosur sundimin e ligjit, demokracinë pluraliste dhe sistemin e kontrolleve dhe balancave”, tha ai.

Magyar tha se amendamenti kushtetues do të zbatohej për Orbanin, që do të thotë se ai nuk mund të bëhet përsëri kryeministër.

“Ai pati një mundësi të shkëlqyer për të bërë gjëra të mëdha në interesin kombëtar për të siguruar që Hungaria të bëhej një vend evropian në zhvillim… Ai nuk e shfrytëzoi këtë shans, por e abuzoi atë”, tha ai.

Kritikët e Orbanit thonë se koha e tij në detyrë pati stanjacion ekonomik, izolim ndërkombëtar dhe oligarkë që grumbulluan pasuri. Mbështetësit e tij thonë se Orbani – i cili siguroi mbështetje publike nga Presidenti i SHBA-së Donald Trump, Rusia dhe udhëheqësit e ekstremit të djathtë në Evropë – mbrojti sovranitetin dhe vlerat tradicionale të Hungarisë.

Magyar tha se rezultati i zgjedhjeve tregoi se Hungaria kishte vendosur të “ndryshonte regjimin” dhe të zgjidhte një rrugë pro-evropiane.

“Populli hungarez dje, saktësisht 23 vjet pas referendumit për anëtarësimin tonë në BE, konfirmoi vendin e Hungarisë në Evropë”, tha ai.

Udhëheqësi i Tiszës i bëri thirrje Presidentit Tamas Sulyok, i cili mbështetet nga partia Fidesz e Orbanit, që të sigurojë që transferimi i pushtetit të ndodhë sa më shpejt të jetë e mundur. Ai gjithashtu përsëriti kërkesën e tij që Sulyok të japë dorëheqjen.

Presidenti i Hungarisë, një figurë kryesisht ceremoniale, duhet të mbledhë një parlament të ri brenda 30 ditëve nga zgjedhjet. Ligjvënësit më pas zgjedhin një kryeministër të ri. bw