VOAL

VOAL

Bashkimi Kombëtar dhe Shteti Komb bëhet realitet vetëm kur të muroset në themelet e tij “Rilindja” e Edi Ramës – Nga AZGAN HAKLAJ

June 2, 2019

Komentet

Abuzim me tenderat në vlerë 30 mln euro- KLSH zbardh shkeljet e Emiriana Sakos në Bashkinë e Durrësit, nga fondet publike te lejet e ndërtimit

Raporti përfundimtar i auditimit nxjerr në pah një varg parregullsish në administrimin e Bashkisë Durrës gjatë viteve 2023–2024. Nga tenderët ku janë shpallur fitues kompani që nuk plotësonin kriteret, te pagesat për punime të pakryera, borxhet tatimore prej 1.86 miliardë lekësh dhe mungesa e kontrollit mbi sistemin elektronik të taksave, KLSH ka evidentuar shkelje në disa prej sektorëve më të rëndësishëm të institucionit.

Kontrolli i Lartë i Shtetit ka konstatuar shkelje të shumta në administrimin e fondeve publike, procedurat e prokurimit, zbatimin e investimeve, mbledhjen e taksave, dhënien e lejeve të ndërtimit dhe kontrollin e territorit në Bashkinë Durrës të drejtuar nga Emiriana Sako.

Raporti përfundimtar, i hartuar në tetor 2026, mbulon veprimtarinë e bashkisë për periudhën 1 janar 2023 – 31 dhjetor 2024. Audituesit kanë evidentuar 44 gjetje dhe kanë dhënë 45 rekomandime, ndërsa për veprimtarinë e institucionit kanë dhënë opinion të kualifikuar, pasi kanë konstatuar devijime materiale nga kërkesat ligjore dhe rregullatore.

Një nga gjetjet më problematike lidhet me tenderët publikë. KLSH ka audituar 27 procedura prokurimi, me fond limit të përgjithshëm 2.85 miliardë lekë. Në 11 prej këtyre procedurave, komisionet e vlerësimit kanë kualifikuar dhe shpallur fitues operatorë ekonomikë që nuk plotësonin të gjitha kërkesat e përcaktuara në dokumentet e tenderit.

Audituesit kanë konstatuar gjithashtu se në shtatë procedura kriteret kualifikuese nuk ishin në përputhje të plotë me legjislacionin. Raporti evidenton kërkesa të paargumentuara ose joproporcionale me objektin e kontratave, me potencial për të cenuar konkurrencën dhe trajtimin e barabartë të kompanive pjesëmarrëse.

Për shkeljet në tenderë, KLSH i ka rekomanduar Agjencisë së Prokurimit Publik marrjen e masave disiplinore dhe administrative ndaj anëtarëve të njësive të prokurimit dhe komisioneve të vlerësimit të ofertave.

Problemet vazhdojnë edhe pas përfundimit të tenderëve. Nga auditimi i 11 kontratave të investimeve, me vlerë të përgjithshme rreth 2.21 miliardë lekë me TVSH, KLSH ka konstatuar diferenca në volumet e punimeve, të cilat kanë shkaktuar 30.35 milionë lekë dëm ekonomik, pa TVSH, në buxhetin e bashkisë.

Për këtë shumë, audituesit kërkojnë marrjen e masave administrative dhe ligjore për rikuperimin e dëmit. Në një tjetër gjetje, KLSH evidenton 14.23 milionë lekë fonde të përdorura në mënyrë joefektive, si pasojë e hartimit të pasaktë të fondit limit dhe përfshirjes së TVSH-së për makineri dhe pajisje.

Raporti konstaton edhe nisjen e punimeve publike pa lejet e nevojshme. Në kontratën për rikonstruksionin e rrugëve në qytet, të vitit 2023, audituesit evidentojnë se sipërmarrësi kishte filluar punimet pa disponuar lejen e ndërtimit, në kundërshtim me legjislacionin.

Por një prej problemeve më të ndjeshme që nxjerr raporti lidhet me sistemin elektronik të administrimit të taksave dhe tarifave vendore.

Sipas KLSH-së, kompania private që administronte sistemin informatik të Bashkisë Durrës kishte akses të plotë në të, ndërkohë që bëhet fjalë për një bazë të dhënash që përmban informacion mbi bizneset, familjarët dhe detyrimet e tyre tatimore.

Audituesit kanë konstatuar se bashkia nuk kishte një rregullore të brendshme për funksionimin e sistemit, nuk dispononte dokumentacion të plotë mbi administrimin e përdoruesve dhe nuk kishte informacion të qartë për mënyrën e trajtimit të aksesit të punonjësve që largoheshin nga detyra ose ndryshonin pozicion.

Po kështu, institucioni nuk kishte një person përgjegjës të autorizuar për administrimin e bazës së të dhënave dhe marrjen në dorëzim të kodit burimor. Shërbime në këtë sistem kryheshin nga personel që nuk ishte pjesë e strukturës organizative të bashkisë.

KLSH evidenton se baza e të dhënave nuk ishte regjistruar pranë autoritetit përgjegjës sipas kërkesave ligjore dhe se bashkia nuk kishte zhvilluar auditime të brendshme të teknologjisë së informacionit.

Problemi nuk kufizohej vetëm te siguria e sistemit. Sipas raportit, informacioni i gjeneruar prej tij nuk përputhej me evidencat zyrtare mbi të cilat Drejtoria e Taksave planifikonte dhe raportonte të ardhurat.

Edhe më problematik është konstatimi se në sistem figuronin subjekte që kishin detyrime të papaguara dhe rezultonin aktive në Qendrën Kombëtare të Biznesit, por në regjistrin e bashkisë paraqiteshin si të mbyllura, pasive ose të pezulluara.

Ky status ndërpriste gjenerimin e njoftimit të detyrimit tatimor, megjithëse subjektet rezultonin aktive në QKB. Audituesit kanë konstatuar se nuk kishte rakordim të rregullt me institucionet tatimore për verifikimin e të dhënave.

Raporti evidenton gjithashtu se, kur një subjekt kërkonte ndryshimin e statusit në QKB, mungesa e përgjigjes së bashkisë brenda afateve ligjore mund të sillte ndryshimin automatik të statusit. Më pas, sistemi bashkiak ndërpriste faturimin, edhe në rastet kur subjekti kishte detyrime të papaguara.

Në të njëjtën kohë, KLSH ka konstatuar se bashkia nuk dispononte kontrolle të mjaftueshme mbi saktësinë e të dhënave të regjistruara dhe nuk kishte dokumentacion që të provonte rakordimin e rregullt të informacionit me Tatimet dhe QKB-në.

Në fund të vitit 2024, detyrimet e papaguara nga subjektet private dhe familjarët kishin arritur në 1.86 miliardë lekë, nga 1.72 miliardë lekë në fund të vitit 2023. KLSH kërkon rakordimin e detyrimeve, verifikimin e funksionimit të sistemit dhe ndjekjen e procedurave ligjore për arkëtimin e borxheve.

Një tjetër problem i konstatuar është mosfunksionimi i sistemit të faturimit të taksave për familjarët. Sipas raportit, gjatë qershorit dhe korrikut 2023 nuk ishte faturuar asnjë abonent për shkak të problemeve teknike. Detyrimet e këtyre muajve ishin ngarkuar më vonë, gjatë marsit dhe prillit 2024.

Situata u përsërit edhe në vitin 2024, kur faturimi i taksave dhe tarifave vendore për abonentët familjarë nisi vetëm në tetor dhe vijoi deri në prill 2025.

KLSH ka konstatuar gjithashtu se Bashkia Durrës nuk kishte hartuar regjistrin e taksapaguesve familjarë. Për rrjedhojë, nuk kishte një evidentim të plotë të familjeve që nuk ishin abonente të Ujësjellësit dhe që duhej të paguanin taksat drejtpërdrejt në bashki.

Edhe marrëdhënia me Ujësjellës Kanalizime Durrës, që vepronte si agjent tatimor, paraqiste mangësi. Rakordimet kryheshin për shumat e transferuara në buxhetin e bashkisë, por jo për të përcaktuar saktësisht sa detyrime kishin familjarët, sa kishin paguar dhe sa mbeteshin debitorë.

Në administrimin e taksës së tokës bujqësore, KLSH ka evidentuar se bashkia nuk dispononte regjistër të plotë të taksapaguesve dhe nuk kishte të dhëna të përditësuara për sipërfaqet dhe kategoritë e tokës. Për vitet 2023 dhe 2024 ishin planifikuar nga 45 milionë lekë të ardhura në vit, por realizimi kishte qenë përkatësisht vetëm 9 milionë dhe 15.6 milionë lekë.

Sipas audituesve, planifikimi i këtyre të ardhurave nuk ishte mbështetur në të dhëna reale. Nga 17,299 familje të trajtuara me tokë bujqësore, gjatë vitit 2023 kishin paguar vetëm 1,251 familje, ndërsa në vitin 2024 vetëm 1,574.

Parregullsi të rëndësishme janë konstatuar edhe në administrimin e lejeve të ndërtimit. Në pesë praktika, taksa e ndikimit në infrastrukturë nuk ishte llogaritur në përputhje me sipërfaqen e objekteve dhe paketën fiskale, duke shkaktuar 18.74 milionë lekë të ardhura të munguara për bashkinë.

Në nëntë praktika të tjera nuk ishin respektuar plotësisht kushtet e përcaktuara në Planin e Përgjithshëm Vendor dhe lejet e zhvillimit. Shkeljet përfshinin distancat ndërmjet objekteve, lartësinë e ndërtimeve, intensitetin dhe koeficientin e shfrytëzimit të territorit.

KLSH ka konstatuar gjithashtu se në pesë raste dokumentacioni i pronësisë i ngarkuar në sistemin elektronik të lejeve nuk ishte i përditësuar dhe mungonte konfirmimi përkatës nga Kadastra. Në dy praktika, gjendja faktike e ndërtimeve nuk përputhej me lejet e miratuara, ndërsa në tri raste kishte mangësi në dokumentacionin dhe verifikimet që duhet të kryheshin përpara dhënies së certifikatave të përdorimit.

Një tjetër sektor ku audituesit kanë evidentuar shkelje është Inspektorati i Mbrojtjes së Territorit. Sipas KLSH-së, në 200 raste kryeinspektori nuk kishte vijuar procedurën për nxjerrjen e urdhrave të ekzekutimit për prishjen e ndërtimeve të kundërligjshme.

Në 23 procedura, për të cilat audituesit kanë evidentuar elemente të veprës penale të ndërtimit të paligjshëm, inspektorati nuk kishte referuar indiciet pranë organeve kompetente. KLSH ka konstatuar gjithashtu se për raste të ngjashme ishin ndjekur procedura të ndryshme, duke evidentuar përdorimin e dy standardeve.

Problemet shtrihen edhe te gjobat. Nga 277 vendime administrative me vlerë të përgjithshme 79.49 milionë lekë, ishin arkëtuar vullnetarisht vetëm 9.6 milionë lekë, ndërsa 69.89 milionë lekë mbeteshin të paarkëtuara. Në 252 raste mungonte konfirmimi i njoftimit të kundërvajtësve.

Në 65 raste, inspektorati kishte vendosur gjoba prej 500 mijë lekësh për punime pa leje, megjithëse, sipas KLSH-së, masa duhej të përllogaritej sipas dispozitave përkatëse të ligjit për planifikimin dhe zhvillimin e territorit. Në 53 procedura të viteve 2023–2024, kundërvajtjet nuk ishin dokumentuar me fotografi ose video.

Raporti evidenton edhe raste kur nuk ishin marrë vendime për pezullimin e punimeve, pavarësisht nevojës për plotësimin e dokumentacionit apo përmirësimin e kushteve të sigurisë teknike në objekt.

Gjetjet e KLSH-së përfshijnë kështu të gjithë zinxhirin e administrimit të Bashkisë Durrës: nga përcaktimi i kritereve të tenderëve dhe përzgjedhja e fituesve, te kontrolli i punimeve, administrimi i taksave, funksionimi i sistemeve elektronike dhe zbatimi i ligjit ndaj ndërtimeve të paligjshme.

Përveç rikuperimit të dëmit ekonomik dhe arkëtimit të detyrimeve, KLSH kërkon analizimin e rasteve të kualifikimit të kompanive që nuk plotësonin kriteret e tenderëve, identifikimin e përgjegjësive administrative dhe marrjen e masave ndaj zyrtarëve të përfshirë në shkeljet e konstatuara. bw

NATO i thotë “JO” Ramës, Reuters zbulon arsyet – Kryeministri njoftoi anulimin e samitit nga Dublini-

 

NATO nuk do të zhvillojë samitin në Shqipëri vitin e ardhshëm, siç ishte planifikuar, ka deklaruar kryeministri Edi Rama, ndërsa qeveria e tij po përballet me kritika për shpenzimet e mbrojtjes dhe protesta në vend, shkruan Al Jazeera.

Duke folur të enjten në Dublin, përpara një takimi të liderëve evropianë, Rama tha se “ende nuk ka një qëndrim të përbashkët se kur do të zhvillohet samiti, por me siguri jo në vitin 2027”.

Ai shtoi: “Dhe në vitin 2028, nëse do të ketë një samit, ai do të zhvillohet në Tiranë”.

Një zyrtar i NATO-s deklaroi se samiti i ardhshëm “do të mbahet në Shqipëri”, ndërsa vendimi për datën ende nuk është marrë.

Dyshimet për zhvillimin e samitit

Agjencia Reuters raportoi në muajin qershor se planet për zhvillimin e një samiti në Shqipëri ishin vënë në dyshim për shkak të kundërshtimit nga administrata e presidentit amerikan Donald Trump dhe pakënaqësisë së vendeve anëtare të NATO-s për shpenzimet e ulëta të Shqipërisë në fushën e mbrojtjes.

Në deklaratën e samitit të qershorit 2025 në Hagë, liderët e NATO-s thanë se mezi prisnin të takoheshin në Turqi në vitin 2026, “dhe më pas të zhvillonin një takim në Shqipëri”.

Megjithatë, deklarata e samitit të korrikut në Ankara nuk përmendi asnjë datë apo vendndodhje për takimin e ardhshëm.

NATO po shqyrton mundësinë e braktisjes së praktikës së fundit të organizimit të samiteve çdo vit. Kjo mund të shmangë një përballje potencialisht të tensionuar me Trump gjatë pjesës së mbetur të mandatit të tij.

Diplomatët thonë se aleanca mund të organizojë ende një samit me njoftim të shkurtër gjatë këtij viti, por jo në Tiranë, raportoi Reuters.

Presioni i brendshëm politik

Rama, i cili është në pushtet prej 13 vitesh, është përballur me protesta prej disa muajsh.

Protestat nisën në muajin maj, pasi ai dha miratimin paraprak për një resort luksoz, të mbështetur nga Jared Kushner, dhëndri i presidentit amerikan Donald Trump.

Resorti parashikohet të ndërtohet në zonën e mbrojtur ligatinore Vjosë-Nartë, në Zvërnec, në bregdetin jugor të Shqipërisë, si dhe në ishullin e afërt të Sazanit.

Të pagëzuara me emrin ‘Revolucioni i Flamingove’, protestat u zgjeruan më pas në protesta më të gjera kundër qeverisë, ku kërkohej dorëheqja e Ramës për shkak të akuzave për korrupsion.

Në muajin tetor, protestave iu shtuan edhe protestat e dhunshme të studentëve, të cilët kundërshtonin kushtet në universitete.

Deputetët e opozitës, të udhëhequr nga Sali Berisha, ndërprenë një seancë parlamentare më 29 tetor, duke hedhur flakadanë dhe bomba tymuese në mbështetje të protestuesve.

Rama ka refuzuar të japë dorëheqjen dhe deklaron se projekti i resortit është në përputhje me ligjet shqiptare dhe ato të Bashkimit Evropian.

Qeveria e tij i ka cilësuar protestat si të organizuara nga kundërshtarët politikë. Panorama

Sadleva Bodo, Drejtoreshë e Burgjeve të Shqipërisë bija e Nevrije Fistaj Bodo, kryetare e Gjykatës së Rrethit Librazhd e pranishme kur u dënua me vdekje Vilson Blloshmi e Genc Lekaj

Prindërit Dënonin dhe Pushkatonin në Diktaturë, Fëmijët Shpërblehen sot me Pushtet!

Historia e pushkatimit të poetëve Vilson Blloshmi dhe Genc Leka zbulon një nga mekanizmat më kriminalë të drejtësisë komuniste, vendimet e gjykatave përgatiteshin paraprakisht në zyrat e Partisë. Gjykata nuk ishte institucion drejtësie, por instrument i vullnetit politik të diktaturës.

Më 28 prill 1977, në mbledhjen me Sekretarin e parë të Komitetit të Partisë së Librazhdit, ku diskutohej fati i grupit të Bërzeshtës, ishin të pranishëm edhe Nevrije Fistaj Bodo, kryetare e Gjykatës së Rrethit, gjyqtari Subi Sulçe dhe prokurori Qani Lavdari.

Dokumentet e publikuara tregojnë se dënimi kapital i Vilson Blloshmit dhe Genc Lekës ishte pjesë e diskutimeve dhe planifikimeve politike të partisë.

Më 13 qershor 1977, gjykata shpalli dënimin me vdekje. Më 17 korrik 1977, dy poetët u pushkatuan.

Pra, fillimisht vendoste Partia, pastaj vuloste gjykata dhe në fund ekzekutonte diktatura!

Por kjo histori ka edhe një vazhdimësi që nuk mund të kalohet në heshtje dhe që tregon qartazi lidhjet e diktatures komuniste dje, me autokracinë e sotme.

Nevrije Fistaj Bodo është nëna e Sadleva Bodo, e cila sot drejton Drejtorinë e Përgjithshme të Burgjeve në Shqipëri.

Këtu nuk kemi të bëjmë thjesht me një lidhje familjare, por me një realitet të hidhur të tranzicionit shqiptar,

ndërsa familjet e viktimave të komunizmit presin ende drejtësi, pasardhësit e familjeve të lidhura me aparatin e diktaturës vazhdojnë të promovohen në drejtimin e institucioneve shtetërore, pikërisht për kontributin qe kanë dhënë të parët e tyre dje ne diktaturen komuniste.

Prindërit kontribuuan në diktaturë, fëmijët shpërblehen sot me pushtet!

Problemi nuk është vetëm vazhdimësia e njerëzve, por edhe vazhdimësia e mendësisë dhe e metodave të qeverisjes.

Fatkeqësisht sot, pasardhësit politikë të elitës komuniste janë në pushtet dhe qytetarët përballen përsëri me arrogancën shtetërore, kapjen e institucioneve, presionin ndaj kundërshtarëve, keqtrajtimi kriminal i protestuesve paqësor dhe përdorimin e administratës si instrument të pushtetit. Një pushtet që nuk e pranon kundërshtimin, që nuk toleron zërat kritikë dhe që e konsideron shtetin pronë të vetën.

Dje partia-shtet vendoste se kush dënohej me burg apo pushkatim. Sot, pushteti politik kontrollon dhe përdor institucionet shtetërore në të njëjtën mënyrë që ngre pikëpyetje serioze për lirinë dhe pavarësinë e tyre.

Ky është tranzicioni shqiptar, nuk u bë shkëputja e vërtetë nga e kaluara komuniste. U ndryshuan emrat dhe format e pushtetit, por shumë nga njerëzit, lidhjet dhe mentalitetet e vjetra mbijetuan.

Vilson Blloshmi dhe Genc Leka u pushkatuan sepse diktatura nuk toleronte mendimin e lirë. Sot, pas kaq dekadash, Shqipëria vazhdon të përballet me një pushtet që duhet të mësojë se institucionet nuk janë pronë e partisë dhe qytetarët nuk janë shërbëtorë të saj.

Dje partia komuniste vendoste kush do pushkatohej, sot pasardhësit e elitës politikë te saj vazhdojnë të qeverisin, kjo është plaga e pashëruar e Shqipërisë postkomuniste!

Alarm për ekonominë shqiptare, Buxhuku: 2027-a parashikohet vit pesimist. Nga ulja e taksave nuk përfitojnë qytetarët

Gjergj Buxhuku, kreu i Konfindustrisë, ka ngritur shqetësime lidhur me Paketën Fiskale dhe projektbuxhetin e vitit 2027, duke theksuar se të dy dokumentet nuk janë në përputhje me njëri-tjetrin dhe se parashikimet buxhetore rrezikojnë të rëndojnë barrën fiskale mbi biznesin dhe ekonominë shqiptare.

I ftuar në emisionin Minuta e Parë, Buxhuku bëri të ditur se Konfindustria ka paraqitur problematikat dhe propozimet e saj për paketën fiskale dhe buxhetin e vitit të ardhshëm. Sipas tij, qëndrimi i Konfindustrisë është që të mos ketë rritje të taksave dhe tatimeve, por të ardhurat në buxhet të sigurohen përmes luftës kundër korrupsionit, kontrabandës dhe informalitetit.

“Ne duam që të mos rriten taksat e tatimet, por të ketë luftë kundër korrupsionit dhe kontrabandës, që paratë të gjenden brenda për brenda sistemit”, deklaroi Buxhuku.

Ai ngriti gjithashtu shqetësimin për perspektivën ekonomike të vitit 2027, duke theksuar se vlerësimet e paraqitura për ekonominë shqiptare japin sinjale pesimiste. Sipas kreut të Konfindustrisë, këto pritshmëri duhet të merren në konsideratë gjatë hartimit të politikave fiskale dhe buxhetore.

Një tjetër problematikë e evidentuar nga Buxhuku lidhet me efektin real të uljes së taksave te konsumatorët. Ai shprehu dyshimin se lehtësimet fiskale nuk do të reflektohen domosdoshmërisht në uljen e çmimeve për qytetarët, por mund të përfundojnë në rritjen e fitimeve të tregtarëve.

“Qeveria ul taksën, por kjo nuk shkon në formën e uljes së çmimit për qytetarët, por shkon për fitime më të mëdha për ata që shesin”, u shpreh ai.

Sipas Buxhukut, mungesa e konkurrencës së ndershme dhe prania e karteleve e oligopoleve në sektorë të ndryshëm, përfshirë tregun e karburanteve dhe atë të ushqimeve, krijojnë rrezikun që përfitimet nga lehtësimet fiskale të mos mbërrijnë te konsumatori.

“Kartele dhe oligopole ka edhe në naftë dhe në çmimet e ushqimeve”, theksoi ai, duke paralajmëruar se përfitimet mund të përfundojnë në xhepat e tregtarëve dhe jo të qytetarëve.

Konfindustria kërkon që politika fiskale e vitit 2027 të mos mbështetet në rritjen e taksave, por në luftën kundër korrupsionit dhe kontrabandës, si dhe në krijimin e kushteve që lehtësimet fiskale të reflektohen realisht në ekonomi dhe në çmimet për konsumatorët. BW

Chabad House pritet të hapet në Shqipëri- Qendër fetare dhe komunitare me sinagogë dhe shërbime për hebrejtë

TIRANË- Shqipëria do të bëhet vendi më i ri në rrjetin ndërkombëtar të lëvizjes hebraike Chabad-Lubavitch. Gjatë Konferencës Ndërkombëtare të Emisarëve të Chabad-it është njoftuar se rabini Yossi Fridman dhe bashkëshortja e tij, Etka Fridman, së bashku me djalin e tyre, Meir, do të vendosen në Shqipëri për të ngritur shtëpinë e parë të përhershme të organizatës në vend. Familja Fridman do të angazhohet për t’i shërbyer komunitetit hebre vendas, si dhe numrit në rritje të turistëve dhe vizitorëve hebrenj që mbërrijnë në Shqipëri.

Shqipëria zë një vend të veçantë në historinë hebraike edhe për shkak të qëndrimit të shqiptarëve gjatë Holokaustit. Tradita e besës, një nga shtyllat e kulturës shqiptare, u bë pjesë e historisë së shpëtimit të hebrenjve, pasi familje të shumta shqiptare i strehuan dhe i fshehën ata në shtëpitë e tyre, duke i mbrojtur nga përndjekja naziste. Në deklaratën e tij, rabini Yossi Fridman e lidh vendosjen në Shqipëri me traditën e besës dhe mikpritjen shqiptare ndaj hebrenjve.

“Koncepti shqiptar i besës do të thotë që ti e mban premtimin ndaj mysafirit tënd pavarësisht kostos. Gjatë Holokaustit, ata e mbajtën atë premtim ndaj popullit hebre. Ne kemi ardhur për të ndërtuar një shtëpi ku çdo hebre që hyn në derë trajtohet si familje, ashtu siç e trajtoi Shqipëria popullin tonë kur kishte më shumë rëndësi”, është shprehur ai.

Një nga arsyet që ka nxitur këtë nismë është edhe rritja e turizmit në Shqipëri, përfshirë numrin e vizitorëve izraelitë. Sipas organizatorëve, kjo ka shtuar nevojën për shërbime fetare dhe komunitare, si ushqim kosher, një sinagogë dhe ambiente ku udhëtarët hebrenj mund të qëndrojnë dhe të festojnë Shabatin. Familja Fridman synon të bashkëpunojë me komunitetin ekzistues hebre për të zhvilluar më tej jetën fetare në vend, duke ofruar njëkohësisht shërbime për vizitorët që kërkojnë një hapësirë për lutje, një vakt Shabati apo kontakt me komunitetin hebre gjatë qëndrimit të tyre në Shqipëri./Dosja.al

Pasoi Vlora Hysenin, kush është Esmeralda Hasani, drejtuesja e re e SHISH?

Esmeralda Hasani është emri i propozuar nga Kryeministri dhe i dekretuar nga Presidenti Bajram Begaj në krye të Shërbimit Informativ të Shtetit (SHISH), duke zëvendësuar Vlora Hysenin, e cila u largua nga detyra pas zhvillimeve në kuadër të hetimeve të SPAK-ut.

Por kush është drejtuesja e re e institucionit më të rëndësishëm të inteligjencës në vend?

Hasani ka një profil profesional të lidhur kryesisht me drejtësinë, akademinë, administratën publike dhe menaxhimin e projekteve europiane.

Ajo ka studiuar të drejtën ndërkombëtare në Universitetin e Milanos dhe ka ndjekur studime pasuniversitare në fushën e planifikimit dhe menaxhimit të projekteve europiane në Bruksel. Profili i saj akademik përfshin gjithashtu studime doktorale, ndërsa është angazhuar si pedagoge e së drejtës europiane.

Në aspektin profesional, Hasani ka mbajtur disa pozicione në institucione dhe organizata të ndryshme. Gjatë periudhës 2015-2019 ka drejtuar Institutin për Kërkim dhe Zhvillim Barleti, ndërsa në vitet 2017-2018 ka ushtruar detyrën e këshilltares dhe shefes së kabinetit pranë Ministrit të Shtetit për Diasporën.

Në vitin 2018 është përfshirë gjithashtu në strukturat drejtuese të Agjencisë Kombëtare të Diasporës, si përfaqësuese e ministrit.

Ajo është prezantuar edhe si konsulente e lartë pranë Kryeministrisë, me angazhime në planifikimin e projekteve dhe sigurimin e financimeve.

Hasani rezulton bashkautore e një studimi të publikuar në vitin 2023, që trajton kuadrin ligjor dhe institucional të Shqipërisë kundër ekstremizmit të dhunshëm në hapësirën kibernetike.

Ndërkohë më parë në SHISH, ku ka mbajtur pozicionin e shefes së Departamentit Mbështetës gjatë drejtimit të institucionit nga Vlora Hyseni. Panorama

Taksistët dalin në protestë, kërkojnë uljen e kostove dhe kufizimin e licencave

Ashtu siç kishin paralajmëruar, shoferët e taksive kanë dalë në protestë ditën e sotme në sheshin “Nënë Tereza” në Tiranë.

Sindikata e Transportit Taksi ka deklaruar se shkak për protestën është bërë mungesa e reagimit nga institucionet për kërkesat e përsëritura të tyre lidhur me problematikat e sektorit.

Sekretari i Përgjithshëm i Sindikatës së Punonjësve të Transportit të Shqipërisë, Gëzim Karanxha, renditi disa nga arsyet që i kanë çuar taksistët drejt protestës. Ai përmendi numrin e lartë të licencave, cilësinë e karburanteve, taksat e larta dhe mungesën e vendqëndrimeve për taksitë.

Mes kërkesave kryesore të taksistëve janë:

Respektimi i tarifave të taksimetrit dhe përcaktimi i kritereve për personat që ushtrojnë këtë shërbim.

Targat, pulla e Bashkisë dhe licenca të jenë në pronësi të personit që ushtron aktivitetin.

Largimi nga shërbimi i automjeteve që nuk janë të licencuara.

Ulja dhe stabilizimi i çmimit të karburantit, si dhe garantimi i cilësisë së tij.

Trajtimi me përparësi i shërbimit taksi nga organet e qarkullimit rrugor.

Përcaktimi i numrit të licencave në bazë të numrit të banorëve.

Subvencionimi i karburantit, duke qenë se transporti taksi konsiderohet prej tyre si shërbim publik. Panorama

Emrat e tyre dolën në dosjen e Belinda Ballukut, Maksim Et’hemaj largohet nga drejtimi i Aviacionit Civil! Dorëhiqet edhe Viola Haxhiademi nga drejtimi i KESH

Dy drejtorë institucionesh në varësinë e ministrisë që dikur e drejtonte Belinda Balluku kanë dhënë dorëheqjen.

Bëhet fjalë për Maksim Et’hemaj, i cili është larguar nga detyra e Drejtorit Ekzekutiv të Autoritetit të Aviacionit Civil, institucion që e drejtonte prej fundit të vitit 2021. Në vend të tij është emëruar Dritan Isaku, i cili ishte në krye të Albcontrolit.

Po ashtu edhe Viola Haxhiademi ka dhënë dorëheqjen nga drejtimi i Korporatës Elektroenergjetike Shqiptare (KESH).

Një ditë më parë dha dorëheqjen nga drejtimi i Autoritetit Portual Durrës edhe Liburn Aliu dhe në vend të tij u emërua Andrea Shllaku.

Dorëheqjet vijnë pas urdhrit të kryeministrit Edi Rama, i cili kërkoi që drejtuesit e 132 institucioneve të largoheshin.

Ndërkohë kujtojmë që emrat e Viola Haxhiademit dhe Maksim Et’hemajt kanë dalë në dosjen e Belinda Ballukut. Në telefonin e ish-drejtoreshës, hetuesit kanë gjetur një grup në Ëhatsapp, të krijuar në qershor të vitit 2019 nga Balluku i titulluar “Dhërmi”. Panorama

Vllehët e Shqipërisë, nga blegtorë e humanistë, te korrierë të sulltanit

Stereotipi i vllehëve të Shqipërisë, ishte personifikim i bariut. Në fakt ata kanë kryer edhe funksione të tjera ekskluzive si prijës karvanesh, dhe korrierë. Profesor Pëllumb Xhufi, në konferencën shkencore ndërkombëtare me temën “Vllehtë e Shqipërisë në kontekstin ballkanik”, tha se burime nga shekulli 15 e tutje i quajnë korrierët që përcillnin postën e mesazhet urgjente nga Stambolli me termin ulak.

“Marin Barletit ndalet në këtë kategori shërbimi. Ai citon një rast kur gjatë rrethimit të Beratit nga forcat e Skënderbeut më 1455, sulltani dërgon një mesazh urgjent në Gjirokastër që korrierët vllehë e sollën me shpejtësinë e erës. Nga Stambolli në Gjirokastër e sollën për 3 ditë, por kjo rrugë zakonisht zgjaste me 1 muaj. Kjo thotë Barleti, sepse sulltani kishte nxjerr një urdhër sipas të cilit korrierët vllehë, mund t’i kërkonin kujtdo që ndeshnin rrugës, ndërrimin e kuajve, ndaj vinin shpejt”, tha Xhufi.

 

Konferenca solli në vëmendje tipare të ndryshme të kësaj bashkëjetese, bashkë me zhvendosjet e tyre, nga malësitë e Oparit, Voskopojës, Kolonjës, Këlcyrës drejt Myzeqesë, një tjetër zotërim i Muzakajve. Për Ferit Dukën, në rastin e Voskopojës, duhet megjithatë kuptuar se regjistrat osmanë e shënojnë ardhjen e tyre.

“Dokumentet osmane tregojnë se pjesa me e madhe e popullsisë voskopojare ishte autoktone, banorë historikë e këtij fshati. Të ardhurit kur ka pasur të tillë, janë regjistruar me vete dhe me emrin e origjinës, sikundër ndodhi me meçovitet e Voskopojës” tha Duka.

Studiues të ndryshëm u ndalën në aspekte të ndryshme të jetës së Vllehëve, si humanistë, filantropë e artistë, kontributin në sovranitetin e Shqipërisë, por edhe rolin e tyre në Greqi e më gjerë. bw

BIRN: ‘Rama rikthen metodat bolshevike’/ Gjobat e AMA-s cenojnë lirinë e shprehjes

 

Sanksionet e vendosura nga AMA ndaj disa emisioneve televizive për gjuhën e përdorur nga të ftuarit në transmetime live ngrenë shqetësime për kufizimin e debatit publik dhe lirisë editoriale gjatë protestave antiqeveritare.

BIRN

Gazetari Blendi Fevziu e nisi emisionin e tij “Opinion” me një notë proteste mbrëmjen e së enjtes. I veshur me një uniformë me mbishkrimin “Policia AMA”, Fevziu ironizoi efektin e një gjobe të vendosur nga Autoriteti i Mediave Audiovizive për “përmbajtje të gjuhës së papërshtatshme”.

“Unë nuk po ankohem për gjobën, por po ankohem që pas 30 vitesh në këtë studio… veshjen time normale duan ta kthejnë në veshjen e një polici të AMA-s,” deklaroi Fevziu.

“Unë nuk duhet të jem më gazetari që drejton një debat midis dy palëve të balancuara ose mbi një temë që ka këndvështrime të ndryshme, por duhet të jem polici që qëndroj këtu për të check-uar dhe certifikuar çdo fjalë që thotë çdo i ftuar, për ta qortuar atë nëse është e papërshtatshme,” shtoi më tej ai.

Gjoba në adresë të emisionit “Opinon” lidhet me debatin e datës 22 tetor mbi protestat anti-qeveritare, ku gazetari Armand Shkullaku deklaroi mes të tjerash se: “Nuk e dimë dhe sa ditë do të rrijë Rama në pushtet, se Rama në fund do tërhiqet zvarrë, e ka kaluar vijën e kuqe, ia ka hequr mundësinë vetes për negociata”.

Për drejtuesin e emisionit që transmetohet çdo mbrëmje “live’, kjo është një masë qesharake, që ka për synim që t’u diktojë të ftuarve se çfarë të thonë apo t’i censurojë ata.

Emisioni “Opinion” nuk është i vetmi.

Në ditët e përplasjeve të dhunshme gjatë protestave studentore, një numër emisionesh politike në ekrane të tjera janë përballur me gjoba të ngjashme nga AMA, me pretendimin e shfaqjes së pamjeve të dhunshme apo përdorjes së gjuhës së urrejtjes, nxitjes apo justifikimit të dhunës nga të ftuarit në panele.

Mes të gjobiturve janë emisioni “Ora e Betit” në TV Ora News, “Kafe Shqeto” në Syri TV apo Të Paekspozuarit në Vizion Plus.

Emisioni “Ora e Betit” e gazetares Beti Njuma u gjobit me 100 mijë lekë, mes të tjerash me argumentimin se drejtuesja e programit nuk kishte reaguar për t’i dënuar këto qëndrime dhe as nuk ishte distancuar prej tyre, duke shkelur kështu rregullat e etikës, moralit publik dhe Kodit të Transmetimit që ndalojnë rreptësisht përmbajtjet që nxisin dhunën apo diskriminimin.

Gazetarja Beti Njuma i tha BIRN se kjo fushatë po rikthen “metodat bolshevike të ndëshkimit për mediat dhe protestuesit kritikë”.

“Jam pa fjalë nga kjo sjellje e drejtueses se AMA-s, që në vend të një institucioni rregullator më ngjan me Ministrinë e së Vërtetës tek 1984 e Orwell, që kërkon të kontrollojë dhe censurojë edhe atë që njerëzit mendojnë,” tha Njuma në shenjë proteste.

Ndërkohë, moderatori Flavio Qarri i Syri TV deklaroi publikisht se ishte gjobitur pasi kishte transmetuar pamjet e shoqërimit nga policia të një protestuesi me këmbë të thyer.

AMA nuk komentoi deri në publikimin e këtij shkrimi nëse shtimi i masave administrative ndaj emisioneve të debatit lidhej me protestat e fundit dhe klimën e tensionuar politike në vend dhe nëse interpretimet ligjore mund krijonin efekt censurues dhe frikësues për mediat.

‘Zinxhir ndëshkimesh’ për protestat

Shoqatat në mbrojtje të gazetarëve dhe ekspertë të medias i shohin me shqetësim sanksionet  ndëshkuese të AMA-s ndaj gazetarëve, të cilat vijnë në të njëjtën kohë me masa të tjera represive ndaj tubimeve dhe protestuesve.

Sipas tyre, AMA po përdor formulimet ligjore për të tentuar censurë apo vetëcensurë si ndaj mediave kritike, ashtu edhe ndaj gazetarëve.

Asociacioni i Gazetarëve të Shqipërisë, AGSH, kërkoi të enjten që AMA të tregojë vetëpërmbajtje në vendosjen e sanksioneve ndaj mediave dhe të respektojë standardet evropiane të lirisë së shprehjes, duke konsideruar se gjobat janë vendosur në rrethana që “ngrenë pikëpyetje mbi proporcionalitetin e ndërhyrjeve administrative dhe respektimin e lirisë së shprehjes”.

“Liria e shprehjes, e garantuar nga neni 10 i Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, nuk mbron vetëm informacionet dhe opinionet që priten pozitivisht, por edhe ato që mund të fyejnë, tronditin ose shqetësojnë shtetin apo një pjesë të shoqërisë,” thuhet në deklaratën e AGSH-së.

Edhe kryetarja e Komisionit Parlamentar për të Drejtat e Njeriut dhe Mediat, Jorida Tabaku, e konsideroi shqetësuese sjelljen e AMA-s, duke e cilësuar institucionin si “policia e mendimit në mashën e sistemit”. Ndërkohë, deputetët e Partisë Demokratike në Komisionin për të Drejtat e Njeriut dhe Mjetet e Informimit Publik njoftuan se kishin kërkuar për raportim mbi këtë çështje drejtoreshën e AMA.

I pyetur nga BIRN, gazetari Lutfi Dervishi e sheh sjelljen e AMA-s si pjesë të një fushate më të gjerë kundër protestave antiqeveritare.

“Po krijohet përshtypja e një zinxhiri ndëshkimesh: gjoba për ata që protestojnë, gjoba për televizionet që transmetojnë protestat dhe presion mbi gazetarët që i diskutojnë ato. Nëse kjo logjikë vazhdon, nuk do të ishte çudi që një ditë të diskutohej edhe gjoba për shikuesit që ndjekin televizionin e ‘gabuar’,” ironizoi Dervishi.

Ndërsa thekson se nxitja e dhunës është e papranueshme dhe media ka përgjegjësinë që të mos shndërrohet në platformë për kërcënime, Dervishi bën një dallim thelbësor mes një televizioni që promovon dhunë dhe një televizioni, ku një i ftuar përdor gjuhë të papranueshme gjatë një transmetimi të drejtpërdrejtë – ku gazetari nuk mund të konsiderohet automatikisht përgjegjës.

“Në një periudhë protestash të vazhdueshme, përplasjesh me policinë dhe tensionesh politike, kur qeveria po ashpërson legjislacionin për tubimet dhe po rrit sanksionet ndaj protestuesve, autoriteti rregullator i medias “duket se ka nisur një fushatë ndëshkuese ndaj televizioneve që transmetojnë drejtpërdrejt këto zhvillime,” theksoi ai.

Për pedagogun e komunikimit, Erlis Çela, praktika e fundit e AMA-s ka një ndryshim të dukshëm nga mënyra se si institucioni ka vepruar më parë ndaj debateve politike televizive.

Ai ngre shqetësimin se shtimi i masave ndëshkuese në kohën e protestave mund të krijojë perceptimin e përdorimit politik të institucionit dhe të ndikojë drejtpërdrejt në kufijtë e lirisë së shprehjes.

“Kur ndërhyrja ndëshkuese bëhet më intensive dhe kthehet në një normë, krijohet një terren i përshtatshëm për censurë dhe autocensurë,” thotë Çela.

Kritikat e ashpra ndaj qeverisë, shprehjet provokuese apo deklaratat që shqetësojnë pushtetin nuk mund të klasifikohen automatikisht si nxitje e dhunës, thekson Çela, duke e konsideruar këtë një precedent të rrezikshëm për lirinë editoriale.

Ai paralajmëron se rreziku kryesor nuk lidhet vetëm me gjobat konkrete, por me krijimin e një praktike ku redaksitë fillojnë të marrin vendime editoriale duke parashikuar reagimin ndëshkues të autoritetit rregullator.  Për këtë arsye, Çela kërkon që qasja e AMA-s të kundërshtohet publikisht dhe që komisioni parlamentar përgjegjës të kërkojë llogari për mënyrën se si institucioni po ushtron kompetencat e tij.

Edhe Dervishi ngre disa pyetje nëse AMA i ka zbatuar të njëjtat standarde edhe në raste të mëparshme, pavarësisht përmbajtjes dhe autorëve të deklaratave.

“Nëse standardi bëhet më i ashpër vetëm kur protestat vënë në vështirësi qeverinë, atëherë problemi nuk është më vetëm administrativ, por prek drejtpërdrejt besueshmërinë dhe pavarësinë e rregullatorit”- përfundon ai.

Sindikata e Universiteteve në mbështetje të studentëve, kërkon ndryshime në kalendarin akademik

TIRANË– Sindikata e Punonjësve të Universiteteve të Shqipërisë ka dalë në mbështetje të protestave paqësore të studentëve, duke kërkuar njëkohësisht marrjen e masave për përshtatjen e kalendarit akademik. Sindikata vlerëson se studentët kanë të drejtën kushtetuese të protestojnë dhe shprehin shqetësimet e tyre, ndaj kërkon që aktivitetet e tyre të zhvillohen të mërkurave dhe të shtunave, sipas orareve të përcaktuara prej tyre.

Në këtë kuadër, drejtuesve të universiteteve u kërkohet të bëjnë riorganizimet e nevojshme në procesin mësimor, në mënyrë që protestat të mos sjellin pengesa në zhvillimin e leksioneve dhe aktiviteteve akademike. Sindikata thekson se është e rëndësishme të ruhet vijimësia e mësimit, por pa cenuar të drejtën e studentëve për të protestuar dhe për të kërkuar zgjidhje për shqetësimet e tyre.

Njëkohësisht, ajo ka bërë të ditur se do të monitorojë zbatimin e këtyre masave dhe do të bashkëpunojë me drejtuesit e institucioneve të arsimit të lartë, me qëllim që as studentët dhe as pedagogët të mos penalizohen për pjesëmarrjen në protesta./Dosja.al
Sindikata e Universiteteve në mbështetje të studentëve,

 

 

SPAK nis hetim pasuror për Vlora Hysenin- Gazetari: Prokurorët po verifikojnë Izet Dingler, vëllanë e ish-shefes së SHISH

Nga Elton Qyno

Prokuroria e posaçme SPAK, ka hapur një hetim pasuror ndaj Vlora Hysenit, ish-drejtueses së Shërbimit Informativ Shqiptar dhe familjarëve të saj, me shpresën e gjetjes së pasurive të fshehura prej saj në Tiranë, Gjermani dhe Kosovë.

Hetimi po zhvillohet paralelisht me çështjen penale Nr.20/1 kundër Vlora Hysenit që lidhet me dy akuzat e “Përkrahjes së autorit të krimit” dhe “Nxjerjes së sekretit hetimor”. Ndërkohë hetimet vijojnë edhe për dyshimet në përfshirjen e saj në akuzën e korrupsionit, fshehjes së pasurisë dhe pastrimit të parave.

Verifikimet janë duke u kryer nga dy prokurorët e çështjes, Altin Dumani, Bledar Maksuti dhe 6 oficerëve të BKH-së, të cilët pasi kanë konstatuar një tentativë transferte bankare prej 450 mijë euro nga llogaria e kompanisë së një biznesmeni, në drejtim të një kompanie gjermane që është e regjistruar në emër të vëllait të Vlora Hysenit, Izet Hyseni alias Dingler, kanë vendosur të realizojnë një hetim pasuror ndaj ish-funksionares së lartë të SHISH, Vlora Hyseni.

Njëri nga këta njerëz të afërt të Hysenit, është Izet Hyseni alias Dingler, që sipas mediave italiane rezulton të jetë ndaluar në vitin 2020 gjatë një operacioni antidrogë të koduar “Karaburun”, duke çuar në arrestimin e 90 personave mes të cilëve 27 shtetasve Kosovarë.

Por tashmë emri i Izet Dingler, ka dalë në një çështje tjerë në prokurorinë e Posaçme SPAK, të cilët në kuadër të verifikimeve kanë dërguar dy letërporosi në Gjermani dhe Kosovë, për të mësuar transfertat bankare, pasuritë e Dingler dhe motrës së tij, Vlora Hyseni në këto dy shtete.

Përmes disa pyetjeve të renditura në letërporosi, SPAK ka kërkuar nga autoritet e Drejtësisë Gjermane të mbledhin informacion për shtetasin Izet Dingler dhe mundësojnë marjen në pyetje të tij.

Të lokalizojnë dhe venë në dispozicion bilancet financiare të kompanisë së tij në Gjermani dhe çdo aktivitet tregtar dhe pronësor që ai ka kryer dhe zotëron në këtë shtet.

Të njëjtat pyetje i janë dërguar dhe autoriteteve të Kosovës, ku i është kërkuar informacion për Vlora Hysenin, familjarëve të saj dhe vëllain, Izet Dingler.


Send this to a friend