Me dhimbje të thellë mora lajmin për ndarjen nga jeta të Izet Durakut, poetit, prozatorit, studiuesit dhe publicistit të njohur, anëtarit të Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë, një personalitet i çmuar i jetës letrare, kulturore dhe intelektuale shqiptare.

Me ndarjen e tij të parakoshme nga jeta, letërsia dhe kultura shqiptare humbasin një prej atyre intelektualëve që e konceptuan fjalën jo thjesht si mjet të krijimit artistik, por si hapësirë të ndërgjegjes, të dijes, të kujtesës dhe të përgjegjësisë publike. Izet Duraku ishte një krijues i përkushtuar dhe një intelektual me interesa të gjera, i cili ia kushtoi jetën letërsisë, kulturës, dijes, fjalës së lirë dhe çështjes kombëtare. Nëpërmjet poezisë, prozës, publicistikës dhe veprimtarisë së tij institucionale e mediatike, ai ndërtoi një prani të qëndrueshme në jetën kulturore shqiptare, veçanërisht në Kukës dhe në hapësirën mbarëshqiptare.

I diplomuar për letërsi në Universitetin e Tiranës, pas disa vitesh pune si mësues në vendlindje, Duraku iu përkushtua gazetarisë, duke shërbyer si korrespondent i gazetës “Bashkimi” për trevat verilindore. Pas vitit 1990, ai drejtoi për disa vite Radio Kukësin, duke e shndërruar atë në një zë të rëndësishëm të komunikimit publik, veçanërisht në mbështetje të Kosovës dhe të çështjes kombëtare shqiptare. Më pas, ai punoi si redaktor në Radio Tirana, në redaksinë e bashkatdhetarëve, duke vijuar kështu veprimtarinë e tij në një prej fushave ku fjala e tij gjeti një nga misionet më të natyrshme: komunikimin me publikun dhe shërbimin ndaj kulturës.

Krahas gazetarisë, Izet Duraku ndërtoi një opus letrar të vazhdueshëm, duke dëshmuar një marrëdhënie të qëndrueshme me poezinë dhe prozën. Vëllimin e tij të parë poetik, “Drini i Bardhë”, e botoi në vitin 1985, ndërsa më pas botoi “Vezullim heshtash”, romanin “Libri i udhëtarit”, si dhe libra të tjerë letrarë e publicistikë. Në krijimtarinë e tij letrare, fjala shfaqet si kërkim i kuptimit, si përpjekje për të depërtuar përtej sipërfaqes së realitetit dhe për të ndërtuar një dialog të qëndrueshëm midis njeriut, kohës dhe kujtesës.

Veprimtaria e tij nuk u kufizua në letërsi dhe gazetari. Izet Duraku drejtoi Qendrën Kombëtare të Inventarizimit të Pasurive Kulturore në vitet 2005–2013, duke dhënë një kontribut të rëndësishëm në evidentimin, dokumentimin dhe mbrojtjen e trashëgimisë kulturore shqiptare. Në këtë funksion, ai iu përkushtua një dimensioni tjetër të kujtesës kombëtare: ruajtjes dhe institucionalizimit të gjurmëve materiale e shpirtërore të historisë sonë kulturore. Kështu, në veprimtarinë e tij publike u ndërthurën natyrshëm letërsia, gazetaria, kultura, trashëgimia dhe përgjegjësia institucionale.

Një vend të veçantë në këtë veprimtari zuri edhe kontributi i tij në shtypin dhe periodikun letrar. Ai bashkëdrejtoi revistat “Dy Drina”, “Kallz” dhe, së fundi, revistën “Illz”, duke krijuar hapësira komunikimi për autorë, ide dhe vepra të reja dhe duke kontribuar në ruajtjen e një jete letrare aktive e pluraliste.

Në Kukës, Izet Duraku ishte një prej figurave të rëndësishme të jetës letrare e kulturore. Drejtimi i degës së Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve në Kukës ishte një tjetër dëshmi e përkushtimit të tij ndaj institucionit të krijuesve dhe ndaj jetës kulturore të kësaj treve. Përmes kësaj veprimtarie, ai kontribuoi në gjallërimin e jetës letrare vendore dhe në forcimin e lidhjeve të saj me hapësirën më të gjerë kulturore shqiptare.

Edhe në muajt e fundit të jetës, ai mbeti i pranishëm në jetën institucionale të krijuesve shqiptarë. Në maj 2026, Izet Duraku ishte pjesë e Kuvendit të Riorganizimit të Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë, duke dëshmuar edhe një herë përkushtimin e tij ndaj këtij institucioni dhe ndaj së ardhmes së organizimit të shkrimtarëve dhe artistëve shqiptarë.

Për mua, si Kryetar i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë, Izet Duraku ishte mik, bashkëbisedues dhe debatues i çmuar, me të cilin kam ndarë biseda, mendime dhe diskutime të shumta mbi letërsinë, kulturën, çështjet akademike, zhvillimet shoqërore dhe çështjen kombëtare.

E kujtoj si një bashkëbisedues të ditur, të kthjellët dhe të drejtpërdrejtë, që nuk i shmangej debatit dhe që kërkonte gjithmonë të depërtonte në thelbin e çështjes. Ai e mbronte mendimin e vet me argumente dhe, edhe kur mendimet tona përplaseshin në debate të forta, në themel të tyre qëndronte një përkushtim i përbashkët ndaj kulturës, letërsisë dhe fatit të saj në shoqërinë shqiptare.

Në komunikimin me Izetin ndjeje se përballë kishe një njeri që i kishte kushtuar jetën kulturës dhe letërsisë, një intelektual që e njihte traditën dhe historinë kulturore shqiptare dhe që besonte te fuqia e dijes, e fjalës së lirë dhe e krijimit artistik. Për të, kultura nuk ishte një dekor i jetës shoqërore, por një nga format më të larta të përgjegjësisë ndaj njeriut, shoqërisë dhe kombit.

Pikërisht për këtë arsye, jeta dhe veprimtaria e Izet Durakut mund të lexohen si një udhëtim i pandërprerë midis fjalës, kujtesës dhe shërbimit publik. Ai shkroi, botoi, hulumtoi, drejtoi institucione, punoi në media dhe u përpoq të mbante të gjallë hapësirën e komunikimit kulturor shqiptar. Në këtë kuptim, kontributi i tij merr vlerën e një veprimtarie tërësore intelektuale.

Izet Duraku dëshmoi gjatë gjithë jetës së tij publike se kultura nuk është vetëm krijim, por edhe mision, përgjegjësi dhe përkushtim ndaj shoqërisë dhe kombit. Ai i shërbeu kësaj bindjeje me seriozitet, dinjitet dhe një ndjenjë të theksuar të detyrës intelektuale.

Ndarja e tij nga jeta është një humbje e dhimbshme për familjen, miqtë dhe të afërmit, për kolegët e bashkëpunëtorët e tij, por edhe për komunitetin shqiptar të letrave, kulturës dhe dijes.

Vdekja e ndërpret praninë fizike të krijuesit, por nuk mund ta ndërpresë dialogun që vepra e tij vazhdon të zhvillojë me kohën. Librat, shkrimet, kontributi publicistik, puna në fushën e trashëgimisë kulturore, veprimtaria në shtypin letrar dhe, mbi të gjitha, gjurma njerëzore që la pas, do të mbeten pjesë e kujtesës sonë kulturore.

Në emër të Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë dhe në emrin tim personal, i shpreh familjes, të afërmve, miqve dhe kolegëve të Izet Durakut ngushëllimet më të sinqerta, më të thella dhe më njerëzore për këtë humbje të rëndë.

Lamtumirë, Izet Duraku, mik, koleg dhe bashkëbisedues i çmuar!

Fjala jote mbetet; librat mbeten; kujtesa mbetet.

Dhe bashkë me to, mbetet edhe gjurma jote në jetën letrare e kulturore shqiptare.

Dr. Mujë Buçpapaj

Kryetar i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë