Eh, ëndrrat… Ku nuk të çojnë! Një takim që ishte i mundur vetëm në ëndërr
Eh, ëndrrat… Ku nuk të çojnë!
Ka net kur shpirti hap dyer që dita nuk arrin t’i hapë. Ka çaste kur malli bëhet aq i fortë, sa duket sikur kapërcen kufijtë e kohës dhe të kësaj bote. E pikërisht në një çast të tillë, ëndrra na i ktheu pranë vëllanë tonë të shtrenjtë, Bardhin.
Sot mbushen plot gjashtë muaj që kur ai u largua nga kjo jetë. Gjashtë muaj pa zërin e tij, pa buzëqeshjen, pa praninë dhe ngrohtësinë që na falte. Gjashtë muaj mall e dhimbje, por edhe kujtime të çmuara që jetojnë brenda nesh dhe që as koha nuk mund t’i fshijë.
Shkova në Kishën e Shën Dhimitrit, në Bozaitika, ku kam kaluar një pjesë të madhe të jetës sime. Atje ndeza një lambadhe të madhe dhe e lashë të digjej për rreth një orë, në lutje për shpirtin e vëllait tonë të dashur.
Sot, në ditën e saktë kur mbushen gjashtë muaj nga largimi i tij, ndeza edhe një qiri në kishën pranë nesh, Kisha e Shën Kostandinit. U luta për shpirtin e tij, me atë mall që vetëm ata që kanë humbur një njeri të dashur mund ta kuptojnë plotësisht.
Dhe pikërisht sot, në mes të ditës, gjatë gjumit, ndodhi diçka që do të mbetet gjatë në zemrën time.
Bardhi erdhi pranë nesh!
Ishte aty, i qeshur dhe i lumtur, i drejtë si një lis i lartë, i veshur bukur dhe me atë hijeshinë e tij të zakonshme. Dukej sikur asgjë nuk kishte ndryshuar, sikur koha të ishte kthyer pas dhe ne të ishim përsëri bashkë, si dikur.
Na takoi të gjithëve.
Ndodheshim në një sallon plot dritë, ose ndoshta në një verandë të ndriçuar nga dielli. Gjithçka rreth nesh kishte një qetësi dhe një ngrohtësi të veçantë. Unë isha i fundit që e përqafova. E shtrëngova fort dhe nuk doja të ndahesha prej Tij. Sikur zemra ime të donte ta mbante përgjithmonë atë çast, të mos e linte të largohej më.
Ishte një takim i mbushur me dashuri, mall dhe lumturi. Një takim që në jetën e përditshme nuk mund të ndodhte më, por që ëndrra ma dhuroi si një çast të rrallë, të çmuar e të paharrueshëm.
Pastaj u zgjova.
Për disa sekonda, zemra ime donte të besonte se gjithçka kishte qenë e vërtetë. Nuk ndieja menjëherë atë boshllëkun e madh që më kujtonte mungesën e tij. Përkundrazi, isha i mbushur me një gëzim të brendshëm, me një buzëqeshje të ëmbël që sikur ma qetësonte shpirtin.
Vura dorën mbi jastëk. Ai ishte i lagur. Nuk e kuptova nëse ishte lagur nga lotët apo nga djersa…
E gjithë pasditja më kaloi nën ndikimin e atij përjetimi të mrekullueshëm. Ndihesha sikur Bardhi ishte ende pranë meje. Më dukej se ndieja praninë e tij pranë trupit tim, frymëmarrjen e tij dhe atë ëmbëlsi të papërshkrueshme të të qenit pranë një njeriu që e do me gjithë shpirt.
Dhe mendja më çoi te netët e ëndrrat e tjera, te kujtimet tona, te ditët e bukura të fëmijërisë, kur ishim bashkë, plot gëzim e shpresa.
Sa të bukura ishin ato ditë!
Me motrën dhe vëllezërit dilnim e luanim në livadhet plot lule e gjelbërim të fshatit tonë malor, aty ku natyra ishte e mrekullueshme. Mblidhnim lule, çaj mali, salep, trëndelinë e rigon. Shijonim mollët e qershitë, mblidhnim arra e lajthi dhe mbushnim ujë në krua.
Ishin ditë të thjeshta, por të mbushura me lumturi të pastër, me të qeshura, shaka dhe dashurinë e natyrshme që na lidhte si motër e vëllezër.
Në ëndrrat tona, ndonjëherë, livadhet e fshatit ja lënë vendin qytetit ku kaluam një pjesë të jetës sonë. Edhe atje ishim bashkë. Dilnim, takonim shokët e shoqet, bënim xhiro, uleshim diku për të ngrënë një akullore apo për të pirë diçka freskuese.
Ishim të rregullt në sjellje, në veshje, në ecje, në miqësi dhe në gjithçka që bënim.
E mes nesh spikaste Bardhi.
Në dukje serioz, por mjaftonte të bisedoje me të që të zbuloje virtytet e tij të larta njerëzore, të harmonizuara aq bukur në qenien e tij. Kishte një mënyrë të veçantë të të qenit, një qetësi, një mirësi dhe një hijeshi që e bënin të paharrueshëm.
Për ne ai nuk ishte thjesht vëlla. Ishte njeriu ynë i dashur, pjesë e pandarë e jetës sonë, një prani që na jepte siguri dhe na bashkonte.
Sot, mungesa e tij lë një zbrazëti që nuk mbushet lehtë. Ka momente kur malli bëhet aq i fortë, sa fjalët nuk mjaftojnë për ta shprehur. Megjithatë, dua të besoj se Bardhi ka gjetur paqen në përjetësi dhe se dashuria që na lidh me të nuk është shuar.
Dhe, sikur ky përjetim të mos mjaftonte, sot ndodhi edhe diçka tjetër që më bëri të ndalesha e të mendoja gjatë.
Në drekë, në emisionin që ndjek zakonisht në YouTube, m’u shfaq prifti Samouil. Gjatë predikimit të tij, ndër të tjera, ai foli për vëllezërit që janë larguar nga kjo jetë dhe për kujdesin e tyre ndaj vëllezërve e motrave që kanë lënë pas.
Për ta ilustruar këtë, solli si shembull takimin e të pasurit me Llazarin, të përshkruar në Shkrimin e Shenjtë.
Në përfundim të predikimit, Prifti tha se këto janë punë të Zotit, por një gjë është e sigurt: ne duhet t’i kujtojmë të dashurit tanë që janë larguar nga kjo jetë, të ndezim qirinj dhe të lutemi për ta, sepse atje ku ne nuk mund të arrijmë, arrin Zoti.
Ai foli edhe për dashurinë që nuk shuhet nga vdekja, për lidhjen shpirtërore që mbetet mes njerëzve edhe kur ata ndahen fizikisht.
Dhe sa e vërtetë është kjo!
Nuk mund ta di me siguri se çfarë kuptimi ka ëndrra ime, as të pretendoj se i njoh misteret e botës përtej kësaj jete. Por e di se ajo që përjetova ishte e thellë, e gjallë dhe e mbushur me një dashuri që nuk mund ta përshkruaj plotësisht me fjalë.
Për mua, ishte më shumë se një ëndërr e zakonshme. Ishte një takim që ma qetësoi shpirtin, më mbushi zemrën me gëzim dhe ma bëri mallin, qoftë edhe për pak çaste, më të lehtë për t’u përballuar.
Bardhi ynë ka gjashtë muaj që është larguar fizikisht nga ne, por sot, në këtë ditë të shënuar, unë e përjetova praninë e tij me një forcë të veçantë. E pashë të qeshur, e përqafova, ndjeva ngrohtësinë e tij dhe nuk doja të ndahesha prej tij.
Ndoshta ëndrrat janë një mënyrë përmes së cilës zemra jonë gjen pak qetësi mes mallit dhe dhimbjes. Ndoshta janë kujtimet që marrin jetë për disa çaste, duke na dhuruar mundësinë të jemi sërish pranë atyre që duam. Misterin e tyre nuk mund ta shpjegojmë gjithmonë, por ndjenjat që na lënë pas janë të vërteta.
Vdekja mund të ndajë përkohësisht dy njerëz, por nuk mund ta shuajë dashurinë ndërmjet tyre.
Bardhi ynë i shtrenjtë, ti nuk je më pranë nesh si dikur, por je dhe do të mbetesh gjithmonë pjesë e pandarë e jetës sonë. Jeton në zemrat tona, në kujtimet e fëmijërisë, në çdo buzëqeshje që na kujton ty, në çdo lutje që bëjmë për shpirtin tënd dhe në çdo ëndërr që na lejon të të përqafojmë edhe një herë.
Gjashtë muaj pa ty, por jo gjashtë muaj pa dashurinë për ty.
Sepse dashuria nuk matet me ditët që kalojnë, as me largësinë që na ndan. Ajo jeton përtej kohës, në thellësinë e shpirtit dhe në kujtimet që nuk vdesin kurrë.
Eh, ëndrrat… Ku nuk të çojnë!
Sot, ëndrra ma ktheu vëllanë. Për pak çaste, më dhuroi atë që zemra ime dëshiron më shumë: ta kisha sërish pranë, ta përqafoja dhe të mos ndahesha prej tij.
U zgjova, por ndjenja e pranisë së tij mbeti me mua.
Dhe atë përqafim, atë buzëqeshje dhe atë ëmbëlsi do t’i ruaj gjatë në zemër.
Bardhi ynë i dashur, prehu në paqen e Zotit!
Ti jeton dhe do të jetosh gjithmonë mes nesh, sepse dashuria jonë për ty nuk njeh ndarje.
NJË EMËR I MADH-SEFEDIN NUREDINI…
(NJERI,PATRIOT I DEVOTSHËM,AKTOR,REGJIZOR,PROFESOR-PEDAGOG…)
Pas ca ribotimeve,më 14.01.2017 në “Presheva Jonë”etj. dhe pa i përcjellur në të gjitha mediat shtërzimet e mia të rregullta për kalimin në amshim edhe të Ramiz Kelmendit,duke theksuar me dëshirë që ky të jetë kalimi i thundit në amshim,vetëm pas ca orëve edhe një lajm i hidhur për kalimin e parakohshëm edhe të njërit nga miqtë e mijë më të mirë,mbi të gjitha:NJERI,Patriot i Devotshëm,aktor i përkushtuar,regjizor me afinitet,profesor dhe pedagog i mirënjohur dhe aq i dashur për studentët,kolegët dhe të gjithë shqiptarët,por edhe më gjerë…
Duke u përgatitur me përkushtimin më të lartë,sidhe rëndomë.jo nga aspekti i kohëve m ëtë hershme,bile qysh si normalist i Shkupi,fillimisht dhe vetëm gjithsejt një ose dy arituj në “Flakën e Vëllazërit” famëkeq,por dhe mirë që u shua dhe mos iu dëgjoshtë me zëri kurrë,pas kalimit në”Rilindje” dhe me ndërprerje dhe ringjallje me dekada të tëra,tani më me anzhime edhe shumë më serioze nga aspekti i kombinuar,por edhe tejet specifik:shkencor-publicistik-zhurnalistik, qe rreth pesë vite në mbi 100 medita të shkruara dhe elektronike,në të gjitha trojet dhe deri në Amerikëpn e Largët Kryemike të shqiptarëve,duke përfëshire edhe ato më prestigjiozet Shqiptaro-Amerukane,gati për çdo ditë të lume!
Me këtë rast,sidhe rëndomë,në mes të (ri(botimeve deri në faqe të tëra edhe me dhjetra sish,tejet shkurtimisht,për ta përkujtuar në mënyrë sui generis,mikun,bashkatdheterin dhe mbi të gjitha njetiun,me të gjitha epitetet pozitove në kuptimin e plotë të fjalës…
Nga ana tjetër,edhe sikur të vazhdoja me preokupimet e kahershme të kritikut teatral,pas rreth 100 teksteve të cilat i lexova dhe shfletova këto ditë,artikullit superlativ në nivelin me të lartë shkencor, me modestinë më të madhe,siç nuk e kemi tradite ne të dy miqtë e mijë,tanimë të ndjerin ,Sefedin Nuredinin,observimeve kaq të plota,kaq të sinqrtta,kaq domethënse të Df.Akademik.Prof.Dr.Xhevat Limanit.më modest se kurrë që nga koha që unë e njoh dhe bashkëpunoj e bashveproj dekatame radhë,nuk ka se çka t’i shtohet,por vetëm të determinohet nga të gjithë që ky punim i nivelit më të lartë shkencor,sado konciz,për shkak të apatit kohor të paradesinuar dhe për të ndikuar si me shpejtësi rrufeje,në radhë [të parë për t’i nfgushëlluar deri në niveli më të lartë dhe me shpejtësinë marremendëse…
Me po atë shkathësi dhe përkushtim,por në radhë të parë nga aspekti poetik,mbikapaciteti me famë kombëtare dhe ndërkombpëtare,Enver Petrovcii njëri ndër kapacitetet sipetiore,na impresionoi dhe preku në superlativ,duke e krahasur dhe lidhur,me bahkëpunëtorni i vjetër,poashtu mikyt tim të qysh para viteve 1970,Bekim Fehmiut të pavdeshhëm kurrë,poashtu shkrim për çasje antologjike të nivelit më të lartë,i pari me respektin kulminant,me tjetrin ngjajshëm, por me emrin kinspirativ,si kritiki i teatrit dekada me radhë,si Sylë Rama,në më snumë media…
Ngjajshpëm mund të thuhet edhe për botimet,edhepse jo ad-hoc,por të parapërgatitura,sikur mëparë dheme qëllimi shumë fisnik në vitin 2012,po me këtë dhembje të madhe të”qendisur’poashtu me përkushtim të plotë edhe të df.Akd..Prof.Dr.Luljeta Isakut të mirënjohur edhe familjafrisht.
Neve,sidhe rëndomë,në vend në dhjetra e sa faqe,mbetet tejet shkurtimisht të orvatemi me aa vijon:
1. Njohja dekata me radhë me të madhin Sefedin Nuredinin dhe ca takime rasti dhe ad hoc,ishte në vazhdimësi inspirues dhe miqësor,me një rast bashkërisht edhe me të bijën e tij,Shqipen,më fuket kalimthi edhe Mentorin dhe Vlorën, rreth ca preokukmeve tejet shkencore .
2. Mu përkujtuan edhe botimet tona rreth teatrit qysh si normalisht,kryesisht për gazetën e përditshme “Rilindja”,më pas edhe për ca gazeta dhe revista të kohës”,duke e lidhur edhe me dy personalutete dhe ish-profesotët e autorit me Df.Akad. Prof.Dr.Petro Janurën,Akad.Pr.Dr.Shyqëri Jakupin,të cilën na inspiruan me veprat e tyre, që edhe me Df.Akad.Prof.Dr. Sefedin Nuredinin,duke i bazhduar preokupimet e njëjta jetësore deri në nivelin më të latrtë konbëtar,kreativ dhe shkencor…
3. Duke e lidhur me një rast tjet specifik dhe krahasimtar:Me rastin e premierës së dramës”Nesër nisemi për parajsë”,sipas veprës së njohur të Teki Dervishit,në inskenim të Teatiti Shqiptar në Shkup,kur për ca media të Prishtinëse në”Flaka…”kisha embardo kradicinale dhe ashtu mbeti deri në fund, të jetës,kur siktrse edhe rëndomë në më shumë qendra evropinae dekada me radhë,edhepse u morëm vesht edhe me regjizorin e ri dhe të porsa angazhuara të Shkupit,për ta analizuar rastin deri ne nivelin më lartë kreativ,dy herë në Prishtinë,dy herë në Shkup,për tu pajisur,sidhe rëndomë me analiza serioze shkencore,përbri buletave të përgatitura gratis,sidhe rëndomë,nuk u dha mundësia për tu furnizuafr me tekstin e Tekiut,për çka duhet se u verifukua se kishte “qëndisje”mafize dhe lojë nga regjia,për ta bastardhuar tekstin,siç vepronin edhe sa e sa regjizorë të paradestinuar,nga ata të FYROM-it sllavo.m,jo vetë në Shkup,por duke iu imponuar sa e sa herë edhe në Prishtinë,për shkaqe që nënkutohen dhe në kontinutet.Kjo pengesë u vertetua edhe me çëshjten shumë serioze kur u botua kritika e rrepte rreth imponimit të shfaqjes duke u nisur nga vepra e Tekiut,i cili,(sic)as edhe vete nuk ishte i tranishëm në premierën e tij në Shkup,por e kishte “autorizuar” të shoqen,sepse ishte skenar nga frika e veprës së origjialit të autorit,ishte bastardhuar nga imponnimi dhe zbulimi i inskenimit,edhepse ,loja e aktoreve ishte në nivel,por përmbajtja e bastardhuar dhe shëmtuar deri në niveli me neveritës! Kur këtë ia thash kinse punë aktori,edhepse mjaftë i talentuar,por edhe i sforsuar,i “përkthelur”,sidhe rëndomë nga ai u çorodit dhe trilloi një ofendim qesharak,për çka e mori edhe përgjigjen e merituar dhe u zbulua fytyra e tij e verete prej qeveritari e bashkëpunëtori me pushtetin sllavo-m.(sic?!)
4. Sikur të kisha marrë masa,nuk do ta ndarkoja kurrë për të biseduar tani më të ndjerin Sefedin Nuredini,për të mos e ngarkuar me preokupimet e tij të rregullta profesoniale.
5. Këtë mund të ia thoja Df.Aka.Prof.,Dr.Xhevat Limanin,me të cilin kisha dhe kam kontakte herëherë edhe personalisht,por nuk ardhi radha dhe mund të mbehet për ndonjë rast tjetër evenual!
6. Nga reogimet e shumta profesionale,kam mundur,por nuk kam dëshiruar që ta angazhoja në këto drejtime edhe të ca aktorëve dhe faktorëve tjerë të TSH të Shkupit,as edhe t fëmijëe të të ndjerit,sepse nuk e kem fijen e zorit për kurfarë revanshi eventual!
7. Sigurisht se mund të përkujtohen edhe ca domente tjera deri në n iveli më të lartë snkencor,por as edhe aktorët më të devotshëm,as edhe me martapazët e TSH të Shkupit,as edhe të preokumeve me këto tema të rënda të fëmijve të personalitetit të madh,aktorit,regjizorit,profesorit dhe pedagogut të pa harruar për jetë,Sefedin Nuredinit,me përcjelljet me të amshuara dhe të paharruar kurrë!
Ngushëllime,inkurrajime dhe përkujtime të përhershme!
Sali Ramadani-Uskana
(ish-Kërçova aq e respektuar edhe për personalitetin e madh gjithëkombëar Shqiptar,Sefedin Nuredinin)
………………………………
PS: Për shkaqe të njohur stereotipe,përcjellni në të gjitha mediat e shkruara dhe elektronike shqiptare dhe ndërkombëtare…