VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

DASHURI, AMERIKËN – Poezi nga ATDHE GECI

By | October 17, 2021
blank

Komentet

blank

ECJE TË TYMOSURA – Cikël me poezi nga TAHIR BEZHANI

ECJE TË TYMOSURA

 

Aromë lagështie myk i shprishur

Shtresohej në varëset e rrobave në dollap

Në xhepin e majtë të xhaketës

Ishte një paketë duhani e çakmaku i bardhë

Dorë e lodhur e mbërrin “zodiakun” e gjatë

Në dhomë rrathë tymi si histori

Fije mendimesh figura lypsarësh

Njerëz të tretur skajeve të botës

Një gotë verë në tavolinë dite

Ngacmonte etjen e sëmurë e kronike

Buzëqeshja rrapëllonte skajeve të buzëve

Si mëngjeseve vjeshtore mbuluar me vesë

Tymnaja shponte parvazet e dritareve

Balli ndizej mbuluar me djersë të ftohta

Një kollitje larg dëgjohet në rrugë

Gjumi kishte marrë arratinë

Mëngjesi kishte thithur gjithë nikotinën

Dikush kishte pirë verën në shishen e kuqe

Sillesha i dehur në dhomën e ëndrrave

I frikësuar nga figura të zverdhura

Rreshtuar në shpresë te një dite të re

Në pritje të metamorfozës të ditës e natës….

 

 

 

 

 

 

IKJA AS NATËN NUK NDALET…

 

Shpesh iki nga vetmia e natës

Zbres shkallëve e hap derën e rrugës

Shikoj  ftohtësinë dritat e neonit

Të varura mureve të zbehta

Fenerë mbyllur në xhama qelqi

Asnjë lëvizje në mesnatën e heshtur

Pos ndonjë qenë i uritur

Me zor ndalen lotët e zemërimit

(Urrej e dashuroj vetminë time….)

Sytë shndritin në prushin e fjetur

Udhëtimi natën nuk ndalet

Deri tek pritat e dallgëzuara

Pusi ka zënë shpirti i rebeluar

Kërkon të shuajë etjen

Nuk di as cilën etje

Ndoshta atë të çmendurisë

Si dhuratë kohe

 

 

 

BALLAFAQIM SHIKIMESH

 

Diçka po  digjet në mua

Kaq shumë tim

Edhe erë shkrumbi përtej flakëve

Shikimet ballafaqohen si dy memecë

Trishtueshëm flasin në heshtje shkallëzimet

Jeta po fshihet diku skutave të përvuajtura

Ngarkuar me injorancë

Dashuri e rreme përvidhet shikimeve

Nën këmbë hetohet flaka

Kush mund të di kahet e rrugëtimeve…

Në ballafaqim shikimesh diçka po ikën

Ndoshta kotësia e jetës

Si një ditë pluhur….

blank

ETËRIT Nga Zhuliana Jorganxhi

Etërit na ikën…
Në ditëvite të ndryshme.
Me vdekje të thjeshta,
si jeta e tyre.
Na ikën…
Cdo ditë e më shumë
ua numërojmë të mirat…
Ku ishim më parë
ne bijtë, ne bijat?!
Tani, që s’i kemi,
ah, dhe një çast t’i kthenim!
Të bëjmë ca rrugë
andej nga Liqeni,
t’iu japim një kafe,
që s’ua dhamë te “Rinia”
dhe tutje më shumë
t’iu bëjë pleqeria…
Rradhëve mos t’i lodhim
në asnjë lloj dyqani,
Mbrëmja mos heshtojë
me sy tek ekrani.
Të nisim udhë bisedash
për botën anembanë,
një gotë, çdo mbrëmje
ta pimë me etërit tanë…
Cfarë s’japim,
t’iu jepnim,
ato, që dot s’ua dhamë!
Të urtëve,
të pafjalëve,
të mirëve,
etërve tanë!
blank

Dëshira e fundit e Pjetër Shinit – Prozë nga Naum Prifti

 

 

Shkopinjtë trokitën me një ritëm nervoz mbi lëkurën e tendosur të daulles dhe në sheshin e pazarit të Shkodrës u vendos qetësia. Qytetarë e fshatarë, blerës e shitës dhe vizitorë të rastit i prenë fjalët dhe mbajtën vesh. Lajmërimet me tellall qenë kumtime ogurzeza, qëkurse Arbëria qe pushtuar nga osmanlinjtë. Çdo ditë pazari lajmëroheshin masat shtrënguese për dorëzime të armëve dhe kuajve, paralajmërime për popullsinë që ushqente apo strehonte kaçakët dhe të arratisurit nga kampet turke, dhe kërkesa për ndihma e krahë pune për ngritjen e xhamive dhe karakollëve. Turqit kishin arritur te ndaluan tregtinë e kripës dhe të lëndës së drurit, dhe te kufizuan lundrimet në det nga frika e ndonjë marrëveshjeje midis shqiptarëve dhe republikave të huaja.

 

Tani qe familja e Skënderbeut qe shpërngulur në Napoli, flitej se i biri i tij, Gjoni, po përgatiste forca që do ngrinin në këmbë popullsinë arbërore kundër pushtuesve. Populli mezi priste të kthehej koha e lavdisë dhe respektit për derën e Kastriotëve. Po ndërkohë kapedanët shqiptarë mbanin të gjallë shpirtin e rezistencës në tokat arbërore. Kur turqit më në fund arritën të pushtonin Shkodrën, Gjergj Golemi ende luftonte në Sopot dhe trupat osmane nuk kishin mundur ta merrnin kështjellën. Shumë kapedanë arbër, që kishin qenë djemuri në kohën e betejave nën Prijësin e Madh, ishin rritur maleve dhe burrëruar luftrave, dhe tani njiheshin nga i madh e i vogël për trimëritë e tyre që i tmerronin turqit dhe mbushnin me shpresë shqiptarët.

 

Tellalli po lajmëronte: “Kush e kap dhe e dorëzon Pjetër Shinin të gjallë a të vdekur, sadrazemi Ursun Bintash i fal taksën e dhjetë katundeve për shtatë vjet dhe zonjën e bukur, të shoqen e Pjetër Shinit, si skllave”. Njerëzit u panë sy në sy dhe buzëqeshën. Katër muaj që tellalli përsëriste të njëjtën shpallje. Por nga qershori në vjeshtën e parë, vetëm numri i katundeve rritej si shpërblim për kapjen e kapedanit. Po kapej veriu? A mbërthehet era?  A zihet në çark rrezja e diellit? Çdo javë kishte një pritë a sulm kundër postave turke e karvanëve të tyre në qytete a në fshatra, në monopat a shteg mali, me shokë a i vetëm, më këmbë a kaluar, njerëzia thoshin se aty pari ishte parë Pjetër Shini dhe fjala merrte dhenë.

 

Pjetër Shini kishte thënë se ai do të luftonte sa t’i regëtinte zemra, sa t’i kishte forcë krahu e sa t’i shihte dritë syri. Cilido që i thoshte vetes arbër dhe e donte atdheun të lirë ishte bashkë me të në beteja kundër turqve si dhe në çdo odë shqiptari që donte lirinë.

 

Shkoi një mot e shkuan dy e kështu me radhë, ranë gjethet, u zhveshën drurët, farëzat u bënë pemë e çikëzat u bënë nuse. Pjetër Shini me shokët e tij besnikë nuk i nënshtroheshin sundimit osman. Mes betejave hodhi shtat e u burrërua, mes betejave u martua. Për krushq shpuri shokët e vet dhe disa edhe pandehën se tani që u martua do të shtrohej e s’do të flinte më me gunë krahëve staneve e shpateve. Të tjera thoshin bota, tjetër mendje kishte trimi.

As një javë s’ndenji me grua, ngjeshi shpatën e pazmoren e sërish doli në mal.

– Ç’u martove o Pjetër Shini kur ti kishe këtë mendje? – e pyetën.

– Më pëlqen të kem fëmijë.

– Po për gruan, a mendon? E ke lënë vetëm në shtëpi. I kanë rënë gjithë hallet mbi kokë. Shtëpia e fëmija dhe ty s’të ka pranë për një punë a për një ndihmë.

– Gruaja ime edhe babën kaçak e kish. Bij kaçaku e nuse kaçaku.

– Po baba iu vra. Në iu vraftë dhe burri?

– Ani. atëhere do të jetë nënë kaçakësh!

E kishte gjetur edhe gruan si veten Pjetër Shini; të bukur e trimëreshë. Dhe e shoqja e Pjetër Shinin qe krenare për të se emrin e tij e mbanin në gojë të gjithë, miq e armiq. Turqit i kishin premtuar falje, ai qe përgjigjur se s’kishte bërë ndonjë faj. Ata i kishin ofruar ta gradonin e ta mbanin komandant të forcave të tyre ushtarake, ai qe përgjigjur se nuk e këmbente gjakun me grada. I kishin thënë të dorëzonte armën dhe të bënte ç’të donte ku të donte, ai ju tha: “Arma dhe nderi qëndrojnë bashkë”. E kishin kërcënuar, i kishin ngritur kurthe, e kishin ndjekur me koshare e suvarinj, por ai ju shpëtonte çdo herë. Pjetër Shini nuk bëhej as erë, as zog. Atë e mbronte gjithë populli i krahinës, atë e njihnin barinjtë dhe çilimijtë, druvarët dhe farkëtarët, peshkatarët dhe amvisat.

Pjetër Shinin s’do ta kishin zënë kurrë sikur të mos e kishte tradhtuar një prift. At Shtepani kur mori vesh se Pjetër Shini po mjekohej te një xherah, shkoi në zyrën e sadrazemit dhe e kallëzoi.

– Ç’do prej nesh, – i thanë priftit Shtepan, -veç atyre që të takojnë? Do kënaqesh me gruan e bukur të Pjeter Shinit.

– Zot na ruaj nga mëkati? Unë jam prift e nuk martohem.

– Zgjidh katundet më të mira e merr taksën për shtatë vjet.

– Nuk i dua, – tha ai. -Po e morën vesh fshatarët, do më hanë të gjallë.

– Fol, ç’do atëherë! – ia ktheu Sadrazemi.

– Vetëm mirënjohjen tuaj – ju përgjigj prifti me lajka.

Prifti përpara e turqit pas shkuan te vendi ku strehohej Pjetër Shini dhe e kapën të gjallë. Ja lidhën duart prapa qafës dhe e ngritën në këmbë.

Sytë e Pjetër Shinin vetëtinë si shkëndija.

– Siç ke rason, e paske edhe faqen!- i tha priftit.

Sadrazemi po dridhej nga padurimi për ta parë përpara tij atë kaçak që i kishte nxjerrë aq shumë telashe dhe e kishte munduar për vite me radhë. Urdhëroi të sillnin një fron për Pjetrin. Vetë u ul në një stol të stolisur. Kaçaku s’dukej as i ligështuar, as i trembur. Vështrimi i tij qe i rreptë e burrëror e sadrazemi s’dinte si të dukej impozant rrethuar nga ornamentet e tij.

-Pjetër Shini të erdhi fundi! – i tha. -Dorës së padishahut nuk i shpëton askush. Ajo të gjen kudo që të futesh dhe të ndëshkon siç e meriton. Po padishahu ka edhe mëshirë për ata që pendohen.

Pasoi një heshtje e shkurtër. Pjetër Shini nuk foli.

– Ç’ke për të thënë?

– Sadrazem unë bëra ashtu si ma desh zemra e si më tha mendja. As jam penduar për ato që kam bërë, as kam ndër mend të pendohem, – tha i vendosur Pjetër Shini.

– Pjeter Shini, në këta vjet që je sjellë maleve e brinjave si kaçak, sa turq ke vrarë e ke plagosur? – e pyeti sadrazemi.

– Unë nuk di të bëj llogari me shumë numra. Nja njëqind ushtarë në vit t’i kam vrarë e t’i kam prerë. Kam njëzetekatër vjet që luftoj. Sa është numri llogarite vetë.

– Dy mijë e katërqind shërbëtorë të padishahut. Dy mijë e katërqind njerëz nuk janë më ngaqë i ke vrarë ti. Ç’do më thuash për këtë?

– S’ka vrarë njerëz, Pjeter Shini, sadrazem. Pjetër Shini ka vrarë armiq. Luftova për nderin e gjakut tim dhe për lirinë e vendit tim.

– Ç’do të bëje po të të liroja tani? Më jep fjalën se do të shkosh në shtëpi e do merresh me tokë e gjë? Fjalës tënde i besoj. Ajo është fjalë burrash.

– As toka, as gjë e gjallë s’ka ç’i duhet Pjetër Shinit. Po më lirove, fjalë burrash, do luftoj si gjer tani.

– Atëhere s’kam ç’të bëj. Njëzetekatër vjet ke luftuar njëzet e katër ditë do të le varur në një dru atje tutje në det.

– Si të duash, o sadrazem. Unë mëshirë nuk lyp, – i tha Pjetër Shini.

– Cila është dëshira jote e fundit?

– Po të më varësh në det, asnjeri nuk do të të besoj.

– Mirë thua. Ku do ti të varesh? – pyeti sadrazemi me kureshtje.

– Unë dua të më varësh në mes të qytetit. Të më shohin të gjithë.

– Aty do të të var! – i tha i vendosur sadrazemi.

– Shpatën ngjishma brezit, kësulën në kokë dhe mburojën në dorë.

– Oh sa do kënaqem kur të shoh të tundet ai litar rreth qafës, – i tha me cinizëm sadrazemi.

– Sa herë të fryjë erë, shpata ime do vringëllojë dhe parzmorja do trokasë aq sa t’i shtjerë frikën turkeshave me fëmijët në gji, që do t’ju luten burrave të tyre të mbyllen në shtëpi se edhe aty nuk do kenë shpëtim nga Pjetër Shini.

Sadrazemi ngriu në vend dhe nuk mund t’i hiqte sytë nga Pjetër Shini. Luftëtarët e lirisë si ai mund të binin në duart e turqve por ata nuk i prekte vdekja sepse ishin bërë pjesë e legjendave të një populli që aspironte për lirinë e vet dhe atë nuk mund ta vrasë asnjë perandori sado e fortë dhe e armatosur të jetë.

 

blank

Çelësi i Mallit Nga Rita Saliu

Ne xhepin e shqyer nga malli
Te palltos se harruar ne gardhin e vendlindjes
Kerkoj çelesin e perjetimit
Portat e harrimit per t’i hapur
Te me therrase kujtesa te kthehem
Nga dheu i huaj ne preher te nenes
Qe me pret te kulla e braktisur
E rrenuar nga stuhite karpatiane
Duke qare per mua vret vetmine e heshtjes
Apo mungesen time deshiron ta vrase
E kulla ia reciton heshtjen pa mua
Çelesin e mallit e gjej
Ne fund te palltos se mykur moteve
Qe ruan plaget e lirise
Ne betejen e mbrame
Era e mykut me shnderrohet ne arome
Ua fala luleve qe vendos te shtatorja e lirise
Ku u betova se s’ do ta le me vetem nenen
Perterirja i kthehet kulles
Dhe mbyt harrimin e heshtjen
Rita Saliu/SHBA/
blank

NJERIU I LIRË – Poezi nga AGIM GJAKOVA

Nëse ju mund të thoni se vdiq njeriu i lirë i Kosovës
unë mund ta hap sirtarin e mrekullive
dhe ta nxjerrë historinë e copëtuar
do ta ndjeni pulsin që amshohet në univers
.
nëse unë ngrihem në mëngjes i pafjetur
dhe ngarkoj furtunën me mendimet e mia
dheu diku thellë tronditet nga buzëqeshjet magjike
kënaqësia fërfëllohet dhe tumiret me ngazëllimin
.
Nëse unë u shëmbëllej vrushkujve që prarojnë njerëzimin
kandilat e mirësisë ndizen në kapërthim të horizontit.
rrëmbej kuptimin e rrjedhës së shekujve
këndell të ardhmen ku udhëton fisi im.
blank

E KAM NJË POSTENAN – Poezi nga VASIL DEDE

 

E kam një Postenan
Kam një shtëpizë, një dritare
Kam një përrua, kam një man
Një kishë e plot varre

Aty fle nëna, baba fle
Fle fisi im i vjetër
Dy metra vend i kam atje
E ç’të kem tjetër…

blank

Kreshnikët – Poezi nga YMER LLUGALIU

 

Kush tha se kanë vdek kreshnikët.
Kurrë mos besoni .
Me sytë e mij e kam pa Gjergj Elez  Berishën t’ue dal nga
Shpella e  Drangojve.
Mbas nandë vitesh me nandë plagë gjysë të sherueme në shtat.
I ka hyp Doris dhe ka dal në Mejdan kundër Bajlozit, që ia ka shterr bunimet Arbanis.
Çupurlinat ia kishte shpërnda haremeve të botës,fëmijët me lot nëpër faqe lypsar
mëshire nga të pamëshirët.

Lisat ma krenar i kishte shemb për dhé për një karrike.
Gjyses së atdheut ia kishte fut flaken,
T’ue përzhit e nxi në tym fytyrën e kombit.
Gjergj Elez Berisha me goditjen e parë topuz e hedh Bajlozin kucovllah tëngëling në humnerë.
Prej nga s’ka dal ma kurrë.

E kam pa me sytë e mij si Gjergji u ba Mujo e Doria Pegaz.
Ka fluturue Muji mbi shpinë të Pegazit Veri-Jug e Jug-Veri,
Lindje- Perëndim, Deti-Malsi,E kam pa me sytë e mij;Gjergji si u ba Muj e Muji Berishë,
E Berisha Superman.

E kam pa Supermanin nëpërmes lehjes së zagarve t’ue i shemb malet,
T’ue i tejshpua Vargmalet, t’ue i sheshue humnerat .

Gjergj Elez Alia u ba Muj,
E Gjeto Basho Muji u ba Berishë.

Berisha i bashkoi fiset, i shtroi vllaznit në nji sofër.
Vllaznit qe nji shekull pa u pa mesveti.

Tanushën e kam pa veshun në të bardha, mbi kalldrëm të Rozafatit,

Përpara Kullës së Orës në Sheshin Skënderbe.
E zemra m’u ba mal !
Po ringjallet Shqiptaria .

 

Elbasan, Gusht 1993

blank

PAFUNDËSI – Poezi nga GIACOMO LEOPARDI – Përktheu ROLAND GJOZA

E kam dashur gjjithmonë këtë kodër të qetë
Këtë gjelbërim të dendur, që pothuajse ma mbyll
Pamjen për të parë fundin e horizontit.
Qëndroj përballë saj, e pafundme
Hapësira përtej, absolute heshtja dhe
Qetësia e paskaj, aq sa
Të vjen të mendosh; se këtu zemra s’mund të ketë frikë.
Dhe më trand një fërrmitje fletësh, një zë
Prej pafundësisë së heshtjes, që më duket se
Është përjetësia vetë, stinët e vdekura dhe
E tanishmja dhe jeta dhe zëri i saj. Dhe midis
Kësaj pafundësie më kaplon mendimi;
Dhe mbytja e anijes duket e ëmbël në këtë det.

blank

PËR MUA MË MIRË TË ISHA ZOG – Poezi nga ALDA MERINI – Përktheu ROLAND GJOZA

Për mua më mirë të isha zog
me bark të bardhë e pendë të ngrohtë
por dikush do t’ma priste fytin
nuk di përse, ndoshta pa shkak
vetëm sa për të qeshur, ha, ha, ha..
Për mua më mirë të isha albatros
të fluturoja mbi dete e oqeane
por dikush do t’m’i priste krahët
pa kërkuar falje, ashtu më kot
po edhe e shtrirë përtokë, në agoni
unë do të këndoja për ju
këngët e mia të dashurisë

blank

POEZI E VJETËR – Poezi nga CHARLES BUKOWSKI – Përktheu ROLAND GJOZA

 

kjo është një poezi e vjetër
e një djaloshi plak.

keni kaq kohë
që e keni dëgjuar

jam ulur këtu
sërish
i dehur

tavlla plot

shishe rreth e rrotull

poezi të shpërndara
në dysheme

ndërsa nata shkon drejt agimit
unë bëj të njëjtën punë
shtyp e shtyp
me gabime
dhe

bulkthat kanë kohë
që flenë

baret
janë mbyllur
gjithashtu

Li Po duhet t’i ketë kaluar
të gjitha këto përvoja
si unë

përshëndetje, Li Po, ti
provues i krisur
i barërave dehëse
bota vazhdon të jetë
e mbushur plot
me zemërim
dhe
dëshpërim mbytës

ti e dije mirë ç’duhej bërë
me poezinë
i vije zjarrin
dhe e lije të lundronte
poshtë në lumë
ndërsa perandori qante për këtë
humbje

( por ti dhe unë
e dimë fare mirë
se kjo është
pjesa më e natyrshme
e kësaj loje )

dhe ky çast është
tani
dhe
për fat
kam një pije
atje majtas
në dysheme
midis poezive
përmes tymit
bie mbi tavëll
bytha më digjet
vetullat më përzhiten
kërcej jashtë
marr tjetër drejtim;
koktejl poezia!

dhe më vjen një zë
nga muri ngjitur
” TË QIFSHA TY
ME GJITHË MAKINËN E SHKRIMIT”

Janë të shumtë
pacientët
që më shajnë kështu;
është ora 3:45 e
mëngjesit

por unë nuk ndalem
duke shtypur
kam për të shijuar
dhe këtë pije
të fundit,
sepse prej kohësh
e kam mundur vdekjen
të paktën
10.000 herë.

departamenti i policisë së Los Angjelesit
një tjetër
problem

blank

Më 29 nëntor 2014 u nda nga jeta poeti i shquar merikan Mark Strand

VOAL – Mark Strand (11 prill 1934 – 29 nëntor 2014) ishte një poet amerikan i lindur në Kanada, eseist dhe përkthyes. Ai u emërua Poet Laureat Konsulent në Bibliotekën e Kongresit në vitin 1990 dhe mori Çmimin Wallace Stevens në 2004. Ai ishte profesor i Letërsisë Angleze dhe Krahasuese në Universitetin Kolumbia nga 2005 deri në vdekjen e tij në vitin 2014.


Biografi

Strand ka lindur në vitin 1934 në Summerside, Prince Edward Island, Kanada. Nga një një familje shekullare hebreje, ai kaloi vitet e tij të hershme në Amerikën e Veriut dhe pjesën më të madhe të adoleshencës së tij në Amerikën Jugore dhe Qendrore. U diplomua nga Shkolla e Miqtë Oakwood në 1951 dhe në vitin 1957 fitoi B.A. nga Kolegji i Antiokisë në Ohajo. Ai pastaj studioi pikturë nën Josef Albers në Yale University, ku fitoi B.F.A tij në 1959.  Në një bursë të Komisionit Uells-Itali Fulbright, Strand studioi poezinë italiane të shekullit të 19-të në Firence në vitet 1960-61. Ai mori pjesë në punëtorinë e Shkrimtarëve të Iowa-s në Universitetin e Ajovës vitin e ardhshëm dhe fitoi një diplomë Master në vitin 1962. Më 1965 ai kaloi një vit në Brazil si një ligjërues Fulbright.

Në vitin 1981, Strand u zgjodh anëtar i Akademisë Amerikane të Arteve dhe Letrave. Ai shërbeu si Poet Laureat Konsulent në Bibliotekën e Kongresit gjatë periudhës 1990-91. Në vitin 1997, ai u largua nga Universiteti Johns Hopkins për të pranuar Andrew MacLeish Shërbimin e Shquar të Shërbimit të Mendimit Social në Komitetin e Mendimit Social në Universitetin e Çikagos. Nga 2005 deri në vdekjen e tij, Strand mësoi letërsi dhe shkrim krijues në Universitetin e Kolumbias, në Nju Jork.

Strand mori çmime të shumta, duke përfshirë një Fellowship MacArthur në 1987 dhe Çmimin Pulitzer të vitit për poezinë, për Blizzard of One.

Strand vdiq nga liposarkoma më 29 nëntor 2014, në Bruklin, Nju Jork. (Wikipedia)

blank

VULLKANI – Poezi nga YMER SHKRELI

 

kur flemë të gjithë
zgjohet më në fund
kur zgjohemi prej nesh –
ka ngelur vetëm ai
në gjumë;
ai ka zjarrin
ne kemi hirin

kur flemë të gjithë
ai hesht –
që t’i kopjojë ëndërrat tona
pastaj zgjohet me mëllef:
ai s’ka
as po as jo
zgjohet rrallë –

vdes shumë

ai s’ka komb
ai s’ka fe

ka besim
në vete

na ka ne:
a s’është shumë
plus-
ëndërrat tona


blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
Send this to a friend