VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Komentet

Gjykata e Lartë e Pensilvanisë hedh poshtë padinë që sfidonte zgjedhjet

Marrë nga Associated Press

Gjykata më e lartë e Pensilvanisë të shtunën në mbrëmje hodhi poshtë një urdhër të një gjykate më të ulët që kishte ndaluar shtetin të çertifikonte dhjetëra gara të zgjedhjeve të 3 nëntorit në padinë e fundit të depozituar nga republikanët që po përpiqen të sfidojnë fitoren e Presidentit të zgjedhur Joe Biden në këtë shtet vendimtar.

Gjykata e Lartë e këtij shteti, në një vendim njëzëri, hodhi poshtë urdhrin tre ditor, duke thënë se padia ishte ngritur muaj pas skadimit të një afati kohor të ligjit njëvjeçar të Pensilvanisë për votimin me postë që lejonte sfidat ndaj tij.

Gjyqtarët gjithashtu vunë në dukje atë që e quajtën kërkesë të tepruar në padi që gjithë procesi zgjedhjor të rrëzohej në mënyrë retroaktive.

“Ata nuk kanë arritur të argumentojnë që qoftë edhe një fletë votimi e vetme me postë është hedhur ose numëruar në mënyrë të manipuluar”, shkruante shkroi gjykatësi David Wecht në opinionin e përbashkët.

Prokurori i Përgjithshëm i Shtetit, demokrati Josh Shapiro, e quajti vendimin e gjykatës “një tjetër fitore për demokracinë.”

Presidenti Donald Trump dhe avokati i tij, Rudy Giuliani, ndërkohë, kanë pretenduar në mënyrë të përsëritur dhe të pabazë se demokratët falsifikuan fletëvotimet me postë për të vjedhur fitoren nga zoti Trump. Zoti Biden fitoi ndaj zotit Trump me më shumë se 80,000 vota në Pensilvani, një shtet që presidenti e kishte fituar në vitin 2016.

Padia që ishte paraqitur para një jave nga anëtari republikan i Kongresit Mike Kelly i Pensilvanisë veriperëndimore, pretendonte se ligjin për votimin me postë i shtetit ishte antikushtetues.

Kelly dhe paditësit e tjerë republikanë kishin kërkuar që të zhvlerësoheshin 2.5 milionë fletëvotimet me postë dërguara sipas ligjit – shumica e tyre nga demokratë – ose të anuloheshin rezultatet e zgjedhjeve dhe të udhëzohej legjislatura me shumicë republikane e shtetit, të përcaktonte elektorët e kolegjit presidencial të Pensilvanisë.

Në çdo rast, kjo kërkesë – që ligjvënësit e shtetit të zgjedhin delegatët e kolegjit elektoral të Pensilvanisë – bie ndesh me një ligj shtetëror gati një shekullor që parashikon se është vota popullore ajo që përcakton fuqinë për të zgjedhur, shkruan gjykatësi Wecht.

Megjithëse dy republikanët e gjykatës së lartë u bashkuan me pesë demokratët në kundërshtimin ndaj propozimeve në padi, ata u ndanë nga demokratët kur sugjeruan se pretendimi themelor i padisë – që ligji i shtetit për votimin me postë, mund të shkelte kushtetutën – ia vlen të konsiderohet.

Gjykatësja, Patricia McCullough, e zgjedhur si republikane në vitin 2009, kishte lëshuar urdhrin të mërkurën për ndalimin e çertifikimit të votave të çdo gare të mbetur, përfshirë ato për Kongresin.

Kjo nuk dukej se pati ndikim në garën presidenciale pasi një ditë më parë, guvernatori Tom Wolf, një demokrat, kishte çertifikuar zotin Biden si fitues të zgjedhjeve presidenciale në Pensilvani.

Zoti Wolf menjëherë apeloi vendimin e zotit McCullough në Gjykatën e Lartë të shtetit, duke thënë se nuk kishte asnjë “justifikim të arsyeshëm” për të.

Hedhja poshtë e padisë vjen pasi republikanët kanë humbur një sfidë ligjore të paraqitur në gjykatat shtetërore dhe federale në Pensilvani nga fushata e zotit Trump dhe aleatët e saj republikanë.

Të premten, një gjykatë federale e apelit në Filadelfia refuzoi tërësisht përpjekjen e fundit të fushatës së zotit Trump për të sfiduar rezultatet e zgjedhjeve të shtetit.

Në atë proces gjyqësor, fushata e Trump ishte ankuar se vëzhguesit e saj nuk ishin në gjendje të kontrollonin fletëvotimet me postë ndërsa po përpunoheshin në dy bastione demokrate, Filadelfia dhe qarkun Alegeno, që përfshin Pitsburgun.

Avokatët Presidentit Trump premtuan të apelojnë në Gjykatën e Lartë pavarësisht vlerësimit të gjyqtarëve se “pretendimet e fushatës nuk kanë asnjë meritë”.

zëri i amerikës

LV – 2020 VITI I AT GJERGJ FISHTËS – Frank Shkreli: Gjergj Fishta dhe komunizmi – Përgatiti për botim Fritz RADOVANI

LV – 2020 VITI I AT GJERGJ FISHTËS – Frank Shkreli: Gjergj Fishta dhe komunizmi – Përgatiti për botim Fritz RADOVANI

Frank Shkreli: Gjergj Fishta dhe komunizmi

At Gjergj Fishta, françeskani, edukuesi, poeti, atdhetari, politikani, rilindësi, përkthyesi dhe Shkrimtari i Kombit Shqiptar

Humbje miliardëshe, ndihmë milionëshe

Luljeta Krasniqi – Veseli

Nga rreth 1 miliard euro humbje sa vlerësohet se shënuan bizneset në Kosovë gjatë pandemisë me COVID-19, Qeveria e Kosovës, deri tani, i ndihmoi ata me vetëm rreth 150 milionë euro.

Në pakon emergjente të Qeverisë së Kosovës në vlerë prej rreth 180 milionë eurosh, bizneset gëzuan një mbështetje financiare prej mbi 60 milionë euro.

Me këto mjete ishte paraparë mbulimi i shpenzimeve të pagave mujore të punonjësve në vlerë prej 170 eurosh për 2 muaj, subvencioni i qirasë deri në 50 për qind të vlerës e të tjera.

Ndërkaq, nga Fondi për Rimëkëmbje Ekonomike i Qeverisë së Kosovës, i cili kap vlerën e më shumë se 350 milionë eurove, u ndanë 60 milionë euro për biznese, në bazë të listës së numrit të punëtorëve.

Nga kjo shumë përfituan rreth 36 mijë biznese me më shumë 200 mijë të punësuar. Bizneset kanë përfituar nga 290 euro për secilin punëtor të punësuar.

Humbjet ekonomike që nuk u kompensuan

Por, krahasuar me ndihmën që ka dhënë shteti për bizneset, humbjet janë shumë herë më të mëdha.

Vetëm, sipas të dhënave të fundit të Administratës Tatimore të Kosovës, bizneset në Kosovë kanë pasur afër 1 miliard euro më pak qarkullim gjatë periudhës së pandemisë, krahasuar me vitin e kaluar.

Të hyrat e aktiviteteve ekonomike që u prekën më së shumti nga pandemia COVID -19, sipas një hulumtimi të bërë nga Instituti për Hulumtime të Avancuara GAP është industria e ndërtimit, pasuar nga tregtia, transporti, akomodimi dhe gastronomi.

Zhvillimet e pafavorshme në ekonomi janë reflektuar edhe në të hyrat buxhetore, ku sipas Ministrisë së Financave në Qeverinë e Kosovës deri në fundin e vitit 2020, do të ketë rreth 300 milionë euro më pak të hyra për buxhetin e Kosovës.

Ndihmë për të mbijetuar

Humbjet e bizneseve në Kosovë nisën që nga vendosja e masave të para për parandalimin e përhapjes së koronavirusit më 13 mars, atëherë kur edhe u shënuan rastet e para me koronavirus në Kosovë.

Për këta tetë muaj bizneset deklaruan për humbje të mëdha.

Përfaqësuesit e Odës Ekonomike të Kosovës, Odës Ekonomike Amerikane, Aleancës Kosovare e Biznesit, Odës së Afarizimit dhe shumë organizata tjera ekonomike kërkuan ndihmë nga qeveria për bizneset, por, që ndihma që shteti ndau, u vlerësua se nuk ishte e mjaftueshme.

Përveç ndihmës, e cila ishte e pamjaftueshme, autoritetet e Kosovës dështuan edhe të miratojnë Projektligjin për rimëkëmbje ekonomike, që ka për qëllim t’i ndihmojë bizneset që kanë pasur humbje nga pandemia COVID-19.

Ky projektligj, pas gjashtë dështimesh për miratim në Kuvendin e Kosovës, ka arritur të miratohet vetëm në lexim të parë më 13 korrik.

Në këtë Projektligj, është paraparë që “Fondi Kreditor Garantues i Kosovës, (FKGK) të autorizohet që të lëshojë garanci kreditore me përqindje të mbulesës nga 50 deri në 80 për qind”. Gjithashtu, kontribut-paguesit mund t’i tërheqin 10 për qind të kursimeve pensionale në Fondin e Kursimeve Pensionale të Kosovës.

Komuniteti i biznesit paralajmëroi krizë financiare te bizneset deri te falimentimi i tyre, nëse nuk miratohet ky ligj dhe bizneset nuk ndihmohen nga shteti.

Pandemia mbylli biznese

Gjatë periudhës shkurt – tetor, sipas të dhënave të Agjencisë për Regjistrim të Bizneseve në Kosovë, janë mbyllur 761 biznese, të cilat kanë pasur të punësuar 1,316 punëtorë.

Numri më i madh i bizneseve zyrtarisht të mbyllura kanë punuar në sektorin e tregtisë me shumicë dhe pakicë, pasuar nga industria përpunuese, hoteleria dhe akomodimi. Në listën e bizneseve të mbyllura figurojnë edhe biznese në fushën e ndërtimit, informimit dhe komunikimit dhe sektorë të tjerë.

Por, numri i bizneseve të mbyllura u konsiderua të jetë më i lartë nga Oda e Afarizmit të Kosovës. Sipas të dhënave të kësaj organizate jo të gjitha bizneset, të cilat kanë shuar aktivitetin e tyre gjatë pandemisë, kanë filluar procedurat e mbylljes.

“Numri i bizneseve që sot nuk po funksionojnë janë me mijëra”, pati thënë për Radion Evropa e Lirë, drejtori i kësaj shoqatë Skender Krasniqi.

Papunësia shënoi rritje

Niveli i papunësisë është rritur gjatë periudhës së pandemisë. Masat për parandalimin e koronavirusit ndikuan që shumë biznese të reduktojnë numrin e të punësuarve.

Numri i saktë i personave që kanë humbur vendin e punës nuk dihet, por Oda e Ekonomike e Kosovës dhe ajo e Afarizmit kanë thënë se kemi të bëjmë me rreth 30 mijë të punësuar që gjatë pandemisë mund të kenë humbur vendin e punës.

Numri i qytetareve të regjistruar si të papunë në Agjencinë e Punësimit, shënoi rritje në këtë periudhë. Sipas të dhënave të APK-së numri total i të regjistruarve si të papunë deri në korrik është mbi 180 mijë.

Papunësia në Kosovë në vitin 2019 ishte 25.7 për qind.

Ekonomia e Kosovës, rënie në rreth 7.2 për qind

Sipas parashikimeve të Bankës Qendrore te Kosovës, ekonomia e vendit këtë vit pritet të shënojë rënie prej rreth 7.2 për qind si rezultat i masave për parandalimin e përhapjes së COVID-19, të cilat ndikuan negativisht në pothuajse të gjitha aktivitetet ekonomike në vend.

Ndërkohë, raportet e BQK-së vënë në pah se sistemi bankar i Kosovës është mjaft mirë i kapitalizuar dhe likuid.

Bankat komerciale në Kosovë, sipas të dhënave të BQK-së, vazhdojnë të kreditojnë ekonominë e Kosovës.

Gjithsej kreditë në muajin gusht 2020, sipas BQK-së, janë në shumën prej 3.02 miliardë eurove, duke vazhduar trendin e rritjes edhe gjatë këtij viti, me një rritje vjetore prej 7.6 për qind.

GAP: Bankat do të reduktojnë dhënien e kredive

Instituti GAP në hulumtimin e tij thotë se vazhdimi i kredidhënies është i domosdoshëm në mënyrë që të mundësohet stimulimi i konsumit të ekonomive familjare dhe investimet në sektorin privat.

Megjithatë, sipas GAP-it, në muajt në vijim kur pritet që gjendja e sektorit privat të vështirësohet edhe më tutje, fakti se bankat komerciale janë likuide dhe me kapital të lartë mund të jetë i pamjaftueshëm për të vazhduar kreditimi.

Bankat mund të vlerësojnë se ekziston një ambient i rrezikshëm për ofrim të kredive të reja dhe si rezultat të reduktojnë kreditë e reja edhe më shumë.

Në këtë situatë, GAP sugjeron që Fondi Kosovar për Garanci Kreditore mund të luajë një rol kyç në marrjen përsipër të një pjese të rrezikut dhe të mundësojë vazhdimin e kredidhënies. Fonde të ngjajshme u treguan efektive në shumë vende të botës gjatë krizës globale financiare.

Pavarësisht ndalesave nga Serbia, në Luginën e Preshevës valoi flamuri kombëtar

Në komunën e Preshevës edhe pse është i ndaluar nga Serbia sot dita u zbardh me flamurin kombëtar ndërkohë në Bujanoc i pari i komunës Nagip Arifi pasi nderoi flamurin në zyrën e tij, e vendosi edhe në ndërtesën e komunës.

Përfaqësuesit e veteranëve të luftës së UÇPMB’së sot bën homazhe te varrezat e dëshmorëve ndërkohë e nderuan edhe spiralen e dëshmorëve tek vendi i lapidarit q forcat serbe e hoqën dhunshëm.

Flamuri u vendos edhe në godinën e Këshillit Nacionalshqiptar.

Për nder të Ditës së Flamurit Shqiprim Musliu zëvendëskryetar i komunës në Bujanoc me bashkëpunëtorë kanë mbjell në Dobrosin 28 fidanë që simbolizojnë 28 dëshmorët e UÇPMBS’së.

Ndërsa flamuri kombëtar shqiptar është i sanksionuar me ligj në Serbi, shqiptarët asnjëherë nuk e kanë përfill ligjin dhe këtë ditë të madhe e kanë festuar me flamur.

Ndërkohë gjithnjë janë dënuar dhe vazhdojnë dënimet për flamur në gjykatat serbe./rtk

Intervistë- Shaip Kamberi: Nuk frikësohem, edhe pse jetoj në shtetin që u përfshi në vrasjen e kryeministrit të vet

A janë të gatshëm njëmend serbët për luftë? Pse e vendosi flamurin e Shqipërisë e jo atë të Kosovës në Kuvendin e Serbisë? Çfarë komentesh mori prej serbëve pas fjalimit të tij kundër Vuçiqit? A frikësohet se mund të ketë atentat ndaj tij në Serbi? Në një intervistë për Gazetën Express, flet Shaip Kamberi, shqiptari nga Tërnovci i Madh, që është opozitari i vetëm i pushtetit të Vuçiqit në Kuvendin e Serbisë.

Në Kuvendin e Serbisë, që duket si një tjetër objekt në pronësi të presidentit serb, Aleksandër Vuçiq, është vetëm një zë ndryshe.

Fjalimi, që konsiderohet prej më të fuqishmëve në kuvendet e shteteve ballkanike, e ka autor Shaip Kamberin. Në seancën e fundit në Kuvendin e Serbisë, ai vendosi një flamur kuqezi para vetes. Me këtë, ai tregon se ka një kauzë para vetes, që dëshiron ta arrijë përmes kuvendit serb.

Kamberi thotë se nuk është naiv të mendojë se Serbia do të ndryshojë me Vuçiqin në krye, por ai do ta vazhdojë misionin e tij.

Intervista e plotë e Kamberit dhënë Gazetës Express:

Që ta nisim nga seanca e fundit në Kuvendin e Serbisë. Mediat serbe raportuan se z. Daçiq ju ka thënë juve se është i lumtur që e morët flamurin kuqezi, e jo atë të Kosovës. Pse, në fakt, flamuri i Shqipërisë dhe jo i flamuri i Kosovës?

Sh. Kamberi: Daçiqi vazhdon të paraqitet se kinse nuk e ka problem Republikën e Shqipërisë dhe shqiptarët si komb, por shtetin e Kosovës. Por z.Daçiq e demanton më së miri z.Daçiq. Është shumica aktuale parlamentare, ku bëjnë pjesë edhe deputetët e partisë së tij qeveritare, që e mban në fuqi ligjin aktual për minoritete, i cili e ndalon përdorimin e simboleve kombëtare që janë identike me ato të shteteve tjera. Pra, sipas këtij ligji, simbolet kombëtare shqiptare trajtohen si të Republikës së Shqipërisë, e jo të Republikës së Kosovës. Andaj, nëse z.Daçiq qenka i lumtur se paskam vendosur flamurin kuqezi e jo atë të Kosovës, atëherë pse nuk e inicon ndryshimin e ligjit aktual për minoritete, sipas modelit të Kosovës, Maqedonisë së Veriut dhe Malit të zi, që mundëson përdorimin e ligjshëm të flamurit të Republikës së Serbisë në Graçanicë, Kumanovë dhe Kotor? Ky ndryshim i ligjit do ta legalizonte flamurin kuqezi në Serbi, e jo atë të Kosovës (që edhe ashtu nuk do të mund të legalizohej si simbol kombëtar i ndonjë pakice që do të deklarohej kosovare, përderisa Beogradi nuk e njeh pavarësinë e Kosovës).

Kamberi në  Kuvendin e Serbisë 

A mendoni se iniciativat dhe kërkesat tuaja do të lënë shenja të pushteti serb?

Sh. Kamberi: Si Shef i Grupit Parlamentar “Lugina e Bashkuar-SDA Sanxhak”, që është e vetmja opozitë parlamentare në Serbi, detyra ime është t’i përfaqësoj zërat progresivë opozitarë, përfshirë ata të qytetarëve të Luginës së Preshevës dhe të Sanxhakut. Nuk kam dilema se pushteti aktual në Serbi është autoritar dhe se nuk ka shpresa demokratizuese me këtë establishment. Dhe nuk jam naiv me menduar se ne do ta ndryshojmë Serbinë. Por, kjo nuk nënkupton se duhet të pasivizohemi duke u vetizoluar dhe duke u viktimizuar në periferi. Përkundrazi. Është arsye dhe motiv shtesë për veprim, organizim, angazhim dhe përfshirje. Nëse ju kujtohet, kishte zëra që deklaronin se pjesëmarrja jonë në zgjedhjet parlamentare (të cilat i bojkotoi opozita e sotme jashtëparlamentare në Beograd dhe që po dëshmon fatkeqësisht edhe sot se nuk është alternativë progresive ndaj pushtetit aktual në Serbi) ishte në funksion të legjitimimit të pushtetit autoritar të Aleksandër Vuçiqit. Por, veprimi ynë në parlamentin e Serbisë po e dëshmon të kundërtën. Kjo i ka befasuar pozitivisht edhe pesimistët më të mëdhenj. Përfaqësimi në çdo parlament varet nga politika që ndjek. Duket se po arrijmë sipas mundësive tona ta shpërfaqim të vërtetën për pushtetin e sotëm në Serbi. Aq më tepër që pati filluar të krijohet një përshtypje e rreme edhe në nivel ndërkombëtar, se Serbia po demokratizohet.

Si është të jeni opozita e vetme parlamentare e pushtetit të z.Vuçiq, që konsiderohet se përmbush të gjitha kushtet për t’u cilësuar si autokrat?

Sh. Kamberi: Kjo flet më së miri se ku është katandisur Serbia e z.Vuçiq. Edhe Millosheviqi kishte opozitë brenda hemisferës parlamentare. Paramendoni, në Serbinë e sotme nuk ka vend në parlament as për esktremistët e djathtë të Vojisllav Sheshelit, sepse sheshelistët janë integruar në partinë-shtet të Vuçiqit.

Pas fjalimit tuaj të parë në Kuvendin e Serbisë pas formimit të Qeverisë, pati reagime të shumta. A keni marrë kërcënime? A jeni ndier në ndonjë moment i rrezikuar?

Sh. Kamberi: Nuk i kam konsideruar serioze mesazhet kërcënuese. Por më shumë më kanë bërë përshtypje mesazhet mbështetëse që kam marrë nga qytetarët e nacionalitetit serb, të cilët dëshmojnë se ndryshe nga pushteti, shoqëria serbe nuk është homogjene dhe ekziston një potencial demokratik që e dëshiron një Serbi tjetër nga ajo që përfaqëson pushteti i sotëm.

Fotografi nga seanca ne Kuvendin e Serbise

Zyrtarë të Bashkimit Evropian e lëvdonin znj. Bërnabiq për formimin e Qeverisë. Ne e kemi dëgjuar fjalimin tuaj, por çfarë do t’u thoshit evropianëve që e uruan kryeministren serbe? Në fjalimin tuaj patët thënë se kryeqendrat botërore e duan stabilokracinë para demokracisë…

Sh. Kamberi: Nuk jam befasuar. Autoritarizmat janë bërë problem sot edhe i vet Bashkimit Evropian. Jo pak vende të Bashkimit Evropian po zhyten çdo ditë e më shumë në pushtete (gjysëm)autoritare. Madje disa prej tyre po e bllokojnë edhe zgjerimin e Bashkimit Evropian në Ballkanin Perëndimor. Po jetojmë në një kohë ku po shumëzohen zërat edhe në kontinentin evropian që po i parapëlqejnë autoritarizmat, se kinse po mirëmbajnë më mirë stabilitet të brendshëm dhe marrëdhënie miqësore me fqinjët, duke zhvilluar njëkohësisht ekonomitë. Kjo frymë ka shkuar deri në pikën saqë nuk po paraqet problem as e djeshmja luftënxitëse e qeveritarëve, përderisa sigurojnë paqen e sotme, si në rastin e Serbisë. Prandaj, pushteti i sotëm i Serbisë është edhe reflektim i krizës së Bashkimit Evropian për nga perspektiva demokratike.

A frikësoheni se mund të ketë sulm apo atentat ndaj jush?

Sh. Kamberi: Nuk frikësohem, sado që jetoj dhe veproj në një shtet që nuk e respekton ende institucionalisht dhe nuk e vlerëson ende shoqërisht, ish-kryeministrin e saj, të vrarë në një atentat me përfshirjen e strukturave shtetërore, pak pasi pati deklaruar se “çdo shtet ka mafian e tij, e në Serbi mafia ka shtetin e saj”.

Cili është komenti juaj në lidhje me deklaratat e z. Vuçiq dhe krahasimi i Kosovës me Nagorno-Karabakun, që u panë si kërcënim për luftë?

Sh. Kamberi: Një ‘spin’ për matje të opinionit publik në Serbi dhe në Kosovë, por sidomos të reagimit të kryeqendrave botërore, veçmas të Uashingtonit, ku po pritet marrja e pushtetit nga administrata e re, Biden. Ngjashëm me trenin “rus”, që ishte lansuar pak para marrjes së pushtetit të administratës Trump.

Në disa sondazhe që janë publikuar nga mediat në Serbi thuhet se 52 për qind e serbëve janë pro që të sulmohet Kosova e një përqindje e përafërt shprehin gatishmëri që personalisht të marrin pjesë në luftë. A e besoni se kjo është njëmend atmosfera në popullin serb? A jeton akoma fryma e Millosheviqit në Serbi?

Sh. Kamberi: Ndonëse ekziston ende një disponim i thellë anti-shqiptar dhe anti-Kosovë, nuk besoj personalisht se ka shumë disponim nga qytetarët në Serbi për një luftë të re, qoftë edhe në Kosovë. Shoqëria në Serbi është mjaft e lodhur nga tranzicioni tridhjetëvjeçar që i ka sjellur serbëve shumë trauma, regres dhe humbje njerëzore e materiale. Nëse shihni anketat, shumica e njerëzve që e votojnë Vuçiqin motivohen nga shpresa për zhvillim shoqëroro-ekonomik në përgjithësi, e jo për ndonjë “rifitim” të luftërave të humbura nga Millosheviqi. Pushteti autoritar i z.Vuçiq luan në disa karta. Për nevoja të jashtme paraqitet si paqebërës rajonal dhe faktor stabiliteti nën petkun e “reformatorëve liberalë pro-evropian”, ndërkaq për nevoja të brendshme paraqitet si “parti patriotike”, duke ushqyer viktimizimin e popullit serb përmes diskursit të njohur konspiracionist të mitologjisë nacionaliste. Kjo politikë skizofrenike po manipulon me ndjenjat shoqërore për nevoja të ruajtjes së pushtetit. Serbia e Vuçiqit është herë kopje e keqe e Serbisë së Millosheviqit, herë kopje e keqe e Serbisë së Gjingjiqit, herë kopje e keqe e Jugosllavisë së Tito-s.

Zyrtarë të lartë shtetërorë në Kosovë dhe Shqipëri, pas fjalimit tuaj, u krenuan me ju. A ndieni ju krenari për atë që kanë bërë udhëheqësit brenda dy shteteve shqiptare dhe për shqiptarët jashtë tyre?

Sh. Kamberi: Ndryshe nga vitet e fundit, po shprehet tashmë një interesim dhe një përkushtim më serioz nga Prishtina dhe Tirana zyrtare për Luginën e Preshevës. Por, nevojat janë të shumta dhe dinamikat mbeten të ngadalshme. E rëndësishme është të fillojë një bashkëpunim serioz institucional me rezultate konkrete, duke respektuar autonomitë politike përfaqësuese dhe vendimmarëse të palëve.

Ose, po ju pyesim, po të mbani një fjalim në Kuvendin e Kosovës dhe të Shqipërisë, a do të dukej si një 2aktakuzë” karshi pushteteve?

Sh. Kamberi: Nuk kisha thënë aktakuzë, por fjalim politik edhe kritik.

Osmani bën thirrje për forcim të lidhjeve mes Kosovës dhe Shqipërisë

Ushtruesja e detyrës së presidentit të Kosovës, Vjosa Osmani, ka bërë thirrje për forcim të lidhjeve mes Kosovës dhe Shqipërisë.

Përmes një telegrami dërguar presidentit të Shqipërisë, Ilir Meta, për nder të 28 Nëntorit, 108-vjetorit të shpalljes së pavarësisë së Shqipërisë, Osmani tha se flamuri kombëtar simbolizon ndjenjën e ekzistimit të kombit shqiptar.

“28 Nëntori shënon ditë krenarie e shprese për çdo shqiptar. Ajo na mbledh përreth së kaluarës sonë dhe shndërrohet në shtysë të fuqishme për ta jetësuar vizionin tonë. Prandaj, tash kur vizioni i brezave për liri është kurorëzuar edhe me pavarësinë e Kosovës, lidhjet shpirtërore ndërmjet dy shteteve tona duhet të forcohen”, thuhet në telegramin e Osmanit.

Osmani me tej thotë se si Kosova ashtu edhe Shqipëria janë shndërruar në faktorë paqeje dhe stabiliteti në rajon.

“Ato po ecin krahas njëra-tjetrës, si dy shtete sovrane, në procesin e integrimit evropian, duke e njohur dhe ndihmuar njëra-tjetrën”, thuhet në letrën e Osmanit, dërguar presidentit të Shqipërisë, Ilir Meta.

Këtë 28 nëntor Shqipëria shënon 108-vjetorin e shpalljes së pavarësisë.

Shqipëria shpalli pavarësinë në vitin 1912 në qytetin e Vlorës.

VOAL: Gëzuar, o shqiptarë! 28 Nëntori tjetër të na gjejë shëndosh e mirë dhe më të bashkuar se kurrë!

VOAL – 28 Nëntori 2020 na gjen ne shqiptarëve në përballje nga më të mëdhatë në historinë e kombit tonë, na gjen të tronditur nga humbjet njerëzore të shkaktuara nga pandemia, nga tëhuajtjet dhe vetmia që e shoqërojnë atë, të sfilitur nga qeverisjet e papërgjegjshme, nga skandalet e panumërta, nga korrupsionit dhe nga gangrenat e tjera gjithnjë e më kronike në jetën e kombit tonë dhe të shoqërisë sonë. Kjo ditë e shenjtë na e kujton se ne jemi vëllezër në gjak, në zemër, në shpirt, në flamur, jemi vëllezër që na bashkon fati historik, fati aktual dhe fati i së ardhmes në mënyrë të pandarë!

28 Nëntori, Dita e Flamurit, është një ditë e veçantë për shqiptarët në mbarë botën, sepse në këtë datë të vitit 1912 u shpall Pavaresia e Shqiperisë nga Ismail Qemaili në Vlorë.

Si çdo popull, edhe ne kemi kremten tonë kombëtare. Bile mund të themi se Dita Jonë e Madhe – 28 Nëntori, është diçka më shumë se një kremte kombëtare, «DITA E SHENJTË ARBËRORE». 28 Nëntori i parë arbëror ishte ai i vitit 1443, kur Kryeheroi Ynë, Gjergj Kastrioti – Skënderbeu, e ngriti për herë të parë në historinë e këtij kombi Flamurin me Shqiponjën Dykrenare dhe me yllin gjashtëcepësh në mes dy krenash, në Kalanë e Krujës, ku valoi plot 25 vjet. Gjergji, deri në vdekje luftoi me atë flamur në dorë dhe kurrë nuk diti për humbje. Ai flamur valoi i pamposhtur në Kalanë e Krujës dhe në kulla e kala të tjera arbërore, për 25 vjet, sa Kryeheroi Ynë udhëhoqi popullin dhe Shqipërinë.

Pas vdekjes së Tij (më 1468), pushtuesit otomanë depërtuan në të gjitha trojet arbërore dhe ia ndaluan valimin flamurit tonë. U dashtën edhe 444 vite pritje e vuajtje, tmerr e robëri nën atë pushtues, si dhe shumë ekzode e zbrazje masive të trojeve tona nga qeniet arbërore, derisa rifilloi sërisht valimi i Flamurit të Arbërit. T’i kemi parasysh arbëreshët, që ikën përterj detit, ose në veri (në Dalmaci), me qëndresën e tyre stoike dhe me ruajtjen fanatike të gjuhës, traditave dhe kulturës së të parëve. Qindra mijëra shqiptarë, duke mos mundur ta durojnë terrorin e pushtuesve, kishin ikur në shumë vende të botës – deri në Amerikë, Afrikë, Azi e deri në Australi.

Edhepse të mërguar, qeniet arbërore nuk ndejtën kurrë duarkryq, por gjithherë, në mënyra të ndryshme ishin të vënë në shërbim të kombit dhe të atdheut të braktisur nga dhuna e pushtuesve. Sidomos vlen të përmendet gjysma e parë e shekullit XIX, kur figurat e ndritura të kombit themeluan një lëvizje mbarëkombëtare, për të mbajtur gjallë shpirtin arbëror dhe për ta ndihmuar lirimin e atdheut nga pushtuesit. Kjo lëvizje, në historinë tonë, u regjistrua me germa ari dhe u quajt: Rilindja Kombëtare Shqiptare. Ndër rilindasit e parë duhet veçuar: Vëllezërit Frashëri, Jeronim De Radën, Jani Vreton dhe shumë të tjerë.

Në kohën kur gërshetimi joparimor i interesave ishte shtrirë në mbarë hapësirat ballkanike e më së rëndi rëndonte supet e popullit tonë, liderët e kombit filluan artikulimin e zëshëm të aspiratave të ligjshme kombëtare, për liri dhe pavarësi. Nën trysninë e fuqive të mëdha të kohës, në Kongresin e Berlinit të vitit 1878, Perandoria Osmane u detyrua t’ua njohë autonominë disa vendeve fqinje, si: Serbisë, Greqisë, Bullgarisë dhe Malit të Zi, gjë që nuk ndodhi edhe me Shqipërinë, që në vorbullën e interesave dhe të marrëveshjeve ruso-turke, mbeti ende nën kthetrat otomane.

Të ndaluar të marrin pjesë në Kongresin e Berlinit dhe të indinjuar thellë nga pazarllëqet që u bënë për copëtimin e tokave tona, krerët shqiptarë, të udhëhequr nga Abdyl Frashëri, Haxhi Ymer Prizreni, Pashko Vasa e të tjerë, më 10 Qershor 1978, në Prizren mbajtën Kuvendin Mbarëkombëtar dhe themeluan Lidhjen Shqiptare të Prizrenit, duke shpallur kështu autonominë e Shqipërisë. U bë edhe një kabinet qeveritar dhe u organizua një administratë mbarëkombëtare, mirëpo Turqia – e tërbuar nga ky akt i shqiptarëve, me “bekimin” dhe heshtjen edhe të fuqive të mëdha të kohës, me një fushatë shumë të egër ushtarake dhe me terror, pas tre vjetësh – më 1881 e shuajti Lidhjen e Prizrenit dhe autonominë shqiptare.

Shqiptarët nuk janë dorëzuar kurrë. Ata gjithmonë e luftonin pushtuesin dhe e forconin Lëvizjen Çlirimtare Kombëtare – me pushkë e me penë. Në vitin 1899, nën drejtimin e Haxhi Zekës, u mbajt në Pejë edhe nhjë kuvend i madh mbarëkombëtar, që historia e njeh si Lidhja e Dytë e Prizrenit. Në fillim të shekullit XX, Perandoria Osmane që shtrihej në tri kontinente (Azi, Europë dhe Afrikë) dhe e ndarë në 33 vilajete, katër nga të cilat ishin shqiptare, nga sulmet që nga të gjitha anët i bënin popujt liridashës, ishte dobësuar dukshëm. Njëri nga Vilajetet shqiptare ishte Vilajeti i Kosovës, me kryeqytet Shkupin, që përfshinte territoret e Dardanisë së dikurshme.

Luftërat çlirimtare, që plasën në të gjitha viset e pushtuara, i dhanë një goditje të rëndë “të sëmurit nga Bosfori”. Si pjellë e konçesioneve, që kishte fituar Serbia në Kongresin e Berlinit, në vorbullën e interesave, me marrëveshjen e fshehtë ruso-turke, kombit tonë i ishte imponuar edhe fronti verior, sepse shumë troje tona u pushtuan nga Serbia, që me sulme barbare deri në gjenocid i kishte detyruar të shpërngulen shumë shqiptarë nga trojet e tyre, që si rezultat pati spastrimin e mbi 700 vendbanimeve të Krahinës së Toplicës nga fara arbërore.

Në vitin 1908, e dobësuar shumë nga sulmet që i vinin nga të katër anët, Perandoria Osmane u detyrua të bëjë reforma dhe të lëshojë pe në shumëçka, në vendet e pushtuara. Xhonturqit, edhe nën trysninë e fuqive të mëdha të kohës, me këto reforma u kishin njohur disa të drejta popujve të pushtuar, përfshirë edhe shkollimin në gjuhën e tyre amtare dhe shprehjen e identitetit kulturor. Në nëntor të vitit 1908, nën drejtimin e At Gjergj Fishtës, në Manastir u mbajt Kongresi i Alfabetit, ku u njësua alfabeti i gjuhës shqipe. Në të gjitha viset shqiptare filloi organizimi i shkollave kombëtare.

Në vitin 1909, kur u organizua kryengritja e madhe e popullit arab kundër Turqisë, kur shpërthej edhe lufta e madhe italo-turke në Tripoli dhe kur plasën luftërat ballkanike, krerët e kombit filluan ta mobilizojnë edhe popullin tonë. Në pranverën e vitit 1910, Idriz Nikollë Seferi, bashkë me Dom Mikel Tarabulluzin, në zyrën famullitare në Stubëll të Karadakut, kishin hartuar planin e Luftës së Kaçanikut. Trimat e ardhur nga viset e Karadakut dhe të Moravës, nën udhëheqjen e Idriz Seferit dhe ata të ardhur nga Carraleva dhe nga viset tjera të Kosovës, nën udhëheqjen e Isë Boletinit, ishin bashkuar në Stagovë, prej nga futen në Grykën e Kaçanikut dhe i dërmojnë taborret e Turgut Pashës.

Lufta e Kaçanikut ishte fillimi i kryengritjes mbarëkombëtare për çlirim nga zgjedha pushtuese otomane, që në vitin 1911 – nën drejtimin e Dedë Gjo’ Lulit, ishte zgjeruar në Malësinë e Shkodrës dhe në krahinat fqinje, deri në Shqipërinë e Mesme, për t’u zgjeruar edhe në jug, kështuqë në vitin 1912 ishte përfshirë mbarë Shqipëria – nga Janina deri në Mitrovicë e nga Durrësi deri në Preshevë.

Tashmë vërehej qartë se Perandoria Osmane po kapitullonte, prandaj fuqitë e mëdha të kohës kishin filluar tregtimin mbi tokat që do të dilnin nga kthetrat otomane. Pamëshirësitë absurde kundrejt shqiptarëve, mbi tavolinat diplomatike, nuk kishin fund. Derisa Serbisë, Bullgarisë, Greqisë e Malit të Zi u ishte njohur pavarësia, më 17 tetor 1912 fuqitë e mëdha kishin vendosur që Shqipërisë t’i njihej një autonomi, ende nën varësi nga Turqia. Duke mos përballuar më turpet dhe absurdet diplomatike të fuqive të mëdha, krerët e kombit tonë, që me pushkë e me penë e kishin udhëhequr Lëvizjen Kombëtare Çlirimtare, kishin vendosur mbajtjen e një kuvendi mbarëkombëtar dhe shpalljen e pavarësisë së Shqipërisë.

Duke iu përgjighjur thirrjes së Ismail Qemalit, më 28 Nëntor 1912, në Vlorë ishin mbledhur krerët e të gjitha krahinave shqiptare: Luigj Gurakuqi, Sali Gjuka, Bedri Pejani, Rexhep Mitrovica, Vehbi Agolli, Dom Nikollë Kaçorri, Jani Minga. Avdi Toptani, Pandeli Cale, Llesh Nosi, Mid’hat Frashëri, Mehmet Tërralla, Hasan Hysen Budakova, Sherif Efendi Dibra, Hajdin Draga, Dhimitër Mborja, Dhimitër Zografi, Shefqet Taiu e shumë të tjerë. Për shkak të pengesave gjatë rrugës, Isë Boletini me mbi 10 mijë kalorës nga Kosova, kishte mbërritur vetëm të nesërmen.

Kuvendi Kombëtar i Vlorës shpalli Pavarësinë e Shqipërisë dhe zgjodhi Qeverinë e parë të Shtetit Shqiptar. Kryetar i Kuvendit e natyrisht edhe kryetar i parë i Qeverisë së shtetit Shqiptar, u zgjodh Ismail Qemali, i cili, kur po e ngriste Flamurin e qëndisur nga Marigona, në fjalën e Tij solemne, ndër të tjera ka thënë: “Fqinjtë tanë nuk duhet të gënjehen me lakmi, se shqiptari s’e duron robërinë. Historia e shekujve të kaluar e dëshmon këtë të vërtetë. Ky truall është atdheu ynë. Ne e kemi gjuhën tonë, zakonet tona, kulturën tonë. Ndaj, sot, të mbledhur në këtë kuvend të madh historik, ne shprehim para gjithë botës vullnetin e popullit tonë sovran”. Më shumë se një e treta e delegatëve të Kuvendit ishin nga viset e Kosovës. Pavarësia u shpall për të gjitha trojet shqiptare dhe ministrat u zgjodhën nga të gjitha krahinat shqiptare.

Megjithë ndërhyrjet e parreshtura diplomatike të Ismail Qemalit dhe të Qeverisë Shqiptare, në të gjitha institucionet e qarqeve ndërkombëtare, gjashtë fuqitë e mëdha të kohës, të involvuar në gërshetim interesash, kanë lejuar copëtimin e tokave shqiptare. Kështu, në konferencën e ambasadorëve në Londër, më 1913, pa përfillur luftën çlirimtare as vullnetin e popullit tonë, u morën vendime tragjike kundër Shqipërisë dhe shqiptarëve.

Më shumë se gjysma e toka tona iu dhuruan fqinjëve: Greqisë, Serbisë, Malit të Zi dhe Bullgarisë (sllavomaqedonasit në atë kohë nuk kishin identitet kombëtar, pra ishin bullgarë). Kështu, ambasadorët e gjashtë fuqive të mëdha të asaj kohe, kanë përligjur gjakderdhjen në Ballkan, duke lënë të hapura varrë që do të kullonin gjak gjatë gjithë shekullit XX. E njëjta gjë ndodhi edhe në vitin 1920, që për shkak të vendimeve të tilla, edhe pas Luftës së Parë Botërore, tokat tona mbetën të pushtuara nga vendet e përmendura. Me të drejtë, i Madhi At Gjergj Fishta e shan Europën e asaj kohe, duke e quajtur edhe kurvë: “Oj Zanë këndojmë, o të vajtojmë deshta me thanë…”.

28 Nëntori i tretë Shqiptar ndodhi në vitin 1944, kur Shqipëria u çlirua përfundimisht nga pushtuesit fashistë, mirëpo diplomacia ndërkombëtare, sërish na e la një Shqipëri të cunguar, duke njohur dhe përligjur edhe brenda shtetit shqiptar një diktaturë të egër komuniste, që shkatërroi edhe ato pak të arritura në rrafshin kombëtar – politik, ekonomik, kulturor… Ai regjim pushtuesve (grekërve, serbëve e sllavomaqedonasve), heshtas u lejonte dhunën e pandalshme mbi shqiptarët në trojet e tyre të pushtuara, deri në spastrime etnike e gjenocid.

28 Nëntori i vitit 1955, mu në kohën e gjenocidit rankoviqian mbi shqiptarët e Kosovës, në Prekaz të Drenicës lindi kryekomandantin Adem Jasharin, i cili do të niste Luftën Çlirimtare vendimtare, për t’u çliruar nga zgjedha serbiane. 28 Nëntori i vitit 1997 e shpalli botërisht Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës. 28 Nëntori i vitit 2001, e solli me krenari, në qendrën e kryeqytetit të Kosovës, në Prishtinë, kryeheroin tonë Gjergj Kastriotin – Skënderbe, i cili edhe sot u jep zemër shqiptarëve dhe u garanton se një ditë të afërme do të jenë pronarë të ligjshëm të të gjitha tokave të tyre.

Në këtë festë të madhe, që sivjet po e kremtojmë edhe në shenjë të Vitit të Gjergj Kastriotit – Skënderbe, kryekalorësit të Europës!

Zoti e bekoftë Ditën Tonë të Shenjtë – 28 Nëntorin!

Zoti e bekoftë Shqipërinë dhe të gjitha tokat shqiptare jashtë kufijve të saj administrativë!

Zoti i bekoftë të gjitha qeniet arbërore!

Gëzuar!

Joe Biden letër shqiptarëve: Kurrë s’kam qenë kaq optimist për të ardhmen, do të shpëtojmë planetin!

Presidenti i zgjedhur i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Joe Biden, i ka shkruar një letër shoqatës kosovare “Miqtë e Amerikës”, me rastin e Ditës së Falënderimeve (Thanksgiving Day), që u festua një ditë më parë në SHBA.

Letra është publikuar nga kryetari i kësaj shoqate, Agim Rexhepi, ku Biden shprehet se dita e falënderimeve është një kohë e veçantë për Amerikën, për të reflektuar mbi atë që ka sjellë viti dhe për të menduar për atë që pritet përpara.

Letra:

Agim,

Dita e falënderimeve është një kohë e veçantë për Amerikën. Një kohë për të reflektuar mbi atë që ka sjellë viti dhe për të menduar për atë që pritet përpara.

Besimi, guximi, sakrifica, shërbimi ndaj vendit, shërbimi ndaj njëri-tjetrit dhe mirënjohja edhe përpara vuajtjeve, kanë qenë prej kohësh pjesë e asaj që do të thotë falënderimet në Amerikë.

Në fakt, unë kurrë nuk kam qenë më optimist për të ardhmen e Amerikës sesa jam tani.

Unë besoj se Shekulli 21 do të jetë një Shekull Amerikan.

Ne do të ndërtojmë një ekonomi që udhëheq botën.

Ne do ta udhëheqim botën me fuqinë e shembullit tonë – jo me shembullin e fuqisë sonë.

Ne do të udhëheqim botën për klimën dhe do të shpëtojmë planetin.

Ne do të gjejmë shërimin për kancerin, alzheimerin dhe diabetin.

Nga familja Biden tek e juaja, kudo dhe sido që të jeni duke festuar, ne ju urojmë një Falenderim të Gëzuar.

Zoti ju bekoftë.

Joe Biden

Vjosa Osmani: Anëtarësimi i Kosovës në NATO mbetet objektiv strategjik

Nën patronazhin e Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK) dhe Ministrisë së Forcës së Sigurisë së Kosovës (MFSK), sot është mbajtur manifestimi qendror i “Ditës së Forcës” në kazermën “Adem Jashari” në Prishtinë, raporton Anadolu Agency (AA).

Manifestimi i cili hapë dyert për qytetarët kësaj radhe është mbajtur me kapacitete të reduktuara për shkak të pandemisë

Ushtruesja e detyrës së Presidentes, Vjosa Osmani, e cila është edhe komandanti suprem i FSK-së, u është drejtuar për herë të parë ushtarëve me rastin e Ditës së Forcës. Për shkak të izolimit të saj si pasojë e infektimit me koronavirus, mesazhi i Osmanit është transmetuar me video para pjesëmarrësve.

 

Me këtë rast Osmani tha se anëtarësimi i Kosovës në Aleancën Veri-atlantike NATO mbetet synim strategjik i Kosovës, në kohën kur FSK-ja po shndërrohet në ushtri moderne falë punës së pjesëtarëve të saj dhe mbështetjes nga aleatët.

“Anëtarësimi i Kosovës në NATO mbetet objektiv strategjik i republikës sonë për të cilin do të angazhohemi me gjithë potencialin tonë. Të dashur ushtarakë, Kosova sivjet shënoi 21 vjetorin e lirisë dhe 12 vjetorin e pavarësisë. Në këta përvjetorë ne rikujtuam rrugën tonë, por edhe lavdinë tonë. E rikujtuam sakrificën tonë për liri dhe çmimin e paguar. E rikujtuam po kështu edhe qëndresën tonë, vizionin tonë dhe vlerat që na bashkojnë. Sikur e kemi theksuar edhe më herët në përvjetorët e çlirimit dhe të pavarësisë: askush më mirë se populli i Kosovës nuk e kupton në thelb rëndësinë e të jetuarit në një vend të lirë dhe të sigurt”, theksoi Osmani.

Kryeministri i Kosovës, Avdullah Hoti tha Qeveria e Kosovës ka plane të detajuara për zhvillimin dhe modernizimin e FSK-së. Sipas kryeministrit Qeveria do të vazhdojë ndihmën për edukimin, pajisjet dhe obligimet e saj.

Hoti tha se Kosova ka marrëdhënie të shkëlqyera me të gjitha vendet e rajonit dhe është e vendosur që edhe marrëdhëniet me Serbinë të zgjidhen njëherë e përgjithmonë, duke arritur një marrëveshje përfundimtare të obligative përmes dialogut, me qëllimin e vetëm njohjen reciproke ndërmjet dy shteteve të pavarura.

 

“Është e qartë se asnjë marrëveshje gjysmake nuk garanton paqe dhe stabilitet në rajon. Prandaj ne jemi të përkushtuar për zgjidhjen e të gjitha çështjeve që kanë mbetur pezull, ndër të cilat çështja e të zhdukurve, është njëra ndër temat më të rëndësishme. Për fat të keq edhe sot e kësaj dite në Serbi vazhdojmë të gjejmë varreza masive me eshtra të civilëve shqiptarë të Kosovës të cilët janë rrëmbyer, janë ekzekutuar mizorisht dhe janë hedhur në varreza të përbashkëta anekënd Serbisë”, tha Hoti.

Ministri i Mbrojtjes së Kosovës, Anton Quni, duke uruar të pranishmit për dy-vjetorin e shndërrimit të FSK-së në ushtri, tha se ministria që udhëheqë ai dhe FSK-ja me sukses ka përmbushur të gjitha objektivat vjetore.

Ndërkaq, komandanti i FSK-së, gjenerallejtënant Rrahman Rama tha se FSK-ja punon çdo ditë me përkushtim që të tregojë sukses në vend dhe rajon. Ai tha se për të avancuar në ndërtimin e kapaciteteve mbrojtëse dhe që FKS të jetë e aftë ta mbrojë vendin “kërkon sakrificë dhe përkushtim nga të gjitha nivelet”.

“Dita e Forcës”, mbahet tradicionalisht me dyer të hapura për qytetarët me qëllim që të mirëpriten vizitorët në kazermat në Prishtinë, Mitrovicë, Istog, Gjilan, Prizren, Ferizaj dhe Pomozotin, për t’u njohur me ambientet dhe pajisjet e ndryshme të cilat dëshmojnë kapacitetet e FSK-së.

LIV – 2020 VITI I AT GJERGJ FISHTËS – PENG NDERIMI… ALOIS GURAKUQIT (1909) – Përgatiti për botim Fritz RADOVANI

LIV – 2020 VITI I AT GJERGJ FISHTËS – PENG NDERIMI… ALOIS GURAKUQIT (1909)  – Përgatiti për botim Fritz RADOVANI

PENG NDERIMI… ALOIS GURAKUQIT (1909)

I kandshëm â e plot shije

Nja’ i lehtë zhumhur, qi gurra

Ep tue gurgullue n’per hije

Shqipëri, një vit pas tërmetit, mbi 50 të arrestuarit janë të lirë

Klodiana Lala

Në Shqipëri, një vit pas tërmetit të fortë që goditi vendin, hetimet e nisura për shkatërrimet e shumta që ndodhën, me pasojë dhe vdekjen e dhjetra qytetarëve, nuk janë mbyllur ende, me përjashtim të Durrësit. Nga mbi 50 të arrestuarit thuajse të gjithë kanë lënë qelitë, ndërsa ka patur dhe raste, si ai i drejtoreshës së Urbanistikës në Bashkinë e Kavajës e cila është rikthyer në detyrë, ndonëse është nën hetim për “vrasje nga pakujdesia”.

Pak ditë pas tërmetit, ndërsa vizitonte prokurorinë e Durrësit, kryeprokurori i porsazgjedhur Olsian Çela do të deklaronte më 7 dhjetor 2019 se “reagimi i prokurorisë dhe zbatimi i ligjit do të jetë korrekt dhe i prerë. Në fund do të kemi rezultate të qarta për hetimin”.

Por një vit pas tërmetit të 26 nëntorit, që shkaktoi 51 viktima, qindra të plagosur dhe 1 miliardë euro dëme, të dyshuarit si përgjegjës për tragjedinë janë jashtë hekurave të burgut”

Kur Shqipëria ishte ende e mpirë nga tragjedia, tri prokurori, ajo e Durrësit, Tiranës dhe Krujës çelën menjëherë hetimet, për të zbuluar përgjegjësit për shembjen e pallateve dhe hoteleve dhe me bujë u njoftua pak javë më vonë, goditja e mbi 50 personave.

DURRËSI

Durrësi ishte qyteti më i goditur me disa pallate, hotele dhe banesa private disa katëshe të cilat u rrënuan. Në këtë qytet u bënë dhe arrestimet e para. “Prokuroria e Durrësit, gjatë mbrëmjes së djeshme lëshoi 17 urdhëra ndalimi nga të cilat 9 prej tyre janë ekzektuar dhe vijon puna në terren për gjetjen e personave të tjerë të implikuar. Nga veprimet e para hetimore të kryera, dyshohet se dëmtimet e këtyre godinave dhe pasojat në jetët e njerëzve kanë ardhur dhe si shkak i kryerjes së ndërtimeve pa respektuar rregullat, normat dhe standardet në fushën e ndërtimit”, bëri të ditur më 14 dhjetor, në një konferencë shtypi të përbashkët me Prokurorinë drejtori i Policisë së Durrësit, Lorenc Shehu.

Bëhej fjalë për ish funksionarë të zyrave të administratës lokale, që nga Aluizni apo inspektoriati i Ndërtimit, ndërtuesë si dhe kolauduesë e supervizorë të punimeve në ndërtesat e shkatërruara, përfshirë dhe pronarë të hoteleve. Akuzat ndaj tyre shkonin nga nga “Shpërdorimi i detyrës”, te “Falsifikimi i dokumentave” si dhe “Vrasje me dashje” apo “Vrasje në rrethana cilësuese”.

Tashmë një vit nga ngjarja tragjike prokuroria e Durrësit njoftoi përfundimin e hetimeve dhe dërgimin në gjykatë të 16 personave. Por akuzat ndaj tyre janë shfryrë dhe zyrtarisht ata do të japin llogari para drejtësisë për vrasjes nga pakujdesia dhe shpërdorim detyre.

Vetëm njëri prej tyre është ende në qeli. Ai është Ramiz Shehu, i cili ndërtoi banesën 4 katëshe të familjes Lala, në zonën e Kënetës nën rrënojat e së cilës humben jetën 8 persona, 4 prej të cilëve të mitur.

Në dosjen hetimore thuhet se objektet në të cilat pati viktima, kishin probleme me cilësinë e materialeve të ndërtimit, si hekur dhe beton….ndërsa u përdorën akte të falsifikuara për legalizimin e shtesave pa leje…..

Më 20 nëntor të këtij viti, ndërsa njoftonte mbylljen e hetimeve, drejtuesja e Prokurorisë së Durrësit, Anita Jella tha ndër të tjera se “ky hetim nxori në pah një sere problematikash sa I përket cilësisë së materileve të ndërtimit. Në disa prej objekteve, cilësia, rezistenca e betonit dhe hekurit të përdorur rezultoi të ishte e dobët dhe jo në përputhje me kushtet e kriteret e projektimit dhe zbatimit. Ndërtimi i kateve shtesë, gjithashtu që është vërejtur në disa prej rasteve ka rritur masën e ndërtesës dhe sforcimet në katet e poshtme të struktarave, për rrjedhojë, rritjen e forcave sizmike që kanë vepruar”

Një nga hotelet e rrënuara në plazhin e Durrësit, ishte dhe Vila Palma. Nën gërmadha humbi jetën Sadik Qato, vjehrri i pronares Dëshira Qato, zyrtare e Lartë në Bashkinë e Kavajës. I biri, Klajdi për fat të mirë mbijetoi dhe u nxor i gjallë pas të paktën 18 orësh operacion kërkim-shpëtimi. Godina u shemb, sepse sic vlerësuan ekspertët pronarja Dëshira Qato kishte ndërtuar dy kate pa leje jashtë cdo kriteri. Kolaudator i objektit kishte qenë Arben Qato, bashkëshorti i saj. Edhe ky i pandehur për “shpërdorim detyre”.

Nën akuzë për vrasje nga pakujdesia, zonja Qato, nga një person në kërkim fillimisht, tani është rikthyer në detyrën e saj të mëparshme, Shefe e Urbanistikës në bashkinë e Kavajës, duke drejtuar zyrën e cila ka për të detyrë të vlerësojë pikërisht zbatimin e kritereve dhe të japë lejet e ndërtimit.

Zëvendës kryetari i Bashkisë së Kavajës, Guxim Kola, e shpjegoi për Zërin e Amerikës, vendimin “pasi gjykata e rrethit gjyqësor Durrës, mori vendimin për detyrim paraqitje për zonjën Qato. Duke qenë se ishte pezulluar, me datë 5 gusht 2020 është rikthyer në detyrë brenda të gjithë kornizave ligjore që parashikon Kodi i Punës dhe Kodi i procedurës. Bashkia e Kavajës si cdo institucion publik, funksionon në bazë të ligjit, nëse ka një vendim të formës së prerë nga një gjykatë, është i detyrueshëm. Por në këto momente nuk kemi asnjë vendim të formës së prerë për znj.Qato”.

Por personat e tjerë nuk kanë patur të njejtin fat. Arben Isaku, ish drejtor i ALUIZNI-t, Durrës, i pandehur në të njëjtën dosje, dhe me një akuzë më të lehtë, atë për “shpërdorim detyre”, nuk është rikthyer në funksionet e mëparshme.

TIRANA

Në Tiranë ndodhën dhe arrestimet më të shumta. Më 15 Janar, Prokuroria njoftoi se të paktën 31 persona, zyrtarë e ish zyrtarë vendor, inspektorë të ndërtimit, arkitektë, inxhinjerë dhe ndërtuesë në disa komuna të Tiranës, Farkë e Kashar, apo dhe të Bashkisë Vorë, ishin arestuar në kuadër të hetimeve të nisura menjëherë pas tërmetit të 26 nëntorit. 7 persona të tjerë u shpallën janë në kërkim. Akuzat ndaj tyre shkonin nga “Shpërdorimi i detyrës”, te “Falsifikimi I dokumentave” apo dhe “Ndërtim pa leje”.

“Kemi arritur të evidentojmë disa ndërtesa dhe banesa që janë shpallur të pabanueshme: 25 janë institucione, 134 janë pallate dhe mbi 200 janë banesa private”, deklaroi në 15 Janar 2020, Elizabeta Imeraj, drejtuese e Prokurorisë së Tiranës.

Aktualisht po hetohen vetëm 5 objekte të shpallura tëpabanueshme, 3 në Kashar, një në Farkë, dhe një tjetër në Kombinat. Hetimi nuk është mbyllur ende dhe vonesat justifikohen me faktin se është urdhëruar kryerja e një aktekspertimi për cilësinë e materialeve të ndërtimit, si hekur dhe beton, i cili ende nuk është përfunduar nga dy ekspertët e caktuar. Ky dokumet do të jetë vendimtar për fatin e dosjes.

Një vit pas tërmetit, Prokuroria deklaron se ka dërguar për gjykim vetëm Naim Shehun për akuzën e ndërtimit të paligjshëm. Në aktkakuzë thuhet se ai ndërhyri në katin e parë të një pallati dhe shembi muret e brendshme, me qëllim ndërtimin e një furre buke. Sipas ekspertëve, ndërhyrjet e bëra nga i pandehuri dëmtuan strukturën e pallatit dhe pas lëkundjeve sizmike ndërtesa u shpall e pabanueshme.

Nga lista e gjatë e të arrestuarve në fillim të këtij viti, të gjithë kanë lënë qelitë.

THUMANA

Qyteza e Thumanës ofroi pamje rrënqethëse, ndërsa dy pallate 5 katëshe, të ndërtuara para viteve ’90 u shembën duke zënë nën rrënoja 24 gra, fëmijë e burra. Shumë të tjerë mbetën të plagosur, ndërsa dhe banesa të tjera u dëmtuan. Prokuroria e Krujës i shpjegoi përmes një shkrese, Zërit të Amerikës se “në kuadër të këtij hetimi është administruar dokumentacioni shkresor, është kryer pyetja e një numri të konsiderueshëm të personave që mund të kenë dijeni për veprën penale si dhe është administruar ekspertimi gjeologjik”. Prokuroria saktëson se është në pritje të aktit të ekspertimit teknik ndërtimor, ndërsa shton se dhe situate e pandemisë ka kushtezuar ecurinë e hetimeve.

Ndër objektet e dëmtuara në Thumanë, ishte dhe shkolla Ramazan Jangozi, të cilën Bashkia Krujë e kishte marrë në dorëzim të parakohshëm, vetëm pak ditë para tërmetit. Ndërhyrjet në godinë, kishin patur për qëllim rehabilitimin e dëmeve të tërmetit të rënë pak muaj më parë.

Prokuroria bën të ditur se ka marrë zyrtarisht nën hetim 10 persona, fizikë dhe juridikë, për akuzat e shpërdorimit të detyrës dhe falsifikim i formularëve dhe stampave.Bëhet fjalë për projektuesë, mbikqyrës, kolaudatorë, administratorë dhe funksionarë të Bashkisë së Krujës. Hetimi ka konstatar shkelje të shumta që nga një vlerësim jo i saktë i gjendjes së objektit, te mungesa e dokumentacionit siziomiologjik dhe teknik mbi bazën e të cilit janë propozuar punimet që duhet të kryheshin. Prokuroia kë vërejtuar gjithashtu se punimet duket se ishin vetëm riparime, dhe jo ndërhyrje që të rrinin dhe garantonin qëndrueshmërinë e godinës. Për më tepër ka rezultuar se njëra nga kompanitë fituese të tenderit, ishte ndaluar të merrte pjesë në garat publike.

Hetimet e çelura pas tërmetit tragjik, duket se kanë nxjerrë në pah dhe një sërë mangësish ligjore. Drejtuesja e prokurorisë së Durrësit, Anita Jella, konfirmoi për Zërin e Amerikës se ka hartuar një relacion ku rendit të gjitha mangësitë ligjore dhe ia ka dorëzuar prokurorit të Përgjithshëm. Ky i fundit, ka folur edhe më herët për mundësinë për të propozuar ndryshime ligjore, pasi situata të tilla sikurse u krijuan pas tërmetit të 26 nëntorit janë të paparishikuara në ligj.

Më 26 nëntor 1990 lindi këngëtarja me famë botërore Rita Ora

Rita Sahatçiu Ora (e lindur Rita Sahatçiu, 26 nëntor 1990) është një këngëtare dhe aktore britanike me prejardhje shqiptare. Suksesi i saj u rrit në shkurt të vitit 2012, kur ajo u paraqit me teken Hot Right Now, bashkëpunim me DJ Fresh-in, e cila arriti numrin një në Mbretërinë e Bashkuar. Albumi i parë i saj Ora, që doli në shitje në gusht të vitit 2012, arriti numrin një në Mbretërinë e Bashkuar. Albumi përmbante teket Britanike R.I.P dhe How We Do (Party). Ora ishte artistja me numrin më të madh të tekeve në listën britanike në vitin 2012, me tre teke rradhazi që arritën në pozitën më të lartë. [1]

Në janar 2014, Adidas njoftoi një bashkëpunim projektues me Ritën për markën e tyre, Adidas Originals.[2] Gjithashtu në vitin 2014, kënga I Will Never Let You Down arriti numrin katër në Mbretërinë e Bashkuar, dhe ajo u shfaq në teken “Black Widow ” të Iggy Azalea, e cila arriti numrin pesë në Mbretërine e Bashkuar dhe SHBA. Në 2015, Ora u bë trajnere në serinë e katërt të The Voice UK dhe, më vonë atë vit, një gjyqtare në serinë e dymbëdhjetë të The X Factor.

Albumi i dytë i saj në studio, Phoenix, doli në shitje në nëntor 2018. Tekja Your Song arriti numrin dhjetë në Britaninë e Madhe, dhe teket Anywhere dhe Let You Love Me, arritën numrin pesë në Mbretërinë e Bashkuar; kjo e fundit e bëri Orën artisten e parë femër britanike që të ketë gjithësej trembëdhjetë këngë të cilat kanë arritur të paktën pozicionin e dhjetë në listat e Mbretërisë së Bashkuar.[3]

Jeta e hershme

Ora ka lindur në Prishtinë, RSF Jugosllavisë (Kosova e sotme),[4] nga prindër shqiptarë. Nëna e saj, Vera (e lindur Vera Bajraktari), është një psikiatëre dhe babai i saj, Besnik Sahatçiu, është një ekonomist dhe një pronar kafeneje.[5][6][7] Ora ka një vëlla më të vogël, Don, dhe një motër më të madhe, Elena, e cila është gjithashtu pjesë e ekipit të saj të menaxhimit.[8] Ajo ka lindur si Rita Sahatçiu, mbiemri rrjedh nga fjala turke saatçi që do të thotë “orëndreqës”), por prindërit e saj më vonë e shtuan Ora (do të thotë “koha” në gjuhën shqipe) në mënyrë që të mund të shqiptohet lehtë.[9]

Familja e saj u largua nga Kosova për arsye politike, për shkak të persekutimit të shqiptarëve etnikë të filluar me shpërbërjen e Jugosllavisë.[10] Ata u zhvendosën në Londër, Angli në vitin 1991, kur ajo ishte një vjecare.[5] Ajo u rrit pranë Rrugës Portobello në Londrën Veriore, dhe mori pjesë në St Cuthbert me Shkollën Fillore “St Matthias” në Earls Court, pas së cilës u diplomua nga një shkollë e arteve të interpretimit, Sylvia Young School Theatre. Ajo filloi të këndojë në moshë të re.[11][12][8]

Karriera muzikore

Ora filloi të performonte në sesionet e hapura të muzikës në Londër dhe, herë pas here, në lokalin e atit të saj.[13] Në vitin 2007, Ora kishte paraqitjen e saj të parë të muzikës kur ajo u shfaq në rrugën e Craig David titulluar “Awkward”, dhe pastaj përsëri në 2008 në “Where’s Your Love”, duke shfaqur Tinchy Stryder. Në të dyja pjesët ajo nuk u kreditua zyrtarisht.[4] Ajo u paraqit në dy këngë të albumit të James Morrison, “Songs for You, Truths for Me”, si mbështetëse vokaliste. [14]

Në vitin 2008, ajo provoi për Eurovision: Your Country Needs You për BBC pë t’u bërë garuesja britanike për Festivalin Evropian i Këngës 2009 dhe u kualifikua, por më vonë u tërhoq nga konkurrenca pas disa episodeve pasi ajo “nuk u ndje gati” dhe mendoi “ajo sfidë nuk ishte për të”[15]. Menaxheria e saj, Sarah Stennett (e cila gjithashtu punoi me Ellie Goulding, Jessie J dhe Conor Maynard), më vonë i tha HitQuarters se Ora kishte hyrë në konkurs sepse në atë kohë ajo ndjeu se ishte shansi i saj i vetëm për të gjetur sukses.[16] Stennett e siguroi atë se performanca në Eurovizion do të pengonte më shumë se sa të ndihmonte shanset e saj për ta bërë atë si një artiste solo.[16]

Mëpas, Stennett mori në kontakt grupin amerikan (Roc Nation), dhe i foli atyre për Orën. Ajo nënshkroi një marrëveshje regjistrimi dhe një marrëveshje botuese me Roc Nation në dhjetor të vitit 2008 dhe ishte një nga sinjalet e tyre të para.[16][17][18] Ajo u shfaq në videon e Jay-Z për Young Forever (2009) dhe videon e Drake, Over (2010).[19][20] Pasi u nënshkrua, Ora regjistroi një album dhe donte ta publikonte atë, por grupi i saj e kundërshtoj atë dhe ajo filloi të punonte në materiale të tjera për albumin e saj debutues.[13]

Gjatë vitit 2011, Ora publikoi disa kover (interpretim kënge të autorëve të tjerë) dhe video për të punuar në albumin e saj debutues në YouTube.[21] Videot kapën vëmendjen e DJ Fresh, i cili në atë kohë po kërkonte një vokaliste femër për këngën e tij Hot Right Now. [22] Ora u paraqit më 12 shkurt 2012, duke debutuar në numrin një në Listën e tekeve në Mbretërinë e Bashkuar.[23] Gjatë muajit shkurt 2012, Ora ishte akti i hapjes në koncertet e Mbretërisë së Bashkuar nga Drake’s Club Paradise Tour.

Kenga e saj e parë veças nga albumi i saj debutues, “R.I.P.” (duke shfaqur Tinie Tempah), u lëshua më 6 maj 2012. [24] Prodhuar nga Chase & Status, kënga debutoi në krye të Listës së tekeve në Mbretërine e Bashkuar.[25] Më 12 gusht 2012, How We Do (Party) u lirua dhe arriti numrin një në Mbretëri të Bashkuar dhe Irlandë. Ishte numri i dytë në Mbretërinë e Bashkuar si një artist solo dhe i treti në vitin 2012. [26]

Ndërsa mbështeste Coldplay në Mylo Xyloto Tour, ajo më vonë njoftoi se albumi i saj debutues do të titullohej Ora.[27] Albumi u lëshua më 27 gusht 2012 në Evropë dhe Oqeani, dhe debutoi në krye të listës së albumeve në Mbretërinë e Bashkuar.[1] Ora u propozua për Artistin më të Mirë të Ri, Artisti i Artë dhe Akti më i Mirë në Mbretërinë e Bashkuar / Irlandë në MTV Europe Music Awards 2012.[28] Në shtator 2012, u njoftua se Ora do të ishte akti i hapjes në koncertet e Mbretërisë së Bashkuar nga Euphoria Tour e Usherit që do të fillonte në janar 2012. Përfundimisht, turneja u shty për shkak të angazhimeve profesionale dhe personale të Usherit. Nga 23 deri në 30 tetor 2012, Ora filloi turneun e saj të parë, Ora Tour, një turne mini-koncertesh në SHBA.

Shine Ya Light, e lëshuar më 4 nëntor 2012, u bë e katërta nga teket e Orës që radhazi kanë arritur të paktën pozicionin e dhjetë në listat e Mbretërisë së Bashkuar.[29][30] Më 28 nëntor 2012, Ora u ftua si një mysafir special në koncertin e mbajtur në Tiranë, Shqipëri për 100-Vjetorin e Pavarësisë.[31] Ora filloi turneun e saj të parë në Mbretërinë e Bashkuar, Radioactive Tour, në janar të vitit 2013, për të mbështetur albumin e saj debutues. Ajo u emërua për tri çmime në Brit Awards 2013, duke përfshirë Brit Award for British Breakthrough Act.[32]

Ndarja nga Roc Nation dhe projektet të reja

Në janar 2013, Ora njoftoi se albumi i saj i dytë do të ishte më i qartë dhe do të kishte më shumë drejtim se sa i pari.[33] Më 26 shkurt 2013, ajo njoftoi në Digital Spy se albumi i saj i dytë tregon një kënd të ndryshëm për një “vajzë të partive”.[34][35] Më 24 maj 2013, Ora ishte kryeakti në “New Music We Trust” në BBC Big Weekend i Radio 1.[36] Më 28 qershor 2013, Ora u paraqit në Fazën e Piramidës në Glastonbury.[37]

Më 18 maj 2014, kënga “I Will Never Let You Down” debutoi në numrin një në listën e Mbretërisë së Bashkuar. Në korrik të vitit 2014, Ora u paraqit me titullin “Black Widow”, një bashkëpunim me Iggy Azalea, e cila arriti numrin katër në Britani të Madhe dhe u bë kënga e parë e Orës e cila hyri në listën Billboard Hot 100, duke arritur numrin tre.[38] Më 14 dhjetor 2014, Ora u shfaq në emisionin televiziv Christmas in Washington, filmuar në Muzeun e Ndërtimit Kombëtar.[39] Më 22 shkurt 2015, në 87th Academy Awards, ajo realizoi këngën “Grateful” të nominuar për Akademinë, e cila shfaqet në filmin Beyond the Lights.[40] Më 28 qershor 2015, Ora lëshoi ​​këngën “Poison”, e cila debutoi në numrin tre në listën e Mbretërisë së Bashkuar.[41]

Në dhjetor 2015, Ora ngriti një padi kundër Rock Nation, duke kërkuar lirimin nga kompania dhe duke cituar se kontrata që ajo nënshkroi në 2008 ishte “e pazbatueshme”, për shkak të “rregullit shtatëvjeçar” të Kalifornisë. Ankesa pohonte se ajo “lejohet të lëshojë një album pavarësisht krijimit të dokumenteve të shumta shtesë për lirimin” dhe se marrëdhënia e saj me Roc Nation ishte “e dëmtuar në mënyrë të pakthyeshme”.[42][43] Ankesa e saj gjithashtu vuri në dukje një shkelje të kontratës, duke raportuar se Roc Nation shkeli marrëveshjen e regjistrimit duke marrë në mënyrë të pahijshme një komision prej njëzet përqind të të ardhurave të saj.[44] Në janar të vitit 2016, Roc Nation ngriti një kundërpadi kundër Orës për shkeljen e kontratës së regjistrimit në Nju Jork.[45] Ata arritën një zgjidhje në maj 2016. [46]

Në qershor të vitit 2016, u raportua se ajo nënshkroi një marrëveshje të re rregjistrimi me Atlantic Records.[47] Më 3 shtator 2016, ajo u shfaq në një koncert në Bazilikën e Shën Palit jashtë mureve, në Romë, në vigjilje për kanonizimin e Nënë Terezës, së bashku me artistë të tjerë shqiptarë, të shoqëruar nga Orkestra Filarmonike e Kosovës.[48][49]
Phoenix[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Më 26 maj 2017, Ora lëshoi ​​këngën e saj të parë teke në pothuajse dy vjet, titulluar “Your Song”, e cila arriti numrin shtatë në Mbretërinë e Bashkuar.[50][51] Kënga shërbeu si krye-teke nga albumi i dytë në studio të Orës, pasi përpjekjet e mëparshme në reregjistrimin e saj të dytë humbën në padinë e saj kundër etiketës Roc Nation.[52] Ora u shfaq në Big Weekend të BBC Radio 1 më 28 maj 2017. [53]

Në tetor të 2017, Ora lëshoi teken e dytë, “Anywhere” e cila arriti numrin dy duke u bërë e njëmbëdhjeta nga këngët e saj të cilat kanë arritur të paktën pozicionin e dhjetë në listat e Mbretërisë së Bashkuar.[3]. Në janar 2018, Liam Payne dhe Ora lëshuan këngën “For You”, nga fonogramja e filmit Fifty Shades Freed, në të cilën ora merr pjesë si aktore.[54] Në maj, Ora lëshoi këngën, “Girls”, duke shfaqur vetëm këngëtare femra, Cardi B, Charli XCX dhe Bebe Rexha.

Më 18 shtator 2018, Ora njoftoj se albumi i saj i dytë në studio do të titullohej Phoenix dhe datën e lëshimit më 23 nëntor. Më 21 shtator, ajo lëshoi teken e katërt të albumit, “Let You Love Me”.[55] Kënga arriti numrin katër në Britani të Madhe, duke u bërë e trembëdhjeta nga këngët e saj të cilat kanë arritur të paktën pozicionin e dhjetë në listat e Mbretërisë së Bashkuar, duke thyer kështu një rekord prej 30 vjetësh për shumicën e 10 këngëve të para nga një artist solo femër britanik (të mbajtur më parë së bashku nga Shirley Bassey dhe Petula Clark).[3] Më 29 tetor, ajo njoftoi datat e turneut për albumin në Evropë, Azi dhe Oqeani nga 1 marsi deri më 29 maj 2019.[56]

Aktrimi

Shfaqja në një episod të serialit dramatik britanik, The Brief, ishte roli i saj i parë televiziv, në moshën 13-vjeçare. Pak kohë më pas, ajo u shfaq në filmin britanik, Spivs (2004), duke luajtur si një emigrante shqiptare dhe duke folur shqip në të gjithë filmin.[57] Në 2013, Ora u shfaq si një yll mysafir në 90210, si dhe u shfaq si një thirrës gare në filmin Fast & Furious 6. [57] Në prill të vitit 2014, Ora u shfaq bashkë me yllin pop të Koresë, Hyuna, në një episod të Funny or Die të quajtur “Girl, You Walk Better”.[58] Në 2015, ajo luajti motrën e Christian Grey, Mia, në adaptimin e filmit – romanin e ndarjes, Pesëdhjetë hije të greyt.[59][60] Ora fillimisht iu afrua prodhimit duke shpresuar të kontribuonte në fonogramin e filmit dhe në vend të kësaj u kërkua të provonte për rolin e Mia Grayt nga drejtori i filmit, Sam Taylor-Johnson.[61][62] Ajo përsëriti rolin e saj si Mia në dy vazhdimet e filmit.

Përkrahjet

Në vitin 2010, Ora u paraqit në një fushatë komerciale për kufjet Skullcandy.[63] Ajo poashtu u shfaq në dy fushata te Calvin Klein, në 2010 dhe 2011.[64][65] Në vitin 2013, ajo ishte fytyra e markës italiane sneaker, Superga, dhe fytyra e re e “Material Girl”, një linjë veshjesh e projektuar nga Madonna.[66] Në shtator 2013, marka kozmetike, Rimmel, njoftoi bashkëpunimin e tyre me Orën për koleksionet e grimcave.[67][68] Ajo ishte fytyra e dy koleksioneve të Donna Karan 2014, mbledhjes së Resortit dhe koleksionit të vjeshtës / dimrit.[69][70][71] Ajo është gjithashtu fytyra e aromës së etiketës, DKNY My NY, e frymëzuar nga New York City.[72] Në mars të vitit 2014, Ora ishte një nga anëtarët e përzgjedhur të fushatës “Zonja Kryesuese” e Marks & Spencer.[73][74] Më vonë në vitin 2014, ajo u shfaq si fytyra e fushatës së Vjeshtës / Dimrit Roberto Cavalli.[75] Në vitin 2015, ajo u shfaq në fushatat reklamuese të Coca-Colas dhe Samsung Galaxy S6.[76][77]
Dizajni[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në janar 2014, Adidas njoftoi një bashkëpunim projektues me Orën për linjën e tyre të veshjeve sportive të rastësishme, Adidas Originals.[78][79] Ora dizajnoi koleksionet e saj të veshjeve për markën, duke përfshirë këpucë dhe pajisje. Në vitin 2016, ajo bashkëpunoi me markën e modës italiane, Tezenis, në një koleksion të brendshme të kapsulave.[80][81]
Televizioni[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Pas largimit të gjyqtarit Kelly Rowland, Ora u ftua për të qenë një gjyqtare në serinë e nëntë të The X Factor në Britani të Madhe. Ajo ishte gjyqtare gjatë provave që u filmuan në O2 Arena në Londër.[82] Në 2013 dhe 2014, Ora priti çmimin Teen Awards të BBC Radio 1 së bashku me Nick Grimshaw.[83][84]

Në vitin 2015, ajo ishte një trajnere në serinë e katërt të The Voice UK në BBC One.[85] Në të njëjtin vit Ora dhe prezantuesi i BBC Radio 1, Nick Grimshaw, u konfirmuan si gjyqtarë për serinë e dymbëdhjetë të The X Factor në rrjetin televiziv rivale ITV, pas një lufte të ofertave midis The X Factor dhe The Voice UK.[82]

Në korrik 2016, Tyra Banks, krijuesja e America’s Next Top Model, njoftoi se Ora do ta zëvendësonte atë si mbajtëse e shfaqjes së rindërtuar që transmetohej në VH1.[86]
Shpirti Artistik[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Ora posedon një varg vokal gjysmë-soprano.[87] Ora merrej me Gwen Stefani dhe Beyoncén si ndikimet e saj të mëdha.[88][89] Ndikimet e tjera muzikore përfshijnë Freddie Mercury, Christina Aguilera, Tina Turner, Aretha Franklin, Ella Fitzgerald, Etta James, Celine Dion, Bruce Springsteen, David Bowie dhe Sade.[13][90][91] Ora gjithashtu deklaroi se ajo ishte frymëzuar nga koleksioni i të dhënave të prindërve të saj, që përfshinte artistë të tillë si Princi dhe Earth, Wind & Fire.[13][92]
Jeta Personale[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Ora flet rrjedhshëm shqip. Nëna e saj është katolike shqiptare dhe babai i saj është mysliman shqiptar.[5] Kur u pyet për fenë e saj, Ora tha se nuk e konsideron veten fetare, por “më shumë një person shpirtëror”.[93] Ajo e konsideron veten feministe.[94][95]

Gjyshi i saj nga ana e ëmës, Osman Bajraktari, ishte diplomat.[96][97] Gjyshi i saj nga na i atit, Besim Sahatçiu, ishte regjisor filmi dhe teatri.[13]

Më 10 korrik 2015, Ora u emërua ambasadore nderit për Republikën e Kosovës nga presidentja e vendit, Atifete Jahjaga, në Ambasadën e Kosovës në Londër.[98] Ora u bashkua në ceremoni nga prindërit e saj, dhe ish-kryeministri britanik dhe bashkëshortja e tij, Tony dhe Cherie Blair, deklaruan se ajo ishte “e mbingarkuar” nga nderi dhe u zotua të ndihmojë rininë e Kosovës.[92]
Filantropia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Më 23 mars 2013, Ora u thir si një mysafire e veçantë në Le Bal de la Rose du Rocher, një ngjarje e organizuar nga Karl Lagerfeld në Monte Karlo, në ndihmë të Fondacionit Princess Grace.[99] Më 1 qershor 2013, Ora u paraqit në koncertin bamirës të “Chime for Change” në stadiumin Twickenham në Londër, i cili solli fonde dhe ndërgjegjësim për çështjet e vajzave dhe grave në mbarë botën.[100] Në dhjetor 2013, së bashku me artistë të tjerë britanikë, ajo filmoi fushatën “Asnjë vend si në shtëpi” me UNICEF UK, në mbështetje të thirrjes së tyre për fëmijët e prekur nga konflikti sirian.[101] Më 7 maj 2014, Ora kryesoi fondacionin e tretë vjetor të “Gabrielle’s Gala” në Old Billingsgate Market, Londër, duke mbledhur para për Cancer Research UK.[102]

Më 15 nëntor 2014, Ora u bashkua me grupin bamirës Band Aid 30 së bashku me bandat e tjera pop britanike dhe irlandeze, duke regjistruar versionin më të fundit të këngës “Do They Know It’s Christmas?” në Sarm West Studios në Notting Hill, Londër, për të mbledhur para për krizën Ebola të vitit 2014 në Afrikën Perëndimore.[103] Më 14 nëntor 2015, Ora u shfaq gjatë gjysmës së kohës në organizatën bamirëse të UNICEF-it David Beckham “Match for Children”, mbajtur në Old Trafford, Manchester.[104] Më 9 mars 2016, ajo mbajti një fjalim mbi imigracionin dhe krizën e refugjatëve sirianë në aktivitetin “We Day UK” në Londër, organizuar nga Free the Children.[105]


Send this to a friend