Ministri i Punëve të Jashtme të Zvicrës, Ignazio Cassis, do të zhvillojë sot një vizitë zyrtare në Kosovë, në kuadër të një turi diplomatik në tri shtete të Ballkanit Perëndimor, që po mbahet nga 4 deri më 6 nëntor.

Sipas Departamentit Federal të Punëve të Jashtme të Zvicrës, vizita ka për qëllim forcimin e marrëdhënieve dypalëshe, mbështetjen e integrimit evropian, si dhe promovimin e paqes, stabilitetit dhe sigurisë në rajon.

Gjatë qëndrimit në Prishtinë, Cassis pritet të zhvillojë takime me presidenten e Kosovës, Justina Shiroka-Pula, kryeministrin Albin Kurti dhe ministrin e Punëve të Jashtme, Glauk Konjufca.

Një ndër temat kryesore të diskutimeve do të jetë marrëveshja e tregtisë së lirë ndërmjet Kosovës dhe Zvicrës, e arritur në kuadër të Asociacionit Evropian të Tregtisë së Lirë (EFTA), e cila tashmë ka hyrë në fuqi.

Në agjendë pritet të jetë gjithashtu mbështetja zvicerane për dialogun ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, si dhe rëndësia e normalizimit të marrëdhënieve mes dy vendeve.

Ministri zviceran do të vizitojë edhe misionin paqeruajtës të NATO-s në Kosovë, KFOR-in. Zvicra kontribuon në këtë mision që prej vitit 1999, përmes kontingjentit të saj SWISSCOY.

Në cilësinë e kryesuesit aktual të Organizatës për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë (OSBE), Cassis do të vizitojë edhe misionet e kësaj organizate në Kosovë, ku do të njihet nga afër me aktivitetet dhe sfidat e tyre në terren.

Autoritetet zvicerane theksojnë se kjo vizitë riafirmon lidhjet e ngushta mes Zvicrës dhe vendeve të Ballkanit Perëndimor, të forcuara ndër vite edhe nga prania e konsiderueshme e diasporës së rajonit në Zvicër.

Gjatë takimeve pritet të diskutohet edhe për rëndësinë e dialogut, trajtimin e së kaluarës, si dhe garantimin e të drejtave dhe mbrojtjes së të gjitha komuniteteve në rajon.

Përqindja është dyfishuar krahasuar me vitin e kaluar 

VOAL- Katër nga dhjetë zviceranë ia paraqesin simptomat e sëmundjes së tyre inteligjencës artificiale (IA), një pjesë që është dyfishuar krahasuar me vitin 2025. Kjo është sipas një studimi të porositur nga siguruesi shëndetësor CSS dhe të publikuar të martën. Studim, i kryer nga Instituti Sotomo, tregon se në një vit, përqindja e të anketuarve që kishin kërkuar ndihmë nga një chatbot është rritur nga 20% në 42%. Si simptomat fizike ashtu edhe ato psikologjike analizohen nga IA.

Përdorimi i IA-së rritet në të gjitha grupmoshat

Përdorimi i IA-së si konsulent është rritur në të gjitha grupmoshat: 62% e të rriturve të rinj (18-35 vjeç) e përdorin atë, si dhe 30% (një vit më parë, ishte vetëm 10%) e atyre mbi 65 vjeç. 44% e të rriturve të rinj besojnë se mediat sociale janë të dëmshme për shëndetin e tyre. Pothuajse gjysma e të rriturve të rinj (44%) e konsiderojnë përdorimin e mediave sociale si veçanërisht të dëmshëm për shëndetin e tyre afatgjatë. Mbi një e katërta e pjesëmarrësve përmendën IA-në si një nga burimet e tyre kryesore të informacionit shëndetësor. Megjithatë, sipas autorëve të studimit, nuk ka të bëjë me zëvendësimin e mjekëve ose mjedisit personal të dikujt, por me shtimin e një burimi shtesë. Për të kryer hulumtimin, Sotomo anketoi 2,549 persona nga të gjitha rajonet kryesore gjuhësore të Zvicrës. ATS

Fitorja demokrate lehtëson presionin mbi eksportet zvicerane, të ekspozuara ndaj tarifave të Trumpit – Megjithatë, pasiguria mbetet në tregti

VOAL- Fitorja demokrate në zgjedhjet e mesit të mandatit mund të lehtësojë tensionet tregtare të SHBA-së me Zvicrën. Për eksportuesit zviceranë, rreziku i rritjes së mëtejshme të tarifave ka të ngjarë të zvogëlohet.

Falë shumicës së tyre të rifituar në të dy dhomat e Kongresit, demokratët do të kenë forcën për të bllokuar iniciativat tregtare të Donald Trump dhe për të ushtruar presion më të fortë mbi politikën e tij tregtare. Sipas J. Safra Sarasin, kjo hap mundësinë e një lehtësimi të tarifave, veçanërisht ndaj vendeve aleate.

Mjetet e Presionit të Trumpit

Megjithatë, nuk pritet një heqje e shpejtë e tarifave ekzistuese. Trumpi ka të drejtë vetoje mbi Kongresin dhe mban të drejtën për të nxjerrë dekrete në fusha të ndryshme. Për këtë arsye, ekonomia zvicerane ka të ngjarë të duhet të përballet me pasigurinë tregtare për njëfarë kohe.

Ndërkohë, ndryshimi i dukshëm në Capitol Hill mund të reflektohet edhe në tregjet financiare. Kongresi luan një rol vendimtar në shpenzimet publike, një faktor që mund të ndikojë në rendimentet e obligacioneve të qeverisë amerikane. Lombard Odier, megjithatë, vëren se parashikimet në lidhje me ndikimin që ekuilibri i ri politik do të ketë në vlerën e dollarit mbeten të hapura: një zhvlerësim i mundshëm i monedhës amerikane do të pengonte më tej eksportet zvicerane, ndërsa do t’i bënte udhëtimet dhe blerjet në Shtetet e Bashkuara më të përshtatshme për ata që largohen nga Zvicra. ATS

VOAL- Ministri i Punëve të Jashtme Ignazio Cassis filloi vizitën e tij diplomatike në Korenë e Veriut sot, të enjten. Një ceremoni prerjeje shiriti shënoi kthimin e diplomacisë zvicerane në Republikën Popullore të Koresë. Nuk do të jetë më vetëm një zyrë e Agjencisë Zvicerane për Zhvillim dhe Bashkëpunim (SDC) për ndihmë humanitare, si më parë, as edhe një ambasadë e vërtetë. Do të fillojë me një zyrë të kufizuar me përgjegjësi politike.

“Promovimi i dialogut”

Një kthim i planifikuar prej kohësh, shpjegoi Markus Leitner, përgjegjës për dosjen në Departamentin e Punëve të Jashtme. “Është një sinjal,” shpjegoi ai në programin e lajmeve RSI, “Zvicra synon të promovojë dialogun dhe të forcojë besimin në një situatë me nivele të larta mosbesimi. Në një kontekst të karakterizuar nga tensione gjeopolitike, ne duam të ndihmojmë në shmangien e keqkuptimeve dhe, mbi të gjitha, një përshkallëzim të mëtejshëm të situatës.”

Vizita e fundit në nivelin më të lartë daton 23 vjet më parë. Në atë kohë, Micheline Calmy-Rey madje kaloi vijën e demarkacionit që ndante dy Koretë, duke u bërë përfaqësuesja e parë e një qeverie të huaj. Me pandeminë, në vitin 2020, Pheniani dëboi të gjithë të huajt dhe vendosi një bllokim total. Përfaqësimi zviceran u mbyll gjithashtu. Por shumë gjëra kanë ndryshuar vitet e fundit. Ekonomia po rimëkëmbet, pjesërisht falë aleancës me Rusinë dhe lidhjeve më të ngushta me Kinën. Ndërkohë, marrëdhëniet me Korenë e Jugut janë më të tensionuara se kurrë.

Prania e gjatë zvicerane

“Ne kemi pasur vëzhgues ushtarakë në vijën e demarkacionit që nga armëpushimi i vitit 1953,” përfundon Leitner. “Ne jemi pjesë e Komisionit Mbikëqyrës të Kombeve Neutrale. Ne jemi një partner i përkushtuar ndaj dialogut dhe komunikimit. Me këtë zyrë të re, ne duam ta zgjerojmë këtë angazhim.” Të premten, Ignazio Cassis do të takohet me homologun e tij të Koresë së Veriut; një takim me udhëheqësin Kim Jong-Un nuk është në axhendën zyrtare.

Dialog i rregullt që nga viti 2003

Zvicra ka mbajtur marrëdhënie diplomatike me Korenë e Veriut që nga viti 1974 dhe dialog të rregullt politik që nga viti 2003. Micheline Calmy-Rey deri më tani ka qenë e vetmja zyrtare e qeverisë zvicerane që ka bërë një vizitë diplomatike në Korenë e Veriut. “Ishte një epokë tjetër”, vërejti ish-Këshilltari Federal. Pas udhëtimit të Micheline Calmy-Rey në Korenë e Veriut, Ministri i Jashtëm i atëhershëm Ri Su-yong bëri një vizitë mirësjelljeje në Bernë në vitin 2014. Agjencia Zvicerane për Zhvillim dhe Bashkëpunim (SDC) hapi një zyrë në Phenian në vitin 1997. Ajo mbështeti projekte kryesisht në fushat e bujqësisë dhe furnizimit me ujë të pijshëm. Programet e fundit humanitare të SDC-së përfunduan në vitin 2024. 

Ambasada e Zvicrës në Tiranë ka reaguar për situatën e krijuar gjatë protestave në Shqipëri, duke shprehur shqetësimin për shpërthimin e dhunës dhe shkatërrimin e pronës publike e private. Në një reagim publik, ambasada u ka bërë thirrje të gjitha palëve të tregojnë përmbajtje, të ulin tensionet dhe t’i japin përparësi dialogut konstruktiv.

Zvicra thekson se e drejta për tubim paqësor është thelbësore për një shoqëri demokratike. Në këtë kuadër, ambasada u ka kërkuar autoriteteve të garantojnë dhe mbrojnë plotësisht të drejtën për protestë paqësore dhe lirinë e medias. Gjithashtu, ambasada u ka bërë thirrje forcave të sigurisë që të veprojnë në përputhje me standardet ndërkombëtare të të drejtave të njeriut.

Reagimi i Ambasadës së Zvicrës në Tiranë:

“Zvicra është e shqetësuar për shpërthimin e fundit të dhunës dhe shkatërrimin e pronës publike e private gjatë demonstratave në Shqipëri.

U bëjmë thirrje të gjitha palëve të ushtrojnë përmbajtje, të ulin tensionet dhe t’i japin përparësi dialogut konstruktiv. E drejta për tubim paqësor është thelbësore për një shoqëri demokratike.

U bëjmë thirrje autoriteteve që të garantojnë dhe mbrojnë plotësisht të drejtën për tubim paqësor, si dhe lirinë e medias; u bëjmë thirrje forcave të sigurisë që të veprojnë në përputhje me standardet ndërkombëtare të të drejtave të njeriut.” bw

Protesta e studentëve dhe qytetarëve përpara Ministrisë së Arsimit në Tiranë është përshkallëzuar në përplasje të dhunshme me policinë, raporton televizioni zviceran ‘TV Svizzera’.

Sipas raportimit të publikuar më 13 tetor, në protestë morën pjesë disa qindra persona, të cilët kundërshtuan qeverinë dhe kërkuan ndryshime. Gjatë tubimit, protestuesit hodhën kapsolla, bojë, vezë dhe pllaka të shkëputura nga trotuari në drejtim të godinës së Ministrisë së Arsimit.

Përplasjet u përshkallëzuan, duke shkaktuar thyerjen e xhamave të dritareve të ministrisë. Gjithashtu, një pjesë e rrethimit metalik të godinës u shkul dhe grupe protestuesish me fytyrat e mbuluara hynë në oborrin e institucionit.

Përballë përshkallëzimit të situatës, policia ndërhyri me autobotin me ujë për të zmbrapsur turmën. Sipas agjencisë Keystone-SDA, protestuesit iu përgjigjën ndërhyrjes duke hedhur gurë, edhe në drejtim të efektivëve të policisë.

Në raportimin e saj, media zvicerane i referohet edhe akuzave të ngritura kundër qeverisë në një deklaratë të publikuar përpara protestës, ku sistemi politik shqiptar cilësohej si një republikë parlamentare e shndërruar në ‘tirani që prodhon vetëm pakënaqësi dhe institucione të kalbura’.

Protesta e sotme përpara Ministrisë së Arsimit është shoqëruar me tensione dhe përplasje mes të rinjve dhe forcave të policisë, duke e kthyer tubimin në një përballje të dhunshme në qendër të Tiranës. gsh

VOAL- Inflacioni në Zvicër arriti në 1.0% në shtator, njoftoi Zyra Federale e Statistikave në një njoftim për shtyp të enjten. Çmimet e konsumit, të cilat ishin rritur tashmë me 0.8% në gusht, vazhduan të rriten në shtator, të nxitura nga çmimet e larta të karburantit për shkak të luftës në Lindjen e Mesme. Krahasuar me muajin e kaluar, Indeksi i Çmimeve të Konsumit (CPI) mbeti i qëndrueshëm, për shkak të “trendeve të kundërta, të cilat në përgjithësi kompensojnë njëra-tjetrën”, shpjeguan statistikanët federalë. Zhvillimet e çmimeve janë në përputhje me parashikimet e ekonomistëve të anketuar nga agjencia AWP. Ata kishin parashikuar inflacion midis 0.7% dhe 1.2% nga viti në vit në shtator. Ndryshimi mujor pritej të ishte midis -0.3% dhe +0.2%. Gjatë vitit, kontribuesit më të mëdhenj në rritjen e çmimeve ishin nafta për ngrohje (+65%), nafta (+28.7%) dhe benzina (+19.9%). ATS

VOAL- “Një korrigjim jashtëzakonisht i fortë në rritje. Kjo do të thotë se do të fitojmë shumë më tepër vrull këtë vit.” Me këto fjalë, Roland Indergand, Drejtor i Drejtorisë së Politikave Ekonomike të SECO-s, komentoi parashikimin e rishikuar të Radiogiornale për rritjen ekonomike të Zvicrës këtë vit, pas performancës së fortë ekonomike në tremujorin e dytë. Sipas Sekretariatit Shtetëror për Çështjet Ekonomike, prodhimi i brendshëm bruto (PBB) pritet të rritet me 1.7%, krahasuar me rritjen prej 0.9% të parashikuar në qershor. Parashikimi i rritjes prej 1.6% në vitin 2027 është konfirmuar. Tregtia e jashtme në veçanti pritet të kontribuojë më shumë se sa pritej në qershor, e mbështetur nga mjedisi pak më i mirë ekonomik global dhe dobësimi i frangës. Ndërsa eksportet parashikoheshin të binin me 0.7% në qershor, rritja tani parashikohet në 1.5%. Kërkesa e brendshme pritet gjithashtu të përjetojë një rritje të moderuar: rritja e shfrytëzimit të kapaciteteve do të përfitojë investimet, ndërsa konsumi privat pritet të vazhdojë të rritet në mënyrë të moderuar. Trendi ekonomik reflektohet edhe në tregun e punës, duke rezultuar në një rënie graduale të shkallës së papunësisë, e cila pritet të jetë mesatarisht 3.1% për vitin 2026 dhe të bjerë pak në 3.0% në vitin 2027. Në frontin e çmimeve, tregjet e ardhshme sugjerojnë një rënie të çmimit të naftës në muajt në vijim: në dritën e këtyre të dhënave, SECO vazhdon të presë inflacion prej 0.6% si për vitin 2026 ashtu edhe për vitin e ardhshëm. Megjithatë, konflikti në Lindjen e Mesme mbetet një faktor i rëndësishëm rreziku: nëse çmimet e naftës bruto mbeten të larta, ai mund të ndikojë ndjeshëm në ekonominë globale, duke shkaktuar rritjen e inflacionit edhe në Zvicër. Së fundmi, pasiguritë mbeten të lidhura me politikën globale ekonomike dhe tregtare: Supozimi teknik i SECO është se tarifat amerikane të importit do të mbeten në thelb të pandryshuara në nivelin e tyre aktual. ATS

Policia dhe ushtria testojnë mbrojtjen e infrastrukturës kritike pas vëzhgimeve në muajt e fundit 

VOAL- Një stërvitje e përbashkët katër-ditore midis policisë dhe ushtrisë filloi të shtunën në Kantonin e Bernës. Një nga çështjet kryesore është mbrojtja e infrastrukturës kritike.

Mbrojtja nga dronët nuk është më një çështje teorike e së ardhmes Philippe Müller, Kryetar i Departamentit të Sigurisë Kantonale

Kjo përfshin, për shembull, objektet e energjisë dhe telekomunikacionit. Në malin Bantiger, në verilindje të Bernës, specialistët e policisë kantonale demonstruan gjatë një brifingu për median se si do të zmbrapsnin një sulm me dronë ndaj një transmetuesi. “

“Mbrojtja nga dronët nuk është më një çështje teorike e së ardhmes”, deklaroi Philippe Müller, kreu i Departamentit Kantonal të Sigurisë. Incidentet e fundit në Evropë e kanë demonstruar qartë këtë. Këtë verë, disa dronë të panjohur u panë mbi një strukturë ushtarake në Zvicër. Incidente të ngjashme përfshinë aeroportin ushtarak në Meiringen (BE) dhe termocentralin bërthamor në Gösgen (Soloturn). ATS