VOAL

VOAL

BIDENI I ÇARMATOSUR PËRBALLË INFLACIONIT – Nga MASSIMO GAGGI – Përktheu Eugjen Merlika

November 27, 2021
blank

Komentet

blank

Udhëheqësja e opozitës në ekzil thotë se ndryshimi për Bjellorusinë do të vijë

Aleh Anufryyenka

“Situata ime aktuale është rraskapitëse – fizikisht, shpirtërisht dhe psikologjikisht”, tha Svyatlana Tsikhanouskaya në një intervistë ekskluzive për Current Time për të shënuar dy vjet nga zgjedhjet presidenciale në Bjellorusi (2020). Tsikhanouskaya dhe mbështetësit e saj besojnë se këto zgjedhje i kishte fituar ajo.

“Sigurisht, ndonjëherë ju pëlqen të hiqni dorë nga një pjesë e barrës së përgjegjësisë. Por, ju e dini që nuk mund ta bëni këtë”.

Disa ditë pas manipulimit të zgjedhjeve në Bjellorusi, të cilat i dhanë mandatin e gjashtë burrit të fortë Alyaksandr Lukashenka, i cili ka drejtuar vendin që nga viti 1994, agjentët e sigurisë e detyruan Tsikhanouskayan të largohet nga vendi.

Që atëherë ajo jeton dhe punon në Lituani, duke lobuar në komunitetin ndërkombëtar që të mos e njohë Lukashenkan dhe duke u bërë fytyra globale e ambicieve demokratike të vendit të saj.

“Ne jemi një organizatë politike, kështu që po zhvillojmë bisedime me politikanë në vende të ndryshme”, tha ajo. “Ne kemi një agjendë: lirimin e të burgosurve politikë [në Bjellorusi], mbajtjen e zgjedhjeve të reja, ndalimin e luftës [në Ukrainë] dhe mbështetjen për Ukrainën”.

Qeveria e Lukashenkas ka nxitur pushtimin rus të Ukrainës dhe Tsikhanouskaya beson se nëse Ukraina është në gjendje të zmbrapsë sulmin, reagimi politik kundër luftës jopopullore në Bjellorusi mund të jetë fatale për Lukashenkon dhe “makinerinë e madhe represive të regjimit të tij diktatorial”.

“Rezultatet e asaj lufte do t’i japin bjellorusëve dhe Bjellorusisë një shans për të kaluar në fazën tjetër dhe për ta vendosur vendin në binarët drejt demokracisë”, tha ajo për Current Time, rrjeti në gjuhën ruse i drejtuar nga RFE/RL në bashkëpunim me Zërin e Amerikës.

Derisa lavdëroi “partizanët e guximshëm dhe të shquar” në Bjellorusi që po pengojnë përpjekjet për luftë dhe vullnetarët bjellorusë në Ukrainë, të cilët “po mbrojnë nderin” e të dy vendeve, Tsikhanouskaya tha se e kupton ndjenjën e fajit që shumë bjellorusë ndiejnë për luftën, të cilën ajo e sheh si “pasojë të heshtjes sonë”, që i lejoi Lukashenkas të qëndronte në pushtet për dekada.

Gjatë fushatës zgjedhore presidenciale të vitit 2020, Tsikhanouskaya – një mësuese dhe përkthyese pa përvojë politike – doli papritur në ballë të opozitës demokratike të Bjellorusisë.

Kur burrit të saj, blogerit të njohur Syarhey Tsikhanouski, iu ndalua të kandidonte për president dhe më pas u arrestua, Tsikhanouskaya mori përsipër fushatën e tij.

Më vonë, të gjitha fushatat kryesore të opozitës u mblodhën rreth kandidaturës së saj për të formuar një aleancë që dukej se u ofronte bjellorusëve shpresë reale për ndryshim paqësor, pas më shumë se një çerek shekulli nën sundimin autoritar të Lukashenkas.

Kur rezultatet zyrtare të zgjedhjeve treguan se Lukashenka kishte më shumë se 80 për qind të votave, qindra e mijëra bjellorusë në të gjithë vendin dolën në rrugë, por u përballën me një përgjigje të egër nga forcat e sigurisë. Mijëra njerëz u rrahën, u burgosën dhe u torturuan. U arrestuan gazetarë, aktivistë dhe të tjerë.

Gradualisht, protestat u shuan nën sulmin e qeverisë dhe Lukashenka ka ruajtur pushtetin pa bërë asnjë kompromis me opozitën.

“Në vitin 2020, të gjithë menduan se do të vinte momenti kur qeveria do të rrëzohej, sepse ishte, natyrisht, e pamundur të injoroheshin kaq shumë njerëz që po protestonin”, tha Tsikhanouskaya.

“Por, duket se ne e nënvlerësuam mizorinë e regjimit dhe gatishmërinë e tyre për t’u kapur pas pushtetit me çdo mjet. Ishte e qartë për të gjithë se askush nuk donte të jetonte më nën atë regjim”, shtoi ajo.

Në dhjetor të vitit 2021, burri i saj, Syarhey Tskikhanouski, u dënua me 18 vjet burgim me supozimin e thirrjes së përmbysjes me dhunë të qeverisë. Ajo tha se nuk ishte dëgjuar me të që kur e transferuan në burg pas gjykimit.

“Fëmijët së fundmi i dërguan letrat e para që kur u transferua në burg”, tha ajo. “Tani do të presim një përgjigje. Së shpejti ai ka ditëlindjen”.

“Kur ai ishte në paraburgim gjatë gjykimit të tij… nuk iu dhanë letrat që dërguam. Unë e di që njerëzit shkruajnë, shkruajnë shumë, por letrat nuk dorëzohen”, tregon ajo.

Tsikhanouskaya tha se zyra e saj vazhdon të punojë me diasporën, tashmë të zgjeruar, bjelloruse për “riorganizimin dhe koordinimin e tyre në mënyrë që ata të punojnë jo vetëm për veten e tyre, por për Bjellorusinë dhe bjellorusët”.

“Ne po përpiqemi”, shtoi ajo. “Ndoshta me hapa të vegjël dhe jo në mënyrën që ne vetë do të donim ta bënim, por po përpiqemi të bëjmë diçka. Por jemi mjaft të kufizuar. Ne nuk jemi fizikisht në Bjellorusi. Ne nuk jemi në pushtet atje dhe nuk e kontrollojmë policinë. Por, ne po përpiqemi të bëjmë atë që mundemi”.

Ajo shtoi se ndonjëherë dëgjon kritika se “po flen” dhe nuk po bën mjaftueshëm.

“Pavarësisht kësaj, vazhdojmë të punojmë”, tha ajo. “Nuk mund të bësh gjithçka. Nuk mund të shkosh atje dhe të hapësh dyert e burgut. Ka shumë gjëra që nuk mund të bësh në rrethana të tilla sepse je i kufizuar”.

Përgatiti: Erjonë Popova
blank

Vulgu dhe intelektualët – Nga SHABAN MURATI

 

Unë mund ta kuptoj instiktin primitiv të vulgut, që gjen kënaqësinë në shtrembërimin e emrave të personaliteteve, për të shfryrë llumërisht nëpër rrjetet sociale mllefin e pashërueshëm partiak, krahinor dhe fetar, që i zien brenda vetes. Por nuk mund të kuptoj kurrsesi dhe nuk mund të fal prirjen e disa politikanëve, ojq-istëve apo gazetarëve, që e mbajnë veten intelektualë, dhe të cilët në komunikimin publik shtrembërojnë në formë pezhorative emrat e personaliteteve për të shfryrë nëpër media, podiume dhe ekrane një mllef primitiv partiak, krahinor dhe fetar.

Dhe që degradimi moral të dëshmohet në shkallën sipërore, shtrembërimin e emrave të personaliteteve e shprehin edhe si urrejtje linguistike dhe e bëjnë në dialektin e krahinës së personalitetit që sulmohet, dhe jo në dialektin e krahinës së atij, që shkruan apo ekranos. Ky fenomen shqiptar mund të quhet tribalizëm intelektual.

Nga kjo del përfundimi që, ose vulgu drejton këtë lloj intelektualësh, ose ky lloj intelektualësh kanë mbetur te vulgu, ku e ndjejnë veten në habitatin e tyre.

 

blank

Ish-presidenti Trump refuzon t’u përgjigjet pyetjeve të Prokurores së Përgjithshme të Nju Jorkut

VOA/Marrë nga Reuters dhe AP

Ish-presidenti i SHBA Donald Trump tha të mërkurën se kishte refuzuar t’u përgjigjej pyetjeve të Prokurores së Përgjithshëm të shtetit të Nju Jorkut, Letitia James në një hetim civil mbi praktikat e biznesit të familjes së tij.

“Refuzova t’u përgjigjem pyetjeve, në bazë të të drejtave dhe privilegjeve që gëzon çdo qytetar sipas Kushtetutës së Shteteve të Bashkuara,” tha zoti Trump në një deklaratë, duke iu referuar Amendamentit të Pestë të Kushtetutës, sipas së cilit qytetarët kanë të drejtën të mos dëshmojnë për të shmangur vetë-fajësimin.

Prokurorja e Përgjithshme e Shtetit të Nju Jorkut Letitia James po heton nëse ish-presidenti i ka ekzagjeruar vlerat e pasurive të paluajtshme të kompanisë së tij duke mashtruar huadhënësit dhe autoritetet tatimore, për të përfituar financiarisht.

Zoti Trump dhe djali i tij Donald Trump Jr. dhe vajza Ivanka Trump, kishin kërkuas të mos dëshmonin, por kërkesa e tyre u hodh poshtë. Sipas burimeve me dijeni për këtë çështje, Donald Jr. dhe Ivanka, kanë dëshmuar ditët e fundit.

Ish-presidenti mbërriti në zyrat e Prokurores së Përgjithshme me një autokolonë pak para orës 9 të mëngjesit dhe pas një ore njoftoi se kishte refuzuar të dëshmonte.

Në deklaratën e tij, zoti Trump tha se dikur kishte ngritur pyetjen se pse duhet ta përdorë Amendamentin e Pestë dikush që është i pafajshëm.

“Tani e di përgjigjen për këtë pyetje. Kur familja jote, kompania jote dhe të gjithë njerëzit përreth teje, bëhen objekte të një gjuetie shtrigash të pabazuar politikisht, të mbështetur nga avokatë, prokurorë dhe mediat e lajmeve të rreme, nuk ke alternativë tjetër”, tha ai.

Vendimi i zotit Trump vjen vetëm dy ditë pasi agjentët e FBI-së kontrolluan rezidencën e tij në Mar-a-Lago të Floridas, si pjesë e një hetimi tjetër federal lidhur me të dhëna të klasifikuara sekret që ai mund t’i ketë marrë me vete kur u largua nga Shtëpia e Bardhë.

“Kompania ime e madhe dhe unë jemi duke u sulmuar nga të gjitha anët. Republikë bananesh!” kishte shkruar ish-presidenti Trump më herët në rrjetin e tij social Truth Social.

Zyra e zonjës James dhe avokati i zotit Trump, nuk kanë komentuar.

Në maj, zyra e Prokurores James tha se hetuesit kishin grumbulluar prova të konsiderueshme që mund të mbështesin veprime ligjore kundër zotit Trump, kompanisë së tij ose të dyjave.

Dëshmia e ish-presidentit ishte një nga pjesët e pakta që i mungonin hetimit, tha zyra e saj.

Prokurorja James, një demokrate, ka thënë në dosjet gjyqësore se zyra e saj ka zbuluar prova “të rëndësishme” se kompania e zotit Trump “ka përdorur vlerësime mashtruese të pronave për përfitime ekonomike, përfshirë hua, sigurime dhe zbritje taksash. ”

Ish-presidenti Trump i ka mohuar akuzat dhe ka thënë se hetimi i zonjës James është i motivuar politikisht dhe përbën ndërhyrje në marrëdhëniet e tij të biznesit dhe në procesin politik.

Pasi të përfundojë hetimin, prokurorja James mund të vendosë të ngrejë padi dhe të kërkojë ndëshkime financiare kundër zotit Trump ose kompanisë së tij, apo edhe ndalimin e përfshirjes së tyre në biznese të caktuara.

Ndërkohë, zyra e prokurorit të qarkut të Manhatanit ka ndërmarrë prej kohësh një hetim tjetër penal.

blank

KOSOVA, DRIDHMA MUZIKE E LUFTE- Nga MASSIMO NAVA – Përktheu Eugjen Merlika

 

Shkaktojnë dridhma marrëdhëniet e ndërlikuara ndërmjet Sërbisë e Kosovës, mbasi që qeveria e Prishtinës ka detyruar njëtrajtësimin e targave automobilistike dhe pakica sërbe e ka marrë këtë vendim si atë të një orvajtjeje për të prerë litarthin kërthizor me Beogradin. “Lufta e targave” rrezikonte të ndizej nëse Evropa dhe Shtetet e Bashkuara nuk do të trysnonin për të shtyrë më tutje vendimin. Drejtuesit sërbë dhe kosovarë do të takohen në Bruksel në fund të muajit, por tensioni mbetet I lartë. Për fat kanë ndërhyrë “Dridhmat” e Mahmudit: fituesi i San Remos që doli para një plateje të madhe të rinjsh nga çdo etni, në Sunny Festival të Prishtinës. Ai i këngëtarit është mesazh për paqen, por edhe pasqyrim brezash të kapërthyer nga luftërat etnike e fetare. Ka kujtuar “identitetin e tij në kapërcyell të shumë kulturave, që është më shumë pasuri se sa dobësi”. Ka kënduar edhe n’anglisht, që në këto anë është gjuhë universale për t’u kuptuar më mirë me njëri tjetrin.
Fatkeqësisht, kombëtarizmi dhe ankthi i hakmarrjeve të pamundura ndezin mjaft fitila, veçanërisht në zemrën e plagosur t’atij që ka luftuar. Republika e re don të fuqizojë njinjisinë e saj. Pakica sërbe , një kohë zotëruese, kapet mbas vëllezërve të Beogradit, për të mos qënë e braktisur. Politika i fryn zjarrit dhe pasqyrohet në lojën e madhe të tensioneve ndërkombëtare. Kina dhe Rusia, që nuk e njohin Kosovën, financojnë interesat sërbe. Shtetet e Bashkuara dhe NATO mbrojnë Shtetin e ri mbasi kanë mbështetur ndarjen nga Beogradi, shpesh e sjellë nga Putini si pretekst/mëparshmëri për bashkëngjitjen e Krimesë dhe ndarjen e Donbasit. Jo rastësisht edhe Ukraina nuk e njeh Kosovën. Dridhmat e Prishtinës nuk janë të kufizuara. Mahmudi do të duhej të këndonte edhe në Kiev e mbase nesër edhe në Taivan. Edhe se pararendësit , nga Rolling Stones tek Bono, nuk kanë mjaftuar të ndalojnë masakrat.

“Corriere della Sera”, 6 gusht 2022 Përktheu Eugjen Merlika

blank

Abilekaj: Kontrolli i qeverisjes bëhet me presionin e rrugës! Protestat s’kanë pse të jenë paqësore

I ftuar në SYRI TV, gazetari dhe drejtori i Dosja.al, Enton Abilekaj ka folur për sezoni i ri politik dhe beteja opozitare.

Abilekaj ka theksuar se kontrolli i qeverisjes bëhet me presionin e rrugës dhe atë parlamentar dhe derisa presioni parlamentar nuk ekziston atëherë duhet të kemi presionin e rrugës.

Sipas Abilekaj, opozita duhet të nxisë protestat dhe ti tregojë qytetarëve që është një alternativë më e mirë dhe jo të pranojnë zgjidhjen që i jep qeveria.

Gjithashtu Abilekaj tha se këto protesta nuk kanë pse të jenë paqësore dhe nuk kanë pse të jenë të kontrollura dhe ti bëjnë fresk qeverisë duke dalë dhe bërë thirrje që mos thyeni xhama se do ikim në shpi. Këto protesta janë kot dhe nuk arrijnë asnjë rezultat.

Abilekaj: Kontrolli i qeverisjes bëhet me presionin e rrugës dhe atë parlamentar. Derisa presioni parlamentar nuk ekziston atëherë duhet të kemi presionin e rrugës. Protestat do të jenë mënyra se si do të kontrollohet qeveria. Nuk flasim vetëm për protesta kur opozita është në ballë, ku politika është në ballë por protesta që nxiten nga politika por nuk drejtohen nga politika. Protesta kur njerëzit nxiten duke parë mundësinë që ardhja e opozitës do të ndyshojë diçka. Pra opozita tregon se çfarë duhet bërë jep alternativën e vetë dhe nxit njerëzit të kërkojnë një zgjidhje tjetër dhe jo atë që jep kjo qeveri. Dhe këto protesta nuk kanë pse të jenë paqësore dhe nuk kanë pse të jenë të kontrollura dhe ti bëjnë fresk qeverisë duke dalë dhe bërë thirrje që mos thyeni xhama se do ikim në shpi. Këto protesta janë kot dhe nuk arrijnë asnjë rezultat. Opozita duhet të ndjekë edhe linjën e protestave indirekte.

blank

Pas e-maileve të Ramës, hakerat publikojnë të dhëna nga faqet e ambasadave në Athinë, Moskë e Shkup

“Ishte zgjedhja e popullit”/ Pas e-maileve të Ramës, hakerat  databazën e Ministrisë së Jashtme, nisin të publikojnë të dhëna nga ambasadat në Athinë, Moskë e Shkup

Grupimi i ashtuquajtur “Homeland Justice” ose “Drejtësia e Atdheut”, që pak ditë më parë publikoi materiale të hakeruara nga e-mail i kryeministrit Edi Rama, ditën e sotme ka nisur të publikojë të dhëna të vjedhura nga Ministria e Jashtme e Shqipërisë.

Në faqen e internetit https://homelandjustice.ru/ hakerat njoftojnë se Ministria e Punëve të Jashtme ishte zgjedhja e qytetarëve në sondazhin që ata kryen për publikimet e radhës.

Ndaj, prej pak minutash në faqen e tyre ka nisur ngarkimi i dhjetëra materialeve nga ambasadat e Shqipërisë në Athinë, Shkup dhe Moskë.

 

Grupi i hakerave në fjalë është duke publikuar edhe materiale që janë fshirë nga inboxi i ambasadave.BW

blank

Modelet evropiane që mund të përdoren për Asociacionin

Pankarta në Mitrovicën Veriore ku shkruan “Mirë se erdhët në komunitetin e komunave serbe”

 

Mimoza Sadiku

Presioni ndaj Kosovës për të formuar Asociacionin e komunave me shumicë serbe është rritur dhe jo rrallëherë nga komuniteti ndërkombëtar kanë thënë se në Evropë ka modele të ndryshme, të cilat do të mund të aplikoheshin edhe në rastin e Asociacionit.

I fundit që përmendi këto modele ishte i dërguari i Posaçëm i Shteteve të Bashkuara për Ballkanin Perëndimor, Gabriel Escobar.

Ai tha më 5 gusht, gjatë një bisede me gazetarët, se praktikat që mbrojnë trashëgiminë dhe gjuhën amtare të minoriteteve – pa shkelur Kushtetutën e shtetit ku jetojnë – ndoshta mund të përdoren “si udhëzues për të zbatuar Asociacionin”.

Kosova dhe Serbia kanë arritur marrëveshje për Asociacionin më 2013, në kuadër të dialogut të ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian. Dy vjet më vonë është arritur edhe marrëveshja mbi parimet për themelimin e këtij Asociacioni.

Por Gjykata Kushtetuese ka thënë se disa pika të marrëveshjes nuk janë në harmoni me Kushtetutën dhe ka shtuar se ato mund të harmonizohen me akte nënligjore nga Qeveria e Kosovës.

Serbia insiston që Asociacioni të formohet dhe kërkon që të ketë kompetenca ekzekutive, por Qeveria e Kosovës është kundër një asociacioni njëetnik.

Çfarë parasheh Asociacioni?

Asociacioni i komunave me shumicë serbe parashikohet që të mbledhë rreth vetes dhjetë komuna në Kosovë të banuara me shumicë serbe: Mitrovicë e Veriut, Kllokot, Partesh, Ranillug, Graçanicë, Zveçan, Zubin Potok, Novobërdë, Leposaviq dhe Shtërpcë.

Sipas marrëveshjeve, Asociacioni ka për qëllim të përfaqësojë interesat kolektive të këtyre komunave, veçmas në fushën e arsimit, shëndetësisë, planifikimit urban dhe rural si dhe të ekonomisë.

Marrëveshja e vitit 2013 për Asociacionin thekson se ai do të krijohet me statut dhe strukturat e tij, mbi bazën e statutit të Asociacionit të komunave të Kosovës.

Po ashtu thuhet se Asociacioni do të ushtrojë edhe përgjegjësi të tjera shtesë, varësisht se si delegohen nga autoritetet qendrore dhe që do të ketë një rol përfaqësimi tek autoritetet qendrore.

Sipas marrëveshjes së vitit 2015 për parimet për krijimin e Asociacionit, objektivat kryesorë të Asociacionit janë: ushtron vështrimin e plotë për zhvillimin e ekonomisë lokale; ushtron vështrimin e plotë në fushën e arsimit; ushtron vështrimin e plotë për përmirësimin e shëndetësisë lokale primare e sekondare dhe përkujdesjen sociale; ushtron vështrimin e plotë për koordinimin e planifikimit urban dhe rural; aprovon masa për përmirësimin e kushteve lokale të jetesës për të kthyerit në Kosovë; zhvillon, koordinon, lehtëson aktivitete hulumtuese dhe zhvillimore; promovon, shpërndan, dhe avokon për çështjet me interes të përbashkët të anëtarëve të tij dhe i përfaqëson ata përfshirë tek autoritetet qendrore; vendos marrëdhënie dhe hyn në marrëveshje bashkëpunimi me asociacionet tjera të komunave, vendore dhe ndërkombëtare, etj.

Disa shtete evropiane kanë rregullime të ndryshme sa i përket të drejtave të minoriteteve, duke nisur nga të drejtat gjuhësore e kulturore, si dhe përgjegjësi të tjera, sikurse ato të rendit dhe mbledhjes së taksave.

Por analistët evropianë thonë se një model për Asociacionin duhet të bazohet në strukturën demografike dhe kontekstin politik të Kosovës.

Modeli i Zvicrës

Marko Prelec, analist i lartë në Grupin Ndërkombëtar të Krizave, thotë për Radion Evropa e Lirë se përderisa ka shumë praktika evropiane sa i përket të drejtave të minoriteteve, çështja qëndron se cilat nga këto modele janë të përshtatshme për Kosovën.

Shembullin e parë që ai përmend, që do të mund të aplikohej edhe në Kosovë është ai i Zvicrës, e cila përbëhet nga 26 kantone.

“Në kontekstin e raporteve të mira dhe tensioneve të ulëta, mund të shikoni shembujt sikurse të kantoneve zvicerane, që në masë të madhe janë vetëqeverisëse, deri në pikën që janë përgjegjëse për kufijtë e jashtëm të Zvicrës. Kur arrini në aeroport, kaloni përmes kontrolleve të policisë së kantonit, pra nuk ka polici zvicerane. Pra, të gjitha kantonet kanë përgjegjësi për kufijtë e jashtëm në emër të Konfederatës Zvicerane”, thotë Prelec.

Në Zvicër, përveç zbatimit të ligjit, kantonet kanë fuqi dhe përgjegjësi edhe sa i përket fushës së shëndetësisë, mirëqenies, edukimit dhe mbledhjes së taksave.

Prelec, po ashtu, tregon se në disa rajone spanjolle, sikurse Katalonja, kanë forca të veçanta policore, krahas atyre kombëtare. Katalonja është një rajon që ka status autonom dhe që për një kohë të gjatë kërkon pavarësi nga Madridi zyrtar.

Edhe në marrëveshjen e parë të Asociacionit, të vitit 2013, ishte paraparë që katër komunat në veri të Kosovës (Mitrovicë e Veriut, Zveçan, Zubin Potok dhe Leposaviq) udhëheqësi i policisë të ishte një serb nga Kosova. Ndërkaq, që atëherë, në struktura të policisë veçse janë inkuadruar pjesëtarët e komunitetit serb.

Sipas Bodo Weber, bashkëpunëtor i lartë i Këshillit për Politikat e Demokratizimit në Berlin, të drejtat kolektive të komunitetit serb në Kosovë, që Asociacioni është thënë se do t’i mundësonte, janë edhe në Pakon e Ahtisaarit, dokument që i ka paraprirë shpalljes së pavarësisë së Kosovës.

“Siç kam thënë edhe në të kaluarën, zgjidhjet [për Asociacionin] duhet të bazohen në parimet e Planit të Ahtisaarit, që lidh të drejtat kolektive me vetëqeverisjen lokale, që është modeli skandinav për demokraci dhe decentralizim dhe që i kundërvihet traditës post-jugosllave të një decentralizimi autoritar”, thotë ai për Radion Evropa e Lirë.

Modelit skandinav që i referohet Weberi, zbatohet në Belgjikë sa i përket të drejtave të minoriteteve, përfshirë edhe përdorimin e gjuhës amtare në shkollim në komunitetet ku jetojnë këto pakica.

Të drejtat e gjera për minoritetet në Finlandë

Por modele të avancuara për të drejtat e minoriteve, sa i përket gjuhës dhe mbrojtjes së kulturës, ka edhe në shtetet nordike, sikurse Finlanda.

Suedezët që jetojnë në Finlandë, në bazë të Kushtetutës së shtetit, kanë të drejtë të përdorin gjuhën e tyre në shkolla, por edhe përdorimi i dialekteve të tyre është i mbrojtur në komunitetet ku jetojnë.

Por, siç tregon Prelec, në këtë shtet është edhe rajoni i ishujve Aland, që ka një autonomi më të gjerë dhe komunitetet lokale kanë gjuhë zyrtare suedishten, por edhe përgjegjësi edhe të tjera.

“Komuniteti lokal vendos nëse njerëzit nga pjesë të tjera të Finlandës mund të zhvendosen atje që është një fuqi mjaft e gjerë e përgjegjësisë që i është dhënë një komuniteti”, thotë ai.

Sa i përket përdorimit të gjuhës, në Kosovë gjuhë zyrtare, përveç shqipes është edhe serbishtja.

Të drejtat gjuhësore të minoriteteve në Itali

Italia, po ashtu, është një shembull sa i përket disa rregullimeve për të drejtat e minoriteteve. Nga 20 rajonet, në Itali janë pesë rajone me status autonom. Këto rajone, pavarësisht këtij statusi, janë ende pjesë e Italisë, por gëzojnë një kontroll më të madh mbi rregullimin e brendshëm, duke filluar nga gjuha, por te disa edhe te mbledhja e taksave.

Një prej tyre është rajoni Trentino-Alto Adige, ku jeton minoriteti gjermano-folës, por edhe minoritete të tjera gjuhësore. Ky rajon, sipas Prelecit, ka rregulla mjaft të komplikuara sa i përket gjuhës, dhe gjuhë zyrtare janë italishtja dhe gjermanishtja.

“Përfaqësimi është i strukturuar duke pasur për bazë balancat demografike midis gjermano-folësve dhe italiano-folësve. Rajonet italiane, po ashtu, kanë përgjegjësi të ndryshme sa i përket mbledhjes së taksave dhe vetëm një prej tyre ka përgjegjësinë e plotë për mbledhjen e taksave në territorin e tyre”, thotë ai.

Në këto rajone italiane, gjithashtu, aplikohen sisteme të përziera të mbledhjes së taksave, ku shumica e tyre shkojnë në qeverisjen qendrore dhe qeverisja qendrore vendos për shpenzimin e tyre për projektet në këto zona.

Në këtë kuadër, edhe marrëveshja për Asociacionin parasheh që ky organ të merret me zhvillimin e ekonomisë lokale dhe të fushatave të tjera, përfshirë shëndetësinë dhe arsimin.

Prelec shton se të gjitha këto modele mund të funksionojnë nëse krijohen politika që u mundësojnë serbëve të zgjedhin vetë përfaqësuesit e tyre dhe jo të jenë, siç thotë ai, të deleguar nga Beogradi.

Por, ai tërheq vërejtjen se jo domosdo këta shembuj do të ishin një ide e mirë për Kosovën.

“Janë më shumë dëshmi se ka shumë mundësi që mund të bëni dhe njëkohësisht të ruani integritetin e shtetit. Është e mundshme që të bëhet pothuajse gjithçka kur ka vullnet politik, por tani nuk ka vullnet politik”, thotë ai.

Por, Weber, është më pesimist sa i përket Asociacionit. Ai thotë se pavarësisht se ka modele të shumta në Evropë, “asnjëra nuk do ta zgjidhë” problemin e Asociacionit.

Ai thotë se ka shumë aspekte në Asociacion, që janë problematike dhe të parën e rendit, siç e quan ai,“traditën nacionaliste post-jugosllave për të territorializuar çështjet etnike”.

“Kjo ndryshon të gjitha diskutimet për të drejtat e ‘minoriteteve’ dhe së dyti, fakti që marrëveshja e parë e Asociacionit e vitit 2013 ka shërbyer si mbulesë për Beogradin që të nisë t’ua shesë serbëve në veri të Kosovës se ka nisur ta pranojë faktin e Kosovës së pavarur”, thotë ai.

Kosova do modele zhvillimore e jo etnike

Teksa kanë kaluar nëntë vjet që nga nënshkrimi i marrëveshjes së parë për Asociacionin, komuniteti ndërkombëtar vazhdimisht i bën thirrje Kosovës që ta zbatojë këtë marrëveshje dhe ka thënë se nuk do t’i imponojë modele Prishtinës.

Sa i përket modeleve, i Kosovës, Albin Kurti, gjatë një interviste dhënë Radios Evropa e Lirë më 8 gusht tha se është i interesuar për modele, të cilat janë zhvillimore.

“Por asociacione sipas kriterit etnik nuk e kalojnë testin e Kushtetutës së Republikës së Kosovës dhe të parimit universalist demokratik”, tha Kurti.

Shikoni edhe intervistën që Radio Evropa e Lirë ka zhvilluar me kryeministrin e Kosovës Ablin Kurti, më 8 gusht 2022.

Ndërkaq, si Prelec, ashtu edhe Weber, thonë se Asociacioni që në fillim është përdorur nga Beogradi si pjesë e një propagande, për t’i “mashtruar” serbët se do t’u jepte një autonomi më të madhe.
Prelec thotë se marrëveshjet për Asociacionin nuk kanë pasur për bazë dhënien e një autonomie, apo krijimin e një strukture sikurse Republika Sërpska në Bosnjë e Hercegovinë.

Ndërkaq, Weber thotë se diskutimet për kompetencat ekzekutive për Asociacionin – dëshirë e shprehur nga zyrtarët serbë në Beograd – shfaqin thelbin e problemit të këtyre çështjeve.

“Nuk mund të ketë asnjë marrëveshje për Asociacionin pa i zgjidhur problemet strukturore që qëndrojnë pas tij. Kjo në radhë të parë nënkupton se e vetmja mënyrë për të arritur një marrëveshje është një rinisje serioze e dialogut politik, që vjen nga nivelet e larta në Uashington, Berlin dhe Paris”.

“Dhe ky format diskuton për çështjen e statusit dhe e bën të qartë nga fillimi se marrëveshja përfundimtare dhe gjithëpërfshirëse ka të bëjë me pranimin nga Serbia të realitetit të Kosovës së pavarur dhe duke e njohur atë. Vetëm brenda kësaj kornize mund të gjendet një zgjidhje për Asociacionin”, thotë ai.

Pavarësisht se Prelec thotë se duke pasur parasysh kontrollin që Serbia ka mbi Listën Serbe – partinë kryesore të serbëve në Kosovë – për dhënien e të drejtave të zgjeruara, që ai i quan edhe si një lloj statusi autonom për komunitetin serb, në këtë kohë është vështirë të flitet. Por, ai thotë se të drejta të zgjeruara janë të nevojshme në Kosovë.

Personalisht, ideja e Asociacionit, nuk mendoj që ka qenë ide e mirë që në fillim dhe nuk jam i bindur që do të realizohet plotësisht”.

“Personalisht, ideja e Asociacionit, nuk mendoj që ka qenë ide e mirë që në fillim dhe nuk jam i bindur që do të realizohet plotësisht. Mendoj se ka një nevojë për një lloj statusi autonom për komunitetin serb të Kosovës që mbron plotësisht integritetin e Kosovës si shtet dhe sovranitetin e Kosovës”, thotë ai.

Prelec dyshon se Asociacioni mund të realizohet ndonjëherë plotësisht, për shkak të raporteve jo të mira mes Kosovës dhe Serbisë. Por, nëse raportet përmirësohen, ai thotë se mund të merren për bazë disa nga shembujt evropianë që u kanë dhënë përgjegjësi më të mëdha komuniteteve të caktuara.

Megjithatë, Kosova vazhdimisht ka kundërshtuar idenë për një autonomi për serbët, që ka thënë se do të mund të ishte e paraqitur si një Republika Sërpska, ndërkaq Escobar më 5 gusht tha se Asociacioni nuk duhet të jetë në kundërshtim me Kushtetutën e Kosovës dhe nuk duhet të krijojë “shtet brenda shtetit”.

blank

HAVZI NELA – APO VRASËSIT E TIJ? Nga AGRON TUFA

Çdo jubile përkujtimor, përveç ritualit të ripërtëritjes së kujtesës mbi ata që nuk janë më midis nesh (mbi ata që i ndanë me dhunë, për të mos u kthyer më fizikisht midis nesh), e ka të pashmangshëm edhe bilancin e ndërgjegjes sonë mbi ta, refleksionin e marrëdhënieve tona me ta, përderisa i kemi pranuar si pjesë e pandarë e kuptimit të ekzistencës sonë.

Për Havzi Nelën është shkruar vazhdimisht, e mendoj se për të do të vazhdojnë të shkruajnë gjithmonë. Në përgjithësi shoqëria joshtetërore, jopolitike, është munduar të zbardhë gjithçka rreth poetit: janë botuar poezitë e tij, ndonjë epistolar, janë analizuar e interpretuar krijimet e tij, një përmbledhje me shkrime të zgjedhura për Havzi Nelën me titullin “Fjala në litar” është botuar nën kujdesin e shkrimtarit Petrit Palushi; çdo vit anembanë vendit mbahen tubime shkencore, konferenca përkujtimore për poetin, janë bërë dokumentarë. Kukësi ia ka bërë nderimet e mundshme, duke i vënë emrin e tij institucioneve shkollore. Me sa dimë, edhe shteti shqiptar, Presidenti, e ka dekoruar Havzi Nelën me titullin e lartë “Nderi i Kombit”. Pra duket se gjithçka është në rregull, gjithçka korrekte, gjithçka në përputhje me vetëdijen qytetare të nderimit të poetit-martir, ashtu siç i takon një simboli të luftëtarit që flijohet për çështjet e përjetshme të lirisë e drejtësisë. Duket, pra, se gjithçka ka qenë e mundur, është bërë në përputhje me nderin e nderimin. Po. Duket… Por nuk është aspak kështu për poetin që shkruante nga katakombet komuniste për “Frymën e Helsinkit”.

Nuk është aspak kështu, sepse atdheu, të cilin poeti e mbuloi me muzën e vet vajtimtare, për poetin që vargjet e rimat i shkruante me gishta, pa letër, për t’i mbijetuar harresës së qelive, për poetin që e mprehu krejt qenien e tij teh kame, majë për majë me xhelatët e diktaturës dhe mbeti, siç kishte qenë që në mituri, jetim, i braktisur prej të gjithëve, ishull i vetmuar, për poetin që shkoi ballëhapur drejt vdekjes pa bërë asnjë lëshim të vogël, por duke marrë mbi vete gjithë frikërat e dobësitë tona, në emrin tonë, për këtë poet, pra, shteti ynë e paska të pamundur nderimin e kujtimit të tij. Sepse shteti shqiptar, institucionalisht, e ka përdhosur kujtimin e tij duke luajtur me të një lojë me standarde të dyfishta, hipokrite. Sepse, paralel me nderimin dhe përkujtimin tonë, institucionet e shtetit, para se të nderojnë emrin e tij, e kanë fyer dhe njollosur kujtimin e Havzi Nelës. Unë nuk di që Drejtësia e shtetit tonë të ketë marrë mundimin për këta 22 vjet të hapë një proces penal për të gjithë ata që ideuan, organizuan dhe përmbushën me gjakftohtësi, si në skenat mesjetare, varjen e poetit në litar më 8 gusht 1998, duke shënuar rekordin e turpit dhe të së keqes në krejt globin tokësor ende me pllanga të kuqe. Nuk është një datë e shekujve antikë para apo pas Krishtit viti 1988! Të gjithë ata persona që përbëjnë zinxhirin dhe hallkat e krimit, ishin dhe janë ende gjallë. Çfarë u bë me ta, vallë? Me ata të gjithë? Me ata tek e tek? Patën të gjithë karrierë të lavdishme politike e profesionale. Së paku tre prej tyre që kanë hedhur firmat në aktin e dënimit me varje të Havzi Nelës, dihen.

Ish-presidenti komunist Ramiz Alia, të cilin shteti e përcolli zyrtarisht me një ceremoni funerale nga dyert SHQU, mu si një hero, në shtrat të topit dhe për të cilin, të nesërmen u shkrua nëpër gazeta me lavde e superlativa dhe kolumnistët tanë e pagëzuan si politikan të matur, të qetë e liberal, një lloj Gorbaçovi që shmangu gjakderdhjen, duke e lënë krejt në harresë faktin se të gjitha aktet e pushkatimeve i firmoste po ajo dorë liberale, që druhej mos derdhë gjak(!). Dy personat e tjerë që firmosën dokumentin janë gjallë, shëndoshë, e shtetërisht të nderuar. Ata kanë njohur kulmin e karrierës politike e administrative. Njëri, ish-deputet, ish-kryetar i Gjykatës Kushtetuese, i dekoruar më 8 janar 2004 me urdhrin “Naim Frashëri”, ndërsa tjetra, ish-kryetare e Institutit të Deklarimit të Pasurive, e dekorurar me po këtë titull në vitin 2009 nga Presidenti tjetër i radhës. Nuk është vetëm rasti i Havzi Nelës, por edhe i martirëve të tjerë. Po njësoj janë dekoruar më parë xhelatët që vranë Trifon Xhagjikën, Genc Lekën dhe Vilson Blloshmin.

Logjika është e thjeshtë: nëse shteti, me segmentet e politikës në pushtet, pranon, nëpërmjet dekorimit të martirëve, të na i bëjë ata pjesë të vetëdijes sonë qytetare, atëherë, për të shmangur kontradiktën dhe pafytyrësinë duhet të ndëshkojë (apo të kishte ndëshkuar) të gjithë ata që çuan në vrasjen e këtyre martirëve, të cilët na i shpall si krenari të vetëdijes sonë qytetare, ose së paku, pezullimin e këtyre vrasësve nga postet e rëndësishme shtetërore e publike. Përndryshe, standardi na del jo vetëm i dyfishtë, por kriminal, hipokrit e, rrjedhimisht, thellësisht fyes, si për kujtimin e viktimave, ashtu dhe për ndërgjegjen tonë qytetare tani që e kemi mësuar të vërtetën. Përndryshe, vetë shteti po këmbëngul në dhënien e një shembulli të keq: të pranojë viktimat si martirë nga njëra anë, dhe njëkohësisht, t’u hapë mundësi për karrierë marramendëse vrasësve të tyre në të gjitha nivelet e administratës deri në Parlament. Nëse është kështu (dhe, fatkeqësisht, kështu kanë shkuar punët), atëherë edhe ky nderim nga ana e shtetit është kontradiktor, irritues e thjesht i pavlefshëm.

Në esenë e tij programtike “Poetët e vrarë nga shteti”, Ismail Kadareja bën një sugjerim të qëndrimit tonë kolektiv ndaj kujtimit të Vilsonit dhe Gencit: “Në rrugëtimin e tij drejt përparimit dhe Europës, populli shqiptar, bashkë me dëshmitë e rënda, do të tregojë, në radhë të parë, letrat e tij të fisnikërisë. E midis këtyre letrave, dy djem nga Bërzhezhda, dy poetë, dy njerëz që kërkuan të bënin art në kohën që kërkohej egërsi, do të jenë të përhershëm e të paharrueshëm”. Me po kaq të drejtë mund të themi se “letrave të fisnikërisë” sonë u jep një kuptim të lartë sublim, shembulli i qëndresës, dinjitetit dhe martirizimit të poetit Havzi Nela, i cili nga katakombet e burgjeve komuniste parandiente “frymën e Helsinkit” kur politikanët e sotëm nuk ia dinin as emrin. Pikërisht hapjen e këtyre “letrave” dhe “dëshmive të rënda”, politika jonë shtetërore me trashëgimtarët e diktaturës në instancat më të larta të Drejtësisë i mban peng. Në këtë mënyrë, e gjithë shoqëria jonë vazhdon të mbetet peng i së shkuarës, përderisa nuk përballemi ligjërisht me të, por mundohemi t’i gjejmë zgjidhje problemit duke i rënë atij nga dera e pasme, d.m.th., duke ia lënë zgjidhjen kohës, vdekjes biologjike të aktorëve, me shpresën se ndoshta një ditë gjithçka do të harrohet.

“Letrat tona të fisnikërisë” kundërshtohen të hapen, ato duhet të mbesin në shtatëqind dryna, në dosje, në arkiva ku ruhen nga cerberët e sotëm, ish-oficerë të Sigurimit të Shtetit. Me sa duket, trashëgimia e komunizmit ndihet tërësisht e rehabilituar, e inkurajuar dhe e mbështetur për të bërë karrierë, përderisa vrasësit nderohen më shumë se viktimat e tyre, përderisa asnjë protestë nuk vjen nga fakti që këta kriminelë na imponojnë si “nder i kombit”, dhe ne me përunjësi duhet t’i pranojmë si pjesë të vetëdijes sonë qytetare. Para dy javësh, një tjetër vrasëse poetësh, Diana Çuli, që karrierën e saj e çoi deri në Parlamentin shqiptar, e cila është dhe presidente e Shoqatës së Gruas, u nderua me “Urdhrin e meritës së Republikës së Italisë” nga Presidenti italian Xhorxho Napoletano.

Lajmi u dha nëpër mediat tona, por nuk pati asnjë reagim. Si duket, në shoqërinë tonë indiferente është pranuar si normë karriera e çdo vrasësi e krimineli. Dhe, me sa duket, ne nuk tregojmë kurrfarë kuraje e vendosmërie për të mos na fshirë nga kujtesa ata që kujtesën e tyre e kanë shpikur nga hiçi e asgjëja, e madje e përsërisin si autosugjestion me një regjim të pandërprerë nga mëngjesi në mbrëmje, në lumenj letre, ekrane e forume virtuale. Nëse ne nuk do të ishim një shoqëri e përgjumur, shpërfillëse, nëse ne do të dinim të reagonim, të kërkonim llogari, atëherë jam i bindur se shteti, herëdokur, nuk do të mundet të abstragojë nga kujtesa e vërtetë e Havzi Nelës, Vilsonit dhe Gencit, thjesht sepse ata ishin njerëz realë, se litari, plumbat e togës dhe vdekja e tyre qe reale dhe se vepra e tyre letrare vazhdon të jetë reale, të dëshmojë për ta. Europa si ëndërr, së cilës po i sillemi vërdallë, frymoi për së pari si ajër i vjedhur lirie në Kollovoz e Bërzhezhdë nëpërmjet vargjeve të poetëve martirë. Ne duhet t’ia kthejmë Europës dëshmorët e saj të parë, të rënë në ferrin e totalitarizmit stalinist shqiptar. Ne i afrohemi Europës me dëshmitë e martirizuara të lirisë, me Vilsonin dhe Gencin, por dikush na mban peng në këtë vërdallosje, sepse mendon se në Europë duhet të shkojmë medoemos, më parë se me poetët e vrarë, me vrasësit e tyre. Përndryshe nuk na nxë dera e saj… në të gjitha kuptimet që rrok kjo fjalë.

(Nga Arkivi i Voal.ch Viti 2013)
blank

FOTOT- Me fytyrën e lyer dhe kostumin popullor, vajza nga Çikago shndërrohet në nusen e rrallë të Kosovës

Dasmat shqiptare jo rrallë kanë marrë vëmendjen edhe të gazetave botërore. Një e tillë është bërë temë në agjencinë e lajmeve Reuters, e cila shkroi për një dasmë në fshatin i cili banohet me boshnjakë e që është Lubinjë e Ulët e Prizrenit, ku u martua Melsid Rexhepi dhe Melissa Guerrero nga SHBA-ja.

Amerikania Melissa Guerrero ishte e mahnitur kur mori pjesë në një dasmë tradicionale në vizitën e saj të parë në Lubinjë të Ulët afër qytetit të Prizrenit, në vitin 2013 për të takuar familjen e të dashurit të saj të shkollës së mesme dhe që ajo ëndërronte shumë që një të tillë ta bëjë edhe vetë.

Javën e kaluar Melissa, 30 vjeçe, e realizoi atë ëndërr. E veshur nga koka te këmbët me kostum tradicional, fytyra e saj e lyer me të bardhë me sprej të përpunuar dhe pika të kuqe, blu, ari dhe argjendi, ajo u martua me Melsid Rexhepin, i cili është nga një familje boshnjake në Kosovë, shkruan Reuters, transmeton Klankosova.tv.

Melsidi ishte vetëm shtatë vjeç kur filloi lufta në Kosovë dhe familja e tij u shpërngul për në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Tutje, në shkrimin e publikuar nga Reuters, që i jep vëmendje traditës shqiptare në dasma, thuhet se “teksa Melissa përgatitej për ceremoninë e dasmës, muzika e fortë e daulleve binte teksa një grua e moshuar lyente fytyrën e saj, një proces që zgjat rreth dy orë gjatë së cilës nusja nuk mund të hapë sytë, të flasë me askënd ose të hajë ose pijë. Kuzhinierët që kishin therur një dem të madh përgatitën ushqim për një festë për qindra njerëz”, përcjell Klankosova.tv.

Për ardhjen e parë të saj në Kosovë foli edhe Melissa, e cila tha se “kur erdha për herë të parë në vitin 2013, isha dëshmitare e një dasme këtu dhe thjesht mendova se ishte kaq e pasur dhe kaq e veçantë dhe është diçka që nuk e kisha parë kurrë askund tjetër në botë” tha ajo e cila është dizajnere grafike e linudr në Meksikë.

Ndërsa, për një ish-profesor të biologjisë në Prizren, Xhavit Rexhepi, të gjitha ngjyrat e linjat në fytyrën e nuses simbolizojnë lumturinë, dashurinë e respektin.

Image

Image

Image

Image

Image

Image

Image

blank

Policia italiane tregon si u kapën skafet dhe veliera me 10 milionë euro kanabis: U hoqën si turistë, një ‘modus operandi’ i ri

Media italiane ka publikuar sot, detajet e operacionit Syri për kapjen e gati 1 ton kanabis në një trafik kriminal me barka lundrimi. Dy kapitenë ukrainas të punësuar për aftësitë e mëdha në det, tre shqiptarë që kishin furnizuar anijen e tyre me 992 kg marihuanë dhe një ndjesi se po përballeshin me një risi operacionale të krimit- Të gjitha hapat që ndoqi Policia financiare italiane nga ana e saj në operacionin Syri.

Leçe – Duke u shtirur si turistë dhe të apasionuar pas lundrimit në detin e gushtit, të mbushur me varka, barka  dhe veliera, kjo mund të jetë strategjia e re e trafikantëve të drogës në përpjekje për të anashkaluar atë që po bëhet një pengesë vërtet e vështirë për ta për ta kaluar: patrullimin gjithnjë e më të vazhdueshëm të brigjeve puliane në përgjithësi dhe Salentos në veçanti.

Dikur jo aq të largëta, brigjet e Salentos ishin destinacioni i motobarkave të shpejta që, duke u nisur nga Shqipëria, zbarkonin natën në Itali për të shkarkuar sasi të mëdha droge, veçanërisht marijuanë, e ndonjëherë edhe automatikë e municione.

Sot, me policinë financiare italiane që ka blinduar kanalin e Otrantos dhe falë marrëveshjeve gjithnjë e më të rrepta dhe efektive me autoritetet shqiptare, mund të thuhet se gjithçka, përveçse “biznesit” po ecën mirë.

Kjo del nga shifrat e një trafiku që është rralluar deri në pikën për të arritur nga rreth 105 ton drogë të kapur në vitin 2017,  në vetëm 1 ton sot kur është mesi i vitit 2022.

Po, ai ton i pakët marihuanë i kapur pasditen e pardjeshme në Capo di Leuca, dhe që solli pesë arrestime (dy ukrainas dhe tre shqiptarë) përfaqëson të parin e këtij viti. Dhe ai mbërriti në një mënyrë krejtësisht të re, siç u ilustrua nga drejtuesit pulianë të Policisë financiare, në një konferencë për shtyp të mbajtur në komandën provinciale të Leçes.

Koloneli Stefano Ciotti, komandanti provincial i Leçes, prezantoi detajet e operacionit, më pas i shpjegoi koloneli Armando Franza, komandant i Departamentit të Operacioneve Ajrore dhe Detare të Barit dhe nënkolonel Nicolino Vardaro, kreu i Forcave Ajrore dhe Detare të Tarantos.

Image
Të pranishëm ishin gjithashtu nënkoloneli Giuseppe Giulio Leo, komandant i Njësisë së Policisë Ekonomike dhe Financiare Lecce dhe kapiteni Alfredo Iannace, i cili drejton Salento Gico (Grupi Hetimor për Krimin e Organizuar). Në fakt, hetimet hetimore i janë deleguar reparteve komanduese të këtyre të fundit.

Turistë? Jo, trafikantë droge

Gjithçka nisi me vëzhgimin e një varke me vela, e cila kishte disa ditë që qëndronte në vend, disa kilometra larg bregdetit shqiptar.

Ajo anije, “Scarabeo”, nuk ngjalli menjëherë dyshime të veçanta te rojet financiere të seksionit të manovrimit ajror Grottaglie. Ata fluturonin me helikopter mbi zonën e ujit dhe e konsideronin atë, të paktën në fillim, si një nga varkat e shumta të qejfit për turistët që në këtë periudhë përshkojnë kanalin e Otrantos, qoftë ngai bregu italian apo shqiptar.

Situata mori një kthesë të papritur dhe të rastësishme në orën 8.25 të së hënës së 7 gushtit, kur të njëjtët helikopterë të seksionit Grottaglie, i cili i përket Grupit Ajror dhe Detar Taranto dhe që vepron në kuadër të operacionit ndërkombëtar Frontex, vunë re tre varka të vogla që i afroheshin asaj me vela, ankoruar në Capo Treporti.

Lëvizjet sigurisht që nuk kaluan pa u vënë re dhe ishte një moment për të marrë me mend se kishte diçka të përfshirë.

Disa njerëz në fakt, kanë filluar të ngarkojnë pako njerën pas tjetrës në lundruesin me motor. Pako mjaft të mëdha. Më pas, pasi mbaroi transporti, ata nxituan të niseshin për në Shqipëri.

Në atë moment u desh të vendosej aty për aty ndjekja duke përfshirë edhe Policinë shqiptare, edhe mjetet ajrore e detare të vendosura në afërsi të rajoneve të tjera italiane.

Nga njëra anë, në fakt, u desh të ndaloheshin skafet, nga ana tjetër, të fillonte monitorimi i varkës me vela, e cila ndërkohë ishte prishur.

Në rastin e parë, agjentët e Tokës së Shqiponjave janë kujdesur së bashku me njesinëndetare të “beretave të verdha” të stacionuar në Durrës.  Dy skafet janë bllokuar teksa ishin ende në lëvizje, një tjetër pak pasi zbarkoi në portin e Capo Treportit. Tre shqiptarë janë arrestuar, një i katërt u shpall në kërkim.

Në rastin e dytë, nga ana tjetër, Grupi Aeronaval i Tarantos mori përsipër situatën dhe në marrëveshje me komandën provinciale të Leçes filloi të ndiqte velierën motorike me mjete të ndryshme.

Fillimisht, një avion Atr 72 i policisë financiare në atë kohë i pozicionuar në Catania u hoq për të monitoruar lëvizjet.

Më pas, kur anija e dyshimtë arriti 18 milje nga Capo di Leuca, duke udhëtuar me rreth 7-8 nyje, u rrethua për kapjen. Për të hipur në varkë, ishte e nevojshme të hetoje flamuri, i parashikuar nga konventat ndërkombëtare dhe nga neni 201 i kodit të lundrimit.

Lundruesja me motor kishte një flamur grek në dukje, por duhej të konstatohej kombësia e vërtetë. Dhe ndalimi i dy kapitenëve nuk ishte i lehtë.

Financuesit që vepruan në anën operacionale, njerëz me përvojë në manovra të rrezikshme dhe të ndërlikuara, arritën të hidheshin në bordin e anijes dhe të bllokonin motorët.

Mjaftoi atëherë të hidhnin një sy më poshtë, për të zbuluar ngarkesën e madhe të marijuanës. Anija u transferua kështu në kalatën e seksionit operacional detar të financuesve të Galipolit dhe këtu nisi inventarizimi: në 153 thasë janë numëruar 992 kilogramë “bar”, për një vlerë rreth 10 milionë euro.

Gjithashtu janë sekuestruar dy telefona celularë, para në dorë dhe bidona rezervë me naftë. Në marrëveshje me prokurorin Alessandro Prontera të Prokurorisë Publike të Leçes, dy kapitenët, të dy ukrainas, u arrestuan dhe u dërguan në burg.

Ukrainasit, të punësuar për eksperiencën e tyre

Por kush janë dy ukrainasit, cili është profili i tyre? Pas aksionit drithërues, këtu merr aspektin hetimor. Financierët zbuluan shpejt se tashmë ishin kontrolluar disa herë të tjera në Itali, në bordin e varkave, dhe në thelb duket se ata ishin gjithmonë në Pulia.

Por pse? Përvoja e operacionit “Astrolabe”, i cili preu kokën e një organizate kriminale që vepronte në trafikimin e emigrantëve në rrugët ballkanike (detare dhe tokësore), tregoi se ukrainasit janë shumë të kërkuar për ekspertizën e tyre të veçantë. Ata kanë njohur aftësi detare dhe për këtë arsye shpesh punësohen nga kriminelët.

Ndaj, ka mundësi që ata të kishin kryer tashmë misione të tjera, ndoshta duke kaluar nga transporti i emigrantëve në trafikun e drogës. Sidomos tani që brigjet e Salentos, siç u përmend, janë praktikisht të blinduara, aq sa pas “Astrolabe” ardhjet e emigrantëve, fillimisht pothuajse çdo javë dhe praktikisht gjatë gjithë vitit (dhe kështu për më shumë se një dekadë), janë bërë vërtet sporadike.

Por, pikërisht për këtë arsye, a ka siguri që ai ton drogë ishte i destinuar për Salenton? Është një mundësi, sigurisht, por nuk duhet të përjashtohen rrugët e tjera. Me siguri, kapitenët u nisën nga një port italian, mbushën me karburant varkën me vela në Vieste dhe prej andej shkuan në Shqipëri, duke qëndruar disa ditë në det të hapur, gjithmonë në të njëjtin pozicion, aq sa u ngatërruan me turistët.

Pastaj, se cili ishte destinacioni përfundimtar, është një aspekt për t’u sqaruar. Dhe as brigjet kalabreze dhe as destinacionet më të largëta nuk mund të përjashtohen apriori.

Për shembull, ishulli i Maltës. Sa i përket varkës, ajo nuk ishte në pronësi të asnjërit prej dy të arrestuarve; megjithatë, i njëjti pronar anijesh, niveli i përfshirjes së të cilit në këtë çështje duhet të verifikohet, është ukrainas. Me pak fjalë, ka kaq shumë studime të thelluara që do të duhet të kryejnë “beretat e verdha”, në vetëdijen se kanë zbuluar edhe një modus operandi që deri tani ka qenë i panjohur./ar.sh/SYRI.NET 

Image

blank

FOTOT- Bastisja e vilës së ish-Presidentit amerikan, FBI kontrolloi veshjet e Melanias, kaloi orë të tëra në zyrën private të Trumpit

Agjentët e FBI kontrolluan veshjet e Melania Trump dhe kaluan disa orë duke krehur zyrën private të Donald Trump, duke thyer kasafortën e tij dhe duke rrëmuar nëpër sirtarë kur ata bastisën shtëpinë e ish-Familjes së Parë në Mar-a-Lago në Florida të hënën në mëngjes.

The Post ka mësuar se urdhri i kërkimit i përdorur nga FBI për të hyrë në pronën në Palm Beach fokusohej vetëm në të dhënat presidenciale dhe provat e informacionit të klasifikuar që ruhet atje.

Një burim i afërt me ish-presidentin shprehu shqetësimin se agjentët e FBI-së ose avokatët e DOJ-së që kryenin kontrollin mund të kishin “mbjellë sende” sepse nuk lejuan avokatët e Trump brenda ndërtesës me 128 dhoma të vëzhgonin operacionin, i cili zgjati më shumë se nëntë orë.

Bastisja nga mbi 30 agjentë nga Distrikti Jugor i Floridës dhe Zyra e FBI-së në Uashington u shtri në të gjithë rezidencën private të familjes Trump prej 3000 metrash katrorë, si dhe në një zyrë dhe kasafortë të veçantë, si dhe një dhomë të mbyllur në bodrum në të cilat ruheshin 15 kuti kartoni me material nga Shtëpia e Bardhë.

Federalët mbërritën në orën 9 të mëngjesit dhe nuk u larguan deri në orën 18:30.

Një dëshmitar okular i bastisjes tha se të gjitha kutitë u konfiskuan nga agjentët federalë të hënën, por nuk dihet nëse është marrë ndonjë gjë tjetër pasi asnjë listë e detajuar e sendeve nuk është dhënë nga FBI.

Kutitë përmbajnë dokumente dhe kujtime nga presidenca e Trump, thuhet se përfshijnë letra nga Barack Obama dhe Kim Jong Un, dhe korrespondencë të tjera me liderët botërorë.

Një burim ligjor tha se kutitë ishin paketuar nga Administrata e Shërbimeve të Përgjithshme dhe ishin dërguar në Mar-a-Lago kur Trump u largua nga detyra në janar 2020.

Sipas burimeve, avokatët e Trump, të udhëhequr nga Evan Corcoran, kishin bashkëpunuar plotësisht me autoritetet federale për kthimin e dokumenteve në Administratën Kombëtare të Arkivave dhe Regjistrimeve.

Në maj, Corcoran u dha akses në dhomën e magazinimit pa dritare të Mar-a-Lago agjentëve të FBI-së, të cilët kaluan disa orë duke kërkuar nëpër kuti. Trump u ndal në bodrum për të përshëndetur në një moment, thotë dikush që ishte atje.

Familja Trump që atëherë është zhvendosur për verën në pronën e tij të golfit në Bedminster, New Jersey.
Mar-a-Lago është i mbyllur për sezonin dhe vetëm një staf i saj, duke përfshirë kujdestarët e terrenit, ishin të pranishëm gjatë bastisjes të së hënës.

Qasja në klubin privat prej 20 hektarësh besohet se është garantuar nga agjentë të Shërbimit Sekret të SHBA-së (USSS) të armatosur rëndë, të vendosur në portat e përparme dhe mbanin karabina M4. Avokatët e ish-presidentit, të cilët u kapën në befasi nga bastisja, mbërritën një orë më vonë.

FBI nuk do të kishte ekzekutuar një urdhër pa njoftuar më parë Shërbimin Sekret, sipas një agjenti të rangut të lartë në pension të USSS.
“Avokati ligjor i USSS ndoshta do t’i kishte udhëzuar [ata] të shihnin kopjen e urdhër-arrestit dhe më pas të tërhiqeshin.”

Pasi hynë në dhomat private me ajër të kondicionuar, të veshur me mermer të bardhë, agjentët u nisën për të kontrolluar çdo dhomë, ndërsa stafi i tronditur u udhëzua nga avokatët e Trump që të zhbllokonin dyert dhe t’i siguronin FBI-së akses në çdo dhomë, duke përfshirë dhomën luksoze Master të Versajës, e rinovuar nga Melania dy vjet më parë.

blank

blank

Një grup tjetër agjentësh, duke përfshirë një thyerës profesional të kasafortave, u zhvendos në një pjesë të veçantë të ndërtesës së stë vitit 1924 për të kontrolluar zyrën dhe kasafortën e Trump.

Sjellja e tre avokatëve të DD-së që shoqëruan FBI-në u përshkrua nga një dëshmitar okular si “arrogante” dhe ata u thanë vazhdimisht përfaqësuesve të Trump: “Ne kemi akses të plotë në gjithçka. Mund të shkojmë kudo.”

Pavarësisht temperaturës së lartë më shumë se 32 gradë celsius të hënën, avokatët e Trump u ndaluan nga federalët të strehoheshin brenda hollit të ftohtë, ose të vëzhgonin kërkimin në çfarëdo mënyre, por u lanë jashtë në diell pranë një parkingu.

FBI i udhëzoi përfaqësuesit e Trump që të fiknin kamerat e sigurisë, por ata refuzuan.

blank

New York Post shkruan rreth hetimeve për vdekjen e Ornelës dhe Florindit

Hetuesit po hetojnë nëse ka pasur një konfrontim përpara se aktori shqiptar dhe gruaja e tij të binin për vdekje nga apartamenti i tyre në Bronx gjatë fundjavës, tha një burim i lartë i policisë të martën, raporton New York Post, përcjell Gazeta Express.

Florind Belliu, 35 vjeç – aktor dhe regjisor aspirues me origjinë nga Shqipëria – dhe gruaja e tij Ornela Shehi, 28 vjeçe, u gjetën në oborrin e pasmë të rrugës 2199 Cruger Ave. rreth orës 09:15 të së shtunës, pasi me sa duket u hodhën nga kati i gjashtë, thanë burimet.

“Kishte shenja në apartament që tregonin se nuk ishte e gjitha Kumbaya (harmoni), pasi ata nuk vendosën thjesht t’i linin fëmijët e tyre dhe të hidheshin”, tha një burim për The Post.

Burimi nuk jep më shumë detaje mbi “shenjat” e supozuara.

Ndonjë shenjë vetëvrasjeje nuk gjendet, sipas burimit.

Autoritetet janë duke pritur për rezultatet e autopsisë për të përcaktuar nëse Shehi ka pësuar ndonjë lëndim që nuk lidhet me rënien e saj nga ndërtesa, tha burimi.

Deri në mëngjesin e vonë të së martës, mjekësia e qytetit nuk kishte dalë me ndonjë përfundim për vdekjen e Shehit dhe Belliut.

“Të dy janë në pritje ndërsa ME pret informacion shtesë hetimor”, tha një zëdhënëse, duke shtuar se shenjat mund të përfshijnë “testime të mëtejshme të mbetjeve ose materiale hetimore nga vendi i ngjarjes”.

Shehi u kap në video duke rënë nga kati i gjashtë i ndërtesës së pari dhe duke u përplasur në rrugicë, me Belliun që ra disa sekonda më vonë, thanë burimet për NY Post një ditë pas vdekjes së çiftit.

Çifti u vendos në ndërtesë me dy fëmijët e tyre të vegjël rreth katër muaj më parë dhe autoritetet nuk morën kurrë njoftime për dhunë në familje në lidhje me çiftin, sipas burimeve policore.

Fqinjët i thanë gazetës të shtunën se dyshja ishin një “çift i qetë” që “mbaheshin për veten” dhe shpesh shiheshin duke bërë shëtitje – por gjithashtu që Belliu ishte parë dukshëm i zemëruar të premten.

“I kam parë gjithmonë duke blerë gjëra për shtëpinë, si çdo ditë bashkë, me dy fëmijë së bashku, nuk e kuptuam se kishte diçka që nuk shkonte”, tha Shadie Perkaj.

Ajo tha se të shtunën ishte ditëlindja e Belliut.

Mikja e Belliut, Elona Caslli, vajtoi shoqen e saj të humbur në Facebook.

“Çfarë dhimbje e madhe ju bëri ta vrisni veten?!”, ka shkruar Caslli në shqip. “Një tragjedi e shumëfishtë për të cilën nuk ka fjalë ngushëllimi. Zoti u dhëntë forcë fëmijëve dhe prindërve tuaj.”

Belliu ishte i diplomuar në Universitetin e Arteve në Tiranë, Shqipëri dhe interpretoi në TV dhe teatër përpara se të transferohej në SHBA, raportoi Euronews Albania. Që dy vjet më parë, ai po punonte për dy libra dhe një skenar filmi që ai shpresonte ta paraqiste në Netflix, thuhet në raportim.

Burime policore thanë se ai mund të ketë qenë së fundmi duke punuar si shofer për ta përballuar jetesën.


Send this to a friend